Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý thuyết Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận và hàm ý quản trị 6 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT Nội dung chương 2 sẽ giới thiệu về các nền tảng lý thuyết cơ bản về DVNHĐT và sự hài lòng của khách hàng thông qua các khái niệm định nghĩa, lược khảo các nghiên cứu trong nước, ngoài nước, cuối chương 2 tác giả đề xuất mô hình và giả thuyết nghiên cứu, làm cơ sở phát triển luận văn ở các chương sau. Lý thuyết về dịch vụ ngân hàng điện tử 2. Định nghĩa E-Banking hay còn gọi là dịch vụ ngân hàng điện tử được cung ứng lần đầu tiên ở Scotland vào năm 1980, từ đó loại hình dịch vụ này đã có sự phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới, có một số định nghĩa về DVNHĐT như sau: Prakash và Malik (2008) cho rằng hệ thống điện tử mà các cá nhân hay tổ chức có thể truy cập để thực hiện các giao dịch, thanh toán phục vụ cho nhu cầu của mình được gọi chung là dịch vụ ngân hàng điện tử. Dịch vụ NHĐT là những sản phẩm hỗ trợ cho khách hàng thực hiện trên môi trường mạng, nơi mà KH có thể thực hiện giao dịch ngân hàng của mình ở bất cứ nơi nào có internet (Sergey, 2016).
Từ các nội dung trên, tác giả thống nhất định nghĩa về dịch vụ ngân hàng điện tử như sau: Dịch vụ NHĐT là các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng được thực hiện trên qua các môi trường như website hay ứng dụng (app), điện thoại thông minh. Lợi ích và vai trò của dịch vụ ngân hàng điện tử 2. Lợi ích của dịch vụ ngân hàng điện tử Với những đặc điểm nổi trội so với các phương thức giao dịch truyền thống, việc sử dụng DVNHĐT có những lợi ích như sau: - Tiết kiệm nguồn lực của khách hàng: Khách hàng có thể thao tác tại nhà hoặc nơi làm việc của mình, từ đó có thể hạn chế thời gian di chuyển, chờ đợi như khi đến các trụ sở của ngân hàng, do đó có thể tiết kiệm rất nhiều chi phí cho khách hàng. - Tối ưu hoá thời gian cung cấp dịch vụ cho ngân hàng: DVNHĐT giúp cho ngân hàng cũng như nhân viên có thể thực hiện các dịch vụ được nhanh chóng, giảm 7 thiểu nguồn lực của chi nhánh hơn.
Đồng thời đây là một lĩnh vực kinh doanh mới có thể đem lại nhiều lợi nhuận cho ngân hàng. Qua những nội dung này cho thấy việc sử dụng và triển khai dịch vụ ngân hàng điện tử không chỉ là xu hướng mà còn là nhu cầu thiết thực của khách hàng để đảm bảo các hoạt động thanh toán, giao dịch được thực hiện hiệu quả hơn. Vai trò của dịch vụ ngân hàng điện tử Dịch vụ NHĐT ra đời góp phần là một bước tiến phát triển mới của ngành ngân hàng một số vai trò cụ thể đối với bản thân ngân hàng và các khách hàng như: - Đối với ngân hàng: Trong những năm qua, DVNHĐT đang ngày càng trở thành một loại hình hoạt động chính của các NH, trong xu hướng phát triển theo chuyển đổi số như hiện nay, nhu cầu của thị trường về các dịch vụ điện tử đang ngày càng phổ biến hơn, DVNHĐT giúp cho ngân hàng chăm sóc, hỗ trợ khách hàng được thuận lợi và nhanh chóng hơn. - Đối với khách hàng: DVNHĐT hỗ trợ cho khách hàng thực hiện các giao dịch thanh toán một cách chủ động và nhanh hơn so với các giao dịch bình thường, đặc biệt đối với những khách hàng có hoạt động kinh doanh, thường xuyên sử dụng các DVNH thì đây là một công cụ thanh toán rất hiệu quả và linh hoạt, giúp KH có thể chủ động được thời gian của mình.
Từ những vai trò này cho thấy sự cần thiết của dịch vụ ngân hàng điện tử trong đời sống xã hội gần đây. Các vai trò trên đã góp phần giúp cho hoạt động kinh tế xã hội được phát triển nhanh chóng hơn. Kênh phân phối ngân hàng điện tử Hiện nay, dịch vụ ngân hàng điện tử được phát triển đa dạng với nhiều kênh phân phối, các kênh phân phối chủ yếu hiện nay như hệ thống Internet – Banking, hệ thống POS và các dịch vụ trên điện thoại/tin nhắn và hệ thống tổng đài dịch vụ khách hàng. Các kênh phân phối này đang không ngừng được cải thiện, nâng cao chất lượng dịch vụ để có thể hỗ trợ khách hàng được tốt hơn.
Với sự đa dạng về kênh phân phối sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng sử dụng hơn, từ đó góp phần nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Từ nội dung này 8 có thể đề xuất những khuyến nghị liên quan đến việc cải thiện và gia tăng các kênh phân phối ngân hàng điện tử tại BIDV hiện nay. Tổng quan về chất lượng dịch vụ và chất lượng dịch vụ của ngân hàng điện tử 2. Lý thuyết về chất lượng dịch vụ CLDV là vấn đề mà rất nhiều quản trị doanh nghiệp, nhà kinh tế cũng như khách hàng quan tâm.
Theo Spreng và Mackoy (1996), CLDV sự hài lòng khách hàng chịu ảnh hưởng rất nhiều bởi các yếu tố liên quan đến CLDV. Tuy nhiên hiện nay CLDV được định nghĩa theo nhiều cách như: Gronross và cộng sự (1984) định nghĩa về CLDV là kết quả khi khách hàng so sánh dịch vụ mà họ nhận được và kỳ vọng của họ. Parasuraman và cộng sự (1985) cũng có nhận định tương tự khi cho rằng “chất lượng dịch vụ là một hình thức của thái độ, là kết quả từ sự so sánh thực tế mà khách hàng nhận được khi tiêu dùng dịch vụ với sự mong đợi của họ.” Định nghĩa trên được minh bằng công thức như sau:Chất lượng dịch vụ = Sự cảm nhận – Sự kỳ vọng Woodside và cộng sự (1989) định nghĩa về CLDV theo các câu hỏi: liệu dịch vụ khách hàng nhận được có phù hợp với kỳ vọng của họ hay không? Dịch vụ mà khách hàng nhận được có gần như đáp ứng được kỳ vọng của họ hay tốt hơn, hoặc kém hơn so với kỳ vọng đó? Nhìn chung, việc cảm nhận chất lượng dịch vụ của khách hàng đều dựa trên kỳ vọng của khách hàng và cảm nhận dịch vụ mà họ được cung cấp. Chất lượng dịch vụ ngân hàng điện tử Cũng như các loại hình dịch vụ khác, ngân hàng điện tử cũng được đánh giá về CLDV mà nó cung cấp.
Johnston (1997) đã đưa ra 18 yếu tố gồm: kết nối, thẩm mỹ, chu đáo, sẵn sàng, quan tâm, gọn gàng, thoải mái, cam kết, giao tiếp, năng lực, lịch thiệp, linh hoạt, thân thiện, chức năng, nhất quán, đáng tin cậy, trách nhiệm và an ninh. Đây chính là những yếu tạo nên CLDV của ngân hàng. 9 Joseph (1999) cũng nghiên cứu về chất lượng DVNHĐT, ông đã xác định 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến chất lượng DVNHĐT, bao gồm tính tiện lợi và chính xác, quản lý phản hồi, quản lý thời gian chờ đợi, khả năng kết nối và điều chỉnh. Trong nghiên cứu của Pikkarainen và cộng sự (2006) nghiên cứu về việc cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến dựa trên quan điểm của người dùng máy tính về sự hài lòng.
Các tác giả đã đưa ra ba tiêu chí - bao gồm nội dung, độ dễ sử dụng và độ chính xác - để đo lường sự hài lòng của người dùng máy tính đối với dịch vụ ngân hàng trực tuyến. Các tác giả rút ra kết luận rằng sự hài lòng toàn diện của người dùng về dịch vụ ngân hàng trực tuyến có mối quan hệ mạnh mẽ với ba tiêu chí trên. Như vậy, dựa trên các nghiên cứu về chất lượng dịch vụ, theo tác giả để đánh giá chất lượng dịch vụ ngân hàng điện tử cần chú ý vào các vấn đề sau: Về độ tin cậy của trong quá trình tiếp nhận dịch vụ: NH cần thực hiện tốt những cam kết với KH hoặc thực hiện đúng theo những gì đã giới thiệu về sản phẩm, dịch vụ ngân hàng điện tử. Dịch vụ Ngân hàng điện tử cần phải đảm bảo tính bảo mật và an toàn của thông tin khách hàng.
Điều này bao gồm các chính sách và các biện pháp bảo mật, bao gồm mã hóa thông tin và xác thực người dùng, để thông tin cá nhân của KH được bảo vệ khỏi các mối đe dọa an ninh mạng. Bên cạnh đó, ngân hàng cần tạo uy tín với khách hàng đối với dịch vụ của mình, với bất cứ phát sinh nào liên quan đến dịch vụ cần được hỗ trợ xử lý triệt để cho KH. Về khả năng đáp ứng dịch vụ: Đây là tiêu chí mà hầu hết các đơn vị đều phải quan tâm khi muốn khách hàng hài lòng khi trải nghiệm dịch vụ. Khách hàng sẽ ưu tiên dịch vụ nào mà KH được xử lý kịp thời các nhu cầu bản thân mình, đồng thời các sản phẩm dịch vụ có thể phục vụ đa dạng nhu cầu, điều này sẽ đem lại lớn thế hơn những đơn vị cung cấp dịch vụ riêng lẻ.
Bên cạnh đó, trong xã hội ngày càng thay đổi, thời gian của mỗi người đều bị chi phối bởi nhiều nhu cầu khác nhau, do vậy khi dịch vụ được thực hiện nhanh chóng, chính xác không mất nhiều thời gian của khách hàng thì sẽ gia tăng sự hài lòng đối với dịch vụ đó. Đối với dịch vụ ngân hàng điện tử cần có tính linh hoạt và đa dạng để đáp ứng nhu cầu của các khách hàng khác nhau. Điều này bao gồm cung cấp nhiều loại sản phẩm và dịch vụ khác nhau, như thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, chuyển khoản trực tuyến, thanh toán hóa đơn, cũng như 10 cần có tính linh hoạt về thời gian, giúp khách hàng có thể sử dụng dịch vụ mọi lúc, mọi nơi, 24/7, tốc độ truy cập dịch vụ. Về sự đồng cảm: Trong các thang đo về sự hài lòng thì sự đồng cảm và thấu hiểu luôn là nhu cầu quan trọng của mỗi người.
Do vậy, nếu tập trung tốt điểm này sẽ giúp đơn vị cung cấp dịch vụ tạo được ưu thế riêng của mình. Sự đồng cảm có thể hiện ở sự đối xử lịch sự, tôn trọng và nhiệt tình; sự quan tâm, hiểu rõ nhu cầu của khách hàng và sự tri ân khách vào ngày quan trọng đặc biệt đối với khách hàng. Đối với “phương tiện hữu hình” phục vụ khách hàng: Sự đầy đủ, tiện nghi, hiện đại trụ sở giao dịch, hình ảnh của nhân viên hay các công cụ giao dịch như website, ứng dụng trên điện thoại…đều là những yếu tố rất quan trọng giúp nâng cao trải nghiệm dịch vụ cho khách hàng, từ đó làm gia tăng sự hài lòng của khách hàng.