SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 4 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐÃ THỰC HIỆN GIÚP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THI TỐT NGHIỆP, THI HỌC SINH GIỎI MÔN HÓA Ở TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 4. Người thực hiện: Lê Thị Hồng Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hóa Học THANH HÓA NĂM 2022 skkn NỘI DUNG Trang 1.Lí do chọn đề tài 1 1. Mục đích nghiên cứu 2 1. Đối tượng nghiên cứu 2 1.
Phương pháp nghiên cứu 2 2. NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2 2. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4 2. Xây dựng kế hoạch cụ thể cho mỗi khóa học 4 2. Tiến hành thực nghiệm 7 2. Biện pháp chia nhóm học sinh để phụ đạo cho học sinh 8 khi mới vào lớp 10.
Biện pháp lấy lại kiến thức môn hóa học THCS cho học 9 sinh khi mới vào lớp 10. Biện pháp phân chia kiến thức trong từng buổi học phụ đạo sau khi chia nhóm học sinh theo năng lực ở học kỳ 2 lớp 14 10,11 và lớp 12. Biện pháp nắm bắt khả nawg tiếp thu bài của học sinh 14 2. Sử dụng các phần mềm, ứng dụng, trò chơi để khởi động 15 mỗi buổi học hoặc giao bài tập về nhà 2.
Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 16 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Kiến nghị 19 TÀI LIỆU THAM KHẢO 20 Danh mục viết tắt: BTKL: Bảo toàn khối lượng. BTNT: Bảo toàn nguyên tố.
THPT: Trung học phổ thông. NB: Nhận biết TH: Thông hiểu VD: vận dụng. VDC: Vận dụng cao. THCS: Trung học cơ sở.
Lý do chọn đề tài Chất lượng thi đại học và học sinh giỏi luôn được ban Giám hiệu và tất cả các giáo viên, phụ huynh quan tâm hàng đầu vì đây là hai kết quả quan trọng để đánh giá chất lượng giáo dục của nhà trường giúp tạo sự tin tưởng, yên tâm cho phụ huynh học sinh khi cho con mình theo học ngôi trường THPT Triệu Sơn 4. Khu vực tuyển sinh của trường THPT Triệu Sơn 4 là 8 xã gồm: Thọ Dân, Thọ Tân, Thọ Cường, Thọ Thế, Thọ Ngọc, Xuân Thịnh, Xuân Lộc, Xuân Thọ. Với đặc thù của khu vực tuyển sinh có những điểm thuận lợi và khó khăn sau: + Thuận lợi: Trường đóng trên địa bàn đồng bằng đông dân cư, giao thông thuận lợi, trình độ dân trí tương đối phát triển, nhân dân có tinh thần hiếu học; cha mẹ học sinh không còn làm thuần nông như trước mà đã chuyển dần sang làm công nhân làm trong các công ti, nhà máy nên thu nhập được cải thiện, chính quyền địa phương luôn quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi; các trường THCS trên địa bàn tuyển sinh đã đạt chuẩn quốc gia. Thế mạnh của trường THCS trong khu vực tuyển sinh có chất lượng các môn KHXH tốt.
+ Khó khăn: - 8 xã này đều là thuộc khu vực nông thôn nên điều kiện học tập, sự quan tâm đến công tác giáo dục của một bộ phận CMHS chưa tốt. - Một bộ phận gia đình có bố mẹ đi làm ăn xa gửi con cho ông bà trông nên sự quan tâm, uốn nắn con cái chưa được đến nơi đến chốn, dẫn đến các em ham chơi, nghiện điện tử,… - Tuyệt đại đa số học sinh THCS khi lên lớp 9 chỉ tập trung học ba môn chính là Toán, Văn, Anh để thi vào lớp 10 nên các môn tự nhiên như Vật Lý, Hóa Học, Sinh học, chưa được phụ huynh và học sinh chú trọng nên phần lớn học sinh khi lên cấp THPT hầu như không có kiến thức nền tảng, cơ bản của môn hóa là không có. Theo chương trình cải cách trong đào tạo ĐH và CĐ của BGD cũng như thay đổi phương thức được mở rộng, có nhiều khối khác nhau được mở để cho học sinh và phụ huynh lựa chọn chính vị vậy đa số học sinh cũng như phụ huynh định hướng cho con, em mình theo các khối có liên quan đến các môn mà các con, em họ được học nhiều dưới cấp THCS như khối D; C,., cũng như theo trào lưu xã hội các khối có liên quan đến môn Anh Ngữ đang thịnh hành. Do đó để khiến học sinh có thể yên tâm hơn khi chọn các khối ngành KHTN thì tôi đã áp dụng một số biện pháp để giúp học sinh tiếp nhận, tiếp cận môn hóa sao cho phù hợp với năng lực của học sinh và lấy lại các kiến thức nền tảng cơ bản để từ đó các e sẽ yêu thích môn học hơn nữa.
Từ khi tôi bắt đầu được phân công giảng dạy các lớp mũi nhọn tôi luôn nghĩ làm thế nào để nâng cao được chất lượng môn học học, chất lượng ôn thi đại học, ôn thi học sinh giỏi. Sau đây tôi xin chia sẽ một số biện pháp cụ thể mà tôi đã thực hiện trong suốt thời gian tôi ôn thi đại học, học sinh giỏi và cũng đạt được kết quả mong đợi đó là “Một số biện pháp đã thực hiện giúp nâng cao chất lượng thi tốt nghiệp, thi học sinh giỏi môn hóa ở trường THPT Triệu Sơn 4”. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu nội dung chương trình môn hóa ở trường THPT, các chuyên đề bài tập bồi dưỡng HSG và ôn thi đại học. Nghiên cứa các biện pháp dạy học sao cho phù hợp với năng lực của học sinh để từ giúp học sinh phát huy được năng lực tư duy của bản thân trong môn học.
Đối tượng nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: - Nội dung kiến thức trọng tâm, cơ bản, nâng cao của từng đơn vị kiến thức, từng chuyên đề, từng dạng bài và phân chia kiến thức theo 4 mức độ tư duy (NB; TH; VD; VDC). - Kiến thức trọng tâm của hóa học cấp THCS để cung cấp lại cho đa số học bị mất gốc môn hóa, giúp các bạn thích môn hóa hơn. - Đối tượng nghiên cứu quan trọng nhất ở đây chính là năng lực tư duy của học sinh để đưa kiến thức phù hợp với từng đối tượng học sinh.
Phương pháp nghiên cứu. - Các phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu tài liệu, sách tham khảo liên quan, nghiên cứu chương trình giáo khoa của bộ môn. - Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Thông qua việc dạy và học môn hóa học ở trường THPT, bản thân rút ra một số nhận xét và một số biện pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy ôn đội tuyển và ôn thi tốt nghiệp THPT. - Phương pháp kiểm chứng sư phạm: Dùng kết quả thi học kỳ và kết quá thi tốt nghiệp THPT để đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã áp dụng.
NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm Trong đề thi đại học trước đây hay đề thi tốt nghiệp THPT bây giờ đều được chia thành 4 cấp độ NB; TH; VD; VDC để đánh giá đúng năng lực của học sinh, nên trong tất các chuyên đề dạy học cũng sẽ được chia kiến thức theo 4 mức độ như vậy sao cho phù hợp với năng lực của từng nhóm đối tượng học sinh. Việc phân nhóm được các đối tượng học sinh theo năng lực tư duy của học sinh trong một lớp học là vô cùng quan trọng vì có như vậy giáo viên sẽ biết mình nên dạy gì, cần đưa lượng kiến thức đến đâu là phù hợp. Cũng xuất phát từ thực tế đối với môn Hóa học là đại đa số học sinh không chú tâm học tập học ở lớp 9 vì môn học này không dùng để xét tuyển vào lớp 10, chỉ có một ít bộ phận để ý đến môn học.
Nên khi vào lớp 10 các em học sinh có nền tảng kiến thức không đồng đều, việc chia nhóm học sinh để giúp học sinh không bị choáng ngợp với kiến thức hóa hay cảm thấy tự ti khi thấy một số bạn học tốt, cảm thấy mình không theo được. Kiến thức môn Hóa học lớp 8, lớp 9 là nền tảng của chương trình Hóa học ở cấp THPT vì chương trình môn Hóa học được xây dựng theo đường tròn đồng tâm, trong khi đó học sinh cấp THCS không để ý đến, nên việc chia nhóm để cung cấp lại kiến thức nền tảng (như kí hiệu nguyên tố; công thức phân tử, khối lượng mol nguyên tử; phân loại chất; các phản ứng vô cơ; các công thức tính 2 skkn toán; các định luật bảo toàn,.) cho học sinh là vô cùng quan trọng để từ đó giúp học tiếp cận với các kiến thức ở mức độ cao hơn, đồng thời cũng là nền tảng giúp học sinh phát triển tư duy khi vận dụng vào giải quyết bài tập. Việc phân nhóm học sinh theo năng lực ở lớp 10 thì ở học kỳ 1 là căn cứ dựa vào nền tảng kiến thức đang có của học sinh; còn sang học kỳ 2 lớp 10 và ở lớp 11, 12 thì phân nhóm theo năng lực tư duy của học sinh. Cơ sở để phân nhóm học sinh theo năng lực tư duy của học là các bài kiểm tra đánh giá; qua quát sát năng lực học tập của học trong quá trình giảng dạy.
Bên cạnh việc phân chia học sinh theo nhóm năng lực, thì việc soạn hệ thống câu hỏi, bài tập theo các mức độ phù hợp với năng lực học sinh là vô cùng quan trọng để giúp phát huy tối đa năng lực của học sinh. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm. Tôi bắt đầu được giao nhiệm vụ bồi dưỡng HSG và tốt nghiệp học ở lớp mũi nhọn tại trường THPT Triệu sơn 4 bắt đầu năm học 2012 của khóa học 2012-2015. Đối với lớp B1 mà tôi được phân công, chất lượng học sinh tương đối đồng đều (xét về mức độ điểm xét tuyển vào 10), cả khóa học này tôi chưa tiến hành chia nhóm học sinh, trong quá trình giảng dạy tôi cảm nhận thấy có một số em cảm thấy mình đuối môn hóa và không theo kịp lớp; một số bộ phận tiếp thu nhanh lại làm bài xong trước.
Đôi khi học sinh học tốt lại phải ngồi chờ học sinh làm chậm hơn, khi vào lớp 10 tôi dạy lại từ đầu cho các bạn chương trình hóa học lớp 9 (mất gần hết HKI) và tôi yêu cầu một số học sinh có nền tảng kiến thức cơ bản chịu khó chép lại, tuy nhiên một số e cảm thấy việc đó không cần thiết nên các e đề nghị tôi chuẩn bị thêm một lượng bài tập riêng cho các bạn làm, tuy nhiên việc đó tôi cũng thấy một bất cập là không quan tâm đươc các bạn ấy làm thế nào!