Khóa luận tốt nghiệp biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại pháp luật một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm cho việt nam

Khóa luận tốt nghiệp phân tích biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại, so sánh pháp luật quốc tế và đề xuất kinh nghiệm cho Việt Nam.

• Tác giả: Lê Hiếu Ngân
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Bảo Anh
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Thương mại
• Đề tài: Biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại: Kinh nghiệm quốc tế và bài học cho Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tình hình phát triển đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG TỐ TỤNG TRONG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ LÝ LUẬN PHÁP LUẬT VỀ BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI
• 1.1. Lý luận về biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của tố tụng trọng tài thương mại
• 1.1.2. Khái niệm và đặc điểm của biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: KINH NGHIỆM ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG TỐ TỤNG TRONG TÀI THƯƠNG MẠI THEO PHÁP LUẬT CỦA MỘT SỐ QUỐC GIA
• 2.1. Quy định về thẩm quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài
• 2.1.1. Thẩm quyền hội đồng trọng tài áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 2.1.2. Nội dung cơ bản của pháp luật về biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài
• 2.2. Bảo đảm tài chính khi áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 2.3. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do yêu cầu hoặc áp dụng sai biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG TỐ TỤNG TRONG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ ÁP DỤNG BIỆN PHÁP KHẨN CẤP TẠM THỜI TRONG TỐ TỤNG TRỌNG TÀI TRONG TÀI THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM
• 3.1. Thẩm quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại ở Việt Nam
• 3.2. Các biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 3.3. Điều kiện áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 3.4. Bảo đảm tài chính khi áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 3.5. Trình tự thủ tục áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 3.6. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do yêu cầu hoặc áp dụng không đúng biện pháp khẩn cấp tạm thời
• 3.7. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại ở Việt Nam
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại

Biện pháp khẩn cấp tạm thời là một công cụ quan trọng trong tố tụng trọng tài thương mại, nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên tranh chấp trước khi có phán quyết cuối cùng. Các biện pháp này bao gồm việc bảo toàn tài sản, bảo vệ chứng cứ, hoặc duy trì hiện trạng để tránh thiệt hại không thể khắc phục. Pháp luật trọng tài quốc tế và nhiều quốc gia đều công nhận thẩm quyền của Hội đồng trọng tài trong việc áp dụng các biện pháp này. Tuy nhiên, việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời cần tuân thủ các điều kiện cụ thể, đảm bảo tính khẩn cấp và cần thiết.

1.1 Khái niệm và đặc điểm

Biện pháp khẩn cấp tạm thời được định nghĩa là các biện pháp tạm thời được áp dụng trong quá trình giải quyết tranh chấp thương mại nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên. Theo Luật Mẫu UNCITRAL, các biện pháp này có thể bao gồm việc bảo toàn tài sản, bảo vệ chứng cứ, hoặc duy trì hiện trạng. Đặc điểm chính của biện pháp khẩn cấp tạm thời là tính tạm thời và chỉ có hiệu lực trong một khoảng thời gian nhất định, thường là trước khi có phán quyết cuối cùng.

1.2 Thẩm quyền áp dụng

Thẩm quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời thường thuộc về Hội đồng trọng tài hoặc Tòa án. Tuy nhiên, Luật trọng tài Việt Nam năm 2010 đã trao thẩm quyền này cho cả Hội đồng trọng tài, đánh dấu một bước tiến trong việc hội nhập với pháp luật trọng tài quốc tế. Điều này giúp các bên tranh chấp có thêm lựa chọn khi giải quyết tranh chấp, đồng thời tăng tính linh hoạt trong quá trình tố tụng trọng tài.

II. Kinh nghiệm quốc tế về biện pháp khẩn cấp tạm thời

Kinh nghiệm quốc tế trong việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đã được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Đức, và Trung Quốc. Các quốc gia này đều có hệ thống pháp luật trọng tài tiên tiến, với các quy định chi tiết về thẩm quyền, điều kiện, và quy trình áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Việc học hỏi kinh nghiệm từ các nước sẽ giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật của mình, đặc biệt trong bối cảnh Luật trọng tài Việt Nam đang được sửa đổi.

2.1 Quy định pháp luật tại các nước

Tại Hoa Kỳ, biện pháp khẩn cấp tạm thời được quy định trong Luật Trọng tài Liên bang, với thẩm quyền áp dụng thuộc về cả Hội đồng trọng tài và Tòa án. Tại Đức, Luật Trọng tài cũng cho phép Hội đồng trọng tài áp dụng các biện pháp này, với điều kiện phải đảm bảo tính khẩn cấp và cần thiết. Trung Quốc, mặc dù không có định nghĩa cụ thể về biện pháp khẩn cấp tạm thời, nhưng các quy định liên quan được áp dụng linh hoạt trong thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại.

2.2 Bài học cho Việt Nam

Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế để hoàn thiện pháp luật trọng tài của mình. Cụ thể, cần bổ sung các quy định chi tiết về thẩm quyền, điều kiện, và quy trình áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Đồng thời, cần tăng cường vai trò của Hội đồng trọng tài trong việc áp dụng các biện pháp này, nhằm đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả trong giải quyết tranh chấp thương mại.

III. Thực trạng và kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam

Thực trạng pháp luật Việt Nam về biện pháp khẩn cấp tạm thời trong tố tụng trọng tài thương mại còn nhiều hạn chế, đặc biệt là việc thiếu các quy định chi tiết về điều kiện và quy trình áp dụng. Mặc dù Luật trọng tài Việt Nam năm 2010 đã trao thẩm quyền cho Hội đồng trọng tài, nhưng việc áp dụng các biện pháp này trong thực tiễn vẫn còn nhiều khó khăn. Do đó, cần có những cải cách pháp luật để hoàn thiện hệ thống này.

3.1 Thực trạng áp dụng

Theo nghiên cứu, việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời tại Việt Nam còn hạn chế, chủ yếu do thiếu các quy định chi tiết về điều kiện và quy trình. Hội đồng trọng tài thường gặp khó khăn trong việc xác định tính khẩn cấp và cần thiết của các biện pháp này. Điều này dẫn đến việc các bên tranh chấp thường lựa chọn Tòa án để áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, thay vì Hội đồng trọng tài.

3.2 Kiến nghị hoàn thiện

Để hoàn thiện pháp luật trọng tài Việt Nam, cần bổ sung các quy định chi tiết về thẩm quyền, điều kiện, và quy trình áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho Hội đồng trọng tài trong việc áp dụng các biện pháp này. Ngoài ra, cần học hỏi kinh nghiệm quốc tế để đảm bảo tính hiệu quả và linh hoạt trong giải quyết tranh chấp thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, do trong tai là một phương thức giải quyết tranh chấp tư vả không có quyển sử dụng quyền lực Nhà nước đối với các bên, cũng như đối với các bên thứ ba, sự hỗ trợ của Tòa án la cản thiết. Do đó, trong tổ tung trong tai, Tòa án cũng có thẩm quyển áp dụng BPKCTT. Đặc biệt là khi HĐTT chưa được thành lập và không cỏ các phương thức thay thé, bên có nhu cầu phải tìm kiếm sự hỗ trợ Tòa án dé ap dụng BPKCTT. Điều 17J Luật Mẫu UNCITRAL đã bổ sung quy định Tòa án có “thẩm quyền.

áp dung BPKCTT liên quan đến quá tình tổ tung trong tải" và "Tòa án khi thực thiện thẩm quyền phải dựa trên các đặc điểm của trọng tài”. Thẩm quyền của Tòa án. trong Luật Mẫu UNCITRAL là sự hỗ trợ đổi với HĐTT va được tiến hanh đẳng. thời cùng HĐTT "Tương tự như vậy, pháp luật trọng tài của một số quốc gia cũng trao cho Tòa án thẩm quyển áp dụng BPKCTT trừ khi các bên théa thuận khác trong théa thuận trọng tải như Nhật Ban”, Hồng Kông, Thụy Sỹ”, Pháp”.

Một điểm đáng chú ý là mặc dù, pháp luật một số quốc gia chỉ cho phép thẩm quyển của Téa án đối với BPKCTT như Thái Lan, Trung Quéc,. một số quốc gia khác như. chỉ cho phép thẩm quyên riêng biệt của trọng tải. Tuy nhiên, các trường hợp Tòa án có thé áp dụng BPKCTT bị giới hạn trong một số trường hợp nhất định.

` Ta, Buses 020), UNCITRAL Mode Lew ơn BternenionslConmercilArbraton- Á Commereary, ví Ễ Đầu 1S, Đạo rệt Rong thật Bin 2005 © Đền 60 Duo Lait trongt Bông Kang Š ĐnI91 bu Tephap ct ca Thự Sỹ “ Đn M99 1 Last Tôn Din sp g 18 Tai Anh, Đạo luật trong tai 1996 quy định Téa án có quyển áp dụng BPKCTT néu (i) yêu cầu khẩn cấp để bảo vệ chứng cứ, tai sản, (i) HDTT cho phép, (iii) HĐTT thiếu thẩm quyên (vào thời điểm) đó để áp dụng một cách có hiệu quả. Trong vụ việc Geralds Metal v. Timits®, Tòa an Anh đã từ chối yêu cầu áp dung BPKCTT với lí do các bên có thể yêu câu trong tài viên khẩn cấp, vốn được cho phép theo quy tắc trong tài LCLA Rules. Pháp luật Pháp quy định các bên chỉ có thé yêu cầu Tòa án áp dụng BPKCTT chỉ khi “Toa án chưa được thánh lập”? Các quy: định trên nhằm tránh việc zung đột thẩm quyên giữa Tòa án vả HĐTT.

Mặc dù vay, trên thực tế do thẩm quyển hạn chế của HĐTT, rõ rang Tòa án nên sẵn sảng để ap dụng BPKCTT. Đắc biệt là đối với các yêu cầu áp dụng đối với bên thứ ba, vốn không bị rang buộc bởi các quyết định của HBT. Một trong những vấn để khi xem xét thẩm quyển của Tòa án khi áp dụng BPKCTT nhằm hỗ trợ tổ tụng trọng tai là yêu câu áp dụng BPKCTT không đồng nghĩa với việc từ bỗ quyên giải quyết tranh chấp bang trong tài. Bởi lế, yêu cầu này không vi phạm théa thuân trong tài giữa các bên” Điển này được quy định rõ trong Diéu 9, Luật Mẫu vẻ Trọng tai Thương mại Quốc tế.

Thẩm quyền của Hội đồng trong tài áp dụng biện pháp khẩn cấp tam thời ‘Nobu đã phân tích tại chương 1, thẩm quyên cla HĐTT để áp dụng BPKCTT phụ thuộc vào luật của dia điểm giải quyết tranh chấp (lex arbiti), thỏa thuận trong tải và quy tắc t6 tụng các bên lựa chọn. Trước đây các pháp luật các quốc gia không cho phép trong tai được phép áp dụng BPKCTT vi cho rằng chỉ có Téa án mới có thể ap dụng các biện pháp cưởng ché*. Tuy nhiên, BPKCTT cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp một cách nhanh chóng, hiệu quả bằng phương thức trọng tài. Đặc biết là néu các bén yêu câu Téa án áp dụng BPECTT, Tòa án có thể sét trước nội dung tranh chấp của các bên và có thé ảnh hưởng đến phán quyết cuỗi cing của HĐTT Điều này trải với các một số đặc điểm của trong tài như tính trung lập, tính bảo ‘pens competi gigolo cập ngày 21012024) 5 Điều S9), Lait Tô amg Din se Pip `) Gary Bam (2021), ueruaional Commerical Arbinrion,.

3995 ` Gary Bam (2021), Buemaional Commerical Aravzion, tr 3855 19 mit,. Do đó, pháp luật các quốc gia ngày cảng có xu hướng cho phép HĐTT ra quyết định áp dung BPKCTT. Luật của địa điểm giải quyết tranh chấp nếu dựa trên Luật Mẫu của UNCITRAL thường quy định rõ ring về thẩm quyền của Hội đẳng. Luật Mẫu UNCITRAL 2006, quy định đã được đơn giản hóa khi HĐTT có thẩm quyên áp đụng “nếu một bên có yêu cât 1" va vấn giữ nguyên quy định “néu các bên không đông ý”.

Pháp luật các nước có cách tiếp cân khác nhau đối với thẩm quyển của HĐTT. Thuy Sỹ là một trong những quốc gia cho phép HDTT áp dụng BPKCTT tam thời và không có giới han kiểm soát đối với thẩm quyển nay. Cụ thể, theo Điều 183 Luật về Tư pháp quốc tế của Thụy S¥ (phan trong tai quốc tế), HĐTT có thể ap dụng BPKCTT theo yêu cầu của một bên vả yêu câu sự hỗ trợ của Tòa án Ngược lại, tại Hoa Ky, do Đạo Luật Trọng tai Liên bang không dé cập đến thẩm quyền của Hôi đồng trong tải, Tòa án các cấp thường chỉ công nhân thẩm quyền nếu các bên thỏa thuận rõ rang bang văn bản”, Một số quốc gia như Anh, Pháp có cách tiếp cân tương tự như Luật Mẫu UNCITRAL với một số giới han nhất định Bộ Luật Tô tụng Dân sự Đức cho phép HĐTT áp dung BPKCTT. Tuy nhiên, pháp luật Đức cũng cho phép các bên lựa chon tước bỏ thẩm quyền của HDTT.* Đối với Luật của Anh, các bên có thể để xuất các BPKCTT và HĐTT sẽ xem xét quyết định áp dung” Mắc dù vay, pháp luật một số quốc gia không cho phép HĐTT áp dụng BPKCTT ma chỉ có Tòa án có thẩm quyển như Trung QuécTM, Thái Lanf1, Italy”, Phan Lan”.

Tại Trung Quốc, một bên yêu cầu áp dung BPKCTT sẽ nộp đơn đến. Spi 7, Tuệ NếuDNEITBA ` Đền J8, Taặ về Tephap qc cin Day Sỹ, bin dich ing Ana its sss atin rgb cqneehplods20210570210129-Chapur-12-PILA, Translation Bagh pol Sadip Aatpth (2003), Bern Mecsne i eretonal Commercial Arb: Past, Preset eet aire ` Bận 1041, BO Lagt TS tụng Dân sụĐức ‘ain 380), Đạo bắt Bengt Aas “> Điền 28 và 16 Lait rengtài Cộng hoa Nhin din Tưng Hos 2017 bin ding Ah ti he i apa arpa Bae ABANCLAALAS =D (ng ep ng 13012024) ‘Pain 16, Dao bit nong ui ái Lan BE. 254572002 bin dich ng An Us ps hana cometa Thslnd’ 20Asbaenont ry 20Act pa (ng ip ìy Tay 2024) “ Điện816, BộToật Tổ amg Din nr Bay 1990, bin dich ting Andes: gps sonny vated an ay cp xay 13012024) ‘hin 5 & 51, Dao hit twang Pin Lan 7540015 bản dang Aha apeiron fe fae1992619920967 pa yp ngạy 13012024) 0 trung tâm trọng tài. Sau đó, trung tâm trọng tải sẽ gửi đơn đến Tòa án có thẩm.

quyẻn', vì vậy quy trình nảy có thể kéo dai đến bồn tháng”. Tương tự, đạo luật Trọng tai Thái Lan quy định các bên chỉ có thé yêu cầu Tòa án có thẩm quyển áp dụng BPKCTT va không dé cập đến thẩm quyên của HĐTT. Mặc dù, hau hết các quốc gia déu công nhân thẩm quyển của HĐTT khi ap dụng BPKCTT, tuy nhiên, vẫn có sự hạn chế đối với thẩm quyên nay. Thứ nhất,HĐTT không có thẩm quyền áp dung BPKCTT đổi với bên thứ ba.

Lí do là bởi ban chất của phương thức giải quyết tranh chấp bang trong tài là sự thỏa thuận của các bên trong thỏa thuận trọng tai đưới cơ chế hợp đẳng ” Vì vậy, néu các bên không tham gia vào thỏa thuận trong tai thi sẽ không bị ảnh hưởng bởi quyết định của HĐTT*® Đạo luật trong tài Nhất Bản 2003 quy định HĐTT có quyển yêu cầu “các bên” thực hiện BPKCTT®, Thứ hai,HĐTT thiêu thẩm quyền để trực tiép thực thi các phán quyết hoặc quyết định áp dụng BPKCTT. Thay vào đó, thẩm quyển nay thuộc vẻ Tòa án. Luật Tư pháp Quốc tế của Thuy Sỹ quy định ring "nếu các bên không tự nguyên thi hanh BPKCTT, HĐTT có thể yêu cầu sự hỗ trợ của Tòa an” Điều này là bởi HĐTT không có quyển lực của Tòa án nhằm cưỡng chế các bến thí hinh. Tuy nhiên, theo pháp luật Nhật Bản, quyết định áp dụng BPKCTT của HĐTT chi có thể yêu cầu Tòa án công nhận va cho thực thi tại Tòa án nếu bên bi áp dụng từ chối thực thi quyết định áp đụng BPKCTT của HĐTT!Điễu này đã hạn chế thẩm.

quyền của HĐTT và khiển cho phương thức nay kém hiệu quả. Do đó, Đạo luật số 15 năm 2023 sửa đổi Đao luật trong tai 2003 của Nhật Bản (có hiệu lực vào tháng 4, 2024) quy định các trinh tự thủ tục nhằm áp dụng BPKCTT của HĐTT tại Tòa an? Cụ thể, BPKCTT khi được ban hành sé được Tòa an cho thi hành đối với một Sun WA G833), dĐV€ ned enforcement of erin mecsies in otematonl enbivaton nr hares ia, 3 ` Ruchou Avbination Cenansoimn, ‘1 ais of en Arbinaion Bvidence Preservation Case ~ Also onthe Budguacy of te Busting Legal Provisions on Arbination idence Preservation (Guy cậpnghy 130171019) "Phin 16,40 it tạng tị dian BE 254572002 ® Gay Bam 2021), buemational Conmerial Arbivation 3802 YD. Cepln, Te UNCITRAL Arbienion Bes.1, Dao Lạt rng tas Nhật Bin 2003 ‘ĐiêuE3 3,Lsậtvì Mephap quc tỉ cia Tay Sỹ * Hroyula Tena, Yaaro enrthfa 2018), B#ønvdton gl Ber Assocation bination Coumitee bieton Guide, Tap ồnưhơn Gade 10 "tmp ihr legalS00 coe opmsete ough esderdp sendin.to he bratan-act/ (muy cập ny 0030039) 31 số tiện pháp như giữ nguyên hiện trạng đổi với các van để tranh chấp. Tuy nhiên, néu một bên chỉ ra được việc áp dụng BPKCTT không đúng theo quy định, Tòa án sẽ ra quyết định phat tiên ‘Thit ba, HTT không thé áp dụng BPKCTT cho đến khi được thanh lập.

Tại một số quốc gia, không có cơ chế để yêu cau ap dụng BPKCTT trước khi HĐTT được thành lập ' Pháp luật Việt Nam cũng có quy định tương tự. Quy định này không chỉ hạn chế thẩm quyền của HĐTT ma còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyển. lợi của các bên trong tranh chấp. Bởi lế, các bên thường có nhu cẩu áp dụng BPKCTT ngay từ đầu thời tranh chấp nhằm đảm bảo bên còn lại không phá thủy bằng chứng, tdu tán tải sản,.

Bên cạnh đó, thời gian thảnh lập HĐTT thường. kéo dai trong nhiều tuân va thậm chí là nhiều thangTM cũng hạn chế tính hiệu quả của BPKCTT được áp dung. Vi vậy, một số cơ chế thay thé trong trọng tài đang được các quốc gia chấp nhận là “ Trọng tai khẩn cấp”.