Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của thức ăn bổ sung kemzyme v dry đến sinh trưởng và tỉ lệ sống của cá chim trắng vây vàng trachinotus blochii lacepède 1801 nuôi tại quảng bình

Luận văn thạc sĩ phân tích ảnh hưởng của thức ăn bổ sung kemzyme v dry đến sinh trưởng và tỉ lệ sống của cá chim trắng vây, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Dung
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Hữu Toàn
• Trường học: Đại học Nông Lâm Huế
• Chuyên ngành: Nuôi trồng Thủy sản
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Thức Ăn Bổ Sung Kemzyme V Dry Đến Sinh Trưởng Và Tỉ Lệ Sống Của Cá Chim Trắng Tại Quảng Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiển
• 1.4. Tính mới
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số đặc điểm sinh học chủ yếu của cá chim trắng vây vàng
• 2.1.1. Vị trí phân loại
• 2.1.2. Đặc điểm hình thái ngoài
• 2.1.3. Phân bố
• 2.1.4. Đặc điểm dinh dưỡng
• 2.1.5. Đặc điểm sinh trưởng
• 2.2. Tổng quan về tình hình nghiên cứu cá chim trắng vây vàng
• 2.2.1. Tình hình nuôi cá chim trắng vây vàng trên Thế giới
• 2.2.2. Tình hình nuôi cá chim trắng vây vàng ở Việt Nam
• 2.2.3. Tình hình nuôi cá chim trắng vây vàng tại tỉnh Quảng Bình
• 2.2.4. Tình hình nghiên cứu và sử dụng thức ăn bổ sung cho cá
• 2.2.5. Tình hình nghiên cứu và sử dụng chế phẩm sinh học trong nuôi trồng thủy sản
• 2.2.6. Tình hình nghiên cứu và sử dụng chế phẩm sinh học trên thế giới
• 2.2.7. Tình hình sử dụng chế phẩm sinh học trong nước
• 2.2.8. Vai trò, tác dụng và cơ chế tác động của chế phẩm Enzyme sử dụng trong nuôi trồng thủy sản
• 2.2.9. Tình hình nghiên cứu về kemzyme v dry
• 2.3. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3.1.2. Thời gian, phạm vi nghiên cứu
• 2.3.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.3.3. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 2.3.3.1. Sự biến động các yếu tố môi trường nước trong thí nghiệm
• 2.3.3.2. Tốc độ tăng trưởng của cá Chim trắng vây vàng khi bổ sung Kemzyme v dry ở các mức khác nhau
• 2.3.3.3. Tỷ lệ sống của cá Chim trắng vây vàng khi bổ sung Kemzyme v dry ở các mức khác nhau
• 2.3.3.4. Hiệu quả chuyển đổi thức ăn của cá trong thí nghiệm
• 2.3.3.5. Hiệu quả kinh tế của các công thức trong thí nghiệm
• 2.3.3.6. Phân tích thành phần hóa học của thịt cá Chim trắng vây vàng
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 2.4.2. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 2.5.1. Sự biến động về các yếu tố môi trường ao nuôi trong quá trình theo dõi thí nghiệm
• 2.5.1.1. Chỉ số pH
• 2.5.1.2. Hàm lượng oxy hòa tan (DO)
• 2.5.1.3. Hàm lượng NH3
• 2.5.2. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thức ăn bổ sung Kemzyme v Dry đến tốc độ sinh trưởng và phát triển cá chim trắng vây vàng
• 2.5.2.1. Tăng trưởng về chiều dài
• 2.5.2.2. Tăng trưởng về khối lượng
• 2.5.2.3. Tỷ lệ sống
• 2.5.2.4. Hiệu quả chuyển hóa thức ăn
• 2.5.2.5. Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR)
• 2.5.2.6. Hiệu quả sử dụng thức ăn (FCE)
• 2.5.2.7. Hiệu quả protein (PER)
• 2.5.2.8. Phân tích hiệu quả kinh tế
• 2.5.2.9. Thành phần hóa học của cá thí nghiệm
• 3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Việc ứng dụng công nghệ sinh học trong nuôi trồng thủy sản đang trở thành xu hướng chủ đạo. Thức ăn bổ sung như Kemzyme v dry được xem là giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, việc áp dụng enzyme trong nuôi cá biển, đặc biệt là cá chim trắng, vẫn còn hạn chế. Cá chim trắng vây vàng (Trachinotus blochii) là đối tượng nuôi mới tại Việt Nam, có giá trị kinh tế cao và tốc độ sinh trưởng nhanh. Việc xác định loại thức ăn bổ sung phù hợp là rất cần thiết để cải thiện khả năng tiêu hóa và môi trường sống cho cá. Kemzyme v dry là sản phẩm mới, chứa nhiều enzyme giúp tăng cường khả năng tiêu hóa thức ăn cho cá. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu ảnh hưởng của thức ăn bổ sung Kemzyme v dry đến sinh trưởng và tỉ lệ sống của cá chim trắng tại Quảng Bình.

II. Mục đích của đề tài

Mục đích chính của nghiên cứu là giới thiệu thức ăn bổ sung Kemzyme v dry với liều lượng thích hợp trong quy trình nuôi thương phẩm cá chim trắng vây vàng. Nghiên cứu này không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nuôi mà còn cung cấp cơ sở lý luận cho việc sử dụng thức ăn bổ sung trong nuôi trồng thủy sản. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp các cơ quan quản lý và các ban ngành chuyên môn xây dựng quy trình nuôi cá có bổ sung Kemzyme v dry với liều lượng hợp lý, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất cho người nuôi tại Quảng Bình.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này có ý nghĩa khoa học quan trọng, cung cấp cơ sở lý luận cho việc sử dụng Kemzyme v dry trong khẩu phần thức ăn cho cá chim trắng vây vàng. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả cho người nuôi, đồng thời đóng góp vào việc xây dựng quy trình nuôi cá có bổ sung enzyme. Từ đó, giúp người nuôi có nghề ổn định và phát triển sản xuất bền vững. Việc áp dụng thức ăn bổ sung này không chỉ cải thiện sinh trưởng và tỉ lệ sống của cá mà còn tạo ra sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường trong và ngoài nước.

IV. Kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung Kemzyme v dry vào khẩu phần ăn của cá chim trắng có tác động tích cực đến sinh trưởng và tỉ lệ sống của cá. Cụ thể, cá được cho ăn với liều lượng 1,0g/kg TĂ (CT3) và 1,5g/kg TĂ (CT4) có khối lượng và chiều dài trung bình cao nhất. Tốc độ tăng trưởng về khối lượng và chiều dài cũng đạt mức cao nhất ở CT3 và CT4. Tỉ lệ sống của cá thí nghiệm đạt 92,5% ở CT3 và CT4, cho thấy hiệu quả rõ rệt của thức ăn bổ sung này. Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) và hiệu quả sử dụng thức ăn (FCE) cũng cho thấy sự cải thiện đáng kể, đặc biệt ở CT4.

V. Phân tích hiệu quả kinh tế

Phân tích hiệu quả kinh tế cho thấy, lợi nhuận thu được từ các công thức thí nghiệm có sự chênh lệch rõ rệt. CT3 mang lại lợi nhuận cao nhất với 1.358 đồng, tiếp theo là CT4 với 1.119 đồng. Điều này cho thấy việc bổ sung Kemzyme v dry không chỉ cải thiện sinh trưởng và tỉ lệ sống mà còn mang lại lợi ích kinh tế cho người nuôi. Kết quả này khẳng định giá trị thực tiễn của nghiên cứu, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất trong nuôi trồng thủy sản tại Quảng Bình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cá Chim trắng vây vàng (Trachinotus blochii Lacepède, 1801) là đối tượng nuôi biển có giá trị kinh tế cao, được nuôi thử nghiệm tại nhiều địa phương Việt Nam, trong đó có tỉnh Quảng Bình. Nhu cầu thị trường trong và ngoài nước đối với sản phẩm cá này ngày càng tăng, tuy nhiên việc nuôi thương phẩm còn gặp nhiều khó khăn về thức ăn, mật độ nuôi, dịch bệnh và điều kiện môi trường. Nghiên cứu ứng dụng thức ăn bổ sung enzyme nhằm nâng cao hiệu quả tiêu hóa, tăng trưởng và tỷ lệ sống của cá Chim trắng vây vàng là hướng đi mới, góp phần phát triển bền vững nghề nuôi cá biển.

Đề tài nghiên cứu ảnh hưởng của thức ăn bổ sung Kemzyme v dry – một chế phẩm enzyme đa chức năng gồm Alpha Amylases, Protease, Xylanase và Cellulase – đến sinh trưởng và tỷ lệ sống của cá Chim trắng vây vàng nuôi trong ao đất tại tỉnh Quảng Bình. Thời gian nghiên cứu từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2015, tại trang trại thủy sản ở thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình. Mục tiêu chính là xác định liều lượng bổ sung tối ưu của Kemzyme v dry để cải thiện tốc độ tăng trưởng, hiệu quả sử dụng thức ăn, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế trong nuôi cá Chim trắng vây vàng.

Nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ vai trò của enzyme trong khẩu phần thức ăn cá biển, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn cho người nuôi và các cơ quan quản lý xây dựng quy trình nuôi hiệu quả, thân thiện môi trường. Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và lợi nhuận cho người nuôi cá Chim trắng vây vàng tại Quảng Bình và các vùng nuôi tương tự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về dinh dưỡng thủy sản và vai trò của enzyme ngoại sinh trong cải thiện tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng. Kemzyme v dry chứa hỗn hợp enzyme tiêu hóa gồm Alpha Amylases (phân giải tinh bột), Protease (phân giải protein), Xylanase và Cellulase (phân giải các polysaccharide thực vật), giúp tăng cường khả năng tiêu hóa nguyên liệu có nguồn gốc thực vật và giảm tác động của các yếu tố kháng dinh dưỡng như phytate.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Tốc độ tăng trưởng đặc trưng (SGR): chỉ số phản ánh tốc độ tăng trưởng theo phần trăm mỗi ngày.
• Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR): tỷ lệ giữa lượng thức ăn tiêu thụ và khối lượng tăng thêm của cá.
• Hiệu quả sử dụng thức ăn (FCE) và Hiệu quả sử dụng protein (PER): đánh giá khả năng chuyển hóa thức ăn và protein thành khối lượng cơ thể.
• Tỷ lệ sống (Survival rate): phần trăm cá sống sót sau thời gian nuôi.
• Hiệu quả kinh tế: lợi nhuận, giá thành sản phẩm và tỷ lệ hoàn vốn (ROI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được tiến hành tại trang trại thủy sản ông Phạm Văn Đồng, thị xã Ba Đồn, Quảng Bình, trong 150 ngày (01/8/2015 – 30/12/2015). Thí nghiệm bố trí ngẫu nhiên hoàn toàn gồm 4 nghiệm thức:

• CT1: Đối chứng, không bổ sung Kemzyme v dry.
• CT2: Bổ sung 0,5 g Kemzyme v dry/kg thức ăn.
• CT3: Bổ sung 1,0 g Kemzyme v dry/kg thức ăn.
• CT4: Bổ sung 1,5 g Kemzyme v dry/kg thức ăn.

Mỗi nghiệm thức được lặp lại 3 lần, nuôi trong 12 giai diện tích 4 m²/giai, mật độ 10 con/m². Cá giống có kích thước trung bình 8,61 cm và 11,08 g/con, được mua từ cơ sở Minh Tuấn, Nghệ An, đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật TCVN 10464:2014.

Thức ăn công nghiệp chuyên dùng cho cá biển, protein 40-42%, được phối trộn với Kemzyme v dry theo liều lượng tương ứng, phun ẩm và để ngấm 1-2 giờ trước khi cho cá ăn. Cá được cho ăn 2 lần/ngày, lượng thức ăn 5-7% trọng lượng thân tùy giai đoạn.

Các chỉ tiêu theo dõi gồm: yếu tố môi trường (nhiệt độ, pH, DO, NH3, độ mặn), tăng trưởng (khối lượng, chiều dài), tỷ lệ sống, hiệu quả chuyển đổi thức ăn (FCR, FCE, PER), hiệu quả kinh tế (lợi nhuận, giá thành, ROI) và thành phần hóa học thịt cá (protein, lipid, tro, xơ, vật chất khô).

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 16 với phương pháp phân tích phương sai một chiều (ANOVA) và kiểm định Tukey, mức ý nghĩa p < 0,05.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Yếu tố môi trường ổn định: Nhiệt độ dao động từ 16-28°C, pH từ 7,1-8,7, DO từ 3,9-5,0 mg/l, độ mặn 20-22‰, NH3 từ 0-0,21 mg/l, đều nằm trong giới hạn sinh lý phù hợp cho cá Chim trắng vây vàng phát triển.

2. Tăng trưởng chiều dài và khối lượng: Sau 150 ngày, chiều dài trung bình cá ở CT4 (1,5 g/kg Kemzyme) đạt 24,74 cm, CT3 (1,0 g/kg) đạt 24,66 cm, CT2 (0,5 g/kg) đạt 22,59 cm, và CT1 (đối chứng) thấp nhất 21,21 cm. Tương tự, khối lượng trung bình cao nhất ở CT4 (216,97 g/con) và CT3 (216,84 g/con), thấp hơn ở CT2 (196,47 g/con) và CT1 (182,88 g/con).

3. Tốc độ tăng trưởng đặc trưng: Tốc độ tăng trưởng khối lượng cao nhất ở CT3 và CT4 đạt khoảng 2,988%/ngày, trong khi CT2 và CT1 lần lượt là 2,890% và 2,817%/ngày. Tốc độ tăng trưởng chiều dài cũng tương tự, CT3 và CT4 đạt trên 1,06%/ngày, cao hơn CT2 và CT1.

4. Tỷ lệ sống và hiệu quả sử dụng thức ăn: Tỷ lệ sống cao nhất ở CT3 và CT4 đạt 92,5%, CT2 đạt 86,67%, CT1 thấp nhất 80%. Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) thấp nhất ở CT4 (1,53), tiếp theo CT3 (1,54), CT2 (1,63), và cao nhất CT1 (1,79). Hiệu quả sử dụng thức ăn (FCE) và protein (PER) cũng cao nhất ở CT4 (FCE 0,654; PER 1,556).

5. Hiệu quả kinh tế: Lợi nhuận cao nhất đạt 1.358 đồng/con ở CT3, tiếp theo CT4 (1.119 đồng), CT2 (829.164 đồng), và thấp nhất CT1 (480 đồng). Điều này cho thấy bổ sung Kemzyme v dry giúp tăng lợi nhuận rõ rệt.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy việc bổ sung Kemzyme v dry vào khẩu phần thức ăn giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống và hiệu quả sử dụng thức ăn của cá Chim trắng vây vàng. Enzyme ngoại sinh trong Kemzyme v dry hỗ trợ phân giải các thành phần khó tiêu trong thức ăn, đặc biệt là protein và polysaccharide thực vật, từ đó tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và giảm lượng thức ăn thừa, góp phần giảm ô nhiễm môi trường.

So với các nghiên cứu trước đây về bổ sung enzyme trong nuôi cá tra và cá basa, kết quả tương đồng khi enzyme giúp tăng trọng gần gấp đôi và giảm FCR đáng kể. Sự khác biệt không có ý nghĩa thống kê giữa CT3 và CT4 cho thấy liều lượng 1,0 g/kg thức ăn là tối ưu, vừa đảm bảo hiệu quả sinh trưởng vừa tiết kiệm chi phí.

Biểu đồ tăng trưởng chiều dài và khối lượng qua các đợt theo dõi thể hiện xu hướng tăng đều và rõ rệt ở các nghiệm thức có bổ sung enzyme so với đối chứng. Bảng phân tích môi trường cho thấy các yếu tố môi trường ổn định, không ảnh hưởng đến sự khác biệt kết quả giữa các nghiệm thức.

Kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của enzyme trong cải thiện hiệu quả nuôi cá biển, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và bền vững môi trường nuôi.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng bổ sung Kemzyme v dry với liều lượng 1,0 g/kg thức ăn trong quy trình nuôi cá Chim trắng vây vàng để tối ưu hóa tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống, đồng thời giảm FCR, nâng cao lợi nhuận. Thời gian áp dụng: ngay từ giai đoạn nuôi giống đến thương phẩm.

2. Đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật cho người nuôi về cách phối trộn thức ăn với enzyme, quản lý môi trường ao nuôi và theo dõi sức khỏe cá nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng enzyme và duy trì chất lượng môi trường.

3. Khuyến khích các cơ quan quản lý và doanh nghiệp thức ăn thủy sản phối hợp nghiên cứu, sản xuất thức ăn công nghiệp có bổ sung enzyme phù hợp với đặc điểm sinh học của cá Chim trắng vây vàng, góp phần phát triển ngành nuôi cá biển bền vững.

4. Thực hiện các nghiên cứu tiếp theo về ảnh hưởng của enzyme đến thành phần dinh dưỡng thịt cá, khả năng kháng bệnh và tác động môi trường nhằm hoàn thiện quy trình nuôi và nâng cao giá trị sản phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người nuôi cá Chim trắng vây vàng và các đối tượng cá biển khác: Nắm bắt kỹ thuật bổ sung enzyme trong khẩu phần thức ăn để nâng cao hiệu quả nuôi, giảm chi phí thức ăn và tăng lợi nhuận.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành thủy sản, dinh dưỡng thủy sản: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, kết quả và cơ sở lý thuyết về ứng dụng enzyme trong nuôi trồng thủy sản.

3. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn thủy sản và chế phẩm enzyme: Căn cứ vào kết quả nghiên cứu để phát triển sản phẩm thức ăn bổ sung enzyme phù hợp với đặc điểm sinh học và nhu cầu dinh dưỡng của cá biển.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức khuyến nông, khuyến ngư: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ phát triển nghề nuôi cá biển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Kemzyme v dry là gì và có tác dụng như thế nào trong nuôi cá?
   Kemzyme v dry là chế phẩm enzyme đa chức năng gồm Alpha Amylases, Protease, Xylanase và Cellulase, giúp phân giải tinh bột, protein và polysaccharide thực vật trong thức ăn, tăng cường tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, từ đó cải thiện tăng trưởng và hiệu quả sử dụng thức ăn.

2. Liều lượng bổ sung Kemzyme v dry tối ưu cho cá Chim trắng vây vàng là bao nhiêu?
   Nghiên cứu cho thấy liều lượng 1,0 g/kg thức ăn là tối ưu, giúp tăng trưởng và tỷ lệ sống cao nhất, đồng thời giảm hệ số chuyển đổi thức ăn và tăng lợi nhuận.

3. Các yếu tố môi trường nào cần được kiểm soát khi nuôi cá Chim trắng vây vàng?
   Nhiệt độ từ 16-28°C, pH từ 7,1-8,7, DO từ 3,9-5,0 mg/l, độ mặn 20-22‰ và NH3 dưới 0,21 mg/l là các chỉ số môi trường phù hợp để đảm bảo cá phát triển tốt.

4. Bổ sung enzyme có ảnh hưởng đến chất lượng thịt cá không?
   Bổ sung enzyme giúp cá tiêu hóa tốt hơn, tăng hàm lượng protein trong thịt và giữ nguyên các chỉ tiêu lipid, tro, xơ, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm.

5. Lợi ích kinh tế khi sử dụng Kemzyme v dry trong nuôi cá là gì?
   Sử dụng Kemzyme v dry giúp tăng lợi nhuận lên đến hơn 1.300 đồng/con, giảm chi phí thức ăn nhờ FCR thấp hơn, đồng thời nâng cao tỷ lệ sống và năng suất, góp phần phát triển nghề nuôi bền vững.

Kết luận

• Bổ sung Kemzyme v dry vào khẩu phần thức ăn với liều lượng 1,0 g/kg giúp cải thiện đáng kể tốc độ tăng trưởng, chiều dài, khối lượng và tỷ lệ sống của cá Chim trắng vây vàng nuôi trong ao đất tại Quảng Bình.
• Các yếu tố môi trường trong quá trình thí nghiệm được duy trì ổn định, không ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.
• Hiệu quả sử dụng thức ăn và protein được nâng cao, hệ số chuyển đổi thức ăn giảm, góp phần giảm chi phí nuôi và ô nhiễm môi trường.
• Lợi nhuận thu được từ việc bổ sung enzyme tăng rõ rệt, khẳng định tính khả thi và hiệu quả kinh tế của việc ứng dụng Kemzyme v dry trong nuôi cá Chim trắng vây vàng.
• Đề xuất áp dụng liều lượng 1,0 g/kg thức ăn trong quy trình nuôi thương phẩm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng về ảnh hưởng của enzyme đến chất lượng thịt và sức khỏe cá.

Tiếp theo, cần triển khai nhân rộng mô hình nuôi có bổ sung Kemzyme v dry tại các vùng nuôi khác, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp sản xuất thức ăn để phát triển sản phẩm phù hợp. Mời các nhà nghiên cứu, người nuôi và doanh nghiệp tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất thủy sản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Một số đặc điểm sinh học chủ yếu của cá chim trắng vây vàng 1. Vị trí phân loại Ngành động vật có dây sống: Chordata Ngành phụ động vật có xương sống: Vertebrata Lớp cá xương: Osteichthyes Bộ: Perciformes Họ cá chim trắng: Cazangidae Giống: Trachinotus Loài: Trachinotus blochii (Lacepède, 1801) Tên tiếng Việt: cá chim trắng vây vàng, cá chim vây vàng, cá sòng mũi hếch Tên tiếng Anh: Snub-nose pom pano.

Cá chim trắng vây vàng Trachinotus blochii (Lacepède, 1801) 1. Đặc điểm hình thái ngoài Cá chim trắng vây vàng có hình hơi tròn, cao và mặt bên dẹp chính giữa lưng hình vòng cung. Vây lưng I, V - VI. Vây ngực 19, vây bụng 15, vây đuôi 17.

Trên đường bên vẩy sắp xếp khoảng 135 - 136 cái, chiều dài so với chiều cao 1,6 - 1,7 lần, so với chiều dài đầu 3,5 - 4 lần, cuống đuôi ngắn và dẹp, đầu nhỏ chiều cao đầu lớn hơn chiều dài. Xương ở chính giữa bề lưng của đầu rõ ràng, chiều dài của đầu so Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 với môi dài 5,1 - 6,2 lần, so với đường kính mắt 3,9 - 4,3 lần, môi tù phía trước hình cắt cụt đường kính mắt dài hơn môi 1,2 - 1,6 lần. Mắt vị trí về phía trước nhỏ, màng mỡ mắt không phát triển, lỗ mũi mỗi bên 2 cái gần nhau, lỗ mũi trước nhỏ hình tròn, lỗ mũi sau to hình bầu dục. Miệng nhỏ xiên, xương hàm trên lồi ra, đoạn sau của xương hàm trên lồi ra, hàm trên và hàm dưới có răng nhỏ hình lông, răng phía sau dần thoái hoá, lưỡi không có răng rìa phía trước xương nắp mang hình cung tương đối to, rìa sau cong.

Xương nắp mang phía sau trơn, màng nắp mang tách rời, tia mang 8 - 9 cây tia mang ngắn, sắp xếp thưa đoạn cuối của tia mang phía trên và dưới có một số thoái hoá, bộ phận đầu không có vảy, cơ thể có nhiều vảy tròn nhỏ dính vào dưới da. Vây lưng thứ 2 và vây hậu môn có vẩy, phía trước đường bên hình cung cong tròn tương đối lớn, trên đường bên vảy không có gờ, vây lưng thứ 1 hướng về phía trước gai bằng và 5-6 gai ngắn. Giai đoạn cá giống giữa các gai có màng liền nhau, cá trưởng thành màng thoái hoá thành những gai tách rời nhau, vây lưng thứ 2 có 1 gai và 19 - 20 tia vây, phần trước của vây kéo dài hình như lưỡi liềm. Tia vây dài nhất gấp chiều dài của đầu 1,2 - 1,3 lần, vây hậu môn có 1 gai và 17 - 18 tia vây, phía trước có 2 gai ngắn, vây hậu môn và vây lưng thứ 2 hình dạng như nhau, trong đó tia vây dài nhất gấp 1,1 - 1,2 chiều dài của đầu.

Vây ngực tương đối ngắn, ngắn hơn chiều dài của đầu, vây đuôi hình trăng lưỡi liềm. Ruột uốn cong 3 lần (chiều dài ruột/chiều dài của cá là 0,8). Xương sống 10 - 14, lưng màu tro bạc, bụng màu ánh bạc, mình không có vân đen, vây lưng màu ánh bạc vàng, rìa vây màu tro đen, vây hậu môn màu ánh bạc vàng, vây đuôi màu vàng tro [13], [20], [27]. Phân bố Cá Chim trắng vây vàng phân bố ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới, thuộc vùng biển Ấn Độ - Tây Thái Bình Dương, từ bờ biển đỏ, đông Nam châu Phi đến đảo Marshall và Samoa, miền Bắc tới miền Nam Nhật Bản, phía Nam Australia và rất phổ biến ở biển Đài Loan (Pin Lan và ctv, 1999) [39].

Giai đoạn nhỏ, chúng sống tập trung thành nhóm ở các dải cát ven bờ hoặc các vịnh đáy bùn gần cửa sông. Khi trưởng thành, cá chim vây vàng thường sống đơn độc và di chuyển tới các rạn đá hoặc san hô (Hardy và ctv, 2003) [29]. Cá chim trắng vây vàng thuộc loài cá rộng muối, chúng có thể sống ở môi trường nước có độ mặn từ 20/00 đến 450/00; Tuy nhiên, ở dưới mức độ mặn 200/00, cá sinh trưởng nhanh, trong điều kiện độ mặn cao, tốc độ sinh trưởng của cá chậm hơn (Allen và ctv, 1970) [19]. Ở giai đoạn trưởng thành, cá chim trắng vây vàng thường bắt gặp ở vùng nước có độ mặn trong khoảng 30 đến 370/00.

Nhưng ở giai đoạn nhỏ, chúng xuất hiện ở những vùng có khoảng dao động độ mặn rộng hơn, từ 9 đến 500/00 (Gilbert và ctv, 1986) [27]. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 Theo Watanabe (1994) cá chim trắng vây vàng là loài phân bố ở vùng nước ấm, thông thường chúng được bắt gặp ở vùng nước có nhiệt độ dao động từ 25 đến 320C, một số ít loài cá chim tìm thấy ở vùng nước có nhiệt độ dưới 170C. Theo Cheng (1990), ở mức nhiệt độ từ 16 đến 360C cá vẫn phát triển bình thường, nhưng sinh trưởng tốt nhất trong khoảng 220C đến 280C. Khả năng chịu đựng nhiệt độ tương đối kém, thông thường nhiệt độ thấp dưới 16 0C cá chim trắng vây vàng ngừng bắt mồi, nhiệt độ thấp nhất mà cá chịu đựng là 140C nếu hai ngày nhiệt độ dưới 140C cá sẽ chết.

Nhu cầu hàm lượng oxy hòa tan lớn hơn 2,5 mg/l [24],[41]. Bản đồ phân bố của cá chim trắng vây vàng trên thế giới (những điểm màu có màu đỏ và vàng) (Nguồn: www. Đặc điểm dinh dưỡng Cá chim trắng vây vàng là loài cá dữ ăn thịt, đầu tù, miệng ở phía trước bành ra 2 bên. Giai đoạn cá hương cá có răng nhỏ, đến khi cá trưởng thành răng bị thoái hóa.

Cuống mang ngắn và thưa, đặc điểm này khiến cá có thể dùng đầu tìm kiếm thức ăn ở trong cát. Nguồn dinh dưỡng và thức ăn khác nhau ở từng giai đoạn phát triển của cá và loại thức ăn sẵn có ở nơi mà chúng phân bố. Ở giai đoạn cá bột và cá hương, cá chim trắng vây vàng phân bố ở vùng nước cạn ven bờ, nên thức ăn tự nhiên là các loài động vật phù du và động vật đáy, bao gồm giun nhiều tơ, nhuyễn thể nhỏ, ấu trùng giáp xác. Đến giai đoạn trưởng thành, cá di chuyển dần ra vùng nước sâu, xa bờ, sinh sống ở các vùng rạn đá, san hô, thức ăn của chúng chủ yếu là các loài động vật đáy như nhuyễn thể, giun và loài động vật không xương sống khác (Bianchi, 1985) [22].

Các loại nhuyễn thể, giáp xác và cá nhỏ là thức ăn được lựa chọn đối với cá chim trưởng thành (Iverson, 1969). Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Trong điều kiện nuôi, cho cá ăn thức ăn là cá tạp xay nhỏ, tôm tép xay nhỏ, cá trưởng thành ăn tôm cá băm nhỏ pha thức ăn công nghiệp [33]. Theo Lâm Cẩm Tôn (1995), cá chim trắng vây vàng có hệ số bắt mồi thay đổi theo nhiệt độ nước như bảng 1. Quan hệ giữa hệ số bắt mồi của cá chim trắng vây vàngvà sự thay đổi nhiệt độ nước (nguồn:Lâm Cẩm Tôn (1995) [39]) Dao Nhiệt độ 15- 8 18-20 21-23 22-25 23,6-26,4 26,2-28,1 27,2-28,2 động nước (t0C) TB 17,0 18,6 21,2 23,6 25,8 27,0 28,0 Dao Hệ số bắt 1,2-1,9 1,5-4,2 2,3-5 4 - 11 9,4 - 16 8,8 - 15 8,2 - 17 động mồi (%) TB 1,2 3,0 3,4 7,0 13,9 12,6 13,7 1.

Đặc điểm sinh trưởng Cá chim trắng vây vàng là loài có thân hình tương đối to, tốc độ tăng trưởng nhanh, Cá trưởng thành ngoài tự nhiên có thể đạt tới chiều dài 110 cm, trung bình khoảng 40 cm và khối lượng 5,5kg [23], [39]. Cá sinh trưởng trong điều kiện nuôi bình thường một năm có thể đạt quy cách cá thương phẩm cỡ 0,5 - 0,7kg. Từ năm thứ hai trở đi mỗi năm trọng lượng tuyệt đối tăng là 1 kg. Theo Trương Bang Kiệt (2001): Thử nghiệm ương nuôi cá giống, thời kỳ đầu cá sinh trưởng chậm cá dài 2,6 cm với khối lượng 0,52 g.

Qua 192 ngày nuôi cá dài 9,9 cm đạt khối lượng 20,53 g. Trong điều kiện nhân tạo cá 1 ngày tuổi có chiều dài 0,2 cm, sau 30 - 35 ngày ương đạt chiều dài 3,4 cm [5]. Trứng sau khi thụ tinh sẽ nở ra ấu trùng trong khoảng thời gian 20 - 27 giờ tùy theo điều kiện môi trường, thích hợp nhất ở độ mặn 31 - 33‰, nhiệt độ 22 - 300C, pH từ 8,1 - 8,3 [13]. Tuy nhiên, thời gian phát triển phôi có thể kéo dài đến 30 - 36 giờ ở độ mặn 30‰ và nhiệt độ 24 - 260C.

Ấu trùng mới nở có kích thước từ 2,79 - 3,11 mm; sau 3 ngày tuổi, cá đạt kích thước từ 3,02 - 3,31 mm. Ấu trùng lúc này chưa hình thành sắc tố, mắt, ống tiêu hóa, vây đuôi trong suốt [39]. Sau 25 - 30 ngày cá hương có kích thước 1,5 - 2,0 cm. Sau 60 ngày có thể đạt kích thước giống 4 - 5 cm.

Trong điều kiện nuôi, cá có thể đạt tốc độ tăng trưởng 8%/ngày ở nhiệt độ 28 - 300C và độ mặn 33 - 35‰. Sau 1 - 3 năm tuổi, cá đạt kích thước 0,7 - 2,3 kg, cá 3 - 4 năm tuổi có thể đạt kích thước từ 2,2 - 3,6 kg [25], [27]. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 7 1. Đặc điểm sinh sản Giống với các loài cá phân bố ở vùng biển nhiệt đới và cận nhiệt đới khác, cá chim trắng vây vàng sinh sản bắt đầu mùa vụ sinh sản vào đầu mùa hè và duy trì tới cuối mùa thu.

Trong tự nhiên, ở các vùng biển phía Đông và Nam nước Mỹ, mùa vụ sinh sản từ tháng 2 đến tháng 9 [25]. Ở các vùng nhiệt đới mùa vụ sinh sản có thể diễn ra quanh năm [21]. Ở Trung Quốc, mùa vụ sinh sản của cá chim trắng vây vàng diễn ra từ tháng 4 đến tháng 9, trong khi tại Đài Loan có thể kéo dài đến tháng 10 [34]. Ấu trùng có thể thu được ở gần bờ hoặc ngoài khơi xa, thường ở những vùng cách bờ hơn 24 km [3], [26].

Quá trình sinh sản của cá chim trắng vây vàng không tuân theo chu kỳ trăng hàng tháng như nhiều loài cá khác. Tuổi và kích thước thành thục lần đầu của cá chim trắng vây vàng ngoài tự nhiên tương đối lớn, cá thành thục ở tuổi 7+ - 8+. Tuy nhiên, cá có thể thành thục ở tuổi 3+ trong điều kiện nuôi khi đạt khối lượng 1,8 - 2,5 kg [20 Cá chim trắng vây vàng sinh sản ở độ mặn cao (33-35 ‰), sức sinh sản tuyệt đối từ 40 đến 60 vạn trứng/cá thể. Trứng sau khi phóng thích ra môi trường ngoài, được thụ tinh và nổi theo dòng nước và nở thành ấu trùng (Ngô Vĩnh Hạnh, 2008) [6].

Cá chim trắng vây vàng đẻ không theo tuần trăng.