Họ và tên: …………………………………………. PHIẾU BÀI TẬP TUẦN 19– MÔN TIẾNG VIỆT A. KIẾN THỨC, KĨ NĂNG CƠ BẢN 1. Tập đọc Ngƣời công dân số 1: Tiết 1: Tâm trạng của ngƣời thanh niên Nguyễn Tất Thành day dứt, trăn trở tìm con đƣờng cứu nƣớc, cứu dân.
Tiết 2: Ca ngợi lòng yêu nƣớc, tầm nhìn xa và quyết tâm cứu nƣớc của ngƣời thanh niên Nguyễn Tất Thành. Luyện từ và câu a. Thế nào là câu ghép? Câu ghép là câu do nhiều vế câu ghép lại. Mỗi vế câu ghép thƣờng có cấu tạo giống một câu đơn (có đủ chủ ngữ, vị ngữ) và thể hiện một ý có quan hệ chặt chẽ với ý của những vế câu khác.
Cách nối các vế câu ghép Có hai cách nối các vế câu trong câu ghép: 1. Nối bằng những từ có tác dụng nối: VD: Cô con gái xinh đẹp, ngoan hiền còn cậu con trai thì lƣời biếng, nghịch ngợm -> Còn là quan hệ từ nối vế 1 “Cô con gái xinh đẹp, ngoan hiền” với vế 2 “cậu con trai thì lƣời biếng, nghịch ngợm” VD: Tuy nhà rất xa nhƣng Lan chƣa bao giờ đến lớp muộn. nhƣng… là cặp quan hệ từ nối hai vế “nhà rất xa” với “Lan chƣa bao giờ đến muộn” 2. Nối trực tiếp (không dùng từ nối).
Trong trƣờng hợp này, giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm VD: Trong vƣờn, hoa lặng lẽ tỏa hƣơng, những chú ong thầm lặng hút mật đem lại ngọt bùi cho đời. BÀI TẬP THỰC HÀNH I. ĐỌC HIỂU BÀ TÔI Hồi tôi đã học đến lớp Bốn, lớp bán trú, bà nội vẫn cứ đi đón tôi. Có hôm buổi trƣa, bà cũng rẽ qua đƣờng.
Bà xem tôi có bị đói không, có ăn hết suất cơm không, và bà chờ đến lúc trống xếp hàng lên lớp, không nhìn thấy tôi nữa bà mới chịu quay về. Bà rẽ qua trƣờng cũng vui. Hôm thì bà mang mận, hôm thì mang táo. Tôi và mấy đứa bạn xúm xít chia nhau.
Có đứa cất vào túi để giờ ra chơi nhấm nháp cho tỉnh ngủ. Nhƣng tôi không muốn bà vào sân trƣờng, lớp tôi trông thấy, chúng nó lại trêu: - Hoàng sƣớng thật. Bà chiều cậu thế? Trống xếp hàng, bà vẫn chƣa chịu về. Tôi nhăn nhó: - Bà ơi, bà về đi, bà về đi.
Và đƣa tay vẫy vẫy bà. Chiều bà đến đón tôi. Trên đƣờng đi, bà hỏi tôi, giọng đƣợm buồn: Tiếng Việt 5-2 Page 1 - Này con, con sợ xấu hổ vì các bạn trông thấy bà gầy gò, hốc hác quá à? Tôi vội vàng lắc đầu: - Không phải thế, nhƣng các bạn bảo “Hoàng lớn rồi mà cứ để cho bà phải lo lắng”. Tôi nhăn nhó: - Cháu cứ nói mãi mà bà không chịu nghe cơ.
Có hôm cô giáo bảo cháu: “Chắc bà sợ nhà trƣờng cho con ăn đói đấy. Có hôm cô còn thấy bà cầm đầy một túi bỏng ngô” mặc dù cô vừa nói vừa cƣời. Từ hôm đó, buổi trƣa, bà tôi không ra nữa. Mấy hôm đầu tôi cũng thấy buồn buồn.
Chiều đón tôi về nhà, bà có bao việc phải làm nhƣng bà cứ tắm gội cho tôi, lại còn tắm gội rất kĩ, kì cọ từ cái răng, cái tai. Nhiều lúc tôi kêu lên nhƣ thế. Rồi một hôm, tôi cƣơng quyết với bà: - Bà ơi, hôm nay, bà để cháu tắm lấy bà ạ. Cháu sẽ tắm sạch sẽ nhƣ bà tắm cho cháu.
Cháu lớn rồi mà bà cứ coi nhƣ trẻ con. Bà tôi cƣời: - Lớn rồi ƣ? Chƣa đầy mƣời tuổi thì lớn với ai cơ chứ? Nhƣng rồi dần dần bà cũng để tôi tự tắm lấy khi bà thấy tôi tắm gội rất cẩn thận, sạch sẽ. Mấy lần đầu ra khỏi buồng tắm, bà cúi xuống ngửi tóc tôi và khen: - Đƣợc rồi, sạch đấy, thơm đấy. Tôi nhớ mãi có lần bà nói: - Khi con lớn, là một thanh niên, biết đi xe máy, biết phóng vù vù, thì chắc lúc ấy bà cũng không còn nữa.
Thời gian trôi đi nhanh quá. Tôi đã trƣởng thành, đã là một thanh niên, đã có công ăn việc làm, đã có xe máy, đã phóng vù vù qua khắp phố phƣờng, thì tôi vẫn cứ nhớ mãi những kỉ niệm thời ấu thơ. Tôi cứ nhớ mãi về bà, về sự thƣơng yêu của bà, và lòng tôi cứ ngậm ngùi thƣơng nhớ… (Theo Huy Hoàng) Khoanh tròn chữ cái trước câu trả lời đúng: 1. Ngƣời bà trong câu chuyện đã “chiều” cháu nhƣ thế nào? a.
Dạy cháu học. Mua quần áo đẹp cho cháu. Mua quà mang đến lớp cho cháu và đón cháu vào buổi chiều. Tại sao bạn nhỏ không muốn bà đến thăm mình vào buổi trƣa? a.
Vì bạn xấu hổ sợ các bạn trông thấy bà gầy gò, hốc hác quá. Vì bạn ngƣợng với các bạn là mình đã lớn rồi mà còn để bà phải lo lắng. Vì cả hai ý trên. Tại sao bạn nhỏ muốn tự mình tắm lấy? a.
Vì bạn cho rằng mình lớn rồi. Vì bạn thƣơng bà vất vả. Cả hai ý trên. Câu chuyện muốn nói với em điều gì? a.
Phải biết giúp bà mọi việc cho bà đỡ vất vả. Trẻ con không nên làm nũng ngƣời lớn. Phải biết yêu thƣơng, trân trọng những tình cảm của ngƣời thân dành cho mình. Em hãy viết hộ Hoàng những lời thƣơng yêu đó gửi đến bà.
Tiếng Việt 5-2 Page 2 II. LUYỆN TỪ VÀ CÂU 1. Các từ đƣợc gạch dƣới trong đoạn văn sau là danh từ, động từ, tính từ, đại từ hay quan hệ từ? Thời gian trôi đi nhanh quá. Tôi đã trưởng thành, đã là một thanh niên, đã có công ăn việc làm, đã có xe máy, đã phóng vù vù qua khắp phố phường, thì tôi vẫn cứ nhớ mãi những kỉ niệm thời ấu thơ.
Tôi cứ nhớ mãi về bà, về sự thương yêu của bà, và lòng tôi cứ ngậm ngùi thương nhớ… 2. Tìm 2 từ đồng nghĩa với từ ngậm ngùi. a) Hai câu cuối trong đoạn văn trên là câu đơn hay câu ghép? b) Tìm cặp quan hệ từ thích hợp để viết lại câu thứ hai thành câu ghép chính phụ. Điền r, d hoặc gi vào chỗ trống để hoàn thành đoạn thơ sau: Tiếng …ừa làm … ịu nắng trƣa Gọi đàn …ó đến cùng …ừa múa …eo.
Trời trong đầy tiếng …ì …ào Đàn cò đánh nhịp bay vào bay …a. Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở dƣới: Sau một hồi len lách mải miết rẽ bụi rậm, chúng tôi nhìn thấy một bãi cây khộp. Rừng khộp hiện ra trƣớc mắt chúng tôi, lá úa vàng nhƣ cảnh mùa thu. Tôi dụi mắt, những sắc vàng động đậy.
Mấy con mang vàng hệt nhƣ màu lá khộp đang ăn cỏ non. Những chiếc chân vàng giẫm lên thảm lá vàng và sắc nắng cũng rực vàng trên lƣng nó. Chỉ có mấy bạt cỏ xanh biếc là rực lên giữa cái giang sơn vàng rợi. (Theo Nguyễn Phan Hách) a) Gạch dƣới các câu ghép trong đoạn văn trên, dùng gạch chéo phân cách các vế của mỗi câu ghép vừa xác định đƣợc.
b) Viết lại các câu ghép vừa tìm đƣợc ở phần a rồi xác định chủ ngữ, vị ngữ của mỗi vế câu. Viết tiếp một vế câu vào chỗ trống để tạo câu ghép: a) Bé Minh nhà tôi đã tròn một tuổi,……………………………….……… …………………………………………………………………………………… Tiếng Việt 5-2 Page 3 Mùa xuân đã về trên quê hƣơng tôi,……………………………………………….… ………………………………………………………………………………………… Vì Phƣơng luôn chăm chú nghe cô giảng bài………………………………………… ………………………………………………………………………………………… Trong truyện cổ tích tấm Cám, cô Tấm chăm chỉ, hiền lành còn……………………. Các vế trong từng câu ghép dƣới đây đƣợc nối với nhau bằng cách nào? (Dùng từ có tác dụng nối hay dùng dấu câu để nối trực tiếp?) Câu ghép Cách nối các vế câu a) Cô giáo kể chuyện Tấm Cám, chúng em chăm chú lắng nghe. b) Đêm đã khuya nhƣng mẹ vẫn cặm cụi làm việc.
c) Mặt trời mọc và sƣơng tan dần. d) Cả nhà lo lắng: anh tôi về muộn. TẬP LÀM VĂN Hãy tả ngƣời mẹ thân yêu của em. Viết mở bài theo cách trực tiếp: Viết mở bài theo cách gián tiếp: Viết mở bài theo cách không mở rộng: Viết mở bài theo cách mở rộng: Tiếng Việt 5-2 Page 4 ĐÁP ÁN I.
Tham khảo: Bà ơi, cháu Hoàng của bà đây! Đứa cháu mà năm xƣa bà dành hết tình ảm yêu thƣơng nhất cho nó đây mà. Giờ cháu đã trƣởng thành rồi bà ạ! Cháu đã tự làm đƣợc mọi việc rồi. Cháu đã là một kĩ sƣ đang làm việc cho một công ti lớn. Mỗi chiều ta, dắt xe ra khỏi cơ quan cháu vẫn bùi ngùi nhớ tới hình ảnh của bà đứng đợi cháu những buổi tan trƣờng năm xƣa.
Ƣớc gì bà còn sống, cháu sẽ đèo bà đi chơi và sẽ lại đƣợc bà săn sóc an ủi những lúc mệt nhọc. LUYỆN TỪ VÀ CÂU 1. Thời gian trôi đi nhanh quá. Tôi đã trƣởng thành, đã là một thanh niên đã có công ăn DT ĐT TT Đại từ ĐT DT việc làm, đã có xe máy, đã phóng vù vù qua khắp phố phƣờng, thì tôi vẫn cứ nhớ mãi DT ĐT TT QHT DT QHT Đại từ ĐT những kỉ niệm thời ấu thơ.
Tôi cứ nhớ mãi về bà, về sự thƣơng yêu của bà, DT DT DT ĐT QHT DT QHT DT QHT DT và lòng tôi cứ ngậm ngùi thƣơng nhớ. QHT DT Đại từ ĐT ĐT 2. VD: bùi ngùi, bồi hồi. a) Là hai câu ghép; b) Tuy… nhƣng…; mặc dầu… nhƣng… 4.
Điền r, d hoặc gi vào chỗ trống để hoàn thành đoạn thơ sau: Tiếng dừa làm dịu nắng trƣa Gọi đàn gió đến cùng dừa múa reo. Trời trong đầy tiếng rì rào Đàn cò đánh nhịp bay vào bay ra. Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu ở dƣới: Sau một hồi len lách mải miết rẽ bụi rậm, chúng tôi nhìn thấy một bãi cây khộp. Rừng khộp/ hiện ra trƣớc mắt chúng tôi, lá úa vàng/ nhƣ cảnh mùa thu.
Tôi/ dụi mắt, những sắc vàng/ động đậy. Mấy con mang vàng hệt nhƣ màu lá khộp đang ăn cỏ non. Những chiếc chân vàng/ giẫm lên thảm lá vàng và sắc nắng/ cũng rực vàng trên lƣng nó. Chỉ có mấy bạt cỏ xanh biếc là rực lên giữa cái giang sơn vàng rợi.
Viết tiếp một vế câu vào chỗ trống để tạo câu ghép: b) Bé Minh nhà tôi đã tròn một tuổi, bé bắt đầu vịn giường tập đi. c) Mùa xuân đã về trên quê hƣơng tôi, cỏ cây như được phủ một tấm áo màu xanh non đầy sức sống. d) Vì Phƣơng luôn chăm chú nghe cô giảng bài nên Phương hiểu bài rất cặn kẽ. e) Trong truyện cổ tích tấm Cám, cô Tấm chăm chỉ, hiền lành còn cô Cám lười biếng, gớm ghê.
Tiếng Việt 5-2 Page 5 7. Các vế trong từng câu ghép dƣới đây đƣợc nối với nhau bằng cách nào? (Dùng từ có tác dụng nối hay dùng dấu câu để nối trực tiếp?