Luận văn áp dụng qui trình kĩ thuật trong chăm sóc và điều trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nuôi tại trại lợn công ty cổ phần nam việt huyện định hóa

Luận văn phân tích áp dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, điều trị bệnh thường gặp ở đàn lợn tại trại lợn Công ty Cổ phần Nam Việt, huyện Định Hóa.

• Tác giả: Bùi Phượng Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Sửu
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăm sóc và điều trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nuôi tại trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Quá trình thành lập và phát triển của trại lợn công ty Nam Việt
• 2.3. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.5. Đối tượng vật nuôi và các kết quả sản xuất của cơ sở
• 2.5.1. Đối tượng vật nuôi của trại
• 2.5.2. Kết quả sản xuất của cơ sở
• 2.6. Thuận lợi và khó khăn
• 2.6.1. Thuận lợi
• 2.6.2. Khó khăn
• 2.7. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.8. Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái
• 2.8.1. Sự thành thục về tính
• 2.8.2. Sự thành thục về thể vóc
• 2.8.3. Chu kỳ động dục
• 2.8.4. Thời điểm phối giống thích hợp
• 3. ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp theo dõi
• 3.6. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp xác định chỉ tiêu
• 3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Công tác thú y phòng bệnh
• 4.2. Công tác vệ sinh
• 4.3. Công tác phòng bệnh bằng vắc xin
• 4.4. Phòng bệnh bằng thuốc cho đàn lợn
• 4.5. Một số bệnh thường gặp ở lợn tại trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt
• 4.6. Kết quả điều trị bệnh ở lợn
• 4.7. Kết quả chăn nuôi phục vụ sản xuất
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Mục đích và ý nghĩa của đề tài

Nghiên cứu nhằm đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăm sóc và điều trị các bệnh thường gặp ở lợn, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất. Đề tài có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, giúp sinh viên củng cố kiến thức và cung cấp tài liệu tham khảo cho ngành chăn nuôi.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của quy trình chăm sóc và điều trị bệnh tại trại lợn Nam Việt. Đồng thời, áp dụng các biện pháp kỹ thuật để cải thiện sức khỏe đàn lợn, nâng cao chất lượng con giống và sản lượng thịt.

1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Kết quả nghiên cứu giúp hệ thống hóa kiến thức về chăn nuôi lợn, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng các quy trình kỹ thuật trong thực tế. Đề tài cũng mang lại lợi ích thiết thực cho người chăn nuôi, giúp họ nắm bắt được các biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả.

II. Tổng quan về trại lợn Nam Việt

Trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt được thành lập từ năm 2016, nằm tại xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Trại có quy mô lớn với hệ thống chuồng trại hiện đại, đáp ứng nhu cầu chăn nuôi lợn hướng nạc. Cơ sở vật chất được đầu tư bài bản, bao gồm các khu chuồng nuôi, nhà điều hành, và hệ thống phụ trợ.

2.1. Cơ sở vật chất và tổ chức

Trại lợn được xây dựng trên diện tích 8 ha, bao gồm các khu chuồng nuôi, nhà điều hành, và các công trình phụ trợ. Hệ thống chuồng trại được thiết kế khép kín, đảm bảo vệ sinh và an toàn sinh học. Cơ cấu tổ chức của trại bao gồm giám đốc, trưởng trại, kế toán, và các tổ công nhân phụ trách từng khu vực.

2.2. Đối tượng vật nuôi và kết quả sản xuất

Trại nuôi các giống lợn như Yorkshire, Landrace, và Duroc. Kết quả sản xuất cho thấy, lợn nái đạt trung bình 2,33-2,4 lứa/năm, với số con cai sữa là 10,2 con/đàn. Lợn thương phẩm được nuôi từ 5-6 tháng, đạt trọng lượng 90-110 kg.

III. Các bệnh thường gặp và biện pháp phòng trị

Nghiên cứu tập trung vào các bệnh thường gặp ở lợn như bệnh đường tiêu hóa, hô hấp, và các bệnh truyền nhiễm. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm vệ sinh chuồng trại, tiêm phòng vắc xin, và sử dụng thuốc phòng bệnh. Kết quả điều trị cho thấy hiệu quả cao trong việc kiểm soát và giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

3.1. Công tác phòng bệnh

Trại áp dụng các biện pháp vệ sinh chuồng trại nghiêm ngặt, kết hợp với lịch tiêm phòng vắc xin định kỳ. Các loại thuốc phòng bệnh được sử dụng để tăng cường sức đề kháng cho đàn lợn.

3.2. Kết quả điều trị bệnh

Các bệnh thường gặp như tiêu chảy, viêm phổi, và bệnh truyền nhiễm được điều trị hiệu quả bằng các loại thuốc đặc hiệu. Kết quả cho thấy tỷ lệ khỏi bệnh cao, giảm thiểu thiệt hại về kinh tế.

IV. Kết luận và đề xuất

Nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong chăm sóc và điều trị bệnh tại trại lợn Nam Việt. Các biện pháp phòng bệnh và điều trị đã giúp nâng cao sức khỏe đàn lợn, cải thiện năng suất chăn nuôi. Đề xuất tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo nhân lực để duy trì và phát triển bền vững.

4.1. Kết luận

Nghiên cứu đã đạt được mục tiêu đề ra, cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc áp dụng các quy trình kỹ thuật trong chăn nuôi lợn. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và năng suất của đàn lợn.

4.2. Đề xuất

Cần tiếp tục đầu tư vào hệ thống chuồng trại và đào tạo nhân lực để nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Đồng thời, nghiên cứu thêm về các biện pháp phòng và trị bệnh mới để đối phó với các bệnh phức tạp trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, ngành chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn, giữ vai trò cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho tiêu dùng nội địa và xuất khẩu, đồng thời tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường và tối ưu hóa hiệu quả kinh tế, ngành chăn nuôi lợn đang từng bước áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất, từ cải tạo con giống, nâng cao chất lượng thức ăn đến hoàn thiện quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng trừ dịch bệnh.

Tại các trang trại chăn nuôi tập trung quy mô lớn, dịch bệnh diễn biến phức tạp thường làm gia tăng chi phí thú y, tác động trực tiếp đến giá thành sản phẩm và năng suất sinh sản của đàn lợn. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn sản xuất tại cơ sở, đề tài “Áp dụng qui trình kĩ thuật trong chăm sóc và điều trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nuôi tại trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên” được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của chuyên đề được xác định gồm 3 nội dung cụ thể:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại Trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.
2. Áp dụng quy trình chăm sóc cho mọi đối tượng trong trại lợn.
3. Đánh giá hiệu quả phòng, điều trị một số bệnh thường gặp.

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái sinh sản, lợn con theo mẹ và đàn lợn nuôi tại trang trại thuộc các giống Yorkshire, Landrace và Duroc. Phạm vi không gian được thực hiện tại trang trại chăn nuôi lợn hướng nạc của Công ty Cổ phần Nam Việt, đặt tại xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Phạm vi thời gian nghiên cứu và theo dõi số liệu thực tế diễn ra trong vòng 6 tháng, từ ngày 18/5/2017 đến ngày 18/11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên cơ sở lý thuyết về sinh lý sinh dục lợn nái, sinh lý phát triển lợn con theo mẹ và bệnh học thú y chuyên biệt trên đàn lợn công nghiệp:

• Cơ sở sinh lý sinh sản lợn nái: Khảo sát các đặc điểm thành thục về tính và thể vóc của các giống lợn ngoại (Yorkshire, Landrace), chu kỳ động dục kéo dài 19–21 ngày, thời gian chịu đực, thời điểm phối giống thích hợp (chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 kể từ khi xuất hiện triệu chứng động dục) và thời gian mang thai trung bình 114 ngày.
• Đặc điểm sinh lý lợn con giai đoạn theo mẹ: Tốc độ tăng trưởng nhanh (khối lượng cai sữa tăng gấp 10–12 lần so với sơ sinh), đặc điểm hệ tiêu hóa, cơ năng điều tiết thân nhiệt chưa hoàn thiện ở giai đoạn dưới 3 tuần tuổi và cơ chế miễn dịch thụ động. Lợn con mới sinh chưa có kháng thể trong máu, khả năng miễn dịch phụ thuộc vào việc hấp thu $\gamma$-globulin từ sữa đầu qua cơ chế ẩm bào trong 24 giờ đầu sau sinh.
• Bệnh học chuyên khoa thú y: Cơ chế bệnh sinh, triệu chứng lâm sàng và nguyên nhân gây bệnh của các bệnh phổ biến tại trại gồm: hội chứng tiêu chảy lợn con (do Escherichia coli, mầm bệnh đường ruột), viêm phổi (do Mycoplasma hyopneumoniae kết hợp bội nhiễm vi khuẩn), viêm khớp (do Streptococcus suis), dịch tiêu chảy cấp PED (do Coronavirus chủng ARN sợi đơn) và các bệnh sinh sản ở nái như viêm tử cung, viêm vú.

Phương pháp nghiên cứu thực địa được triển khai gồm:

• Phương pháp theo dõi và chẩn đoán: Trực tiếp quan sát đàn lợn hàng ngày tại chuồng nuôi; xác định ca bệnh dựa trên điều tra dịch tễ học và triệu chứng lâm sàng đặc trưng; ghi chép số lượng lợn mắc bệnh, khỏi bệnh và lợn chết.
• Phương pháp can thiệp kỹ thuật: Thực hiện vệ sinh chuồng trại, tiêu độc khử trùng định kỳ kết hợp mô hình 5S; triển khai lịch tiêm phòng vắc-xin và dùng thuốc thú y dự phòng; áp dụng phác đồ điều trị nội khoa đối với các ca bệnh phát hiện.
• Chỉ tiêu theo dõi: Tỷ lệ mắc bệnh (%) = (Tổng số con mắc bệnh / Tổng số con theo dõi) $\times$ 100; Tỷ lệ điều trị khỏi (%) = (Tổng số con điều trị khỏi / Tổng số con điều trị) $\times$ 100.
• Phương pháp xử lý số liệu: Toàn bộ số liệu thu thập được phân tích và xử lý theo phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trong nông nghiệp của Nguyễn Văn Thiện (2008). Nguồn dữ liệu hoàn toàn xuất phát từ việc ghi chép nhật ký chăn nuôi và thú y tại Trại lợn Nam Việt trong 6 tháng thực tập.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam, sự cần thiết của việc chuẩn hóa kỹ thuật nuôi dưỡng và kiểm soát dịch bệnh trong mô hình trang trại công nghiệp. Nêu rõ mục đích nghiên cứu, ý nghĩa khoa học (làm tài liệu tham khảo cho học tập, giảng dạy) và ý nghĩa thực tiễn (cung cấp cơ sở thiết lập quy trình chăm sóc, điều trị bệnh hợp lý nhằm nâng cao chất lượng đàn giống và hiệu quả sản xuất).

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại của Công ty Cổ phần Nam Việt tại xã Phượng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, hoạt động từ nửa cuối năm 2016 với tổng diện tích 8 ha. Quy hoạch hệ thống chuồng trại khép kín cho quy mô 1.200 nái: 5 ô chuồng cách ly ($5 \times 6$ m/ô), 1 chuồng đực 12 ô ($2,5 \times 3,6$ m/ô), chuồng bầu 1 gồm 8 dãy (100 ô/dãy, $2,4 \times 0,65$ m/ô), chuồng bầu 2 gồm 4 dãy (100 ô/dãy), 3 chuồng đẻ (112 ô/chuồng, $2,4 \times 1,6$ m/ô), 1 chuồng úm 32 ô ($5 \times 6$ m/ô) và 3 chuồng thương phẩm (32 ô/chuồng, $5 \times 6$ m/ô). Trang bị hệ thống giàn mát, quạt thông gió (3–6 quạt/chuồng), phòng pha tinh có kính hiển vi, máy đếm tinh trùng và thiết bị cảm ứng nhiệt.
• Cơ cấu tổ chức và đàn vật nuôi: Cơ cấu nhân sự gồm Giám đốc kiêm chủ trại, 1 trưởng trại kiêm kỹ thuật, 1 kế toán, 3 tổ trưởng (bầu, đẻ, úm - thương phẩm), 8 công nhân, 2 sinh viên thực tập và 1 bảo vệ. Đàn nái của trại tăng từ 650 con năm 2016 (600 nái sinh sản, 50 hậu bị) lên 780 con năm 2017 (630 nái sinh sản, 150 hậu bị). Năng suất đạt 2,33–2,4 lứa/năm; 12,3 con sơ sinh/đàn; 10,2 con cai sữa/đàn; lợn con cai sữa ở 21–26 ngày tuổi; lợn thịt nuôi 5–6 tháng đạt khối lượng 90–110 kg.
• Cơ sở khoa học và tổng quan tài liệu: Tổng hợp tài liệu trong nước và quốc tế về chu kỳ sinh sản, kỹ thuật nuôi dưỡng lợn nái chửa và nuôi con, nhu cầu dinh dưỡng, bệnh học về đẻ khó, viêm tử cung, viêm vú, bệnh phân trắng lợn con, viêm phổi, viêm khớp và dịch tiêu chảy cấp PED.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định đối tượng khảo sát là đàn lợn nái sinh sản và đàn lợn nuôi tại trại; địa điểm tại Công ty Cổ phần Nam Việt, Định Hóa; thời gian từ 18/5/2017 đến 18/11/2017. Mô tả phương pháp theo dõi lâm sàng, công thức tính toán tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ điều trị khỏi và phương pháp xử lý số liệu thống kê sinh học.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

• Công tác thú y phòng bệnh: Thiết lập lịch sát trùng cụ thể từ thứ Hai đến thứ Bảy cho từng khu vực (chuồng nái chửa, chuồng đẻ, chuồng cách ly, ngoài khu chăn nuôi), kết hợp phun RTD-Iodine, rắc vôi bột và xả vôi sữa 10% gầm chuồng. Ngày Chủ nhật thực hiện phong trào 5S toàn diện.
• Tiêm phòng vắc-xin và dùng thuốc phòng: Thực hiện tiêm phòng đầy đủ cho lợn con (sắt + cầu trùng lúc 3 ngày; suyễn lần 1 lúc 7 ngày; Circo lúc 14 ngày; suyễn lần 2 lúc 21 ngày; dịch tả 1 lúc 35 ngày; lở mồm long móng lúc 49 ngày; dịch tả 2 lúc 56 ngày tuổi với tỷ lệ đạt 100%). Đàn nái tiêm định kỳ dịch tả, lở mồm long móng, tai xanh, giả dại và tẩy ký sinh trùng. Đàn lợn đực tiêm định kỳ 6 tháng/lần 4 loại vắc-xin chính. Dùng thuốc phòng sắt MD Fer + B12 (2 ml) ngày thứ 2, Diacoxin (1 ml) ngày thứ 5–6 và Idectin (10 ml) tiêm khấu đuôi phòng ký sinh trùng cho lợn hậu bị, nái và đực.
• Tình hình mắc bệnh và hiệu quả điều trị: Theo dõi 4 bệnh phổ biến gồm viêm phổi, viêm khớp, viêm tử cung và tiêu chảy lợn con. Trình bày chi tiết phác đồ thuốc điều trị cho từng thể bệnh và đánh giá tỷ lệ khỏi.
• Chăm sóc nuôi dưỡng phục vụ sản xuất: Áp dụng quy trình thức ăn hỗn hợp 5004 cho nái chửa (2 kg/con/ngày, chia 2 bữa); điều chỉnh cám nái chờ đẻ (giảm dần trước đẻ 2 ngày xuống 0,5 kg/con/ngày); dùng thức ăn 5005 cho nái nuôi con (tăng dần lên 5–6 kg/con/ngày sau đẻ); tạo điều kiện úm lợn con để giảm stress nhiệt và hạ tỷ lệ chết sơ sinh.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những thành tựu đạt được trong việc hạ thấp tỷ lệ mắc bệnh, đảm bảo tỷ lệ sống của lợn con và kiến nghị hoàn thiện trang thiết bị kỹ thuật cho cơ sở.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu thu thập và xử lý các số liệu dịch tễ, kết quả phòng trừ và can thiệp điều trị bệnh trực tiếp trên đàn lợn tại cơ sở:

Tình hình mắc bệnh và kết quả điều trị tại trại:

Tên bệnh	Số lợn theo dõi (con)	Số lợn mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số lợn điều trị khỏi (con)	Tỷ lệ điều trị khỏi (%)
Viêm phổi	500	13	2,60	13	100,00
Viêm khớp	500	10	2,00	10	100,00
Viêm tử cung	100	8	8,00	7	87,50
Tiêu chảy ở lợn con	1.150	28	2,43	26	92,85

Hiệu quả các phác đồ điều trị được chuẩn hóa:

• Viêm khớp: Phối hợp Vetrimoxin L.A (1 ml/10 kg thể trọng) + Dexa (1 ml/15 kg thể trọng) + Analgin C (1 ml/10 kg thể trọng/ngày), tiêm liên tục 3 ngày; kết hợp thay thế tấm đan lót sàn hỏng nhằm giảm tổn thương cơ học. Hiệu quả điều trị khỏi đạt 100%.
• Viêm phổi: Sử dụng Tiamulin 10% (1 ml/10 kg thể trọng) + Bromhexin (1 ml/10 kg thể trọng) tiêm liên tục 3 ngày. Hiệu quả điều trị khỏi đạt 100%.
• Tiêu chảy ở lợn con theo mẹ: Lợn dưới 5 ngày tuổi cho uống Baytri (1 ml/con) trong 3 ngày; lợn từ 5 ngày tuổi trở lên tiêm Amlistin (1 ml/10 kg thể trọng) + Atropin (1 ml/10 kg thể trọng) trong 3 ngày. Tỷ lệ khỏi đạt 92,85%.
• Viêm tử cung ở lợn nái: Tiêm Amoxicillin - LA (1 ml/10 kg thể trọng) kết hợp Oxytoxin (1 ml/con). Tỷ lệ khỏi đạt 87,50%.

Đóng góp thực tiễn của đề tài: Tác giả đã trực tiếp tham gia hoàn thiện quy trình kiểm soát an toàn sinh học tại trại qua việc kết hợp lịch sát trùng luân phiên với phương pháp quản trị 5S vào Chủ nhật hàng tuần. Kết quả tiêm phòng đạt tỷ lệ 100% đối với hầu hết các diện tích đàn chỉ định, tỷ lệ mắc các bệnh phổ biến được duy trì ở mức thấp (từ 2,00% đến 8,00%), góp phần ổn định chỉ tiêu sản xuất của trại ở mức 2,33–2,4 lứa/năm và 10,2 lợn con cai sữa/đàn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số hạn chế gắn liền với điều kiện thực tế của cơ sở thực tập:

• Thời gian nghiên cứu giới hạn trong 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11/2017), chưa bao quát toàn bộ các chu kỳ thời tiết trong năm, đặc biệt là giai đoạn rét ẩm cuối đông - đầu xuân vốn là thời điểm phát sinh mạnh các bệnh đường hô hấp và tiêu hóa.
• Do điều kiện trang thiết bị thú y tại trang trại còn thiếu và chưa đồng bộ, việc chẩn đoán ca bệnh chủ yếu dựa vào quan sát triệu chứng lâm sàng và yếu tố dịch tễ học, chưa thực hiện được các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu (như phân lập vi khuẩn, nuôi cấy, làm kháng sinh đồ hoặc xét nghiệm PCR chẩn đoán virus).

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung:

• Mở rộng thời gian theo dõi qua các mùa đông - xuân để đánh giá đầy đủ quy luật dịch tễ của hội chứng tiêu chảy và bệnh hô hấp phức hợp.
• Thực hiện kiểm tra độ mẫn cảm kháng sinh (kháng sinh đồ) đối với các chủng vi khuẩn phân lập tại chỗ nhằm điều chỉnh phác đồ dùng thuốc, tránh hiện tượng kháng kháng sinh trong chăn nuôi công nghiệp.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo chuyên môn đối với:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi - Thú y làm tài liệu học tập thực tế về tổ chức kỹ thuật trại lợn công nghiệp quy mô lớn.
• Kỹ sư chăn nuôi, kỹ thuật viên thú y tại các trang trại nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp tham khảo các thông số chuồng trại (kích thước chuồng nái chửa, chuồng đẻ, chuồng úm, chuồng thương phẩm), lịch trình vệ sinh sát trùng bằng hóa chất và vôi sữa, quy trình quản trị 5S tại trại chăn nuôi.
• Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống lịch tiêm vắc-xin chi tiết theo ngày tuổi cho lợn con, lợn nái, lợn đực và phác đồ điều trị cụ thể (tên thuốc, liều dùng theo thể trọng, thời gian điều trị) cho 4 bệnh thường gặp đã được chứng minh hiệu quả trên 90%.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu quy mô chuồng trại và đàn nái tại Trại lợn Nam Việt năm 2017 được ghi nhận như thế nào? Trại được xây dựng trên diện tích 8 ha cho quy mô 1.200 nái với hệ thống khép kín gồm: 5 ô chuồng cách ly, 1 chuồng đực (12 ô), chuồng bầu 1 (8 dãy, 800 ô), chuồng bầu 2 (4 dãy, 400 ô), 3 chuồng đẻ (112 ô/chuồng), 1 chuồng úm (32 ô) và 3 chuồng thương phẩm (32 ô/chuồng). Đàn nái năm 2017 gồm 630 nái sinh sản và 150 nái hậu bị (tổng 780 con), tăng 130 con so với năm 2016.

2. Quy trình dùng thuốc phòng bệnh định kỳ cho đàn lợn tại trại được tiến hành ra sao? Lợn con được tiêm thuốc bổ sung sắt MD Fer + B12 (liều 2 ml) lúc 2 ngày tuổi; uống Diacoxin chứa Toltrazuril 5% (liều 1 ml) lúc 5–6 ngày tuổi để phòng cầu trùng. Lợn hậu bị (sau nhập 2 tuần), lợn nái (định kỳ tháng 6, tháng 12) và lợn đực (định kỳ tháng 4, tháng 10) được tiêm Idectin (hoạt chất Ivermectin, liều 10 ml/con) tiêm khấu đuôi để phòng nội ngoại ký sinh trùng.

3. Trong 4 bệnh thường gặp được theo dõi, bệnh nào có tỷ lệ mắc cao nhất và hiệu quả điều trị đạt mức nào? Bệnh viêm tử cung có tỷ lệ mắc cao nhất trong số các bệnh theo dõi, đạt 8,00% (8 con mắc trên 100 con nái theo dõi), tỷ lệ điều trị khỏi đạt 87,50% (7/8 con). Viêm phổi có tỷ lệ mắc 2,60% (13/500 con), điều trị khỏi 100%. Tiêu chảy lợn con mắc 2,43% (28/1.150 con), điều trị khỏi 92,85%. Viêm khớp có tỷ lệ mắc thấp nhất là 2,00% (10/500 con), điều trị khỏi 100%.

4. Phác đồ điều trị bệnh tiêu chảy ở đàn lợn con theo mẹ được phân chia như thế nào? Tùy theo ngày tuổi của lợn con, trại áp dụng hai phác đồ: với lợn dưới 5 ngày tuổi, nhỏ thuốc Baytri trực tiếp qua đường uống liều 1 ml/con liên tục trong 3 ngày; với lợn con từ 5 ngày tuổi trở lên, chuyển sang đường tiêm kết hợp Amlistin (1 ml/10 kg thể trọng) và Atropin (1 ml/10 kg thể trọng), tiêm liên tục 3 ngày.

5. Chế độ thức ăn cho lợn nái chửa và lợn nái đẻ được điều chỉnh cụ thể ra sao? Lợn nái chửa ăn thức ăn hỗn hợp mã 5004 với khẩu phần 2 kg/ngày (1 kg/bữa, 2 bữa/ngày). Trước khi đẻ 7–10 ngày chuyển lên chuồng đẻ với mức ăn 3 kg/ngày; trước đẻ 2 ngày bắt đầu giảm cám mỗi ngày 1 kg để tránh ép thai, đến ngày đẻ dự kiến chỉ cho ăn 0,5 kg/ngày. Sau khi đẻ được 2 ngày, tăng dần khẩu phần thức ăn hỗn hợp mã 5005 từ 0,5 đến 5 kg/ngày (chia 2 bữa), trường hợp nái nuôi con quá gầy có thể nâng lên 6 kg/ngày.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Phượng Anh đã tổng hợp và phản ánh đầy đủ quy trình kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh phòng dịch và điều trị bệnh thực tế tại Trại lợn Công ty Cổ phần Nam Việt trong giai đoạn 6 tháng thực tập. Việc thực hiện nghiêm ngặt lịch sát trùng luân phiên kết hợp mô hình 5S và tiêm phòng đầy đủ đã giữ tỷ lệ mắc các bệnh truyền nhiễm, sản khoa và tiêu hóa ở mức thấp (2,00% - 8,00%). Các phác đồ điều trị nội khoa bằng kháng sinh chuyên biệt kết hợp thuốc trợ sức, trợ lực đã chứng minh hiệu quả lâm sàng cao, đạt tỷ lệ hồi phục từ 87,50% đến 100%, cung cấp nguồn tài liệu thực nghiệm có giá trị thực tiễn cho công tác thú y tại các cơ sở chăn nuôi lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ở Việt Nam, trồ ng trọt và chăn nuôi là hai thành phầ n quan trọng trong cơ cấ u sản xuấ t nông nghiệp , trong đó chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng luôn đóng góp một phần lớn vào thu nhập của ngƣời dân. Chăn nuôi không nhƣ̃ng cung cấ p một lƣợng lớn sản phẩ m cho nhu cầ u tiêu thụ trong nƣớc mà còn cung cấp cho xuất khẩ u. Vì thế chăn nuôi ngày càng có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Sản phẩ m của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩ m khôn g thể thiếu đƣợc đối với nhu cầu đời sống con ngƣời.

Nói đến ngành chăn nuôi phải kể đến chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế xã hội của nhân dân. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân. Để có đƣợc kế t quả trên ngoài việc tăng nhanh số đầ u lợn , ngành chăn nuôi lợn nƣớc ta đã và đang tƣ̀ng bƣớc đƣa các tiế n bộ khoa học kỹ thuật vào thƣ̣c tế sản xuấ t , tƣ̀ khâu cải tạo con giố ng , nâng cao chấ t lƣợng thƣ́c ăn đế n việc hoàn thiệ n quy trình chăm sóc, nuôi dƣỡng và phòng trị bệnh. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn trên em tiến hành thực hiện đề tài: “Áp dụng qui trình kĩ thuật trong chăm sóc và điều trị một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nuôi tại trại lợn Công ty cổ phần Nam Việt,huyện Định Hóa,tỉnhThái Nguyên” 1.

Mục đích nghiên cứu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại Trại Công ty cổ phần Nam Việt, huyện Định Hóa,tỉnh Thái Nguyên. - Áp dụng quy trình chăm sóc cho mọi đối tƣợng trong trại lợn. - Đánh giá hiệu quả phòng, điều trị một số bệnh thƣờng gặp. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Giúp sinh viên củng cố và hệ thống hóa kiến thức đã học, áp dụng vào thực tế. Đồng thời kết quả nghiên cứu có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong học tập, giảng dạy và nghiên cứu trong chăn nuôi lợn. Ý nghĩa trong thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở cho ngƣời chăn nuôi biết đƣợc một quy trình chăm sóc và điều trị bệnh nhƣ thế nào cho hợp lý và có những biện pháp cải thiện sức khỏe cho đàn lợn để nâng cao chất lƣợng con giống cũng cho ngƣời chăn nuôi cũng nhƣ nguyên liệu cho ngành chế biến thực phẩm và xuất khẩu. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Quá trình thành lập và phát triển của trại lợn công ty Nam Việt Trang trại sản xuất lợn hƣớng nạc của ông Hà Văn An là chủ đầu tƣ kiêm giám đốc công ty Cổ phần Nam Việt. Trại nằm trên địa phận xã Phƣợng Tiến, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên bắt đầu đƣa vào hoạt động từ nửa cuối năm 2016 do ông Vũ Đình Tƣ làm trƣởng trại. Cơ sở vật chất của trang trại Trại lợn công ty Nam Việt đƣợc xây dựng trên diện tích 8 ha gồm trang trại , nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phụ cho công nhân và các hoạt động của trại.

Trong khu chăn nuôi đƣợc quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 1200 nái bao gồm: 5 ô chuồng cách ly kích thƣớc 5x6m/ô, 1 chuồng đực gồm 12 ô kích thƣớc 2,5x3,6m/ô, chuồng bầu 1 gồm 8 dãy mỗi dãy có 100 ô kích thƣớc 2,4x0,65m/ô, chuồng bầu 2 gồm 4 dãy mỗi dãy 100 ô kích thƣớc 2,4x0,65m/ô, 3 chuồng đẻ mỗi chuồng gồm 112 ô kích thƣớc 2,4x1,6m/ô, 1 chuồng úm 32 ô kích thƣớc 5x6m/ô, 3 chuồng thƣơng phẩm mỗi chuồng 32 ô kích thƣớc 5x6m/ô. Cùng một số công trình phụ phục vụ cho công tác chăn nuôi: kho thức ăn, phòng sát trung, phòng pha tinh, kho thuốc. Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng có hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 3 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ, chuồng đực, chuồng thƣơng phẩm,6 quạt đối với các chuồng bầu, chuồng nái hậu bị.

Hai bên trƣờng có dãy cửa sổ lắp kính, mỗi cửa số các dãy có diện tích 1,2m2, cách nền 1,2m, môi cửa sổ cách nhau 0,5m. Trên trần có lắp hệ thống n 4 chống nóng bằng thép, 2 bên có các ô thoáng tự động mở khi mất điện hoặc thiếu khí. Phòng pha tinh của trại đƣợc trang bị các dụng cụ , thiết bị chuyên dụng cần thiết nhƣ máy đếm tinh trùng, kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy dụng cụ và một số thiết bị khác. Trong khu chăn nuôi, đƣờng đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều đƣợc đổ bê tông và các hố sát trùng.

Trong trại chăn nuôi cho lợn uống nƣớc giếng khoan. nƣớc tắm cho lợn , nƣớc xả gầm, rửa chuồng đƣợc bơm từ ao chứa nƣớc của trại rồi đƣa vào bể chứa nƣớc và theo hệ thống ống nƣớc dẫn tới các chuồng khác nhau. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức của trại đƣợc tổ chức nhƣ sau:  01: Giám đốc kiêm chủ trại  01: trƣởng trại kiêm kỹ thuật trại  01: kế toán.  01: Tổ trƣởng chuồng bầu  01: Tổ trƣởng chuồng đẻ  01 : Tổ trƣởng chuồng úm và chuồng thƣơng phẩm  08: công nhân  02: sinh viên thực tập.

 01: bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau nhƣ tổ chuồng bầu kiêm chuồng chuồng đực và chuồng cách ly, tổ chuồng đẻ, tổ chuồng úm và chuồng thƣơng phẩm. Mỗi tổ thực hiện cồn việc nghiêm túc , đúng quy định của trại. Đối tƣợng vật nuôi và các kết quả sản xuất của cơ sở 2.1 Đối tượng vật nuôi của trại Trại lợn của công ty hiện nuôi các giống lợn khác nhau gồm; Yorkshire, Landrace, Duroc.

Kết quả sản xuất của cơ sở - Hiện nay trung bình lợn nái củ trại sản xuất đƣợc 2,33- 2,4lứa/năm. Số con sơ sinh là 12,3 con/đàn, số con cai sữa : 10,2 con/ đàn. - Tại trại lợn con theo mẹ đƣợc nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày tuổi thì tiến hành cai sữa và đƣợc chuyển sang chuồng úm. - Lợn thƣơng phẩm tại trại đƣợc nuôi từ lúc sơ sinh đến khi xuất bán khoảng 5 đến 6 tháng đạt khối lƣợng trung bình từ 90 đến 110kg.

- Cơ cấu đàn lợn nái của trại từ năm 2016 đến nay nhƣ sau: Bảng 2. Cơ cấu đàn lợnnái của trại lợn Công ty CP Nam Việttừ năm 2016 đến nay Số lƣợng lợn nái năm Số lƣợng lợn nái Loại lợn nái 2016 năm 2017 Lợn nái sinh sản 600 630 Lợn nái hậu bị 50 150 Tổng 650 780 2. Thuận lợi và khó khăn a. Thuận lợi Đƣợc sự quan tâm và tạo điều kiện của Uỷ ban nhân dân xã cho sự phát triển của trại.

Trại đƣợc xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cƣ, thuận tiện đƣờng giao thông. n 6 Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt đƣợc tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn vững vàng, công nhân nhiệt tình và có tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Con giống tốt, thức ăn, thuốc chất lƣợng cao, quy trình chăn nuôi khép kín và khoa học đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trại.

Khó khăn - Dịch bệnh diễn biến phức tạp, nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh lớn, làm ảnh hƣởng đến giá thành và khả năng sinh sản của lợn. - Do đặc điểm sản xuất của ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng là ngành có chu kỳ sản xuất dài, tốc độ quay vòng vốn chậm nên lâu hồi vốn. Mặt khác để đầu tƣ cho một kỳ sản xuất đòi hỏi một lƣợng vốn tƣơng đối lớn, trong khi đó kinh phí đầu tƣ cho sản xuất còn hạn hẹp, trang thiết bị thú y còn thiếu và chƣa đồng bộ. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Đặc điểm sinh lý sinh dục của lợn nái 2. Sự thành thục về tính - Khi gia súc thành thục về tính thì cơ thể con cái, đặc biệt là cơ quan sinh dục đã phát triển cơ bản hoàn thiện. Dƣới tác dụng của thần kinh, nội tiết, con vật xuất hiện các phản xạ về sinh dục, khi đó trên buồng trứng có khả năng thụ thai, tử cung cũng sẵn sàng cho thai làm tổ. Sự thành thục về tính của lợn sớm hay muộn phụ thuộc vào: giống, chế độ chăm sóc, nuôi dƣỡng, khí hậu, chuồng trại.

+ Giống: Các giống khác nhau thì thành thục về tính cũng khác nhau: những giống thuần hóa sớm hơn thì tính thành thục sớm hơn những giống thuần hóa muộn, những giống có tầm vóc nhỏ thƣờng thành thục sớm hơn những giống có tầm vóc lớn. n 7 Theo Phạm Hữu Doanh, Lƣu Kỷ (2003) [4] cho rằng: Tuổi động dục đầu tiên ở lợn nội (ỉ, Móng Cái) rất sớm từ 4-5 tháng khi khối lƣợng đạt từ 20 - 25kg. Ở lợn nái lai tuổi động dục lần đầu muộn hơn sơ với lợn nội thuần, ở lợn lai F1 (có sẵn máu nội) động dục bắt đầu lúc 6 tháng tuổi khi khối lƣợng cơ thể đạt 50 - 55kg. Ở lợn ngoại động dục muộn hơn so với lợn lai, tức là lúc động dục 6-7 tháng khi lợn có khối lƣợng 60 - 80kg.

Tuỳ theo giống, điều kiện chăm sóc nuôi dƣỡng và quản lý mà có tuổi động dục lần đầu khác nhau. Lợn ỉ, Móng Cái có tuổi động dục lần đầu vào 4-5 tháng tuổi (121 - 158 ngày tuổi) các giống lợn ngoại (Yorkshire, Landrace) có tuổi động dục lần đầu muộn hơn từ 7 - 8 tháng tuổi. Mùa vụ và thời kỳ chiếu sáng: Cũng là yếu tố ảnh hƣởng rõ rệt tới tuổi động dục. Mùa hè lợn cái hậu bị thành thục chậm hơn so với mùa thu - đông, điều đó có thể do ảnh hƣởng của nhiệt độ trong chuồng nuôi gắn liền với mức tăng trọng thấp trong các tháng nóng bức.

Những con đƣợc chăn thả tự do thì xuất hiện thành thục sớm hơn những con nuôi nhốt trong chuồng 14 ngày (mùa xuân) và 17 ngày (mùa thu). Mùa đông, thời gian chiếu sáng trong ngày thấp hơn so với các mùa khác trong năm, bóng tối cũng làm chậm tuổi thành thục về tính so với những biến động ánh sáng tự nhiên hoặc ánh sáng nhân tạo 12giờ mỗi ngày.