Tổng quan nghiên cứu

Thị trường nội thất Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2024–2029 nhờ tốc độ đô thị hóa nhanh và xu hướng trẻ hóa dân số. Sự phục hồi của nền kinh tế thúc đẩy nhu cầu hoàn thiện không gian sống cao cấp, song cũng tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp trong ngành. Trong bối cảnh đó, năng lực bán hàng của đội ngũ nhân sự đóng vai trò như xương sống quyết định trực tiếp đến doanh thu và vị thế thương hiệu của doanh nghiệp.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề án xuất phát từ thực trạng tại Công ty TNHH Kiến trúc và Nội thất FUFA DESIGN. Mặc dù công ty ghi nhận sự phục hồi doanh thu thuần đạt 665,64 triệu đồng vào năm 2023, tăng 6,04% so với mức 627,68 triệu đồng của năm 2022, nhưng tiến độ hoàn thành các dự án vẫn gặp nhiều điểm nghẽn do thiếu hụt nhân sự kinh doanh có chuyên môn sâu và kỹ năng tư vấn chuyên biệt. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là phân tích, đánh giá tác động của năng lực bán hàng theo mô hình chuẩn đến kết quả thực hiện công việc của nhân viên, từ đó nhận diện những điểm mạnh và hạn chế còn tồn đọng.

Phạm vi nghiên cứu về không gian được triển khai tại trụ sở chính của FUFA DESIGN ở Bắc Ninh cùng các thị trường liên kết như Bắc Giang, Hưng Yên và văn phòng chi nhánh tại Đà Nẵng. Phạm vi thời gian tập trung vào chu kỳ số liệu từ năm 2021 đến tháng 06 năm 2024. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp giải pháp thực chứng nhằm nâng cao tỷ suất lợi nhuận sau thuế vốn đạt 1.173 triệu đồng năm 2023 lên mức tăng trưởng mục tiêu 10% đến 15% trong giai đoạn 2024–2025, đồng thời tối ưu hóa năng suất lao động cho đội ngũ 42 nhân viên kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết quản trị nguồn nhân lực hiện đại, nổi bật là mô hình ASK (Attitude - Skills - Knowledge) do Benjamin Bloom khởi xướng từ năm 1956. Mô hình phân loại năng lực thành ba trụ cột cốt lõi: Phẩm chất thái độ, Kỹ năng thực hành và Kiến thức chuyên môn. Luận văn kế thừa định nghĩa năng lực bán hàng của Parry (1998), khẳng định năng lực là tập hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ có thể đo lường và cải tiến liên tục qua đào tạo. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp lý thuyết phân cấp kỹ năng 4 cấp độ của R. Dave (1975) gồm bắt chước, ứng dụng, vận dụng và vận dụng sáng tạo, kết hợp mô hình phẩm chất hành vi ba chiều của Harrow (1972).

Khái niệm kết quả thực hiện công việc được tiếp cận theo quan điểm của Peter F. Drucker (1954), xem đây là quá trình áp dụng năng lực để hoàn thành mục tiêu cụ thể với hiệu suất tối ưu. Để đo lường kết quả công việc, tác giả áp dụng nguyên tắc quản trị mục tiêu SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound), phân định rõ ràng giữa tiêu chuẩn hành vi và tiêu chuẩn kết quả định lượng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu khoa học. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ hệ thống báo cáo tài chính, báo cáo quản trị nội bộ của FUFA DESIGN giai đoạn 2021–2023 với các biến số về doanh thu thuần, vốn chủ sở hữu đạt 9.387 triệu đồng và lợi nhuận sau thuế.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua kỹ thuật điều tra bảng hỏi khảo sát từ ngày 10/06/2024 đến ngày 25/06/2024. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hai nhóm đối tượng:

  • Toàn bộ 44 nhân viên kinh doanh nội bộ tại công ty (thu về 44 phiếu hợp lệ, đạt tỷ lệ 100%).
  • 205 khách hàng đã và đang sử dụng dịch vụ thiết kế thi công nội thất của FUFA DESIGN (thu về 205 phiếu hợp lệ).

Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chọn lọc được áp dụng nhằm tiếp cận trực tiếp các đối tượng am hiểu sâu về quy trình cung ứng dịch vụ. Tác giả sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) để đo lường các chỉ báo. Dữ liệu được làm sạch, tổng hợp và xử lý trên phần mềm Excel bằng các công cụ thống kê mô tả, phân tích tần số, tính toán tỷ lệ phần trăm và so sánh trung bình chéo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm từ 44 nhân viên và 205 khách hàng ghi nhận 4 phát hiện quan trọng về thực trạng năng lực bán hàng tại FUFA DESIGN:

  1. Cơ cấu nhân sự trẻ nhưng thiếu hụt thâm niên chuyên môn: Về độ tuổi, lực lượng nhân viên từ 25 đến dưới 35 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất với 54,55% (24 người), nhóm từ 18 đến dưới 24 tuổi chiếm 34,09% (15 người), trong khi nhóm trên 35 tuổi chỉ chiếm 11,36% (5 người). Về kinh nghiệm, nhóm nhân viên có thâm niên từ 1 đến 3 năm chiếm ưu thế với 52,27% (23 người), nhóm dưới 1 năm chiếm 24,99% (11 người) và nhóm trên 3 năm chỉ chiếm 22,74% (10 người). Điều này cho thấy đội ngũ có nhiệt huyết cao nhưng thiếu hụt chuyên gia bán hàng dày dạn kinh nghiệm thực chiến.

  2. Trình độ học vấn có bước chuyển dịch tích cực: Số lượng nhân sự tốt nghiệp đại học chiếm 45,45% (20 người), cao đẳng chiếm 22,74% (10 người), trung cấp chiếm 15,91% (7 người) và sau đại học đạt 11,36% (5 người). Sự gia tăng tỷ lệ nhân sự có bằng đại học và sau đại học (tổng cộng 56,81%) phản ánh nỗ lực chuẩn hóa tuyển dụng của công ty khi mở rộng quy mô từ 16 nhân sự năm 2021 lên 42 nhân sự năm 2023.

  3. Phẩm chất thái độ được định vị là yếu tố then chốt: Đánh giá từ nhân viên cho thấy tiêu chí "Cần cù, siêng năng" dẫn đầu với 54,55% phản hồi ở mức 5 (Hoàn toàn đồng ý - 24 phiếu) và 20,45% ở mức 4. Tiêu chí "Sự sáng tạo" đạt 45,45% mức độ 4 và 31,82% mức độ 5. Tiêu chí "Trung thực" và "Tận tâm nhiệt huyết" cùng đạt 43,18% tại mức độ 4.

  4. Thu nhập phân hóa theo năng lực thực tế: Nhóm nhân viên đạt mức thu nhập từ 16 đến dưới 35 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ lớn nhất với 36,36% (16 người), nhóm từ 7 đến dưới 15 triệu đồng/tháng chiếm 34,09% (15 người). Nhóm chuyên viên xuất sắc đạt trên 35 triệu đồng/tháng chiếm 15,91% (7 người), trong khi nhóm thu nhập dưới 7 triệu đồng/tháng chiếm 13,64% (6 người).

Tiêu chí năng lực thái độ Điểm 1 (%) Điểm 2 (%) Điểm 3 (%) Điểm 4 (%) Điểm 5 (%) Tỷ lệ tích cực (Điểm 4+5)
Cần cù, siêng năng 13,64 2,27 9,09 20,45 54,55 75,00%
Trung thực 0,00 9,09 20,45 43,18 27,27 70,45%
Tự tin 6,82 6,82 11,36 40,91 34,09 75,00%
Tận tâm, nhiệt huyết 0,00 9,09 18,18 43,18 31,82 75,00%
Đam mê học hỏi 6,82 6,82 18,18 36,36 31,82 68,18%
Sự sáng tạo 2,27 0,00 20,45 45,45 31,82 77,27%
Sự cầu tiến 4,55 9,09 25,00 25,00 36,36 61,36%

Thảo luận kết quả

Kết quả phân tích cho thấy mối tương quan thuận chiều rõ rệt giữa năng lực bán hàng và hiệu quả kinh doanh tại FUFA DESIGN. Khi doanh nghiệp tái cấu trúc đội ngũ và chuẩn hóa quy trình tư vấn 7 bước, doanh thu thuần đã tăng từ 627,68 triệu đồng (2022) lên 665,64 triệu đồng (2023), lợi nhuận sau thuế duy trì đà tăng trưởng 3,86% đạt 1.173 triệu đồng. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu tăng trưởng ấn tượng 40,83% trong năm 2023 nhờ khả năng quay vòng vốn và quản trị chi phí bán hàng hiệu quả.

So sánh với các nghiên cứu trước đây:

  • Kết quả nghiên cứu tương đồng với phát hiện của Johkle và cộng sự (2006) trong lĩnh vực B2B (khảo sát 236 đối tượng, tỷ lệ hồi đáp 59%), khi khẳng định khả năng thích ứng và thái độ kiên trì của nhân viên tác động mạnh nhất đến kết quả bán hàng.
  • Kết quả cũng củng cố mô hình của Zhong (2001) với 547 mẫu hợp lệ, chỉ ra rằng kiến thức sản phẩm và kỹ năng lắng nghe tạo nên 4 trên 5 biến quan sát có tác động tích cực nhất tới doanh số.
  • So với nghiên cứu của Trần Hồ Thu Nguyệt (2019) tại thị trường TP.HCM, đề án này mở rộng thêm chiều kích đánh giá kép: kết hợp tự đánh giá của nhân viên với cảm nhận thực tế của 205 khách hàng tiêu dùng dịch vụ nội thất.

Dữ liệu khảo sát chỉ ra rằng các hạn chế hiện tại bắt nguồn từ việc 24,99% nhân sự có dưới 1 năm kinh nghiệm chưa am hiểu sâu cấu trúc vật liệu và bản vẽ kỹ thuật 2D, 3D. Điều này làm kéo dài thời gian thương thảo ở bước chỉnh sửa bản vẽ và ký kết hợp đồng, dẫn tới chỉ số ROE suy giảm từ 0,10136 năm 2022 xuống 0,07475 năm 2023.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng doanh thu 15% và mở rộng thị phần tại khu vực miền Bắc trong giai đoạn 2024–2025, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

  1. Chuẩn hóa chương trình đào tạo kỹ năng bán hàng 7 bước: Phòng Kinh doanh phối hợp cùng Phòng Kỹ thuật – Thiết kế tổ chức các khóa huấn luyện định kỳ 02 tuần/lần. Mục tiêu nâng tỷ lệ nhân viên thuần thục kỹ năng tư vấn bản vẽ 2D/3D từ mức 65% hiện tại lên 90% trước quý II/2025, rút ngắn chu kỳ chốt hợp đồng từ 15 ngày xuống còn 8 ngày làm việc.

  2. Cải tiến chính sách đãi ngộ và tạo động lực lao động: Ban Giám đốc cần tái cấu trúc cơ chế lương thưởng kết hợp giữa lương cứng và hoa hồng lũy tiến theo doanh số dự án. Thiết lập mục tiêu nâng tỷ lệ nhân viên có mức thu nhập trên 16 triệu đồng/tháng từ 52,27% lên 70% trong năm 2025, nhằm giảm tỷ lệ thôi việc và giữ chân 100% nhân sự có thâm niên trên 3 năm.

  3. Nâng cao năng lực nghiên cứu và phát triển thị trường: Đầu tư ngân sách khoảng 50 triệu đồng/quý cho công tác điều tra xu hướng tiêu dùng nội thất xanh và vật liệu thông minh. Ban lãnh đạo chỉ đạo triển khai hệ thống CRM quản trị 205 khách hàng hiện hữu và mở rộng tệp dữ liệu khách hàng tiềm năng tại các tỉnh lân cận như Bắc Giang và Hưng Yên.

  4. Bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và thái độ dịch vụ: Tổ chức các kỳ đánh giá năng lực theo khung ASK định kỳ 6 tháng/lần. Phấn đấu đạt chỉ số 85% nhân viên được xếp loại năng lực mức 4 (Giỏi) và mức 5 (Xuất sắc) vào cuối năm 2025, đảm bảo 100% khách hàng hài lòng về phong cách phục vụ tận tâm và trung thực.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

  1. Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành các doanh nghiệp nội thất vừa và nhỏ (SMEs): Tài liệu cung cấp bức tranh thực tiễn về tối ưu hóa cơ cấu tổ chức, phương thức sử dụng đòn bẩy tài chính và kinh nghiệm quản trị doanh thu thuần giai đoạn khó khăn sau biến động thị trường.

  2. Trưởng phòng Kinh doanh và Quản lý bán hàng: Vận dụng trực tiếp khung quy trình bán hàng 7 bước và quy trình ký kết hợp đồng kỹ thuật 5 giai đoạn để chuẩn hóa hoạt động tư vấn, nâng tỷ lệ chốt đơn của đội ngũ nhân sự trẻ.

  3. Chuyên viên Quản trị nhân sự và Đào tạo (HR/L&D): Tham khảo bộ tiêu chí đánh giá năng lực ASK chi tiết với 5 cấp độ đánh giá, giúp thiết kế chương trình đào tạo kỹ năng mềm và xây dựng thang bảng lương gắn liền kết quả thực hiện công việc (KPI).

  4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản trị kinh doanh: Nguồn tư liệu học thuật giá trị về phương pháp luận kết hợp dữ liệu sơ cấp từ 44 nhân viên và 205 khách hàng, là tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu về hiệu suất làm việc của lực lượng bán hàng B2B và B2C.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình ASK đo lường những khía cạnh cụ thể nào của nhân viên bán hàng?
Mô hình ASK đo lường ba khía cạnh toàn diện: Thái độ (tính cần cù, trung thực, tự tin, cầu tiến), Kỹ năng (giao tiếp bằng lời, thuyết phục, xử lý từ chối, ứng dụng công nghệ), và Kiến thức (am hiểu sản phẩm nội thất, vật liệu, thị trường và đối thủ). Tại FUFA DESIGN, 75% nhân viên đánh giá cao vai trò của thái độ siêng năng trong việc thúc đẩy hiệu quả công việc.

Tại sao nhân viên có trình độ Đại học chiếm đa số nhưng doanh nghiệp vẫn gặp thách thức về năng lực?
Khảo sát chỉ ra 45,45% nhân sự có bằng đại học và 11,36% sau đại học, nhưng có tới 24,99% nhân viên dưới 1 năm kinh nghiệm và 52,27% từ 1–3 năm kinh nghiệm. Kiến thức học thuật chưa được chuyển hóa trọn vẹn thành kỹ năng thực chiến trong ngành nội thất kiến trúc đòi hỏi am hiểu sâu về thông số kỹ thuật và thi công thực tế.

Phương pháp thu thập dữ liệu trong nghiên cứu có đảm bảo độ tin cậy không?
Nghiên cứu khảo sát 100% nhân viên kinh doanh nội bộ (44/44 người) kết hợp 205 khách hàng thực tế trong giai đoạn từ 10/06 đến 25/06/2024. Cỡ mẫu này cung cấp dữ liệu đa chiều, khách quan, loại bỏ định kiến đơn phương từ phía nội bộ doanh nghiệp.

Quy trình bán hàng 7 bước tại FUFA DESIGN gồm những giai đoạn nào?
Quy trình chuẩn hóa gồm: (1) Nghiên cứu kế hoạch và chỉ tiêu, (2) Thăm dò ý kiến và sàng lọc khách hàng, (3) Tiếp cận khách hàng thiết lập cuộc hẹn, (4) Chỉnh sửa bản vẽ 2D/3D và ký kết hợp đồng, (5) Thi công, nghiệm thu và bàn giao, (6) Chăm sóc khách hàng sau bán hàng.

Giải pháp nào mang lại tác động nhanh nhất đến kết quả kinh doanh giai đoạn 2024–2025?
Giải pháp đổi mới cơ chế lương thưởng kết hợp hoa hồng lũy tiến và chuẩn hóa đào tạo bản vẽ kỹ thuật 2D/3D là đòn bẩy nhanh nhất. Mục tiêu nâng 70% nhân sự đạt mức thu nhập trên 16 triệu đồng/tháng sẽ lập tức thúc đẩy động lực cá nhân và nâng cao tỷ lệ chốt đơn hợp đồng.

Kết luận

  • Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực bán hàng theo mô hình ASK và mối quan hệ trực tiếp với kết quả thực hiện công việc tại doanh nghiệp.
  • Phân tích thực chứng trên mẫu 44 nhân viên và 205 khách hàng đã làm rõ thực trạng năng lực, cơ cấu lao động trẻ (88,64% dưới 35 tuổi) và sự phân hóa thu nhập tại FUFA DESIGN.
  • Nghiên cứu chứng minh rằng phẩm chất cần cù (54,55% điểm tuyệt đối) kết hợp kỹ năng chuyên môn sâu là nhân tố quyết định đà tăng trưởng doanh thu 665,64 triệu đồng năm 2023.
  • Hệ thống 4 nhóm giải pháp cụ thể được xây dựng với lộ trình thực thi rõ ràng cho giai đoạn 2024–2025, tập trung vào đào tạo, đãi ngộ và tối ưu hóa quy trình dịch vụ.
  • Đề án là tài liệu tham khảo thiết thực cho các nhà quản trị doanh nghiệp nội thất đang tìm kiếm giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển đội ngũ bán hàng bền vững.