Dân chủ XHCN ở Việt Nam: Thực trạng và Giải pháp đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân

Nghiên cứu thực trạng, giải pháp phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đảm bảo vững chắc quyền làm chủ của nhân dân ở Việt Nam hiện nay.

• Tác giả: Cao Thiên Ấn
• Người hướng dẫn: ThS. Đoàn Văn Re
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa
• Chuyên ngành: Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học
• Đề tài: Dân Chủ Xã Hội Chủ Nghĩa. Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Huy Nền Dân Chủ Xã Hội Chủ Nghĩa, Đảm Bảo Quyền Làm Chủ Của Nhân Dân Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Bài tập lớn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Khám phá bản chất nền dân chủ xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là một khái niệm cốt lõi trong hệ tư tưởng chính trị tại Việt Nam, đại diện cho một hình thái dân chủ ưu việt, nơi mọi quyền lực thuộc về nhân dân. Đây không chỉ là mục tiêu mà còn là động lực của quá trình phát triển đất nước. Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa được xây dựng trên cơ sở lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Bản chất của nền dân chủ này thể hiện sự thống nhất biện chứng giữa dân chủ và pháp luật, được thực thi thông qua nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Quá trình hình thành và phát triển của nền dân chủ này gắn liền với lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc, từ Cách mạng tháng Tám năm 1945 khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, tiền đề cho nền dân chủ xã hội chủ nghĩa sau này. Mục tiêu cao nhất là xây dựng một xã hội do nhân dân làm chủ, nơi quyền con người và quyền công dân được tôn trọng và bảo vệ, tạo điều kiện cho mọi người dân tham gia vào quản lý nhà nước và xã hội. Đây là một quá trình phát triển lâu dài, không ngừng được hoàn thiện, từ thấp đến cao, kế thừa có chọn lọc những giá trị dân chủ của nhân loại, đồng thời bổ sung những giá trị mới phù hợp với thực tiễn ở Việt Nam.

1.1. Lý luận về bản chất chính trị của dân chủ xã hội chủ nghĩa

Bản chất chính trị của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa thể hiện rõ nét qua sự lãnh đạo duy nhất của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với toàn xã hội. Sự lãnh đạo này không phải là sự áp đặt quyền lực, mà là yếu tố tiên quyết để đảm bảo quyền lực thực sự thuộc về nhân dân. Đảng đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn dân tộc. Nhân dân thực thi quyền làm chủ của mình thông qua cả hai hình thức: dân chủ đại diện (thông qua Quốc hội, Hội đồng nhân dân) và dân chủ trực tiếp. Cơ chế vận hành cốt lõi là “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Trong đó, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa đóng vai trò là công cụ để nhân dân thực thi quyền lực. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “bao nhiêu sức mạnh đều ở nơi dân, bao nhiêu lợi ích đều là vì dân”. Điều này cho thấy, nhà nước về bản chất là của dân, do dân và vì dân, là sự khác biệt căn bản so với các nền dân chủ tư sản.

1.2. Nền tảng kinh tế xã hội đảm bảo quyền làm chủ nhân dân

Một nền dân chủ vững mạnh phải dựa trên một nền tảng kinh tế - xã hội tương xứng. Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa dựa trên chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu, đảm bảo rằng lợi ích kinh tế được phân phối công bằng, lấy lợi ích của người lao động làm động lực phát triển. Chế độ phân phối chủ yếu theo kết quả lao động, đồng thời có sự phân phối qua hệ thống an sinh và phúc lợi xã hội. Về mặt xã hội, nền dân chủ này hướng tới việc xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, nơi nhân dân được làm chủ các giá trị văn hóa tinh thần. Nhân dân có quyền sáng tạo, hưởng thụ văn hóa, được nâng cao trình độ dân trí. Nền tảng văn hóa - tư tưởng dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh tổng hợp để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

II. Top thách thức khi phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa ở VN

Quá trình phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân ở Việt Nam bên cạnh những thành tựu to lớn vẫn đối mặt với không ít thách thức. Những hạn chế này tồn tại trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, chính trị đến văn hóa, xã hội, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ và quyết liệt để khắc phục. Sự phân hóa giàu nghèo ngày càng rõ rệt là một trong những rào cản lớn, có nguy cơ làm chệch hướng mục tiêu công bằng xã hội. Tình trạng tham nhũng, quan liêu, cửa quyền của một bộ phận cán bộ, công chức làm suy giảm lòng tin của nhân dân vào hệ thống chính trị. Trong khi đó, nhận thức của một bộ phận người dân về quyền công dân và trách nhiệm của mình còn hạn chế, đôi khi còn thờ ơ hoặc lợi dụng dân chủ để gây rối. Việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng thành pháp luật đôi khi còn chậm, thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong thực thi. Những thách thức này nếu không được giải quyết triệt để sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến bản chất ưu việt của chế độ và sự phát triển bền vững của đất nước.

2.1. Hạn chế về kinh tế và giám sát phản biện xã hội

Trên lĩnh vực kinh tế, sự phát triển kinh tế thị trường đã làm nảy sinh tình trạng phân hóa giàu - nghèo sâu sắc. Theo chuẩn quốc tế, hệ số Gini của Việt Nam ở mức trên 0,4 cho thấy sự bất bình đẳng ở mức độ đáng báo động. Tình trạng tham nhũng vẫn là một “quốc nạn”, gây thất thoát lớn về kinh tế và làm xói mòn niềm tin xã hội. Tổ chức Minh bạch Quốc tế (năm 2020) xếp hạng Việt Nam trong nhóm các quốc gia có tình trạng tham nhũng nghiêm trọng. Bên cạnh đó, cơ chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội tuy đã được chú trọng nhưng hiệu quả chưa cao. Người dân còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và giám sát hoạt động của các cơ quan công quyền, dẫn đến việc phòng, chống tiêu cực chưa đạt được kết quả như mong đợi.

2.2. Vướng mắc trong hệ thống chính trị và thực thi quyền công dân

Trong hệ thống chính trị, vẫn còn tồn tại tình trạng một số cơ quan công quyền, cán bộ lạm quyền, quan liêu, gây khó khăn cho người dân. Nguyên tắc “tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách” ở một số nơi còn mang tính hình thức. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân hiểu rõ về quyền công dân và cách thức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân chưa thực sự hiệu quả. Một bộ phận người dân chưa nhận thức đầy đủ vai trò của mình, còn phó mặc công việc cho Nhà nước. Trên không gian mạng, một số cá nhân hiểu sai lệch về tự do dân chủ, có những phát ngôn thiếu chuẩn mực, xuyên tạc sự thật, vi phạm pháp luật. Điều này đặt ra thách thức trong việc cân bằng giữa đảm bảo quyền tự do ngôn luận và giữ vững kỷ cương, an ninh xã hội.

III. Giải pháp then chốt phát huy vai trò Đảng Nhà nước XHCN

Để vượt qua thách thức và phát huy hiệu quả nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, việc nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa là những giải pháp có tính chất nền tảng. Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam phải được thể hiện qua việc đổi mới phương thức lãnh đạo, đảm bảo Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật, thực sự là đại diện cho ý chí và lợi ích của nhân dân. Đồng thời, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa cần được xây dựng theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Hệ thống chính trị phải vận hành đồng bộ, thông suốt, trong đó chức năng, nhiệm vụ của từng thiết chế được phân định rõ ràng. Cần đẩy mạnh cải cách hành chính, tư pháp, tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật để thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng về dân chủ là yêu cầu cấp bách, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc thực thi quyền làm chủ của nhân dân.

3.1. Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Giải pháp hàng đầu là tiếp tục đổi mới và nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng. Đảng phải thực sự trong sạch, vững mạnh, gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến và giải quyết kịp thời những nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Cần thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình trong Đảng. Đặc biệt, cần phát huy hiệu quả Quy chế chất vấn trong Đảng và cơ chế lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh lãnh đạo. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng để phòng, chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đảm bảo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” được thực thi đúng bản chất.

3.2. Hoàn thiện nhà nước pháp quyền XHCN củng cố hệ thống chính trị

Xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân là nhiệm vụ trọng tâm. Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất và khả thi, trọng tâm là các luật về quyền con người, quyền công dân. Cải cách tư pháp phải được đẩy mạnh để bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức và cá nhân. Phân định rõ ràng hơn vai trò lãnh đạo của Đảng và vai trò quản lý của Nhà nước, khắc phục tình trạng “Đảng hóa Nhà nước”. Tăng cường công khai, minh bạch hoạt động của các cơ quan nhà nước, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân thực hiện quyền giám sát. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, đảm bảo vừa có đức, vừa có tài, thực sự là “công bộc” của dân.

IV. Cách đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân một cách thực chất

Để quyền làm chủ của nhân dân không chỉ là khẩu hiệu mà trở thành hiện thực sống động, cần tập trung vào việc mở rộng và nâng cao chất lượng các hình thức thực hành dân chủ. Cả dân chủ đại diện và dân chủ trực tiếp đều phải được củng cố. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, thực hiện tốt chức năng giám sát và phản biện xã hội. Quan trọng hơn cả là phải nâng cao nhận thức và năng lực làm chủ cho chính người dân. Khi người dân hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, có đủ thông tin và kiến thức, họ sẽ tham gia tích cực, chủ động và có trách nhiệm vào các công việc của cộng đồng và đất nước. Việc tạo ra một môi trường xã hội cởi mở, khuyến khích đối thoại, tôn trọng các ý kiến khác biệt nhưng mang tính xây dựng là điều kiện tiên quyết để nền dân chủ xã hội chủ nghĩa thực sự bén rễ sâu trong đời sống xã hội.

4.1. Mở rộng dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện hiệu quả

Đối với dân chủ đại diện, cần tiếp tục hoàn thiện thể thức bầu cử, đảm bảo bầu ra những đại biểu thực sự xứng đáng, có năng lực và tâm huyết. Tăng cường hoạt động tiếp xúc cử tri, hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Đối với dân chủ trực tiếp, cần thực hiện hiệu quả hơn nữa cơ chế “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát, dân thụ hưởng” ở cơ sở. Khuyến khích người dân tham gia góp ý xây dựng chính sách, pháp luật, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Cần có cơ chế động viên, khuyến khích cụ thể để người dân tích cực tham gia, tránh tình trạng thực hiện dân chủ một cách hình thức.

4.2. Nâng cao nhận thức về quyền con người và quyền công dân

Đây là giải pháp mang tính nền tảng và lâu dài. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật bằng nhiều hình thức đa dạng, dễ tiếp cận để mọi người dân hiểu rõ về Hiến pháp và pháp luật, đặc biệt là các quy định về quyền con người, quyền công dân. Hệ thống giáo dục cần chú trọng giáo dục công dân, hình thành ý thức pháp luật và văn hóa dân chủ ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Cần tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ trợ giúp pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình một cách bình đẳng. Khi nhận thức được nâng cao, người dân sẽ trở thành chủ thể tích cực trong việc xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

V. Đánh giá thực tiễn xây dựng dân chủ xã hội chủ nghĩa ở VN

Nhìn lại chặng đường đổi mới, thực tiễn ở Việt Nam đã chứng minh những thành tựu quan trọng trong việc xây dựng và phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ngày càng được hoàn thiện, giải phóng sức sản xuất, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được giữ vững và củng cố, là nền tảng cho sự ổn định và phát triển. Quyền làm chủ của nhân dân ngày càng được mở rộng trên nhiều lĩnh vực. Nhân dân được tham gia góp ý vào các văn kiện quan trọng của Đảng, các dự án luật lớn của Nhà nước. Cơ chế “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, giám sát” đã và đang phát huy hiệu quả ở cơ sở. Quyền con người, quyền công dân được ghi nhận rõ ràng trong Hiến pháp 2013 và ngày càng được đảm bảo tốt hơn trên thực tế. Bầu không khí dân chủ, cởi mở trong xã hội là một thành tựu không thể phủ nhận, tạo động lực mạnh mẽ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

5.1. Thành tựu nổi bật về kinh tế và ổn định hệ thống chính trị

Trên lĩnh vực kinh tế, quá trình dân chủ hóa thể hiện qua việc phát triển đa dạng các thành phần kinh tế, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng. Các chủ thể kinh tế được phát huy tính năng động, sáng tạo. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động năm 2022 đạt 68,5%. Về chính trị, sự ổn định của hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng là một thành tựu to lớn. Việc thực hành dân chủ trong Đảng có những bước tiến mới. Nhân dân ngày càng được biết nhiều hơn về các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp luôn ở mức rất cao (đạt 99,39% trong cuộc bầu cử khóa XV), thể hiện sự tin tưởng và trách nhiệm của công dân.

5.2. Tiến bộ trong xây dựng xã hội công bằng và đại đoàn kết dân tộc

Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện qua việc người dân được tham gia vào đời sống văn hóa, sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hóa. Nhiều chính sách an sinh xã hội được ban hành, hướng tới mục tiêu xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Thu nhập bình quân đầu người liên tục tăng, tỷ lệ nghèo đa chiều giảm. Khối đại đoàn kết toàn dân tộc không ngừng được củng cố thông qua vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, tạo nên sức mạnh tổng hợp để vượt qua mọi khó khăn, thách thức. Những thành tựu này là minh chứng sống động cho tính ưu việt và định hướng đúng đắn của con đường xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

VI. Định hướng tương lai phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

Phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân là một quá trình liên tục, không có điểm dừng. Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam cần tiếp tục kiên định mục tiêu, đồng thời có những bước đi đột phá, sáng tạo hơn. Định hướng chung là phải thực hành và phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ và vai trò tự quản của nhân dân trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Phải gắn kết chặt chẽ giữa dân chủ và kỷ cương, pháp luật. Mọi quyền lực nhà nước phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế, quyền lực phải được ràng buộc bằng trách nhiệm. Cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”, đặc biệt là cơ chế để nhân dân thực thi quyền làm chủ một cách thực chất và hiệu quả nhất. Tương lai của nền dân chủ Việt Nam phụ thuộc vào sự nỗ lực tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân, hướng tới mục tiêu cao cả là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

6.1. Các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn phát triển mới

Trong thời gian tới, nhiệm vụ trọng tâm bao gồm: một là, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ hệ thống pháp luật, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực hành dân chủ. Hai là, đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền công vụ minh bạch, liêm chính, phục vụ nhân dân. Ba là, tăng cường vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể và nhân dân. Bốn là, nâng cao dân trí, trình độ pháp lý và văn hóa dân chủ cho toàn xã hội. Năm là, kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, xem đây là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài để củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

6.2. Hướng tới mục tiêu xã hội công bằng dân chủ văn minh

Mục tiêu cuối cùng của việc phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Điều này đòi hỏi phải đảm bảo công bằng xã hội trong phân phối các nguồn lực và thành quả phát triển, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. Mọi quyền công dân, quyền con người phải được tôn trọng, bảo vệ và thúc đẩy. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đề cao các giá trị chân - thiện - mỹ, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là một hành trình dài, đòi hỏi sự chung sức, đồng lòng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, biến những giá trị lý luận của chủ nghĩa xã hội khoa học thành hiện thực sinh động trên đất nước Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, chúng ta tìm hiểu về dân chủ và đặc biệt là nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Nền dân chủ được coi như là một hình thức nhà Trước, mọi thành viên đều tham gia vào việc ra quyết định về các vấn đề. Tuy nhiên sau hàng ngàn năm, nền dân chủ tư sản quyên lực đáng ra nằm trong tay người dân lao động lại nằm trong tay giai cấp tư sản, phong kiến. Cho đến khi Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga (1917) thắng lợi, một thời đại mới được bắt đầu, thời đại của nhân dân lao động.

Học giành chính quyên, tư liệu sản xuất và đã có một nền dân chủ thực sự ra đời, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa để thực hiện quyền lực của nhân dân lao động. Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa về chính trị, sự lãnh đạo của Đảng hướng đến việc thực hiện quyền lực và lợi ích của toàn thể nhân dân, về thực chất nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhà nước của dân, do dân và vì dân. Về bản chất kinh tế của nền dân chủ vô sản có kế thừa và phát huy những điều tốt đẹp, những thành tựu khoa học trong xuyên thời đại lịch sử của các nền dân chủ trước đó và chọn lọc, thay đôi những chế độ lạc hậu, bản chất tư hữu, áp của bức bóc lột, tan công và gây ảnh hưởng đến người dân. Về bản 10 chất tư tưởng văn hóa, nền văn hóa , tiếp thu những giá trị tư tưởng, văn hóa, văn minh, tiễn bộ xã hội mà nhân loại đã tạo ra ở các quốc gia, dân tộc.

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, nhân dân được làm chủ những giá trị tính thần, được nâng cao trình độ văn hóa, có cơ hội phát triển bản thân. Nhờ nắm vững hệ tư tưởng cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin và đưa vào quần chúng nhân dân, Đảng mang lại cho nhân dân tính tự giác cao trong quá trình xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thông qua công tác tuyên truyền, giáo dục. Chỉ đưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, thì nhân dân mới có thê chống lại những mưu đồ đi ngược với lợi ích nhân dân. THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHAT HUY NEN DAN CHU XÃ HỘI CHỦ NGHĨA, ĐẢM BẢO QUYÊN LAM CHU CUA NHAN DAN O VIET NAM HIỆN NAY 2.

Thực trạng phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân ở Việt Nam thời gian qua 2. Những mặt đụt doc va nguyén nhan 2. Những mặt đạt được O Việt Nam, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa quản lý và vận hành nền kinh tế thị trường, bảo đảm đúng định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tăng trưởng kinh tế luôn gắn với bảo đảm công bằng, thực hiện tiễn bộ xã hội, phát triển văn hóa, phát triển con người, nhằm mục đích nâng cao đời sống vật chat, tinh thần của nhân dân.

Trên lĩnh vực kinh tế Quá trình dân chủ hóa trong lĩnh vực kinh tế ngày càng mở rộng, cụ thé thé hiện ở nhiều khía cạnh. Phát triển đa dạng các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp, thừa nhận, tôn trọng, bảo vệ quyền sở hữu của tất cả mọi người và quyên tự do sản xuất kinh doanh; chống độc quyền, đỡ bỏ rào cản và những phân biệt đối xử giữa các thành phân kinh tế, bảo đảm cho các thành phân kinh tế đều bình đăng trước pháp luật. Công bằng trong phân phối theo kết quả lao động hiệu quả kinh tế, đồng thời theo mức đóng góp vốn cùng các nguồn lực khác và phân phối thông qua hệ thống an sinh xã hội, phúc lợi xã hội. Các chủ thé kinh tế được giải phóng khỏi sự ràng buộc của các cơ chế không hợp lý, phát huy được quyền làm chủ và tính năng động, sáng tạo trong sản xuất, kinh doanh, trong hội nhập kinh tế quốc tế.

Người dân có điều kiện tạo việc làm, tìm kiếm 12 việc làm, tăng thu nhập, lựa chọn cơ hội học tập, lập nghiệp. Ty lệ tham gia lực lượng lao động năm 2022 là 68,5%, tăng 0,8 điểm phần trăm so với năm trước. Một ví dụ về phát huy dân chủ trong lĩnh vực kinh tế ở Việt Nam là: việc thúc đây các hội nghị cô đông và trao đôi chứng khoán một cách minh bạch và công khai. Năm 2020, Luật chứng khoán được sửa doi dé đảm bảo sự minh bach và trung thực hơn trong việc thu thập thông tin và báo cáo về tài chính của các công ty niêm yết.

Điều này giúp các nhà đầu tư được truy cập vào thông tin quan trọng về các công ty niêm yết, từ đó họ có thê đưa ra quyết định đầu tư chính xác và làm gia tăng tính minh bạch và trung thực của thị trường chứng khoán. Ngoài ra, chính phủ Việt Nam đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thé tiếp cận với các nguồn tài chính và vốn đầu tư để phát triển kinh đoanh. Chính sách này cũng đặt ra các quy định để bảo vệ quyền lợi của người lao động và các cô đông. Tất cả những điều này đều giúp phát triển và nâng cao chất lượng của nên kinh tế Việt Nam.

Trong những năm gân đây, tông sản phẩm trong nước phân theo các các ngành kinh tế đã có sự tăng trưởng én định đù phải trải qua đại dịch COVID-19, đến năm 2020 vượt mức 6 triệu ty đồng. Tổng sản phẩm trong nước tăng hơn l triệu tỷ đồng từ năm 2017 đến năm 2020, trong đó thành phần kinh tế ngoài nhà nước có đóng góp đáng kê nhất, số liệu cụ thê được thê hién trong Bang 1. Bang 1; TONG SAN PHAM TRONG NUGC PHAN THEO THANH PHAN KINH TE TU NAM 2017 DEN NAM 2020 (THEO GIA HIEN HANH)? 1 Tổng cục thống kê. 7hông cáo báo chí tình hình lao déng viéc lam Quy IV và năm 2022.

Truy cập từ hitps:/Axww.vn/tin-fic-fhong-ke/2023/0 Lhong-cao-bao-chi-tinh-hinh-lao- dong-viee-lam-quy-Iv-va- - 2 fbclid=IwAR0ouZyTbA1svzMcBF6NKweSL_Ope5CCmcCqKohZ9uy0QAZGgK4gdyX4IYg#:~:fext=T sAE {hà3BA/2242012Á ee eee eee †©620156C-626B02äL. —— o83n %20u9C4%483m%20ui6C6943094E- 154BB%49Bc 2 Hệ thống cơ sở đữ liệu thong ke °nganh cong tong Tong san" phan trong nuoc phan ththeo các các ngành kinh a U c Ca. 2 DX ? các deta MCA = Don vị: tỷ đẳng STT | Thành phần kinh tế | Năm2017 | Năm2018 | Năm2019 | Năm 2020 Tổng số 5,005,975.00 ini te ngoat nha 2,089,784.00 TƯỢC 2 Kinh tế tập thể 188,096.00 3 | Kinhteco von dau | 95) 678.00 tu nuoc ngoal 4 | Thuê sản phẩm trừ | 555 374.00 tro cap san pham b. Trên lĩnh vực chính trị Quá trình mở rộng dân chủ kinh tế gắn liền với mở rộng dân chủ chính trị, thực hành ngày càng rộng rãi và thực chất quyền lực chính trị của nhân dân, thông qua cả phương thức ủy quyên gián tiếp và dân chủ trực tiếp.

Tất cả người dân trong xã hội đều được quyền dân chủ. Điểm mới nhất chính là sự ra đời của Quy chế chất vấn trong Đảng và việc lay phiếu tín nhiệm đối với các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng. Bên cạnh đó, công tác cán bộ đã được tiễn hành theo những quy trình chặt chẽ, công khai; công tác bầu cử với những quy định mới bước đầu tạo ra sự công bằng về cơ hội cho mọi đáng viên. Tiếp tục giữ vững ôn định chính trị, người dân ngày càng được biết nhiều hơn về các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Nhà nước đã tạo những điều 14 kiện thuận lợi để nhân dân nắm bắt các chủ trương, chính sách của Dang va Nha nước, nắm được các thủ tục hành chính giải quyết các công việc liên quan với nhân đân, biết được quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước về sử dụng đất đai, về dự toán, quyết toán ngân sách, v. Tất cả các thành viên xã hội được bình dang về quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm. Nhân dân làm chủ thông qua các cơ quan đại diện và làm chủ trực tiếp qua cơ chế “dân biết, đân bàn, dân làm, đân kiểm tra, giám sát”. Một ví dụ về phát huy dân chủ trong lĩnh vực chính trị ở Việt Nam là việc tăng cường quyền tham gia và theo đõi của công dân trong quá trình quản lý và ra quyết định của chính quyền địa phương.

Công dân có quyền được tham gia vào các hoạt động góp ý, thảo luận và bình luận về các chính sách quan trọng, ví dụ như đánh giá và đề xuất về các chính sách về tài chính, xã hội, an ninh quốc phòng, văn hoá, giáo dục, y tế, môi trường, v. Các cuộc họp giao ban giữa các cấp quản lý, công dân cũng có thể tham dự và đưa ra ý kiến đóng góp của mình. Ngoài ra, công dân có quyền tham gia vào các hoạt động bầu cử ở các cấp độ khác nhau, từ đại biểu đến lập pháp và địa phương. Chính phủ cũng đã áp dụng nhiều biện pháp để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong các cuộc bầu cử, bao gồm việc tăng cường giám sát và phản ứng nhanh trong việc xử lý các vị phạm.

Những đóng góp của công dân, những thông tin và ý kiến được trao đổi đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định của nhà nước và giúp gắn kết và đoàn kết cộng đồng. Tại cuộc bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biêu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026, việc bỏ phiếu được tiễn hành liên tục tại các khu vực bỏ phiếu. Tông số cử tri trong khu vực bỏ phiếu: 5.246 cử trí, trong đó 2.661 cử trí nữ; Tổng số cử tri đi bỏ phiếu 5.976 người; Tỉ lệ cử tri tham gia bầu cử đạt 99,39%; 225/225 khu vực cách ly đã thực hiện bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 100%, số trường hợp đang 15 cach ly tap trung trong ngày 3.681 trường hợp và có 1.042 người cách ly tại nhà đã thực hiện bỏ phiếu đạt tỷ lệ 100%!. Trên lĩnh vực văn hoá Trong lĩnh vực văn hóa, phát huy dân chủ thể hiện ở việc đánh giá đúng, trân trọng, để cao và phát huy lực lượng, tài nghệ của nhân dân trong việc phát triển nền văn hóa Việt Nam, khẳng định vai trò sáng tạo các giá trị văn hóa, kiểm nghiệm sản pham văn hóa của nhân dân, đồng thời nhắn mạnh nhân dân cần được hưởng thụ các giả trị văn hóa.

Quyền làm chủ của nhân dân thể hiện ở việc nhân dân được bảo đảm về quyên sáng tạo, tiếp nhận và hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, tham gia vào đời sông văn hoá, sử dụng các cơ sở văn hoá.