Ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến khả năng sinh lời của các doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán việt nam

Nghiên cứu ảnh hưởng cơ cấu vốn đến khả năng sinh lời của doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết tại Việt Nam. Phân tích chuyên sâu, số liệu tin cậy.

• Tác giả: Trần Ngọc Lâm
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thanh Phương
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Cơ Cấu Vốn Đến Khả Năng Sinh Lời Của Các Doanh Nghiệp Ngành Thực Phẩm Niêm Yết Trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Phương pháp nghiên cứu
• 0.4. Kết cấu bài khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU VỐN ĐẾN KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA DOANH NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý luận về cơ cấu vốn
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.2. Lý thuyết về cơ cấu vốn
• 1.2.1. Lý thuyết của Modigliani và Miller
• 1.2.2. Lý thuyết đánh đổi của cơ cấu vốn
• 1.2.3. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 2. CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình và phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Xây dựng mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 2.2.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.2.2. Các biến nghiên cứu được lựa chọn
• 2.2.3. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tình hình kinh doanh chung
• 3.1.1. Thực trạng kinh doanh ngành thực phẩm Việt Nam
• 3.1.2. Tổng quan các doanh nghiệp sản xuất chế biến thực phẩm được niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2017 - 2023
• 3.2. Mô tả thống kê số liệu trong mô hình
• 3.2.1. Mô tả thống kê số liệu
• 3.2.2. Tương quan giữa các biến trong mô hình
• 3.3. Kiểm định đa cộng tuyến
• 3.4. Kết quả hồi quy
• 3.5. Kiểm định các khuyết tật của mô hình
• 3.5.1. Kiểm định phương sai sai số thay đổi
• 3.5.2. Kiểm định tự tương quan
• 3.6. Kết quả ước lượng đã khắc phục khuyết tật
• 3.6.1. Mô hình ROA
• 3.6.2. Mô hình ROE
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Thảo luận kết quả
• 4.2. Kiến nghị giải pháp
• 4.3. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• MỤC LỤC THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khám phá Ảnh Hưởng Cơ Cấu Vốn Ngành Thực Phẩm Niêm Yết

Khả năng sinh lời là mục tiêu hàng đầu của mọi doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành thực phẩm. Để đạt được điều này, doanh nghiệp cần tối ưu cả đầu ra (doanh thu) và đầu vào (cơ cấu vốn). Quản lý vốn hiệu quả, đặc biệt trong ngành thực phẩm với nhiều biến động theo mùa vụ và thị trường, là một thách thức lớn. Ngành thực phẩm Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng, nhưng để duy trì đà tăng trưởng, việc nghiên cứu và phát triển chiến lược kinh doanh, bao gồm quản lý cơ cấu vốn, là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến khả năng sinh lời của các doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam từ năm 2017 đến 2023. Mục tiêu là đề xuất các giải pháp hiệu quả trong việc xây dựng cơ cấu vốn phù hợp, giúp doanh nghiệp đạt hiệu quả cao nhất.

1.1. Nghiên cứu đối tượng Cơ cấu vốn và khả năng sinh lời

Đối tượng nghiên cứu chính là cơ cấu vốn, khả năng sinh lời, và mối quan hệ giữa chúng ở các doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết giai đoạn 2017-2023. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong 36 doanh nghiệp đang niêm yết trên sàn HOSE và HNX, sử dụng dữ liệu từ năm 2017 đến 2023. Phương pháp định lượng là chủ yếu, sử dụng số liệu từ báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán. Phân tích được thực hiện bằng phần mềm STATA 17 để đưa ra kết quả nghiên cứu.

1.2. Tìm hiểu về các yếu tố Đo lường khả năng sinh lời

Khóa luận tập trung phân tích ảnh hưởng của các yếu tố trong cơ cấu vốn, như tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu đến khả năng sinh lời. Các chỉ số tài chính quan trọng như ROE (Return on Equity) và ROA (Return on Assets) được sử dụng để đánh giá hiệu quả hoạt động. Mục tiêu là xây dựng một mô hình nghiên cứu, đánh giá kết quả và đưa ra các khuyến nghị phù hợp cho các doanh nghiệp trong ngành thực phẩm, giúp họ nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

II. Tổng quan Cơ Sở Lý Luận Về Cơ Cấu Vốn Cho Doanh Nghiệp

Trong tài chính doanh nghiệp, cơ cấu vốn là sự kết hợp của nhiều loại vốn khác nhau để hình thành tài sản của doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp ra đời và hoạt động ổn định. Cơ cấu vốn luôn là chủ đề được các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm, đặc biệt là đối với nhà đầu tư, giúp họ nhận diện rủi ro trong chính sách huy động vốn và dự báo bức tranh tài chính. Để huy động, quản lý và sử dụng vốn hiệu quả, doanh nghiệp cần nghiên cứu từng nguồn vốn để xác định một cơ cấu hợp lý, phù hợp với từng điều kiện và giai đoạn phát triển. Phần lớn các học giả đều đồng ý rằng cơ cấu vốn là sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu nhằm tài trợ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh.

2.1. Phân loại cơ cấu vốn Nghiên cứu chuyên sâu về nợ và vốn

Theo A Gill và cộng sự (2011), cơ cấu vốn là sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu mà công ty sử dụng. Quyết định về cơ cấu vốn rất quan trọng vì nhu cầu tối đa hóa lợi nhuận và tác động của quyết định đó đến khả năng đối phó với môi trường cạnh tranh. Tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu được xem xét kỹ lưỡng để đánh giá mức độ đòn bẩy tài chính và rủi ro tài chính của doanh nghiệp. Nghiên cứu sâu về tỷ lệ này giúp doanh nghiệp điều chỉnh chính sách tài chính phù hợp.

2.2. Quan điểm về cơ cấu vốn Modigliani và Miller

Nhiều nhà khoa học đã đưa ra các định nghĩa riêng về cơ cấu vốn, phần lớn dựa trên nghiên cứu của Modigliani và Miller (1958). Đây là lý thuyết về cơ cấu vốn theo chủ nghĩa hiện đại đầu tiên được công nhận rộng rãi. Theo Abor (2005), cơ cấu vốn là sự kết hợp của nợ và vốn chủ sở hữu, cụ thể là tỷ lệ nợ và vốn cổ phần mà các tổ chức tài chính sử dụng để tài trợ cho các hoạt động kinh doanh. Những quan điểm này đều nhấn mạnh vai trò của việc cân bằng giữa nợ và vốn chủ sở hữu để đạt hiệu quả tối ưu.

III. Lý thuyết Cốt Lõi Về Cơ Cấu Vốn M M Đến Lý Thuyết Đánh Đổi

Lý thuyết của Modigliani và Miller (M&M) là nền tảng quan trọng trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Theo M&M, trong thị trường tài chính hiệu quả, cơ cấu vốn không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Tuy nhiên, lý thuyết này sau đó được mở rộng để xem xét đến yếu tố thuế và chi phí phá sản. Từ lý thuyết M&M, lý thuyết đánh đổi cho rằng doanh nghiệp cân nhắc giữa sử dụng vốn vay và vốn chủ sở hữu để tối ưu hóa giá trị, đánh đổi giữa chi phí tài chính thấp của vốn vay và rủi ro đi kèm, so với vốn chủ sở hữu không tốn chi phí nhưng có thể làm giảm quyền sở hữu.

3.1. Lý thuyết M M Cơ cấu vốn và giá trị doanh nghiệp

Theo M&M, trong mô hình không có thuế, chi phí giao dịch và chi phí phá sản, giá trị doanh nghiệp là tổng giá trị của tất cả các dự án độc lập. Không có cơ cấu vốn cụ thể nào có thể tạo ra giá trị tăng thêm cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi xem xét đến thuế TNDN, M&M chỉ ra rằng việc sử dụng nợ vay giúp doanh nghiệp nộp thuế ít hơn, làm tăng giá trị doanh nghiệp. Điều này tạo tiền đề cho các lý thuyết cơ cấu vốn sau này, nhấn mạnh vai trò của việc cân nhắc lợi ích từ thuế khi sử dụng nợ vay.

3.2. Lý thuyết đánh đổi Cân bằng nợ và vốn chủ sở hữu

Lý thuyết đánh đổi cho rằng doanh nghiệp cân nhắc giữa việc sử dụng vốn vay, có chi phí tài chính thấp hơn nhưng đi kèm với rủi ro, và vốn chủ sở hữu, không mang lại chi phí tài chính nhưng có thể làm giảm quyền sở hữu. Các doanh nghiệp sẽ cân nhắc giữa việc sử dụng vốn vay, có chi phí tài chính thấp hơn nhưng đi kèm với rủi ro và hạn chế, và việc sử dụng vốn chủ sở hữu, không mang lại chi phí tài chính nhưng có thể dilute quyền sở hữu và kiểm soát. Một trong những điểm mạnh của lý thuyết này là khả năng giải thích sự biến động trong cơ cấu vốn của các doanh nghiệp trong thời gian.

3.3. Lý thuyết trật tự phân hạng Thông tin bất cân xứng

Lý thuyết trật tự phân hạng, hay lý thuyết thứ tự ưu tiên, được nghiên cứu theo phát hiện của Donaldson (1961). Lý thuyết này xây dựng dựa trên khái niệm về "thông tin bất cân xứng". Theo đó, nhóm tác giả cho rằng các nhà quản lý công ty thường có nhiều thông tin liên quan đến hoạt động, triển vọng và rủi ro của công ty hơn những người bên ngoài như chủ nợ và nhà đầu tư. Theo Myers (1984), chênh lệch thông tin sẽ làm cho VCSH bị đánh giá sai trên thị trường, điều này làm cho TS của các cổ đông hiện hữu có thể bị tổn thất hay được đánh giá cao. Nếu DN tài trợ dự án mới bằng cách phát hành cổ phiếu thì thông thường các cổ phiếu này sẽ bị định giá thấp do các nhà quản lý có thể không thể truyền đạt hết triển vọng tươi sáng cho các nhà đầu tư tiềm năng.

IV. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Cơ Cấu Vốn đến KNSL

Bài luận này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích ảnh hưởng của cơ cấu vốn đến khả năng sinh lời của các doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán của 36 doanh nghiệp, trong giai đoạn 2017-2023. Phần mềm STATA 17 được sử dụng để phân tích dữ liệu và xây dựng mô hình hồi quy. Các biến nghiên cứu bao gồm tỷ lệ nợ, vốn chủ sở hữu, ROE, ROA, và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác.

4.1. Xây dựng mô hình Xác định biến số và giả thuyết

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các lý thuyết về cơ cấu vốn và khả năng sinh lời. Các giả thuyết được đặt ra để kiểm định mối quan hệ giữa các biến số. Ví dụ, giả thuyết cho rằng tỷ lệ nợ có ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh lời khi doanh nghiệp đối mặt với rủi ro tài chính cao. Ngược lại, một tỷ lệ nợ hợp lý có thể giúp tăng ROE và ROA nhờ vào hiệu ứng đòn bẩy tài chính.

4.2. Dữ liệu nghiên cứu Thu thập và xử lý báo cáo tài chính

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 36 doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết trên sàn HOSE và HNX. Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu tuân thủ các tiêu chuẩn kế toán và kiểm toán. Các báo cáo tài chính được rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ. Dữ liệu sau đó được nhập vào phần mềm STATA để thực hiện các phân tích thống kê và hồi quy.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Phân Tích Cơ Cấu Vốn và Khả Năng Sinh Lời

Kết quả nghiên cứu cho thấy mối quan hệ phức tạp giữa cơ cấu vốn và khả năng sinh lời của các doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết. Một số doanh nghiệp có tỷ lệ nợ cao lại có ROE và ROA tốt, trong khi những doanh nghiệp khác lại gặp khó khăn. Điều này cho thấy không có một cơ cấu vốn lý tưởng cho tất cả các doanh nghiệp, mà cần phải điều chỉnh phù hợp với đặc điểm và điều kiện kinh doanh riêng.

5.1. Mô tả thống kê So sánh các chỉ số tài chính

Phân tích thống kê mô tả cho thấy sự khác biệt đáng kể về cơ cấu vốn và khả năng sinh lời giữa các doanh nghiệp. Một số doanh nghiệp có tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao hơn nhiều so với các doanh nghiệp khác. Tương tự, ROE và ROA cũng biến động lớn, phản ánh sự khác biệt về hiệu quả hoạt động. Các chỉ số tài chính được so sánh giữa các nhóm doanh nghiệp để tìm ra các xu hướng và mối quan hệ.

5.2. Kết quả hồi quy Tác động của tỷ lệ nợ và vốn

Kết quả hồi quy cho thấy tỷ lệ nợ có thể có tác động tích cực hoặc tiêu cực đến khả năng sinh lời, tùy thuộc vào các yếu tố khác. Trong một số trường hợp, việc sử dụng đòn bẩy tài chính giúp tăng ROE và ROA. Tuy nhiên, khi rủi ro tài chính tăng lên, tỷ lệ nợ cao có thể làm giảm khả năng sinh lời. Các biến kiểm soát khác, như quy mô doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng doanh thu, cũng có ảnh hưởng đến kết quả.

VI. Kiến Nghị Tối Ưu Hóa Cơ Cấu Vốn Để Nâng Cao Sinh Lời

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số kiến nghị được đưa ra để giúp các doanh nghiệp ngành thực phẩm niêm yết tối ưu hóa cơ cấu vốn và nâng cao khả năng sinh lời. Đầu tiên, cần phải đánh giá kỹ lưỡng rủi ro tài chính trước khi quyết định sử dụng đòn bẩy tài chính. Thứ hai, nên đa dạng hóa nguồn vốn, không chỉ dựa vào nợ vay mà còn tăng cường vốn chủ sở hữu. Thứ ba, cần phải quản lý dòng tiền hiệu quả để đảm bảo khả năng trả nợ.

6.1. Đánh giá rủi ro Lập kế hoạch tài chính

Trước khi quyết định về cơ cấu vốn, các doanh nghiệp nên tiến hành đánh giá rủi ro tài chính một cách kỹ lưỡng. Điều này bao gồm việc xem xét khả năng trả nợ, biến động lãi suất, và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Kế hoạch tài chính nên bao gồm các kịch bản khác nhau để đối phó với các tình huống bất ngờ. Việc này giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định tài chính và đảm bảo khả năng sinh lời trong dài hạn.

6.2. Đa dạng nguồn vốn Tìm kiếm cơ hội

Việc dựa quá nhiều vào nợ vay có thể làm tăng rủi ro tài chính. Do đó, các doanh nghiệp nên tìm kiếm các cơ hội để đa dạng hóa nguồn vốn, như phát hành cổ phiếu, thu hút vốn từ các quỹ đầu tư, hoặc sử dụng các công cụ tài chính phái sinh để quản lý rủi ro. Việc đa dạng hóa nguồn vốn giúp doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào nợ vay và tăng tính linh hoạt trong quản lý tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CẤU VỐN ĐẾN KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về cơ cấu vốn 1. Khái niệm Cấu trúc vốn trong tài chính doanh nghiệp là sự kết hợp của nhiều loại vốn khác nhau để hình thành các loại tài sản của doanh nghiệp. Đây là điều kiện tiên quyết để một doanh nghiệp có thể ra đời và hoạt động ổn định, vững chắc.

Vì vậy, cấu trúc vốn luôn là chủ đề được các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm. Đặc biệt, đối với các nhà đầu tư, cấu trúc vốn giúp họ nhận diện các loại rủi ro trong chính sách huy động vốn của doanh nghiệp cũng như đưa ra các dự báo về bức tranh tài chính của doanh nghiệp. Do đó, để có thể huy động, quản lý và sử dụng vốn một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần nghiên cứu từng nguồn vốn của mình để từ đó xác định một cơ cấu hợp lý phù hợp với từng điều kiện cụ thể và từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Nhiều nhà khoa học đã đưa ra các định nghĩa riêng của họ về cấu trúc vốn, và phần lớn đều dựa trên nghiên cứu của Modigliani và Miller (1958).

Đây là lý thuyết về cấu trúc vốn theo chủ nghĩa hiện đại đầu tiên được công nhận rộng rãi, trước đó không có lý thuyết nào được chấp nhận phổ biến. Theo A Gill và cộng sự (2011), cấu trúc vốn được định nghĩa là sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu mà công ty sử dụng trong hoạt động của mình. Quyết định về cấu trúc vốn rất quan trọng vì nhu cầu tối đa hóa lợi nhuận của các công ty và do tác động của quyết định đó với khả năng của công ty trong việc đối phó với môi trường cạnh tranh. Cùng với quan điểm này có các nghiên cứu của Ross và cộng sư (2003).

Theo Abor (2005) nhận định: “Cấu trúc vốn là sự kết hợp của nợ và vốn chủ sở hữu, cụ thể là tỷ lệ nợ và vốn cổ phần mà các tổ chức tài chính sử dụng để tài trợ cho các hoạt động của chính bản thân doanh nghiệp”. Cùng quan điểm với Abor, Pouraghajan & Malekian (2012), Addae và cộng sự (2013) cũng cho rằng cấu trúc vốn là nguồn tài chính hỗn hợp của doanh nghiệp cấu thành từ nợ và vốn chủ sở hữu tạo nên nguồn tài sản của doanh nghiệp. 4 Lưu Thị Hương & Vũ Duy Hào (2013) cho rằng “cơ cấu vốn của DN là mối tương quan tỷ lệ giữa nợ dài hạn và VCSH”. Như vậy, cơ cấu vốn ở đây không xem xét đến các khoản nợ ngắn hạn vì nợ ngắn hạn mang tính chất tạm thời không ảnh hưởng đến sự chia sẻ quyền quản lý và giám sát hoạt động của DN.

Hiện nay, dù chưa có khái niệm chính thức về cơ cấu vốn, nhưng phần lớn các học giả đều đồng ý rằng cơ cấu vốn là sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu nhằm tài trợ cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Lý thuyết về cơ cấu vốn 1. Lý thuyết của Modigliani và Miller Lý thuyết của Modigliani và Miller (M&M) là một trong những lý thuyết cơ bản và quan trọng nhất trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Được đề xuất lần đầu tiên vào những năm 1950 bởi hai nhà kinh tế học người Mỹ, Franco Modigliani và Merton Miller, lý thuyết này đã tạo ra một cách tiếp cận mới trong việc hiểu và phân tích cơ cấu vốn của các tổ chức.

Theo M&M, giả sử thị trường tài chính hoàn toàn hiệu quả và không có rủi ro, thì cơ cấu vốn của một doanh nghiệp không ảnh hưởng đến giá trị của doanh nghiệp. Điều này có nghĩa là giá trị của một doanh nghiệp sẽ không thay đổi dựa trên việc sử dụng vốn vay hay vốn chủ sở hữu. Trong mô hình đầu tiên, được gọi là mô hình không có thuế, không tồn tại chi phí giao dịch và không có chi phí phá sản, Modigliani và Miller chứng minh rằng giá trị của một doanh nghiệp là tổng giá trị của tất cả các dự án độc lập của nó. Do đó, không có một cơ cấu vốn cụ thể nào có thể tạo ra giá trị tăng thêm cho doanh nghiệp.

Lý thuyết tiếp theo được M&M công bố vào năm 1963 với khác biệt về giả định thị trường có thuế TNDN. Nhóm tác giả chỉ ra rằng trong trường hợp có thuế TNDN, vì lãi vay là một khoản chi phí hợp lý được khấu trừ khỏi thu nhập chịu thuế khi tính thuế TNDN nên việc sử dụng nợ vay sẽ giúp DN nộp thuế ít hơn so với không sử dụng nợ vay và luồng tiền sau thuế của DN có sử dụng nợ vay lớn hơn so với DN không sử dụng nợ vay. Hay nói cách khác, giá trị của DN có sử dụng nợ vay sẽ bằng giá trị của DN không sử dụngnợ vay cộng với giá trị hiện tại của khoản tiết kiệm thuế 5 nhờ lãi vay: 𝑽𝟏 = 𝑽𝒖 + 𝑻𝒄 *D. Trong đó, D là giá trị nợ vay, 𝑻𝒄 là thuế suất thuế TNDN.

Như vậy, theo lý thuyết này, cơ cấu vốn hay cụ thể hơn là việc sử dụng nợ và đòn bẩy tài chính có ảnh hưởng tích cực đến giá trị DN. DN sử dụng nợ càng cao thì giá trị DN sẽ càng tăng thêm một mức 𝑻𝒄 *D và tăng đến mức tối đa khi DN sử dụng100% nợ.Sau khi Modigliani và Miller công khai lý thuyết này, đã có nhiều ý kiến phản bác về tính phi thực tế của các giả định so với thế giới thực khi không nhắc đến các loại thuế và chi phí phá sản. Họ cho rằng thị trường vốn không hoàn hảo nên sự lựa chọn cơ cấu vốn của một DN có thể tác động đến giá trị DN đó. Do đó, lý thuyết M&M đã tạo nên những tiền đề và nền móng phát triển các lý thuyết về cơ cấu vốn của DN sau này 1.

Lý thuyết đánh đổi của cơ cấu vốn Từ lý thuyết của Modigiliani và Miller, lý thuyết đánh đổi cho rằng cơ cấu vốn có thể ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp. Lý thuyết đánh đổi của cơ cấu vốn, được đề xuất bởi Jack H. Kraus và Robert Litzenberger vào những năm 1970 và phát triển bởi Myers (1984) là một trong những lý thuyết quan trọng trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp. Lý thuyết này tập trung vào việc giải thích quyết định của các doanh nghiệp về cách tổ chức cơ cấu vốn của họ và tương tác giữa các yếu tố tài chính khác nhau.

Theo lý thuyết này, doanh nghiệp đánh đổi giữa việc sử dụng vốn vay và vốn chủ sở hữu để tối ưu hóa giá trị của mình. Cụ thể, các doanh nghiệp sẽ cân nhắc giữa việc sử dụng vốn vay, có chi phí tài chính thấp hơn nhưng đi kèm với rủi ro và hạn chế, và việc sử dụng vốn chủ sở hữu, không mang lại chi phí tài chính nhưng có thể dilute quyền sở hữu và kiểm soát. Một trong những điểm mạnh của lý thuyết này là khả năng giải thích sự biến động trong cơ cấu vốn của các doanh nghiệp trong thời gian. Điều này có nghĩa là, tùy thuộc vào điều kiện thị trường, tình hình tài chính và mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp, cơ cấu vốn có thể thay đổi để phản ánh sự đánh đổi giữa các yếu tố này.

Tuy nhiên, lý thuyết này cũng không thiếu những hạn chế. Một trong những điểm yếu chính là việc không xác định rõ ràng cách mà doanh nghiệp quyết định giữa việc sử dụng vốn vay và vốn chủ sở hữu. Thêm vào đó, lý thuyết đôi khi bỏ qua các 6 yếu tố phi tài chính, như rủi ro kinh doanh và tâm lý học của nhà đầu tư, có thể ảnh hưởng đến quyết định tài chính. Một trong những phát triển quan trọng của lý thuyết này là sự chú trọng đến mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và các yếu tố phi tài chính, như chiến lược kinh doanh, quản lý rủi ro và tâm lý học của nhà đầu tư.

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng quyết định về cơ cấu vốn không chỉ phụ thuộc vào các yếu tố tài chính mà còn phụ thuộc vào một loạt các yếu tố khác nhau, bao gồm chiến lược phát triển, thị trường cạnh tranh, và quan hệ với cổ đông. Ngoài ra, lý thuyết này cũng đã được mở rộng để xem xét ảnh hưởng của các yếu tố ngoại vi, như chính sách tài chính của chính phủ và biến động trong môi trường kinh doanh toàn cầu, đến quyết định về cơ cấu vốn của các doanh nghiệp. Các nghiên cứu trong lĩnh vực này đang tập trung vào việc hiểu rõ hơn về cách mà các yếu tố bên ngoài này có thể ảnh hưởng đến quyết định tài chính và cơ cấu vốn của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh đa dạng và biến động hiện nay. Lý thuyết trật tự phân hạng Lý thuyết trật tự phân hạng, hay lý thuyết thứ tự ưu tiên, được nghiên cứu theo phát hiện của Donaldson (1961).

Lý thuyết này xây dựng dựa trên khái niệm về "thông tin bất cân xứng". Theo đó, nhóm tác giả cho rằng các nhà quản lý công ty thường có nhiều thông tin liên quan đến hoạt động, triển vọng và rủi ro của công ty hơn những người bên ngoài như chủ nợ và nhà đầu tư. Các nguồn thông tin này ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến quyết định tài trợ vốn của người quản lý. Theo Myers (1984), chênh lệch thông tin sẽ làm cho VCSH bị đánh giá sai trên thị trường, điều này làm cho TS của các cổ đông hiện hữu có thể bị tổn thất hay được đánh giá cao.

Nếu DN tài trợ dự án mới bằng cách phát hành cổ phiếu thì thông thường các cổ phiếu này sẽ bị định giá thấp do các nhà quản lý có thể không thể truyền đạt hết triển vọng tươi sáng cho các nhà đầu tư tiềm năng. Kết quả là các nhà đầu tư bên ngoài không phân biệt được giữa dự án tốt và dự án xấu, cho nên, họ xem việc DN phát hành cổ phiếu mới là tín hiệu xấu và họ yêu cầu một phần bù cho giá trị đầu tư, dẫn đến DN chỉ có thể phát hành cổ phiếu với mức giá thấp. 7 Theo Asquith và cộng sự (1986), khi DN công bố thông tin rằng: Họ sẽ phát hành cổ phiếu, thông thường sẽ pha loãng giá cổ phiếu dẫn đến giá cổ phiếu sẽ sụt giảm và làm giảm giá trị vốn hóa thị trường trước khi DN phát hành cổ phiếu. Do vậy, DN có thể sẽ lựa chọn tài trợ dự án mới bằng nợ vay.