Chương 1 TONG QUAN VAN ĐÈ NGHIÊN CỨU. h hình nghiên cứu, ứng dụng các loại ô tô, máy kéo trong vận chuyển gỗ. Tình hình nghiên cứu, ứng dung các loại 6 tô, máy kéo trong vận chuyển gỗ trên thé gi t „ các công đoạn để số được định nghĩa là toàn bộ các thao biến cây đứng thành sản phẩm gỗ tròn theo qui cách xác định rồi chuyển chúng từ rừng đến một điểm tiêu thụ nào đó. Nó là cầu nổi giữa nguồn tải nguyên rừng và các ngành công nghiệp sử dụng gỗ làm nguyên liệu như công nghệ chế biển gỗ, công nghiệp giấy, khai thác than, xây dựng.
Việc khai thác đều phải tuân thủ theo những công nghệ nhất định. Công nghệ khai thác 6 có thé là công nghệ thủ công, công nghệ tiên tiễn. Mỗi loại công nghệ chỉ có thể thích hợp với các điều kiện nhất định. Công nghệ thích hợp, hiệu quả lả công nghệ phù hợp với các điều kiện kinh tế - xã hội phổ biến có tính địa phương và phù hợp với điều kiện môi trường.
Do vậy công nghệ khai thác gổ phải giảm mức tối đa các chỉ phí sản xuất cũng như tác động xấu đến môi trường. Một nghiên cứu mới đây cho thấy chỉ phí vận chuyển gỗ có thể lên tới trên 45% trong toàn bộ chỉ phí khai thác gỗ. Việc vận chuyển gỗ từ các bãi gỗ đến nơi tiêu thụ ở Brazil được thực hiện chủ yếu bằng các xe vận tải chuyên dùng theo nhiều kiểu khác nhau. [40]: Xe tải không ro moóc, xe tải và một sơ mi ro moóc, xe tải kéo theo một hoặc hai rơ moóc.
Việc bốc dỡ trên các kho gỗ hầu như được cơ giới hóa bằng việc sử dụng các cầu trục thủy lực cố định chuyên dùng. Việc bốc dỡ. gỗ, củi ở những nơi có sản lượng khai thác nhỏ vii phé biến bằng lao dong thủ công. Ở phần Lan và các nước Bắc Âu [40], từ những năm 80 trở vé trước, 'Việc vận chuyển gỗ từ rừng đến nơi tiêu thụ chủ yếu bằng đường bộ nhờ sử.
4 dụng các xe vận tải cỡ lớn có thể kéo một hoặc hai rơ moóc. Ngoài ra việc vận chuyển gỗ cũng được thực hiện bằng đường thủy vả đường sắt nhưng xu. thé hiện nay ngảy cảng giảm. Ở Malaisia [42] trước đây người ta kết hợp máy kéo xích và máy kéo.
bánh hơi lâm nghiệp để vận chuyển gỗ nhưng qua sử dụng cho thấy; do di chuyển nhiều trong rừng nên trong bề mặt đất rừng bị phá hoại nghiêm trọng. ảnh hưởng xấu đến quá trình tái sinh rừng và làm cho quá trình xói min đất tăng lên. Hiện nay việc vận chuyển gỗ từ rừng về nhà máy chủ yếu bằng ôtô, khâu bốc dỡ gỗ cơ bản đã được cơ giới hóa tối đa 1. Tình hình nghiên cứu, ứng dụng các loại ô tô, máy kéo trong vận xuất và tiêu thụ trong nội địa chiếm 98% gỗ trên, 92% gỗ xẻ và 80% sản phẩm giấy.
Một phần gỗ và lâm sản đặc sản như quế, đầu hồi hạt điều, cánh kiến được được xt khẩu sang các nước như: Nhật Bản, Hồng Kông, Singapore, Thái Lan. 'Vận chuyển đường dai: việc vận chuyên gỗ tir các bai trung chuyển về nhà máy giấy được thực hiện bằng đường sông và đường bộ, phương tiện vận chuyển là các xe ôtô chuyên dụng (hình 1.1), tau thuỷ, thuyền Hình 1. Vận chuyển gỗ bằng 6 tô lâm nghiệp chuyên dùng. 5 ‘Van chuyển đường ngắn: việc vận chuyển gỗ tir địa điểm khai thác tới các bãi gỗ, các nhà máy, các xưởng chế biển gỗ.phương tiện vận chuyển trước đây là xe Reo 7, xe Volvo, Jil 157K, xe IFA, xe công nông.
Nhưng hiện nay các hộ kinh doanh rừng, các doanh nghiệp, nhà máy chế biển gỗ thường sử dụng các loại xe tai cở trung bình và lớn để vận chuyển gỗ, (hình 1. Vận chuyển gỗ bằng ôtô tải cỡ trưng bình Hình thức vận chuyển bằng đường ôtô có wu điểm cơ bản là có thể áp dụng được trên các dạng địa hình với các phương thức khai thác khác nhau. ‘Tuy nhiên, loại hình vận chuyển gỗ bằng đường ôtô có một số hạn chế nhất định: - Chi phí cho xây dựng hệ thống đường ôtô lâm nghiệp từ đường trục đến đường nhánh tương đối lớn. ~ Việc thiết kế và thi công đường ôtô không đúng sẽ ảnh hưởng xấu tới môi trường: rừng, đất rừng, động thực vật sống trong rừng, ảnh hưởng đến các dòng chảy trong khu vực, cộng đồng dân cư sống xung quanh.
- Chi phí vận chuyên gỗ có thé lên tới trên 45% trong toàn bộ chi phí khai thác gỗ. 6 - Xe vận chuyển có tải trọng lớn tạo ra áp lực lớn giữa bánh xe và mặt đường, làm cho nền đường và áo đường bị biến dạng nhanh giảm khả năng vận chuyển của đường, Vì \y công tác chăm sóc và bảo quản đường phải được tiến hành thường xuyên. - Đối với các tuyến đường chất lượng thấp (đường trục phụ và nhánh) do không xây dựng áo đường, về mùa mưa mặt đường lầy lội, khó có thể thực hiện công tác vận chuyển. ~ Trong quá trình vận chuyển, khí thải và nhiên liệu thải ra từ các thiết bị bốc, đỡ, vận chuyển gây 6 nhiễm không khí và nếu không quản lý tốt sẽ gây ra ô nhiễm nguồn nước, các dòng chảy.
'Yêu cầu kỹ thuật trong vận chuyển gỗ bằng đường ôtô. - Các xe vận chuyển gỗ chi được chở đúng tải trong đã được quy định đồi với từng loại xe vừa đảm bảo an toàn cho xe vừa tránh cho mặt đường khỏi bị phá hoại do áp lực tác động từ bánh xe xuống mặt đường. - Chỉ nên sử dụng các loại xe có sức bám và vượt lớn trong các trường hop cần thiết như khi đường quá xấu, quá lay lội đẻ hạn chế sự phá hoại mặt đường do bánh xe gây ra - Các xe vận chuyển gỗ nên sử dụng là các loại xe chuyên dùng với các trang thiết bị chuyên dùng của nó. Các trang bị chuyên dùng phải đầy đủ và đảm bảo yêu cầu kỹ thuật như cọc ke phải thẳng đứng, cáp buộc và xích phải chắc chắn đảm bảo an toàn cho xe và người trong quá trình chuyển động trên đường lâm nghiệp cũng như đường công cộng.
- Trong trường hợp đường quá tron và lầy lội, xe chở gỗ cần có các trang thiết bị trợ giúp như ti chồng trượt, xích chồng trượt. ~ Gỗ xếp trên ôtô phải phân bố hợp lý về tải trọng, phải được giảng buộc cẩn thận tránh xô ngang và trượt về sau xe trong khi chuyền động. 7 ~ Các loại xe vận chuyển bốc, đỡ gỗ. phải được kiểm tra thường xuyên trước khi sử dụng; được bảo dưỡng, sửa chữa theo định ky - Khi sửa chữa, nhiên liệu và các chất thải ra phải thu gom vào những nơi quy định, không làm ảnh hưởng và gây ô nhiễm với nước mặt, sông suối, nước ngầm.
- Tốc độ xe chạy trên đường không được vượt quá tốc độ quy định trong bảng đưới đây cho từng loại đường. Tắc độ xe chạy cho phép trên các loại đường. Cấp đường Chỉ tiêu kỹ thuật "Tốc độ thiết kế (km/h) = Vũng đổi = Vũng núi Nam 1985, Tiến Nguyễn Kính Thao và đồng nghiệp Viện Khoa học Lâm nghiệp đã nghiên cứu chế tạo tời một trống dẫn động từ trục thu công. suất va ro mode một trục lắp sau máy kéo Zeto dé tự bốc và vận xuất gỗ.
Nguyễn Nhật Chiêu củng một số cán bộ giảng dạy Trường Đại học Lâm nghiệp đã nghiên cứu thành công đề mục thuộc dé tai cấp Nhà nước KN-03-04, đã thiết kế, chế tạo vả khảo nghiệm sản xuất thiết bị vận xuất, bốc dỡ vận chuyển để khai thác vùng nguyên liệu giấy, vùng gỗ nhỏ rừng trồng kiều rơ moóc một trục lắp sau máy kéo MTZ - 50 có. thiết bị tời cáp và cơ cấu nâng gỗ thuỷ lực vừa gom gỗ tử xa vừa tự bốc cho. Phạm Minh Đức nghiên cứu khả năng kéo bám của máy kéo DFH -180 kéo ro moóc một trục khi vận chuyển gỗ nhỏ rừng trồng 4] Năm 2005, PGS. Nông Van Vin cùng một số cán bộ giảng day “Trường Đại học Lâm nghiệp và Trường Đại học Nông nghiệp I thực hiện để tài nhánh cấp Nhà nước KC-07- 26 đã nghiên cứu thiết kế, chế tạo và khảo.
nghiệm sản xuất ro mode một trục lắp sau máy kéo cải tiến dé vận xuất van chuyên gỗ, Nhìn chung các nghiên cứu ở nước ta trong những nâm gần đây chủ yếu di vào nghiền cứu cãi tin, thiết kế, chế tạo các thiết bị chuyên dùng lắp cho máy kéo bánh hơi để vận xuất, vận chuyển gỗ. Tổng quan về nghiên cứu đao động ôtô, máy kéo 1. Tang quan nghiên cứu về dao động ôtô, máy kéo trên thé giới “Trong công trình [48], Muller đã đưa ra mô hình không gian mô tả tit cả các loại dao động của máy kéo bánh hơi, tác giả đã bỏ qua các tác động của tai trọng kéo và các yếu tổ ảnh hưởng khác. Theo tác giá, một máy kéo có thể có 7 bậc tự đo: Dao động thẳng đứng, dao động xoay quanh trục ngang, đao động đọc, đao động xoay quanh trục dọc và đao động liên kết xoay quanh trục cân bằng.
Tác giả Volgel [49], đã nghiên cứu tính chất động lực học của liên hợp. máy cày, khi lực kéo và tai trọng thing đứng dao động có kể đến tính đàn hồi, ả của hệ truyền lực và bánh xe. Công trình cho phép đánh giá một cách khái quát tác động của các yếu tổ ảnh hướng tới dao động của máy khi cày đất, tuy nhiên chưa có thực nghiệm đẻ chứng minh các giả thiết đưa ra. Trong công trình của Wendebon [50], bằng lý thuyết và thực nghiệm, tác giả đã xây dựng mô hình nghiên cứu tinh chất động lực học của dao động, thẳng đứng máy kéo, tác giả không quan tâm đến chuyển động quay và các 9 chuyển động khác.
Do vậy công trình này chưa đánh giá và thé hiện được đầy đủ các tính chất động lực học của máy cũng như các yếu tổ ảnh hưởng, chuyển động của máy kéo nói riêng và liên hợp máy nói chung. Nam 1973 Barski LB [1], nghiên cứu Động lực học máy kéo. Tác giả da nghiên cứu diy đủ động lực học của máy kéo bánh hơi, máy kéo bánh xích và độ êm dịu chuyển động của máy kéo.A [46], nghiên cứu động lực học thẳng đứng, của máy kéo bánh hơi khi vận xuất gỗ Năm 1987 Zucov A.B [45], đã nghiên cứu những vấn đề dao động của máy kéo lâm nghiệp. Bên cạnh đó còn có một số công trình nghiên cứu về dao động thẳng đứng của máy kéo có kể đến các yếu tố ảnh hưởng của điều kiện làm việc: Tải trọng, vận tốc, độ mắp mô của mặt đường.