Chương 1: Tổng quan về an toàn giao thông đường bộ. - Chương 2: Thực trạng hệ thống giao thông đường bộ, tình hình tai nạn giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. - Chương 3: Đề xuất các giải pháp đảm bảo an toàn giao thông đường bộ trên địa bàn thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương. Kết luận và kiến nghị.
TỔNG QUAN VỀ AN TOÀN GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ 1. Tổng quan về an toàn giao thông đường bộ trên thế giới Khái quát tình hình tai nạn giao thông trên thế giới Tai nạn giao thông (TNGT) luôn là vấn đề nhức nhối của toàn xã hội. Hàng ngày, các phương tiện thông tin đại chúng đều có bản tin về số lượng các vụ TNGT xảy ra trên các địa bàn trên cả nước. Đáng báo động, tính chất các vụ tai nạn ngày càng nghiêm trọng, thể hiện qua số người chết tăng mạnh.
Hàng năm số vụ TNGT vẫn không hề suy giảm, ngược lại nó còn tăng lên rất nhiều. Theo báo cáo về “Tình trạng an toàn giao thông toàn cầu năm 2018” của Tổ chức y tế thế giới (WHO)[8], trung bình cứ 24 giây lại có 1 người chết vì tai nạn giao thông đường bộ (TNGTĐB) trên thế giới. TNGTĐB cướp đi sinh mạng của 1,35 triệu người mỗi năm. Ngoài ra còn có 20 đến 50 triệu người bị chấn thương, có nhiều người bị khuyết tật do hậu quả của nó.
TNGT chính là nguyên nhân gây tử vong nhiều nhất cho nhóm người trẻ (độ tuổi từ 5 tới 29) trên toàn cầu. Nam giới có nguy cơ bị TNGTĐB cao hơn nữ giới. Khoảng ba phần tư (73%) số ca tử vong giao thông đường bộ xảy ra đối với nam thanh niên dưới 25 tuổi, gần như gấp 3 lần nguy cơ đối với nữ giới Gần 54% số người tử vong do TNGT đang đi bộ hoặc sử dụng xe máy, xe đạp. Người đi bộ và đi xe đạp chiếm 26% số người tử vong, trong khi tỷ lệ này ở châu Phi là 44%.
Người điều khiển xe máy và người ngồi trên xe chiếm 28% số người tử vong, trong khi tỷ lệ này ở Đông Nam Á là 43%. Các nước nghèo chỉ chiếm 1% số lượng xe ô tô trên thế giới nhưng chiếm đến 13% ca tử vong liên quan đến TNGT. Trong khi các nước giàu chiếm đến 40% số lượng xe ô tô toàn cầu nhưng chỉ có 7% ca tử vong do TNGT. Báo cáo của WHO cũng cho thấy tỉ lệ tử vong do TNGT ở các nước có thu nhập thấp cao gấp 3 lần các nước phát triển.
Trong đó, Châu Phi có tỷ lệ người chết do TNGTĐB cao nhất, trung bình 26,6 ca tử vong/100. Thứ hai, là khu vực Đông Nam Á, với tỷ lệ 20,7 ca tử vong/100. Tỉ lệ tử vong do TNGTĐB thấp nhất là châu Âu, khoảng 9,3 ca tử vong/100. Cũng theo số liệu thống kê của WHO, không có quốc gia thu nhập thấp nào giảm được tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông.
Còn 4 tỷ lệ tử vong do TNGTĐB ở 48 nước có thu nhập trung bình và thu nhập cao ở châu Âu, châu Mỹ và Tây Thái Bình Dương đã giảm kể từ năm 2013.00 Tỉ lệ số người chết do TNGT/100.00 Châu Phi Châu Mỹ Đông Địa Trung Châu Âu Đông Nam Á Tây Thái Bình Hải Dương 2013 2016 Hình 1. Tỉ lệ số người chết do TNGT/100.000 dân ở các khu vực trên thế giới [Nguồn: Global status report on road safety, WHO 2018][8] Tình hình tai nạn giao thông các nước trong khu vực Đông Nam Á Theo báo cáo được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)[8] công bố năm 2018, tỷ lệ thiệt mạng do TNGT ở Thái Lan lên tới 32,6/100.000 người, chỉ xếp sau Libya. Cũng theo báo cáo này, số ca tử vong vì va chạm giao thông ở Thái Lan lên tới 22.491 vụ, tức là 1 ngày có khoảng 62 người chết vì TNGT. Việt Nam đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á về số người chết do va chạm trên đường, với tỷ lệ 26,1/100.
Theo thống kê, trong năm 2018 có 24.970 người thiệt mạng vì TNGT ở Việt Nam. Malaysia xếp ngay sau Việt Nam với tỷ lệ 23,3/100. Myanmar, Campuchia, Lào, Đông Timor, Philippines, Indonesia chia nhau các vị trí kế tiếp với tỷ lệ lần lượt là 19,7; 17,5; 16,4; 12,4; 12,09; 12. 5 Singapore là quốc gia được đánh giá ATGT cao nhất Đông Nam Á, với tỷ lệ người thiệt mạng do tai nạn giao thông là 2,77/100.
Trong năm 2018, số ca thiệt mạng vì va chạm giao thông ở quốc đảo sư tử là 155 trường hợp.60 Tỉ lệ số người chết do TNGT/100. Tỉ lệ số người chết do TNGT/100.000 dân ở khu vực Đông Nam Á [Nguồn: Global status report on road safety, WHO 2018][8] 35000 31726 30000 24970 25000 22419 20000 15000 12690 10540 10000 7374 5000 2803 1120 161 155 0 Số người chết 2018 Hình 1. Biểu đồ số người chết do TNGT ở khu vực Đông Nam Á [Nguồn: Global status report on road safety, WHO 2018][8] 6 1. Tổng quan về an toàn giao thông đường bộ ở Việt Nam Tình hình tai nạn giao thông nói chung Tai nạn giao thông từ lâu nay luôn là vấn đề nhức nhối ở Việt Nam.
Thống kê từ Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia [13], cho thấy năm 2018 (tính từ ngày 16/11/2017 đến 15/11/2018), cả nước xảy ra 18.736 vụ tai nạn giao thông, làm chết 8.248 người, bị thương 14. So với cách đây 5 năm, lượng người chết đã giảm đi một số ở hàng nghìn, nhưng chưa bao giờ tụt xuống dưới mức 8. Thậm chí năm 2016, số người chết vì tai nạn giao thông còn tăng lên 14 người so với năm trước đó. 35000 30000 29385 29500 25000 25322 24417 22404 21589 20000 20080 Tình hình TNGT 20556 18736 19280 15000 17040 14802 10000 9369 8996 8671 8685 8279 8248 5000 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 Số vụ Số bị thương Số người chết Hình 1.
Tình hình tai nạn giao thông từ năm 2013 tới 2018 [Nguồn: Số liệu Ủy ban An toàn giao thông quốc gia][13] Trong khi tình hình tai nạn giao thông trong cả nước có xu hướng giảm dần đều về cả số vụ, số người chết (ngoại từ năm 2016) và số bị thương thì số vụ tai nạn từ nghiêm trọng trở lên dường như có xu hướng tăng. Theo báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia [13] , năm 2016 có tổng cộng 62 vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng làm 200 người chết. Năm 2017, con số đã tăng lên 70 vụ, với 224 người chết. Còn trong năm 2018 cả nước xảy ra 38 vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng, làm 137 người chết, 115 người bị thương, so với cùng kỳ 2017 giảm 13 vụ (-25,5%), giảm 17 người chết (-11,03%), giảm 7 30 người bị thương (-20,6%).
Nhiều năm nay, bình quân mỗi ngày cả nước xảy ra hơn 40 vụ TNGT, làm chết 34 người và bị thương 30 người. Như vậy, trung bình mỗi năm, số người thiệt mạng về TNGT ở nước ta là trên 12.000 người - tương đương dân số một xã hay một phường, gấp hàng trăm lần số người chết mỗi năm ở Việt Nam vì đại dịch HIV/AIDS. TNGT làm cho bao nhiêu gia đình lâm vào cảnh tang thương, làm thiệt hại cho ngân sách Nhà nước mỗi năm hàng ngàn tỷ đồng. Có nhiều vụ TNGT hết sức nghiêm trọng về mức độ, số người chết và bị thương.
Các con số nêu trên chỉ là thống kê chưa đầy đủ. Thật ra, có nhiều vụ TNGT gây chết người, nhưng cơ quan chức năng không ghi chép, không báo cáo; lại có những vụ TNGT chết người nhưng gia đình người gây tai nạn và gia đình người bị tai nạn thỏa thuận “tự dàn xếp” (vì dù sao thì người bị nạn cũng đã chết rồi!), nên CSGT không nắm được! Nếu thống kê một cách kỹ hơn và trung thực hơn, thì số vụ và số người chết, bị thương, tàn phế vì TNGT mỗi năm ngày càng tăng. Dẫn báo cáo nghiên cứu chính thức của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) công bố, Tiến sĩ Trần Hữu Minh, Phó Chánh văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia cho biết [15], thiệt hại do TNGT xảy ra cho nền kinh tế Việt Nam mỗi năm có thể chiếm từ 2,5-2,9% GDP. Như vậy, mỗi năm TNGT gây thiệt hại cho nước ta khoảng 6 tỷ USD và đây là con số rất lớn đối với quốc gia đang phát triển như Việt Nam.
Con số này cũng bằng 30% ngân sách giáo dục và tương đương 60% giá trị xuất khẩu lúa gạo của cả nước. Tình hình tai nạn giao thông đường bộ ở Việt Nam Tai nạn giao thông (TNGT) đang là vấn đề xã hội bức xúc, thách thức toàn cầu khi con số 1,3 triệu người chết, 50 triệu người bị thương, thiệt hại 2% tổng GDP (hơn 1.500 tỷ USD) mỗi năm. Thống kê của Ủy ban An toàn giao thông (ATGT) Quốc gia [13] cho thấy, số người chết vì TNGT chủ yếu ở độ tuổi thiếu niên cho đến trên, dưới 35 tuổi. Theo thống kê của Ủy ban ATGT Quốc gia [13], năm 2013 cả nước đã xảy ra 29.385 vụ tai nạn giao thông (TNGT), làm chết 9.369 người, bị thương 29.
So với cùng kỳ năm 2012 giảm 1.19%), giảm 55 người chết (-0,58%), giảm 3.045 người bị thương (-9,36%). Năm 2013, tiếp tục giảm cả 3 tiêu chí về số vụ, số người chết 8 và số người bị thương vì TNGT, và là năm thứ hai số người chết vì TNGT tiếp tục giảm xuống dưới 10. Có 37 tỉnh, thành phố giảm cả 3 tiêu chí về số vụ, số người chết và số người bị thương, trong đó, có 3 tỉnh giảm cả 3 tiêu chí ở mức trên 20% là: Đồng Nai, Quảng Nam, Tây Ninh; 13 tỉnh, thành phố có số người chết giảm từ 10% đến dưới 20%. Tuy nhiên, năm 2013, có 19 tỉnh có số người chết vì TNGT tăng.
Trong năm 2014 (tính từ ngày 16-12-2013 đến 15-12-2014), toàn quốc xảy ra 25.322 vụ, làm chết 8.996 người, bị thương 24. So với cùng kỳ năm 2013 giảm 4.063 vụ, giảm 373 người chết, giảm 5.083 người bị thương. Trong đó, TNGTĐB từ ít nghiêm trọng trở lên xảy ra 10.788 người, bị thương 6. Tai nạn giao thông đường sắt có 165 vụ, chết 139 người, bị thương 43 người.
73 vụ tai nạn giao thông đường thủy, làm chết 59 người, bị thương 9 người. 16 vụ tại nạn giao thông hàng hải, khiến 10 người chết. Trong năm 2014 không xảy ra tai nạn hàng không, nhưng tổng số sự cố và các vụ việc có nguy cơ uy hiếp an toàn hàng không là 401 vụ, trong đó có 91 sự cố an toàn hàng không. Có 52 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giảm số người chết vì tai nạn giao thông.
