PHAN PHƯỚC NHIÊU KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐÈ TÀI: MOT SO BIEN PHAP HUONG DAN HOC SINH TRUNG HOC TIM HIẾU CAC PHƯƠNG TIEN PHI NGON NGỮ TRONG DOC HIEU VAN BAN THONG TIN Chuyên ngành: Li luận va Phương pháp day học Ngữ van Thanh phó Hồ Chí Minh, 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRUONG ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHO HO CHÍ MINH KHOA NGỮ VĂN œ3 LR KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐÈ TÀI: MOT SO BIEN PHÁP HƯỚNG DAN HỌC SINH TRUNG HỌC TÌM HIẾU CÁC PHƯƠNG TIỆN PHI NGÔN NGỮ TRONG ĐỌC HIỂU VĂN BAN THONG TIN GVHD: ThS. Lê Thị Ngọc Chỉ SV thực hiện: Phan Phước Nhiều MSSV: 44.033 Thành phó Hồ Chí Minh, 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp “Mot số biện pháp hướng dan học sinh trung học tim hiểu các phương tiện phi ngôn ngữ trong đọc hiểu văn bản thông tin” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Tat ca các kết quả và số liệu nghiên cứu trong khóa luận này hoàn toàn trung thực và chưa từng công bố trong bất kì các công trình nghiên cứu khoa học nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm £ >.
néu có Xảy ra sự sai sót nào. Người cam đoan Phan Phước Nhiều LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn ThS Lê Thị Ngọc Chi, giảng viên tô Li luận và Phương pháp dạy học Ngữ văn, Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Thành Phố H6 Chi Minh đã hướng dẫn và hỗ trợ tôi một cách nhiệt tình trong suốt quá trình thực hiện khóa luận này. Đồng thời, xin trân trọng cám ơn Ban Giám hiệu, các cơ sở, văn phòng đã tạo điều kiện thuận lợi đề tôi có thé được học tập. nghiên cứu và hoàn thành khóa luận của mình.
Tôi xin cảm ơn cô Huỳnh Thị Kim Ngân, giáo viên trường THPT Nguyễn Du (Quận 10, TP HCM) và tập thé lớp 10A6 đã tạo điều kiện dé tôi có thé tiền hành thực nghiệm khóa luận cũng như đã có những ý kiến, nhận xét quý báu về một số nội dung và kết quả thực nghiệm của đê tài. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình, bạn bè đã luôn ủng hộ, động viên trong suốt quá trình thực hiện khóa luận này. MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIET TAT DANH MỤC BANG BIEU, HINH ANH, SƠ DO 0810000137. | ỦIG,IUI0N151600 000000101 HlL622.
Mục đích và nhiệm vụ nghiền cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết nghiên COU .cccsssescsseesssesesseesssecesseesssecsssvsesseesssusesneesnsecesneeests 14 OFF: PIONS fo ee MMe NN acesctecsncassassssssascacsesazessaasaeessseasssesassinisearsisaniesertans 15 0'8IBBion6iEHRIHIED sec ninioiionisniieaniisresinsiieieia 16 CHUONG 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN VA THUC TIEN VE VIỆC TIM HIẾU PHU ONG TIEN PHI NGON NGU TRONG QUA TRINH ĐỌC HIẾU VAN BAN THONG TÍN gunnggaanasnnrsnnotiodttioiiitiisogliggsitiosigoteeisgtsrgi 17 VD CO SỞ LÍ TUẬ]¿¿:is:z:ccss:i:t2s22:22212122055512351551423551665581512515584565552543818156858ã8123858555 17 1.
Phương tiện phi ngôn ngữ trong giao tiếp. TT HÌỆH Ï:tctiititioiaiaistotasE110123161515123553181818185855395369555151655581835181858558858 17 PD D2: PRA | LÍ) :t2t51314121636151518334542351515523565616581833384E2E5851552343659531858482928515ã58 20 J,JI. Saath A GINS UD sss sass csasssasaasscasacesesasssasaaasaassnscsnasansssnccasasasnsasaacacaca 24 Ï.KHẨÏ-HÌÔMÌ:ticcaiaiaiataiä14353532343131414635353:33838883555553653815853553183535585855554ã58 24 1. Đặc điểm của văn bản thông tỉn.
Phương tiện phi ngôn ngữ trong văn ban thông tin. Một số phương tiện phí ngôn ngữ được su dụng trong văn ban thông 1. Vai trò của phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản thông tin. Cơ sở thực tiỂn.--s-- t3 xxx c3 TH HT HT cưng 44 1.
Yêu cầu cần đạt về đọc hiệu VBTT có sự kết hợp phương tiện phi ngôn ngữ trong Chương trình Ngữ văn 201l8::::o:oc::ciccooooooooocooooioiooooooooooaoooro 44 1. Yêu cầu can đạt về đọc hiểu VBTT có sự kết hợp các phương tiện phi ngôn ngữ ở cấp THCS c. Yêu câu can đạt về đọc hiểu VBTT có sự kết hợp các phương tiện phí ngôn ngữ ở cấp TPT -:-:c::c::ccccccresscacciaistatSE2L555583g558. Định hướng về phương pháp dạy đọc trong Chương trình Ngữ văn 2018 š893)8989153995985958560888383858838999593583395880898849958839393989389950898935975853998595835590355055875883859385 48 1.
Xu hướng quốc tế về việc dạy học các phương tiện phi ngôn ngữ trong đọc hiểu văn bản thông tỉn. c5: 555v 2212 2E 1E71211211150212121 1121 xe, 5I minikitEiw/Bl.-------ằ-ẽằẽêẽẽeẽẽeẽễ-ẽễêẽẽe sẽ. DE XUAT MOT SO BIEN PHÁP HUONG DAN HỌC SINH TIM HIEU CAC PHUONG TIEN PHI NGON NGU TRONG QUA TRINH ĐỌC HIỂU VAN BAN THONG TIN. Nguyên tắc đề xuất các biện Php.
Bam sát đặc điểm của VBTT và đặc điểm của phương tiện phi ngôn PURE H0 VI1. Đảm bảo mục tiêu và yêu cầu cần đạt của Chương trình Ngữ văn 2018 vẻ dạy đọc hiểu văn bản thông tin có sử dụng các phương tiện phi ngôn ngữ 2. Phối hợp linh hoạt nhiều biện pháp trong hướng dan học sinh tìm hiểu 3210169221941 7 LÍ]vi D)1121010114117 11707 70171 01117111117/171/1//10//1 1111. Kết hợp day đọc, viết, nói và nghe trong quá trình hướng dẫn học sinh tìm hiểu phương tiện phi ngôn ngữ.
Một số biện pháp dé xuất hướng dan học sinh tìm hiểu các phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản thông tin. Biện pháp hướng dẫn học sinh nhận biết các phương tiện phi ngôn ngữ ifoRE Velen ANUS [sessaassnsasstnirsioiossitsitnit2i6051206001010105720202120301023055051885505 62 2. Ste dụng câu hỏi hướng dan học sinh liên hệ kien thức nén ve phhrững tiện PAE HEỖNH HGÏỄ:. Sử dụng câu hỏi hướng dan học sinh nhận biết các phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản thông fÌT4.
Biện pháp hướng dẫn học sinh đọc hiểu thông tin từ các phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản thông Lin. Sứ dụng phiếu học tập hướng dan học sinh “doc” và theo dõi qua trình “doc” thông tin từ các phương tiện phi ngôn ngữ. Sie dụng câu hỏi hướng dan học sinh xác định thông tin được biểu đạt từ phương tiện phi HgÔN HgÏỄ. HT HH nh như 76 2.
Biện pháp hướng dẫn học sinh tìm hiểu hiệu quả biêu đạt của các phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản thông tin. Sứ dung câu hỏi hướng dan học sinh tìm hiểu vai trò của các phương tiện phí ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản. Sử dung bài tập hướng dan học sinh khái quát vai trò của các phương tiện phi NQON Hgữ. + St nh HH «nh nh nh 88 MUi Mee Wa nD cnc cccecc csc cececececzsnenccccocencecanssececeeuemsteecstossazeiecsesesenene 96 CHƯƠNG 3.
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.22-©222sc22ZvzccEzvecrre 98 SoM), Me STA US SIG sss issssssasesessscacssssesscacsssasasavesscasasacanssscesesasesanezeosacs 98 3. Đồi tượng và thời gian thực nghiệm. Đối tượng thực nghiệm. Thời gian thực NPMIEM.
Cách thức thực nghiệm. Đánh giá kết quả thực nghiệm. Kết quả từ bài kiểm tra trước khi tiễn hành day thực nghiệm. Kết qua từ tiết dạy thực nghiệm.
Mô tả kế hoạch bài dạy thực Hg hiỆMH. ào Sc-c Sex. Phân tích kết QTE DAL AE ihữfTIENIiieaaaaraaaerreaararaaaerser 104 3. Phỏng van GV về tiết day thực nghiệm.
Kết qua từ bai kiểm tra sau khi tiền hành day thực nghiệm. Đề xui biện pháp HAG BHỤE:ccccoccciiobiibiobiiiiLiL0020110101226080.3308301 110 Tiểu kết Chương 3 VsŸ⁄ỷỚỹỷỊFỷỊ}Ị‡ỷ}‡ỷ{Ịỷ}ỷ}‡“Ị}†‡“}““,“Đ(9090990940900090909409494094949490900909094909909909090909499409404094949499090909090909949090900 0999996 KET LUẬN .666689999999969690909909906969090990990999909909909690909090909090909069090909090999996 TÀI LIỆU THAM .c°n9499999999990990999099990909090909090909090909090909090909090900999090905990909090909090599059909090999999598 DANH MỤC TỪ VIET TAT td | sẽmm—„ [TỊ øŒ | Gmøm —_ a mm avec— | YCCD— Yéu caucannền 7 HS DANH MỤC BANG BIEU, HINH ANH, SƠ DO DANH MUC BANG Bảng 1.1: Hệ thống phân loại các phương tiện giao tiếp của Hargie .2: Các hình thức kết cau VBTT trong Sách giáo khoa của Hoa Kỳ.3: Một số PT phi ngôn ngữ tiêu biéu được sử dụng trong VBTT.4: Một số kiểu PT phi ngôn ngữ tiêu biêu được sử dung trong VBTT ở CT ee 38 Bang 1.5: Hệ thong YCCD vẻ tìm hiểu PT phi ngôn ngữ trong đọc hiểu VBTT lui 9.dQCHO-LŒHŒ|RDHHH)H)),.6: Hệ thống YCCD về tìm hiểu PT phi ngôn ngữ trong đọc hiều VBTT cấp 'THPT.7: Một số biéu hiện của kĩ năng đọc hiểu PT phi ngôn ngữ trong VBTT l2 1131302022.8: Một số tiêu chuẩn về tìm hiểu PT phi ngôn ngữ đối với đọc hiểu VBTT Của CC ::ctpoinoaianiataiaiitaianntistsia551518531638185835ã58ã695i458351688188538156558855851555588535181538ã88 56 Bang 2.1: Một số câu hỏi gợi ý nhằm hướng dẫn HS liên hệ kiến thức nên về PT PHÍBEDRIREÙiiesiaieisirisisiiiniiiiiiiiiiiiniiiiiiii111120114141413151518181018332955675051315983378125578286 64 Bang 2.2: Một số câu hỏi gợi ý nhằm hướng dẫn HS xác định thông tin được biéu fSEERMIET|BIHMiiEDHIRSEininienainiinnniiiiioiiiiiiiiiitiiiiiiiiii1i143021201121312121595721230462 79 Bảng 2.3: Một số câu hỏi gợi ý nhằm hướng dẫn HS tìm hiểu vai trò của PT phi ON ngữ CONS NET assssssscssssasscasasasasssssessssssssevassscensasaesssseassoasssavasavasasseseeesssssses 85 Bang 2.4: Bang kiểm đánh giá kỹ nang str dụng PT phi ngôn ngữ trong tao lập WE COB Hồ Gipiiiairiosiiirtiittiitittiitiitittitiiiiitiiti1140100111110111010394081615181816963818364816168 92 Bang 2.5: So sánh VBTT chi sử dung PT ngôn ngữ và VBTT có sử dụng kết hợp VOIIETTIDTMIREONIRIEDESaisiiiiisxi01010505020611050516202320105111203)29501160456292050382131262081865092828315 95 Bang 2.6: Một số biện pháp đề xuất hướng dan HS tìm hiểu PT phi ngôn ngữ cogs equi EFei CR HLA WT ccs sc ceacecssccsscsanssncnscoesccascasscozscssscescensessszict 97 Bang 3.1: Kết qua bài kiểm tra đánh giá NL đọc hiểu PT phi ngôn ngữ trước và SiR Tin Dey ii npiiiiTflisssssssssssssrsirisiaiarniriiiripiiirriiiitioirttirioitiripiraiiritgiitarrtstnise 100 Bảng 3.2: Một số biện pháp hướng dẫn HS đọc hiểu PT phi ngôn ngữ được sử dụng trong KHBD thực nghiệm. Q5 Ăn HH HH, 102 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.1: Anh chụp trang báo Thé thao và văn hóa — Cuối tuần, số 53, 30/12/2016 (VBTT Gan Hljkeeeireeonaiiaiieroooioirooroiioriintiitoiittiiti110305835598550858885630505 35 Hình 1.2: Một số hình anh minh họa cho VB “Ha Long: Đường đến “ngôi vương” dù lịch Việt không CỒn Ka ¡occccccccoiinoiinoioioiiioioiaiaiaioi20212200221606131216)5169836181238554 36 Hình 1.3: Hình ảnh minh họa VB “Người Ma quay về với nhà đài".4: Hình ảnh minh hoa VB “Khi đại dương ngập ngụa rác nhựa”.1: PT phi ngôn ngữ (hình anh) trong VB “Khi đại dương ngập ngụa rác DUA” :áccttseiiitisoatiai2121616161101453661613141565838165385695946695953805553886855305669538345558583885181836858 76 Hình 2.2: PT phi ngôn ngữ (biểu đồ) trong VB “Khi đại dương ngập ngụa rác HT tĩingg1250605035166185515153355536558655553558886859585853633563695355858385838585565585363558551835885868185 5505 8l Hình 2.3: PT phi ngôn ngữ (hình ảnh) trong VB “Can nguyên lũ lụt, sat lở đất" 98151582887818313848345053518158535158588585325295381885381515851818688405859595351518353518594E4E278158515128535i812937835335 87 DANH MUC SO DO Sơ đỗ 1.1: Sơ đồ phân loại các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.2: Khái quát hóa vai trò của PT phi ngôn ngữ trong VBTT. 40 DANH MỤC BIEU DO Biéu đồ 3.1: Kết qua bài kiểm tra của HS trước khi tiến hành day thực nghiệm.3: Tan sô điệm của HS qua các bài kiêm tra trước và sau khi dạy thực BEHHÔTÏLxi5851551555631203160111750215151191311316133110081515505059503739505050308889719495837495953858759873855755 110 MỞ DAU 0.
Lí do chọn đề tài PT phi ngôn ngữ có một vai trò quan trọng trong hoạt động giao tiếp nói chung và trong day học tiếp nhận VB trong nhà trường nói riêng. Bên cạnh ngôn ngữ, PT phi ngôn ngữ được xem như một phương tiện giao tiếp quan trọng của con người. Theo đó, các PT phi ngôn ngữ phát huy được tính hiệu quả trong cả hai hình thức giao tiếp, thông qua VB dang nói va dang viết. Hall tuyên bố rằng 60% trong số toàn bộ giao tiếp của con người thuộc về phi ngôn từ (Hall, 1959, trích dẫn trong Nguyễn Quang, 2007).
Trong thời đại khoa học kĩ thuật tiền bộ hiện nay, người ta thường xuyên phải tiếp xúc với các VB ở dang đa phương tiện, PT phi ngôn ngữ là một phương tiện quan trọng giúp con người có thé gửi đi những thông điệp mà ngôn ngữ khó có thé mang lại hiệu quả. PT phi ngôn ngữ cũng có vai trò quan trọng trong hoạt động giao tiếp thông qua VB trong nhà trường. HS thường xuyên tiếp xúc với các VB viết có sử dụng PT phi ngôn ngữ. do đó GV cần phải cung cấp trí thức và hướng dẫn cách thức tiếp nhận các PT phi ngôn ngữ trong VB cho HS.
VBTT là một loại VB có vị trí quan trọng trong CT Neữ văn 2018.