BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG KỸ THUẬT GẦM VÀ THIẾT BỊ CÔNG TÁC MÁY SAN NGHỀ: VẬN HÀNH MÁY THI CÔNG MẶT ĐƯỜNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCGNB ngày…….năm 2018 của Trường cao đẳng Cơ giới Ninh Bình Ninh bình, năm 2021 1 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 3 LỜI NÓI ĐẦU Trong công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hoá xây dựng đất nước cần dùng nhiều loại máy thi công để thực thi xây dựng.Để nâng cao hiệu quả sử dụng máy góp phần tăng năng suất lao động thì việc bảo dưỡng máy đóng vai trò quan trọng chính vì vậy tËp thÓ gi¸o viªn khoa m¸y thi c«ng biªn so¹n giáo trình: Bảo dưỡng kỹ thuật gầm và thiết bị công tác máy san. Là m«n häc chñ yÕu cña ch-¬ng tr×nh ®µo t¹o trung cấp máy thi công mặt đường, ch-¬ng tr×nh gåm 10 giê lý thuyÕt vµ 26 giê thùc hµnh và kiểm tra 4 giờ Giáo trình được biªn so¹n theo chương tr×nh d¹y nghÒ m«- ®un tương øng víi tõng phÇn hoÆc hÖ thèng trong hÖ thèng.
Néi dung nh»m trang bÞ cho häc sinh nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ cÊu t¹o, nguyªn lý ho¹t ®éng, kiÓm tra, ®iÒu chØnh vµ söa ch÷a nh÷ng sai háng thường gÆp trong hÖ thèng gầm và thiết bị công tác máy san ë ViÖt nam. Trong qu¸ tr×nh gi¶ng d¹y mô đun, yªu cÇu gi¸o viªn ph¶i kÕt hîp víi: Dông cô ®å nghÒ, m« h×nh häc cô, vËt thËt hoÆc côm chi tiÕt vµ c¸c b¶n vÏ liªn quan ®Ó gióp cho häc sinh hiÓu bµi nhanh h¬n. Qu¸ tr×nh biªn so¹n giáo trình mÆc dï ®· cè g¾ng nhưng kh«ng tr¸nh khái sai sãt. RÊt mong b¹n ®äc, c¸c ®ång nghiÖp ®ãng gãp ý kiÕn ®Ó giáo trình được hoµn thiÖn h¬n.
Xin ch©n thµnh c¶m ¬n. Nhãm biªn so¹n Phan v¨n Uyªn Hoàng Văn Thắng Vũ Văn Chiêu 4 MỤC LỤC TRANG 1. Bài 1: Bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống truyền lực máy san 8 3. Bài 2: : Bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống lái máy san 27 4.
Bài 3: Bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống phanh máy san 38 5. Bài 4: Bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống di chuyển máy san 52 6. Bài 5: Bảo dưỡng kỹ thuật thiết bị công tác máy san 63 5 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Bảo dưỡng gầm và thiết bị công tác máy san Mã mô đun: MĐ 17 Thời gian thực hiện mô đun: 40 giờ; (Lý thuyết: 10 giờ; Thực hành: 26 giờ kiểm tra 4 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun bảo dưỡng gầm và thiết bị công tác máy san được bố trí sau khi học sinh học xong các môn học chung, các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở, các mô đun chuyên ngành và có thể được bố trí dạy song song với các mô đun MĐ13, MĐ14, MĐ15, MĐ16, MĐ18, MĐ19 - Tính chất: là mô đun chuyên môn nghề.
Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được công dụng, phân loại, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của phần gầm và thiết bị công tác của máy lu. + Phân tích được quy trình bảo dưỡng phần gầm và thiết bị công tác của máy lu. - Kỹ năng: + Kiểm tra, bảo dưỡng được phần gầm và thiết bị công tác máy san đúng yêu cầu kỹ thuật. + Sử dụng thành thạo, hợp lý các dụng cụ kiểm tra và bảo dưỡng - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tuân thủ quy trình bảo dưỡng, nội quy thực tập và những quy định về an toàn vệ sinh lao động.
+ Sử dụng, bảo quản đồ dùng, thiết bị, máy móc đảm bảo an toàn. + Rèn luyện tính cẩn, kỷ luật, tỉ mỉ của học sinh. Nội dung mô đun: 6 1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra Bài tập Bài 1: Bảo dưỡng hệ thống truyền 1 10 2 8 lực máy san Bài 2: Bảo dưỡng hệ thống lái máy 2 8 2 6 san Bài 3: Bảo dưỡng hệ thống phanh 3 6 2 4 máy san Bài 4: Bảo dưỡng hệ thống di 4 8 2 4 2 chuyển máy san Bài 5: Bảo dưỡng thiết bị công tác 5 8 2 4 2 máy san Cộng: 40 10 26 4 7 BÀI 1: BẢO DƯỠNG KỸ THUẬT HỆ THỐNG TRUYỀN LỤC MÁY SAN Mã bài: BDKTHTTLMS – 01 GIỚI THIỆU: Bài học bảo dưỡng kỹ thuật hệ thống truyền lực máy san trang bị cho học sinh nhiệm vụ, yêu cầu, cấu tạo của các bộ phận chính và kỹ năng chăm sóc, bảo dưỡng để khi ra trường người học có thể tự xử lý được các sự cố của hệ thống truyền lực máy san trong quá trình làm việc.
MỤC TIÊU: - Trình bày được nhiệm vụ, yêu cầu của các bộ phận trong hệ thống truyền lực máy san; - Trình bày được sơ đồ cấu tạo, nguyên lý làm việc của các bộ phận trong hệ thống truyền lực; - Trình bày được nội dung và quy trình bảo dưỡng hệ thống truyền lực; - Kiểm tra, bảo dưỡng thành thạo hệ thống truyền lực; - Sử dụng thành thạo, hợp lý các dụng cụ kiểm tra và bảo dưỡng; - Bố trí vị trí làm việc hợp lý, đảm bảo an toàn và vệ sinh công nghiệp. NỘI DUNG CHÍNH: Thời gian: 10giờ (LT: 2 giờ; TH: 8 giờ) 1. Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại 1. Hệ thống truyền lực trong máy san có nhiệm vụ truyÒn n¨ng lưîng tõ ®éng c¬ chÝnh ®Õn c¬ cÊu di chuyÓn, c¸c c¬ cÊu c«ng t¸c 1.
Yêu cầu - Truyền và biến đổi mô men xoắn từ động cơ đến bánh xe chủ động sao cho phù hợp giữa chế độ làm việc của động cơ và mô men cản sinh ra trong quá trình máy san chuyển động. - Thực hiện đổi chiều chuyển động giúp máy san chuyển động tiến, lùi. - Tạo khả năng chuyển động êm dịu và thay đổi tốc độ cần thiết trên đường 1. Phân loại - Hệ thống truyền lực cơ khí - Hệ thống truyền lực thủy lực 2.
Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống truyền lực máy san 2. Sơ đồ cấu tạo: 8 Hình 1.1: Hệ thống truyền lực. Tr c truy n đ ng. Nguyên lý làm việc - Mômen xoắn của động cơ (5) truyền tới hộp số thông qua biến mô thủy lực tác dụng khi khóa ly hợp hoạt động.
- Hộp số (4) với nhiều cấp số được điều khiển bởi một bộ điều khiển thủy lực, việc lựa chọn 8 cấp số tiến và 4 cấp số lùi dễ dàng. Qua trục truyền động (6) mômen từ hộp số được truyền đến cầu chủ động (7). Cầu chủ động (7) truyền trực tiếp mômen sang bộ truyền lực cuối bên trái và bên phải bởi bán trục (11). - Bộ truyền lực kép (8) dẫn động bánh lốp bởi một bộ truyền xích tải và làm di chuyển toàn máy san.
Các bộ phận chính trong hệ thống truyền lực máy san 3. Li hîp ma s¸t kiÓu th-êng ®ãng (h×nh 1.2) * CÊu t¹o Gåm 3 phÇn: - PhÇn chñ ®éng gåm b¸nh ®µ 2, vá li hîp 6, ®Üa Ðp 4, ®ßn më 9 vµ c¸c lß xo 16. Khi li hîp më hoµn toµn th× c¸c chi tiÕt cña phÇn chñ ®éng sÏ quay cïng víi b¸nh ®µ. - PhÇn bÞ ®éng gåm ®Üa ma s¸t bÞ ®éng 3, trôc ly hîp 11.
Khi më li hîp hoµn toµn th× c¸c chi tiÕt cña phÇn bÞ ®éng sÏ ®øng yªn. 9 - PhÇn ®iÒu khiÓn gåm bµn ®¹p li hîp 12, c¸c ®ßn truyÒn ®éng 13, 14 vµ vßng bi tú 10. Li hîp ma s¸t kiÓu th-êng ®ãng 1- Trôc khuûu; 2- B¸nh ®µ; 3- §Üa ma s¸t bÞ ®éng; 4- §Üa Ðp; 5; 6- Vá li hîp; 7- Chèt kÐo; 8- Gi¸ ®ì ®ßn më; 9- §ßn më; 10- èng tr-ît; 11- Trôc li hîp; 12- Bµn ®¹p li hîp;13, 14- §ßn dÉn ®éng; 15, 16- Lß xo; 17- Chèt dÉn h- -íng; 18- æ bi: * Nguyªn lý lµm viÖc - Khi li hîp ë tr¹ng th¸i ®ãng: Bµn ®¹p li hîp ë vÞ trÝ tù do c¸c lß xo 16 Ðp ®Üa Ðp vµ ®Üa ma s¸t vµo b¸nh ®µ, nhê lùc ma s¸t c¸c chi tiÕt chñ ®éng vµ bÞ ®éng cña li hîp quay cïng víi b¸nh ®µ vµ truyÒn chuyÓn ®éng quay ®Õn truyÒn ®éng chÝnh hoÆc hép sè cña m¸y xóc. - Khi më li hîp: Ta t¸c dông mét lùc vµo bµn ®¹p li hîp, qua hÖ thèng ®ßn dÉn ®éng th«ng qua æ bi tú kÐo ®Üa Ðp 4 ra phÝa ngoµi, bÒ mÆt tiÕp xóc gi÷a c¸c ®Üa ®-îc t¸ch ra, lóc nµy c¸c chi tiÕt chñ ®éng vÉn quay cïng víi b¸nh ®µ, cßn c¸c chi tiÕt bÞ ®éng dõng l¹i.
- Khi ta nh¶ bµn ®¹p li hîp ra th× li hîp l¹i trë vÒ tr¹ng th¸i ®ãng. BiÕn m« thñy lùc * CÊu t¹o 10 Gåm 3 phÇn chÝnh: - B¸nh b¬m (B): CÊu t¹o h×nh ®Üa, trªn b¸nh b¬m cã c¸c c¸nh c¸ch ®Òu nhau, cã d¹ng cong vµ ®-îc ®Æt nghiªng so víi trôc cña b¸nh b¬m. B¸nh b¬m ®-îc l¾p chÆt víi b¸nh ®µ cña ®éng c¬ chÝnh. - B¸nh tuabin (T): CÊu t¹o t-¬ng tù nh- b¸nh b¬m, c¸c c¸nh cña b¸nh tuabin bè trÝ ng-îc chiÒu víi c¸nh cña b¸nh b¬m.
B¸nh tuabin ®-îc l¾p chÆt víi trôc ly hîp. - B¸nh ph¶n lùc (D): §-îc l¾p vµo gi÷a b¸nh b¬m vµ b¸nh tuabin. H×nh d¹ng cña b¸nh ph¶n lùc t-¬ng tù nh- b¸nh b¬m vµ b¸nh tuabin nh-ng cã ®-êng kÝnh nhá h¬n. C¸c c¸nh cña b¸nh ph¶n lùc cã chiÒu nghiªng ng-îc chiÒu víi c¸nh tuabin.
Moay¬ cña b¸nh ph¶n lùc l¾p trªn khíp con l¨n mét chiÒu. §Üa cè ®Þnh 2 b¾t chÆt víi gi¸ ®ì cè ®Þnh, ®-êng kÝnh ngoµi cña ®Üa lu«n lu«n tú vµo c¸c con l¨n. Trong biÕn m« thñy lùc ®-îc ®æ dÇu cã ®é nhít thÊp nh- dÇu c«ng nghiÖp 20, SAE-10. * Nguyªn lý lµm viÖc Chóng ta liªn hÖ sù lµm viÖc cña biÕn m« thñy lùc víi sù lµm viÖc cña hai qu¹t giã.
Qu¹t chñ ®éng ®-îc nèi víi nguån ®iÖn, c¸nh cña nã ®Èy kh«ng khÝ sang qu¹t bÞ ®éng (kh«ng cã nguån ®iÖn) ®Æt ®èi diÖn nhau. Qu¹t bÞ ®éng sÏ quay cïng chiÒu víi qu¹t chñ ®éng nhê kh«ng khÝ ®Ëp vµo. Nh- vËy sù truyÒn n¨ng l-îng thùc hiÖn qua kh«ng khÝ. Trong biÕn m« thñy lùc qu¸ tr×nh còng x¶y ra t-¬ng tù, nh-ng thùc hiÖn qua chÊt láng.
ChÊt láng cã ¸p suÊt ®ãng vai trß truyÒn n¨ng l-îng tõ b¸nh b¬m sang b¸nh tuabin.