Nuôi và phòng trị bệnh cho heo

Giáo trình nuôi và phòng trị bệnh cho heo nghề Thú y Trường CĐ Nghề Trà Vinh

• Tác giả: Lê Thị Tuyết Trinh
• Trường học: Trường Cao đẳng Nghề Trà Vinh
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nuôi và phòng trị bệnh cho heo
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Trà Vinh

Tóm tắt

I. Tổng quan về nuôi và phòng trị bệnh cho heo tại CĐ Nghề Trà Vinh

Giáo trình nuôi và phòng trị bệnh cho heo được Trường Cao đẳng Nghề Trà Vinh ban hành theo Quyết định số 624/QĐ-CĐN ngày 30 tháng 12 năm 2024. Đây là mô đun đào tạo trọng tâm trong chương trình ngành Thú y trình độ cao đẳng. Đội ngũ tác giả gồm giảng viên Lê Thị Tuyết Trinh làm chủ biên cùng Trần Thị Ngọc Thanh và Văn Thị Ái Nguyên. Tài liệu được biên soạn dựa trên cơ sở khoa học hiện đại và thực tiễn sản xuất tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Giáo trình kết hợp hài hòa giữa nguyên lý lý thuyết và kỹ năng nghề nghiệp thực tế. Sinh viên được trang bị kiến thức giải phẫu chi tiết, đặc điểm sinh học và sinh lý của loài heo. Cấu trúc mô đun gồm 8 bài học chuyên sâu. Nội dung trải rộng từ quy trình xây dựng chuồng trại, chăm sóc heo đực giống, nái sinh sản đến heo thịt. Ngoài ra, tài liệu dành dung lượng lớn cho kỹ năng chẩn đoán, vệ sinh thú y và phòng chống dịch bệnh. Việc làm chủ kiến thức này giúp người học tự tin vận hành trang trại chăn nuôi hiện đại.

1.1. Mục tiêu đào tạo và khung chương trình chuẩn

Chương trình hướng tới đào tạo kỹ thuật viên thú y có năng lực toàn diện. Người học nắm vững kiến thức sinh lý gia súc và phương pháp nhận biết bệnh lý cơ bản. Mô đun rèn luyện kỹ năng thực hành từ khâu thụ tinh nhân tạo đến quản lý chuồng nuôi khép kín. Học viên có khả năng tự tổ chức sản xuất và giám sát an toàn sinh học. Khung chương trình gồm 8 bài chuyên đề với 110 trang kiến thức chuyên sâu. Mỗi bài học đều gắn liền với bài tập thực hành cụ thể. Các tiêu chuẩn đánh giá dựa trên yêu cầu thực tế của thị trường lao động. Sau khi hoàn thành, sinh viên có thể độc lập xử lý dịch bệnh và quản lý trại nuôi quy mô công nghiệp.

1.2. Tính thích ứng với chăn nuôi vùng Tây Nam Bộ

Giáo trình được xây dựng sát với điều kiện tự nhiên tỉnh Trà Vinh và miền Tây Nam Bộ. Khí hậu nhiệt đới gió mùa tại khu vực này đòi hỏi giải pháp chuồng trại thông thoáng đặc thù. Độ ẩm cao là yếu tố khiến mầm bệnh lây lan nhanh chóng. Giáo trình hướng dẫn chi tiết cách bố trí tiểu khí hậu phù hợp. Hệ thống làm mát và thông gió được tối ưu hóa nhằm giảm thiểu sốc nhiệt cho vật nuôi. Nguồn thức ăn tại chỗ cũng được nghiên cứu để phối trộn khẩu phần dinh dưỡng tiết kiệm chi phí. Các bệnh nhiệt đới theo mùa như tụ huyết trùng, phó thương hàn được đưa vào bài giảng với phác đồ cụ thể. Điều này giúp người chăn nuôi chủ động ứng phó trước sự thay đổi của thời tiết địa phương.

II. Khó khăn trong nuôi và phòng trị bệnh cho heo tại địa phương

Chăn nuôi heo tại Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều rào cản nghiêm trọng. Môi trường nhiệt đới nóng ẩm tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và virus phát tán. Áp lực dịch bệnh nguy hiểm như Dịch tả heo châu Phi, tai xanh và tiêu chảy cấp luôn ở mức báo động. Nhiều cơ sở chăn nuôi quy mô nông hộ vẫn áp dụng tập quán lạc hậu. Thiết kế chuồng trại chưa đạt chuẩn cách ly sinh học. Hệ thống xử lý chất thải thường xuyên quá tải, gây ô nhiễm nguồn nước lân cận.

Vấn đề dinh dưỡng và quản lý giống cũng bộc lộ nhiều điểm yếu cố hữu. Thiếu hụt khoáng chất và vitamin trong khẩu phần khiến heo nái dễ sảy thai hoặc bại liệt sau sinh. Heo con sơ sinh có thân nhiệt chưa ổn định, rất dễ nhiễm lạnh và chết yểu nếu chuồng nuôi ẩm ướt. Ngoài ra, việc lạm dụng kháng sinh thiếu kiểm soát làm gia tăng tình trạng kháng thuốc. Khi heo mắc bệnh ghép, người nuôi gặp rất nhiều khó khăn trong chẩn đoán và điều trị. Chi phí phòng bệnh tăng cao làm xói mòn lợi nhuận thực tế.

2.1. Sai sót kỹ thuật trong chăm sóc nái và heo sơ sinh

Giai đoạn mang thai và nuôi con của heo nái tiềm ẩn nhiều rủi ro kỹ thuật. Nhiều hộ nuôi không điều chỉnh lượng cám hợp lý theo từng tháng chửa. Việc dư thừa năng lượng làm nái quá mập, dẫn đến tình trạng đẻ khó và chết thai. Ngược lại, dinh dưỡng nghèo nàn khiến bào thai chậm phát triển và nái thiếu sữa trầm trọng. Thiết kế chuồng đẻ thiếu khung hãm bảo vệ làm tăng tỷ lệ heo mẹ đè chết con non. Bên cạnh đó, thao tác cắt rốn, bấm răng và bấm đuôi không đảm bảo vô trùng gây nhiễm trùng huyết. Heo con thiếu sắt trong giai đoạn bú mẹ thường xuyên còi cọc và tiêu chảy kéo dài. Những thiếu sót này làm giảm nghiêm trọng năng suất sinh sản.

2.2. Lỗ hổng an toàn sinh học và áp lực dịch bệnh lây nhiễm

An toàn sinh học lỏng lẻo là nguyên nhân chính gây bùng phát dịch bệnh trên diện rộng. Các trang trại thường bỏ qua quy trình cách ly người ngoài và phương tiện vận chuyển trước cổng trại. Hố sát trùng không được thay mới hóa chất thường xuyên, làm mất tác dụng tiêu diệt mầm bệnh. Nguồn nước uống chưa qua xử lý vi sinh chứa nhiều mầm bệnh nguy hại. Công tác tiêm phòng vaccine thiếu đồng bộ, dẫn đến lỗ hổng miễn dịch ở đàn heo cai sữa. Việc xử lý xác vật nuôi chết và chất thải phân chuồng thiếu khoa học làm phát tán virus ra môi trường nước. Côn trùng và động vật gặm nhấm cũng là vật trung gian truyền bệnh thường bị bỏ quên.

III. Kỹ thuật chuẩn nuôi và phòng trị bệnh cho heo theo giáo trình

Giáo trình Cao đẳng Nghề Trà Vinh đưa ra hệ thống giải pháp toàn diện và thực chứng. Quy trình chăm sóc được phân chia cụ thể theo từng lứa tuổi vật nuôi. Đối với heo nái mang thai, chế độ ăn phải kiểm soát năng lượng nghiêm ngặt ở 84 ngày đầu. Sau ngày thứ 85, lượng thức ăn tăng cường nhằm thúc đẩy kích thước thai nhi phát triển vượt trội. Chuồng đẻ thiết kế thanh hãm hai bên giúp giảm nguy cơ nái đè bẹp heo con. Sàn bê tông đục lỗ hoặc lót nhựa có khe hở 0,8 đến 1 cm giúp giữ ấm và thoát phân dễ dàng.

Công tác phòng bệnh dựa trên nguyên tắc an toàn sinh học đa lớp. Người nuôi cần xây dựng tường rào ngăn cách, hố sát trùng trước cửa chuồng và duy trì vệ sinh định kỳ. Lịch tiêm phòng vaccine thực hiện nghiêm ngặt cho các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Các mũi tiêm dịch tả heo, tụ huyết trùng, phó thương hàn phải được hoàn thành đúng thời điểm. Heo con cần bổ sung sắt tiêm bắp vào ngày thứ 3 sau sinh nhằm chống bệnh thiếu máu dinh dưỡng. Phác đồ dùng thuốc kháng sinh phải đúng liều lượng, đủ ngày để tránh hiện tượng kháng kháng sinh.

3.1. Quy chuẩn chuồng trại và điều hòa tiểu khí hậu

Thiết kế chuồng trại phải phù hợp đặc tính sinh lý của từng nhóm heo. Ô chuồng heo nái chửa có kích thước rộng 0,65 đến 0,70 mét, dài 2,2 đến 2,4 mét. Nền chuồng đổ bê tông hoặc lát gạch với độ dốc tiêu chuẩn 2 đến 3 phần trăm. Phần đuôi chuồng nên bố trí tấm đan bê tông có khe hở 2 đến 2,5 centimet giúp sàn khô ráo. Chuồng heo đực giống yêu cầu kết cấu kiên cố vì đặc tính thần kinh dễ kích động. Nhiệt độ lý tưởng cho heo đực duy trì từ 16 đến 20 độ C để bảo vệ chất lượng tinh dịch. Hệ thống vòi uống tự động và máng ăn riêng biệt đảm bảo vệ sinh, hạn chế lây nhiễm chéo nguồn bệnh.

3.2. Quy trình kiểm soát dịch bệnh và phác đồ điều trị

Kiểm soát dịch bệnh đòi hỏi phối hợp đồng thời nhiều biện pháp kỹ thuật. Vệ sinh chuồng trại thực hiện thường xuyên bằng dung dịch sát trùng chuyên dụng như vôi bột hoặc cồn iod. Chu trình chăn nuôi áp dụng nguyên tắc cùng vào - cùng ra để tiêu độc toàn bộ giữa các lứa. Trước khi phối giống, đàn nái bắt buộc phải tiêm phòng sảy thai truyền nhiễm và tẩy sạch giun sán. Khi phát hiện heo bệnh, cần cách ly khẩn cấp vào khu điều trị riêng. Việc can thiệp thuốc phải dựa trên triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đặc trưng. Bổ sung vitamin tổng hợp và chất điện giải giúp heo tăng sức đề kháng nhanh chóng, rút ngắn thời gian hồi phục.

IV. Giá trị ứng dụng nuôi và phòng trị bệnh cho heo từ giáo trình

Giáo trình nuôi và phòng trị bệnh cho heo Trường Cao đẳng Nghề Trà Vinh mang giá trị ứng dụng thực tiễn rất cao. Tài liệu là kim chỉ nam cho sinh viên theo học nghề thú y, kỹ thuật viên trại và các chủ hộ trang trại nông nghiệp. Áp dụng quy chuẩn kỹ thuật giúp chuẩn hóa quy trình chăn nuôi từ giai đoạn chọn con giống đến xuất chuồng. Người chăn nuôi có thể tính toán chính xác khẩu phần thức ăn, tránh lãng phí chi phí cám công nghiệp. Thiết kế chuồng nuôi đúng kỹ thuật cải thiện rõ rệt tiểu khí hậu và giảm thiểu stress môi trường cho vật nuôi.

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi hiện đại, an toàn sinh học là chìa khóa then chốt cho sự phát triển bền vững. Kiến thức phòng trị bệnh trong giáo trình giúp kiểm soát mầm bệnh ngay từ nguồn gốc. Các cơ sở áp dụng mô hình ghi nhận tỷ lệ hao hụt đàn con giảm mạnh và năng suất sinh sản tăng cao. Chi phí can thiệp kháng sinh giảm đáng kể nhờ quy trình tiêm vaccine chủ động. Việc phổ biến giáo trình này góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và thúc đẩy ngành chăn nuôi heo chuyển dịch sang hướng chuyên nghiệp, bền vững.

4.1. Lợi ích đối với sinh viên và người làm nghề thú y

Tài liệu là cẩm nang học tập nền tảng giúp sinh viên thú y làm chủ kiến thức thực nghiệm. Nội dung cung cấp phương pháp chẩn đoán lâm sàng nhanh chóng và chuẩn xác. Sinh viên nắm vững kỹ thuật giải phẫu, đỡ đẻ, bấm răng và tiêm vaccine an toàn. Các chỉ dẫn chi tiết hỗ trợ người học chuyển đổi kiến thức trường lớp thành kỹ năng thực tế tại trại. Kỹ thuật viên thú y có thể dựa vào giáo trình để xây dựng quy trình giám sát dịch tễ tại cơ sở. Sự hiểu biết sâu sắc về sinh lý và bệnh học giúp xử lý triệt để các ca bệnh phức tạp. Nhờ đó, người làm nghề nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng cơ hội việc làm.

4.2. Chuyển giao kỹ thuật nâng cao hiệu quả trang trại chăn nuôi

Giáo trình tạo cầu nối chuyển giao tiến bộ khoa học đến các trang trại nông hộ. Việc áp dụng đúng kỹ thuật chuồng trại giúp tiết kiệm diện tích và nhân công dọn dẹp. Hệ thống máng ăn tự động và vòi uống hợp chuẩn giúp giảm thiểu hao hụt thức ăn chăn nuôi. Đàn heo phát triển đồng đều, rút ngắn thời gian nuôi thịt và tăng tỷ lệ nạc thương phẩm. Công tác kiểm soát dịch bệnh chủ động hạn chế tối đa nguy cơ lây lan dịch tả heo hay tai xanh. Trang trại tiết kiệm đáng kể chi phí điều trị kháng sinh, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Đây là bước đệm quan trọng để xây dựng chuỗi liên kết chăn nuôi khép kín, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ TRÀ VINH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH CHO HEO NGÀNH, NGHỀ: THÚ Y TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số 624/QĐ-CĐN ngày 30 tháng 12 năm 2024 của Hiệu trưởng trường cao đẳng nghề Trà Vinh Trà Vinh, năm 2024 (Lưu hành nội bộ) 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích để đào tạo và tham khảo Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Kỹ thuật nuôi và phòng trị bệnh cho heo được biên soạn theo chương trình mô đun Kỹ thuật nuôi và phòng trị bệnh cho heo của chuyên môn nghề Thú y trình độ cao đẳng nghề Quá trình biên soạn được thực hiện theo nội dung của chương trình đào tạo và điều kiện chăn nuôi heo thực tế tại địa phương nói riêng và Đồng bằng sông cửu long nói chung Đây là tài liệu giảng dạy, học tập cho giáo viên và sinh viên cao đẳng nghề Thú y Trà vinh, ngày.năm 2024 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Lê Thị tuyết Trinh 2. Trần Thị Ngọc Thanh 3. Văn Thị Ái Nguyên 3 MỤC LỤC TRANG Lời giới thiệu 1 Thông tin chung 2 Bài 1: Giải phẩu cơ thể heo và đặc tính sinh học của heo 1.

Giải phẩu hệ thần kinh- vận động 5 2. GiẢi phẫu hệ tiêu hóa 7 3. Giải phẩu hệ tuần hoàn- hô hấp 8 4. Giải phẩu hệ tiết niệu 9 5.

Giải phẩu hệ sinh dục 9 6. Đặc tính sinh học của heo 12 Bài 2: Đặc điểm một số giống heo 1. Đặc điểm sinh học của các giống heo 13 2. Ưu, nhược điểm của giống heo ngoại, heo nội 18 Bài 3: Chuồng trại nuôi heo 1.Nguên tắc bố trí và quản lý chuồng trại 19 4 2.

Vị trí xây dựng chuồng trại 20 3. Kết cấu chuồng trại 20 4. Những yếu tố về tiểu khí hậu trong chuồng nuôi 22 5. Thiết bị trong chuồng nuôi heo 23 6.

Một số kiểu chuồng nuôi heo 23 7. Phương pháp vệ sinh sát trùng chuồng trại 28 Bài 4: Kỹ thuật nuôi và phòng bệnh cho heo thịt 1. Đặc điểm sinh lý của heo giai đoạn nuôi thịt 29 2. Phương pháp chọn heo con nuôi thịt 30 3.

Nuôi dưỡng và chăm sóc heo thịt 31 4. Phương pháp phòng bệnh cho heo thịt 35 Bài 5: Kỹ thuật nuôi và phòng bệnh cho heo nái sinh sản 1. Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng nái hậu bị 36 2. Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng nái mang thai 44 3.

Phương pháp chăm sóc nái đẻ 45 4. Phương pháp chăm sóc nái nuôi con 47 5. Thực hành 49 Bài 6: Kỹ thuật nuôi và phòng bệnh cho heo con theo mẹ 1. Đặc điểm sinh lý heo con theo mẹ 52 2.

Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng heo con theo mẹ 53 3. Phòng bệnh cho heo con theo mẹ 61 Bài 7: Kỹ thuật nuôi và phòng bệnh cho heo đực giống 1. Vai trò của đực giống trong chăn nuôi heo 63 2. Phương pháp chăm sóc, nuôi dưỡng heo đực hậu bị 63 3.

Phương pháp chăm sóc nuôi dưỡng đực làm việc 66 4. Phòng bệnh cho heo đực giống 68 Bài 8: Phương pháp phòng và trị bệnh trên heo 69 5 1. Phương pháp phòng trị bệnh truyền nhiễm cho heo 2. Bệnh sản khoa trên heo 94 3.

Bệnh do dinh dưỡng 103 4. Bệnh do ký sinh trùng 106 5. Thực hành 110 Bài 1 GIẢI PHẨU CƠ THỂ HEO VÀ ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA HEO Mã bài: T61622-01 6 1. Giới thiệu Giải phẩu – sinh lý heo cung cấp những hiểu biết cơ bản về vị trí, hình thái, cấu tạo, chức năng và sự hoạt động của các cơ quan, bộ máy trong cơ thể với điều kiện sống bình thường.

Trong quá trình chăn nuôi heo, nếu nắm chắc kiến thức giải phẩu – sinh lý heo giúp ta đưa ra quy trình nuôi dưỡng chăm sóc, sử dụng gia súc một cách hợp lý, khoa học, phù hợp với lứa tuổi và giai đoạn phát triển của chúng để đạt được năng suất và hiệu quả kinh tế cao. Mục tiêu của bài - Kiến thức: Trình bày được: Cấu tạo và chức năng hệ thần kinh- vận động, hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn- hô hấp, hệ tiết niệu, hệ sinh dục và đặc tính sinh học của heo - Kỹ năng: Xác định được vị trí và chức năng hệ thần kinh- vận động, hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn- hô hấp, hệ tiết niệu, hệ sinh dục và đặc tính sinh học của heo - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: chủ động, tích cực vận dung kiến thức, kỹ năng vào việc thực hiện nhiệm vụ xác định được vị trí và chức năng hệ thần kinh- vận động, hệ tiêu hóa, hệ tuần hoàn- hô hấp, hệ tiết niệu, hệ sinh dục và đặc tính sinh học của heo C. Giải phẩu hệ thần kinh- vận động 1. Hệ não- tủy - Tủy sống Là một khối hình trụ nằm ở trong cột sống.

Bắt đầu từ đốt sống thứ nhất và tận cùng là các đốt sống khum. Tủy sống gồm hai loại chất chính cấu tạo thành là chất xám và chất trắng. - Não Não nằm trong hộp sọ, nối tiếp không có ranh giới với tủy sống. Ở não bộ có nhiều nếp nhăn.

Động vật càng cao thì nếp nhăn càng nhiều. Não người có nhiều nếp nhăn vì sở dĩ con người có rất nhiều điều cần phải ghi nhớ. - Hành tủy: Là phần của não bộ tiếp giáp với tủy sống (phía sau) với tủy não (phía trước). Từ đây là nơi xuất phát của các đôi dây thần kinh số 6 – 12.

Hành tủy là trung khu của hô hấp, của tim mạch, nhai, nuốt, tiết dịch, nôn, chảy nước mắt, nháy mắt… Hành tủy là trung khu có tính chất sinh mệnh. Mọi tổn thương của hành tủy đều dễ gây nên chết vì làm ngừng hoạt động hô hấp. Bộ xương - Xương đầu Xương đầu gồm 2 vùng: vùng sọ và vùng mặt. - Vùng sọ: Có 6 xương ở phía trên và sau đầu.

Các xương thường mỏng, dẹp, rỗng ở giữa. Chúng kết hợp lại với nhau tạo thành sọ trong gọi là xoang sọ chứa não. 7 - Xương sống: là trục dọc của bộ xương và cơ thể, do rất nhiều đốt sống nối tiếp nhau tạo thành. Phía trước là đốt sống cổ số 1 khớp với lồi cầu xương chẩm tạo khớp toàn động làm cho đầu có thể quay về mọi phía.

Phía sau các đốt sống thoái hóa dần tạo thành đuôi. Cột sống chia thành 5 vùng: Cổ, ngực (lưng), hông (thắt lưng), khum, đuôi. - Xương sườn: có từ 7 – 9 đôi xương sườn thật, từ 5 – 8 đôi xương sườn giả. - Xương ức Là xương lẻ hình cái thuyền, mỏng, xốp nắm dưới lồng ngực, làm chỗ tựa cho các sụn sườn.

Heo có 6 đốt nối với nhau bởi các đĩa sụn sợi. - Lồng ngực: là khung xương được tạo bởi phía trên là các đốt sống ngực, hai bên là các xương sườn, sụn sườn và các cơ liên sườn, dưới là xương ức, phía trước là cửa vào lồng ngực, phía sau là cơ hoành. Bên trong lồng ngực là khoang rỗng gọi là xoang ngực lót bởi phế mạc. Xoang ngực chứa tim, phổi, thực quản, khí quản và các mạch máu lớn của tim Hình 1.1: Cấu tạo xương heo 1.

Da và cơ - Da: Là một lớp tế bào biểu bì mỏng, thường xuyên được thay thế bởi lớp tế bào mới và lớp tế bào cũ bị bong ra. Trên da có nhiều lỗ chân lông, giúp cơ thể thoát nhiệt dễ dàng. + Ở heo con thì lớp da mỏng hơn heo trưởng thành, heo nái, heo nọc nên nó dễ cảm lạnh hơn. + Dưới lớp da là lớp mỡ.

Lớp mỡ ở tai heo rất mỏng cho ta thấy rõ mạch máu tai, giúp cho việc lấy máu hay tiêm thuốc vào tĩnh mạch dễ dàng. - Cơ 8 + Cơ vân bám bên ngoài xương tạo nên hình dáng bên ngoài của cơ thể. Cơ vân tạo nên 36 – 45% trọng lượng cơ thể, là nguồn (thịt) thực phẩm quan trọng nhất. Giải phẫu hệ tiêu hóa - Xoang miệng là khoảng rỗng được giới hạn giữa hàm trên và hàm dưới - Lưỡi: lưỡi giống một hình khối tháp dẹp nằm trong miệng giữa hai xương hàm dưới.

Lưỡi chia làm hai phần và ba mặt: + Gốc lưỡi ở phía sau được gắn chặt vào xương lưỡi trước yết hầu. + Thân và đỉnh lưỡi ở phía trước có thể cử động tự do. + Mặt lưng lưỡi (ở trên) phủ bởi niêm mạc có 4 loại gai: gai hình sợi để xúc giác, gai hình nấm, gai hình đài và gai hình lá làm nhiệm vụ vị giác. - Răng: 44 răng - Hầu và thực quản: Hầu là một xoang ngắn, hẹp nằm sâu xoang miệng và màng khẩu cái, trước thực quản và thanh quản, dưới hai lỗ thông lên mũi.

- Thực quản là ống dẫn thức ăn từ yết hầu xuống dạ dày. Trường hợp vật ợ lên nhai lại hoặc bị nôn thức ăn lại đi từ dạ dày qua thực quản lên miệng. Thực quản chia làm 3 đoạn: cổ, ngực và bụng. - Dạ dày: Dạ dày là đoạn phình to, hình túi của ống tiêu hóa.

Heo thuộc gia súc có dạ dày đơn. Dạ dày của heo trưởng thành có dung tích khoảng 8 lít, chức năng như là nơi dự trữ và tiêu hoá thức ăn. Thành dạ dày tiết ra dịch dạ dày chứa chủ yếu là nước với enzym pepsin và axit chlohydric (HCl). Men pepsin chỉ hoạt động trong môi trường axit và dịch dạ dày có độ pH khoảng 2,0.

Pepsin giúp tiêu hoá protein và sản phẩm là polypeptit và ít axit amin. - Ruột + Ruột non: dài từ 10 – 12 m, đường kính 1 – 2 cm. Ruột non chia làm 3 đoạn ranh giới không rõ rệt là: tá tràng, không tràng và hồi tràng + Ruột già - Gan: nằm ngang bên phải khoảng xương sườn 7 – 13, bên trái từ xương sườn 8 – 10.2: Cấu tạo cơ quan tiêu hóa heo 3. Giải phẩu hệ tuần hoàn- hô hấp - Tim giống như một khối hình nón lộn ngược (đáy trên, đỉnh dưới) nằm trong lồng ngực bị hai lá phổi trùm che nhưng lệch về phía dưới lá phổi trái nhiều hơn.

- Động mạch: là những mạch quản dẫn máu từ tim đến các phần của cơ thể. - Tĩnh mạch: Là những mạch máu đưa máu từ tổ chức về tim - Mao mạch: là những mạch quản giao nhau giữa động mạch và tĩnh mạch.