CHƯƠNG 1: NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE QUYỀN HUY HỢP ĐỒNG MUA BÁN HÀNG HOÁ QUỐC TẾ VÀ QUY ĐỊNH CUA CISG ll. Khái niệm hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế 1. Định nghĩa hợp đồng mua bin hang hoa quốc té Vệ phương diện học thuật, ở trong nước, các tac giả dua ra những định nghĩa hop dong mua bán hang hoá quốc tế khác nhau, dựa trên những lập luận và quan điểm khác nhau. Theo tac giã Võ Sỹ Manh, “Hop đằng mua bán hàng hoá quốc té là hợp đồng mua bản hàng hoá có tính chất quốc tế hay có yễu tô nước ngoài, theo dé một bên (người bản) có nghia vu giao hàng.
chứng từ liên quan hàng hoá và quyền sở hitu về hàng hoá cho bên kia (người mua) và người mua có ngiữa vụ thanh toán tiền hang và nhận hàng °3. Quan niệm nay mang tính tổng quát khi không nêu cụ thể yếu tố quốc tế hay nước ngoài phu thuộc vào nơi cư trú, trụ sỡ, quốc tịch hay việc dịch chuyển hàng hoá qua biên giới Vệ phương diện pháp luật thực định, ở phạm vi quốc tế, CISG không trực tiếp đưa ra khai niêm về hợp đồng mua ban hàng hoá quốc té, tuy nhiên, khi xem xét điêu khoản về phạm vi áp dung, chúng ta có thé đưa ra khái niêm của loại hợp đông này. Theo đó, hop đông mua ban hang hoá quốc tế là sự thoả thuận giữa các bên có trụ sở thương mai dat tại các quốc gia khác nhau la thành viên của Công ước'. CISG đã xác định tính quốc tế của hợp đồng mua bán hang hoa quốc tế chỉ dựa trên một yêu to duy nhất là trụ sở thương mại của các bên.
Bên cạnh CISG, PICC đưa ra những quy phạm chung, chủ yếu áp dụng cho hợp đồng thương mại nói chung, với bat kì loại hợp đông nao, không danh riêng cho hợp đông mua bán hang hoa quốc tế”. Vì thé, PICC không đưa ra định nghĩa cụ thé thé nào la hợp dong thương mai quéc tế hay hop dong mua ban hang hoa. PICC cho rằng tính “gude fế” của một hợp đồng có thé được xác ` Võ Sỹ Manh (2012), Hiphưm cơ bin hop đồng theo Công ước Viên năm 1910 về hop đồng muua bản hing hod quốc tỂ và đnht lướng hoàn tiên các guy độnh có liên quan của pháp luật Việt Neon , Trường Đạthọc Luật TP. Ho Chí Minh tr25.
* Công ước của Liên Hợp Quốc vi Hop đằng ra bản bàng hoá quốc tế, Điều1 * Ðaihoc Luật Hà Nội 2017), Giáo minh Luật Thương mại quốc tẾ (song ngit) ,Nxb. Công an nhân din. định bằng nhiều cách nên không nhân mạnh bât cứ tiêu chí nào. Quan niệm về các hợp đồng “quốc iế” cân được giải thích theo nghĩa rộng nhất có thể, chi loại trừ những trường hợp không có bat kì một yếu tô quốc tê nao, nghĩa là khi tat cả các yêu tô cơ bản của hợp đông chỉ liên quan đến mat quốc gia®.
Ở Việt Nam, pháp luật Việt Nam không trực tiếp giải thích nôi ham của hợp đông mua bán hang hoá quốc tế ma các quy định liên quan đến các yếu tô câu thành hợp đồng mua bán hang hoá quốc tế được quy định rải rác trong Bô Luật Dân sự Việt Nam và Luật Thương mại Việt Nam Về hợp đồng mua bán hang hoá, dua trên quy đính về khai niệm về hop đông dân sự”, khái niệm hợp đồng mua bán tài san® và khái niệm mua ban hàng hoá? có thé đưa ra khái niệm như sau: “Hop đồng mua bán hàng hoá ia sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên ban có nghĩa vụ giao hàng. chuyển quyền sở hữu hàng hod cho bên mua và nhận thanh todn; bên mua có ngiữa vụ thanh toán cho bên ban, nhân hàng và quyền sở hữm hàng hod theo thoả thuận ”. Luật Thương mai Việt Nam chưa có điều khoản nao quy định cu thể về khái niệm hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế hay yếu tô quóc tế của hợp đông ma chỉ quy định về hoạt động mua bán hang hoá quốc tế tại Điều 27 thông qua các hình thức xuat khẩu, tam nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập và chuyển khâu, va hoạt đông mua ban hang hoá quốc tế phải được thực hiện trên cơ sở hop đồng bằng văn bản hoặc bằng hình thức khác có gia trị pháp lý tương đương!? Như vay, Luật Thương mai Việt Nam xác định hoạt đông mua bán hàng hoá quốc tê bằng yếu tô sự dich chuyển của hang hoa qua biên giới. Bên cạnh đó, Bo luật Dân sự Việt Nam quy định về quan hệ dan sự có yếu tô nước ngoai la quan hệ có ít nhất một trong các bên tham gia là cá nhân, pháp nhân nước ngoài; hoặc các bên tham gia đều là công dân Việt Nam, pháp nhân Việt Nam nhưng việc xác lập, thay đôi, thực hiện * Nguyễn Minh Hing (2022), 36 nguyễn tắc UNIDROIT về Hop đồng Đương mai quốc tế, Nxb Xây amg, trả.
` ” Bộ Luật Din s Việt Nam, Điều 385. * Bộ Luật Dân sự Việt Nam, Điều 430. | ? Luật Thương mại Việt Num, Khoản 8, Điều 3. ‘© Luật Thương mai Việt Nam, Điều 27.
10 hoặc châm đứt quan hệ đó xây ra tại nước ngoài, hoặc đối tương của quan hé ở Trước ngoài. Nhv vậy, từ những nhận thức trên, có thé đưa ra khái niêm về hop đông mua ban hàng hoá quốc tê như sau: “Hop đồng mua bán hàng hoá quốc tế ia hợp đồng mua ban hàng hoá có yếu té quốc tễ. được xác lập dựa trên thoả thuận giữa các bên, theo đỏ bên ban có nghĩa vụ giao hàng chuyễn quyền sở hii hàng hoá cho bên mua và nhân thanh toán, bên mua có ngiữa vụ thanh toán, nhận hàng và quyền sở hiểm hàng hod. Đặc diém hop dong mua ban hang hoa quốc té Hop đông mua ban hang hoa quốc tế là hợp dong thương mại có tính quốc tế hay có yêu tô nước ngoài.
Yéu tô quốc tế la yêu tổ quan trong trong hợp đông mua bán hang hoa quốc tế ma dua vào đó có thể phân biệt hợp đông mua bán hang hoá trong nước va hợp đông mua ban hang hoá quốc tê. Bên cạnh đó, đặc điểm hợp đồng mua bán hàng hoa quốc tế còn được thể hiện thông qua các khía cạnh sau: Và chủ thé, chủ thé của hợp đông mua bán hang hoa quốc tế có thé cá nhân hoặc pháp nhân có trụ sở thuơng mại tại các quốc gia khác nhau. Theo CISG, tiêu chí để xác định hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế là trụ sở thương mại của các bên tham gia hợp đồng, theo đó, trụ sở thương mại của các bên đặt tại các quốc gia khác nhau là thành viên của Công ước, hoặc luật được áp dụng là luật của nước thanh viên Công ước}! Bên cạnh đó, yêu tố quốc tịch hay tinh chất thương mai hay dân sự của các bên trong hợp đồng không ảnh hưởng đền việc xác định “tính quốc tế” của hợp đồng mua bản hang hoa theo quy định của CISGY. Và đỗi tương của hợp đồng mua ban hàng hoá quốc tế, hàng hoá là đôi tượng của hợp đông mua bán hàng hoá.
CISG không quy định cụ thể về khái niệm hang hoá và đôi tượng của hợp đồng mua ban hang hoá quốc tế ma Điều 2 của CISG liệt kê những loại hang hoá không thuộc phạm vi điều chỉnh của `? Công ước của Liên Hợp Quốc về Hợp đông uma bán hàng hoá quốc tỉ, Điều 1. !? Đại học Luật Ha Nội(2017), tldd(5) 1 Công ước. Tuy nhiên, thông qua các bình luận pháp lý và cụ thể la trên thực tê, đối tượng được coi là hàng hoá theo CISG phải là các tài sản hữu hình và có thé đi chuyển được, được phép lưu thông ở phạm vi trong nước và quốc tế, đáp ứng yêu cầu pháp luật quy định. Và hình thức hợp đồng mua bản hàng hoá quốc tế, theo CISG, hợp đồng mua bán không cân phải được ký kết hoặc xác nhận bằng văn bản hay phải tuân thủ một yêu cau nao khác về hình thức của hop đồng, hợp đông có thé được chứng minh bằng moi cách, kể cả những lời khai của nhân chứng.
Tương tự, pháp luật Việt Nam quy định việc mua bán hàng hoá quôc tế phải được thực hiện trên cơ sở hợp đông bằng văn bản hoặc bằng hình thức khác có giá trị pháp lý tương đương. Như vậy, hình thức của hop đông mua ban hang hoá quốc tế không bị giới hạn chỉ bằng hình thức văn bản mà có thể bằng bất kì hình thức nao phù hợp với quy định của pháp luật. Và giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua ban hàng hoá quốc té, phương thức giải quyết tranh chấp và cơ quan giải quyết tranh châp sẽ dựa trên sự thoả thuận của các bên đề đưa vào điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng. Quy định tại Điều 61.3 của CISG khuyên khích các bên chủ thể của hợp đồng sử dụng phương an Toa an hay Trọng tai, và bên cạnh hai phương thức nảy, các bên còn có thể sử dụng phương án khác như thương lương, trung gian, hoà giải'6 Bên cạnh đó, mặc dù không đưa ra điều khoản nào quy định cu thể việc đưa nội dung phương thức giải quyết tranh chấp vao hop đông, PICC van quy định từng phương thức giải quyết tranh chap trong từng điêu khoản” Phương thức trong tai được dé cập đền tại Điều 10.6, phương thức giải quyết tranh chấp bang Toa an được dé cập đến tại Điều 6.5, phương thức hoà giải được đê cập đến tại Điều 10.
© Nguyễn Minh Hing (Chủ biên) (2016), 101 Cá hối dé về Công ước cũa Liên Hop Quốc về Hop đồng mua ban hinghoá quốc tế, Nxb. Thanh niền tr46. “ Công usecủaLiên HopQuốc về: Hop động nmu bin hing hoá quốc tế, Điều 11 ˆ° Luật Thương mai Việt Nam, khoản 2 Điều 27. '* Đố Hang Quyên (2020), “Điều khoăngỗi quyét truà chip trong Hopđồng mma bin hàng hoá quốc tếtheo guy inh của ĐICC, CISG vì pháp Init Việt Nem Tp chi Moa học Kiem sát tr.
Đố Hong Quyên (2020), thdd(16), tr. 12 Và iuật điều chữnh hop đồng mua bắn hàng hoá quốc tế, mua bán hang hoa quốc tê bản chat 1a quan hệ dân sự có yếu tô nước ngoài nên được điều chỉnh trên cơ sở những nguyên tắc của tư pháp quốc tế. Các bên trong hợp đông được tu do thoả thuận luật ap dung cho hợp đông. CISG quy định việc lựa chon áp dung luật cho hợp đông mua bán hang hoá quốc tế tại Điều 1, Điều 7.
Về cơ bản, CISG quy định các bên lựa chọn luật áp dụng khá linh hoạt khi có thể dựa trên quy định của mình!