Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng BIDV TP.HCM

Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại BIDV TP.HCM được phân tích chi tiết trong luận văn thạc sĩ kinh tế.

• Tác giả: Nguyễn Cao Sâm
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Tuyết Hoa
• Trường học: Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính, Ngân hàng
• Đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.6. ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN
• 1.7. KẾT CẤU LUẬN VĂN
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1.1. Khái niệm doanh nghiệp
• 2.1.2. Khái niệm DNNVV
• 2.1.3. Vai trò của DNNVV
• 2.2. TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.2.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 2.2.2. Phân loại tín dụng gắn với DNNVV
• 2.2.3. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 2.3. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DNNVV
• 2.3.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.3.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2.3.3. Khoảng trống trong các nghiên cứu
• 2.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG VAY VỐN NGÂN HÀNG CỦA DNNVV
• 2.4.1. Số năm hoạt động của doanh nghiệp
• 2.4.2. Năng lực quản lý của chủ doanh nghiệp
• 2.4.3. Tổng tài sản của doanh nghiệp
• 2.4.4. Tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp
• 2.4.5. Tỷ số nợ của doanh nghiệp
• 2.4.6. Quan hệ với ngân hàng
• 2.4.7. Tài sản đảm bảo
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1.1. Phương pháp hồi quy Binary Logistic
• 3.1.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3.1.3. Giải thích các biến trong mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1.1. Thống kê mô tả các biến
• 4.1.2. Ma trận hệ số tương quan giữa các biến độc lập
• 4.1.3. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.1.4. Kết quả ước lượng hồi quy
• 4.1.6. Kiểm định mức độ giải thích của mô hình
• 4.1.7. Kiểm định mức độ dự báo chính xác của mô hình
• 4.2. THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.3. THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CÁC DNNVV CỦA BIDV TRÊN ĐỊA BÀN TP.
• 4.3.1. Giới thiệu về BIDV
• 4.3.2. Thực trạng cho vay các DNNVV của BIDV trên địa bàn TP.
• 4.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.2. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG DNNVV CỦA BIDV TRONG THỜI GIAN 2016 - 2020
• 5.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ ĐỐI VỚI KHẢ NĂNG VAY VỐN CỦA CÁC DNNVV TẠI BIDV TRÊN ĐỊA BÀN TP.
• 5.3.1. Đối với các DNNVV
• 5.3.1.1. Về trình độ của người quản lý doanh nghiệp
• 5.3.1.2. Về tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp
• 5.3.1.3. Về mối quan hệ với BIDV
• 5.3.1.4. Về kế hoạch kinh doanh và kế hoạch vay vốn
• 5.3.2. Đối với BIDV
• 5.3.2.1. Về tài sản đảm bảo vay vốn ngân hàng
• 5.3.2.2. Về quy trình, thủ tục vay vốn
• 5.3.2.3. Về chính sách đối với DNNVV
• 5.3.3. Kiến nghị với các cấp có thẩm quyền
• 5.3.3.1. Hỗ trợ đào tạo, phát triển nhân lực
• 5.3.3.2. Hỗ trợ về thông tin và tư vấn
• 5.4. HẠN CHẾ ĐỀ TÀI
• 5.5. HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• 5.9. KẾT LUẬN CHƯƠNG 5
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Khả năng vay vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Khả năng vay vốn là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Nghiên cứu chỉ ra rằng, khả năng vay vốn không chỉ phụ thuộc vào chính sách của ngân hàng mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Các yếu tố như tài sản đảm bảo, khả năng tài chính, và quan hệ với ngân hàng đóng vai trò then chốt. BIDV TP.HCM là một trong những ngân hàng hàng đầu hỗ trợ DNNVV, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc phân tích sâu hơn các yếu tố ảnh hưởng.

1.1. Tài sản đảm bảo và khả năng vay vốn

Tài sản đảm bảo là yếu tố quan trọng trong quyết định cho vay của BIDV TP.HCM. Nghiên cứu chỉ ra rằng, chất lượng tài sản quan trọng hơn quy mô tài sản. Các doanh nghiệp có tài sản chất lượng cao dễ dàng tiếp cận vốn hơn. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ tài sản đảm bảo, đặc biệt là các DNNVV mới thành lập. Điều này đặt ra thách thức cho cả ngân hàng và doanh nghiệp trong việc tìm kiếm giải pháp phù hợp.

1.2. Khả năng tài chính và rủi ro tín dụng

Khả năng tài chính của doanh nghiệp là yếu tố then chốt trong việc đánh giá rủi ro tín dụng. Các chỉ số như tỷ suất lợi nhuận, tỷ số nợ, và tổng tài sản được BIDV TP.HCM sử dụng để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Nghiên cứu cho thấy, doanh nghiệp có khả năng tài chính ổn định dễ dàng tiếp cận vốn hơn. Tuy nhiên, nhiều DNNVV gặp khó khăn trong việc duy trì khả năng tài chính do quy mô nhỏ và nguồn lực hạn chế.

II. Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn

Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVV tại BIDV TP.HCM bao gồm cả yếu tố nội tại và yếu tố bên ngoài. Nghiên cứu chỉ ra rằng, quy trình vay vốn, chính sách vay vốn, và lãi suất vay là những yếu tố quan trọng từ phía ngân hàng. Trong khi đó, năng lực quản lý, quan hệ với ngân hàng, và kế hoạch kinh doanh là những yếu tố nội tại của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng vay vốn.

2.1. Quy trình vay vốn và thẩm định hồ sơ

Quy trình vay vốn và thẩm định hồ sơ là những bước quan trọng trong việc quyết định cho vay của BIDV TP.HCM. Nghiên cứu cho thấy, quy trình phức tạp và thời gian thẩm định dài là rào cản lớn đối với DNNVV. Để cải thiện, ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp trong việc chuẩn bị hồ sơ. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn mà còn giảm thiểu rủi ro tín dụng cho ngân hàng.

2.2. Chính sách vay vốn và lãi suất

Chính sách vay vốn và lãi suất vay là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của DNNVV. Nghiên cứu chỉ ra rằng, lãi suất vay cao và chính sách vay vốn khắt khe là rào cản lớn đối với doanh nghiệp. BIDV TP.HCM cần xem xét điều chỉnh lãi suất vay và linh hoạt hơn trong chính sách vay vốn để hỗ trợ tốt hơn cho DNNVV. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

III. Thực trạng hoạt động cho vay tại BIDV TP

BIDV TP.HCM là một trong những ngân hàng hàng đầu hỗ trợ DNNVV tại thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, thực trạng cho vay cho thấy, dư nợ cho vay DNNVV vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của thị trường. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn do không đáp ứng được các điều kiện vay vốn. Để cải thiện, BIDV TP.HCM cần tăng cường hỗ trợ tài chính và đơn giản hóa quy trình vay vốn.

3.1. Dư nợ cho vay và tỷ trọng DNNVV

Dư nợ cho vay DNNVV tại BIDV TP.HCM có xu hướng tăng trong những năm gần đây, nhưng tỷ trọng vẫn còn thấp so với tiềm năng thị trường. Nghiên cứu cho thấy, chỉ có khoảng 30% DNNVV có khả năng tiếp cận vốn vay. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc cải thiện chính sách vay vốn và tăng cường hỗ trợ tài chính cho DNNVV.

3.2. Hỗ trợ tài chính và đào tạo nhân lực

Hỗ trợ tài chính và đào tạo nhân lực là những giải pháp quan trọng giúp DNNVV cải thiện khả năng vay vốn. BIDV TP.HCM cần tăng cường các chương trình hỗ trợ tài chính và đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý mà còn cải thiện khả năng tài chính, từ đó dễ dàng tiếp cận vốn vay hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo Tổng cục Thống kê (2017), tính đến ngày 31/12/2015, Việt Nam có khoảng 442.485 doanh nghiệp đang hoạt động, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, DNNVV đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế với hoạt động năng động và nhu cầu vốn lớn, tuy nhiên khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của nhóm này vẫn còn nhiều hạn chế. Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước cho thấy dư nợ cho vay DNNVV tại các ngân hàng thương mại chỉ tăng 2,62% trong năm 2016, thấp hơn mức tăng trưởng chung của tín dụng nền kinh tế. Đồng thời, chỉ khoảng 30% DNNVV có thể tiếp cận được vốn vay ngân hàng, trong khi đó tỷ lệ hấp thụ vốn cũng rất thấp, chỉ chiếm 3% tổng vốn cho vay nền kinh tế.

Trước bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc nâng cao khả năng vay vốn ngân hàng của DNNVV là yếu tố then chốt để thúc đẩy đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của DNNVV tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2012-2016. Qua đó, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn vay, góp phần hỗ trợ phát triển DNNVV và ổn định thị trường tín dụng.

Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố như số năm hoạt động, năng lực quản lý chủ doanh nghiệp, tổng tài sản, tỷ suất lợi nhuận, tỷ số nợ, quan hệ với ngân hàng và tài sản đảm bảo. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp các DNNVV nhận diện rõ các yếu tố ảnh hưởng và chủ động nâng cao năng lực tiếp cận vốn, đồng thời hỗ trợ BIDV và các ngân hàng thương mại điều chỉnh chính sách cho vay phù hợp với đặc thù DNNVV.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về tín dụng ngân hàng đối với DNNVV, bao gồm:

• Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Tín dụng ngân hàng là giao dịch tài sản giữa bên cho vay và bên đi vay, trong đó ngân hàng cung cấp vốn có hoàn trả kèm lãi suất. Đặc điểm tín dụng cho DNNVV là thường có tài sản đảm bảo, quy mô tín dụng thấp, chủ yếu cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn lưu động.

• Khái niệm DNNVV: DNNVV được phân loại theo số lao động, tổng tài sản và doanh thu theo quy định của Luật Hỗ trợ DNNVV (2017) và Nghị định số 56/2009/NĐ-CP. DNNVV có đặc điểm ưu thế như tính linh hoạt, đa dạng loại hình sở hữu, chi phí quản lý thấp, nhưng cũng gặp hạn chế về nguồn lực tài chính, trình độ quản lý và khả năng tiếp cận thị trường.

• Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn: Bao gồm số năm hoạt động (tuổi doanh nghiệp), năng lực quản lý chủ doanh nghiệp, tổng tài sản, tỷ suất lợi nhuận (ROE), tỷ số nợ, quan hệ với ngân hàng và tài sản đảm bảo. Các yếu tố này được kỳ vọng có tác động thuận hoặc nghịch đến khả năng tiếp cận vốn vay.

• Mô hình hồi quy Binary Logistic: Sử dụng để phân tích xác suất doanh nghiệp được vay vốn dựa trên các biến độc lập. Mô hình này phù hợp với biến phụ thuộc nhị phân (vay được hoặc không vay được vốn).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng dữ liệu sơ cấp thu thập từ 167 hồ sơ vay vốn của DNNVV tại BIDV trên địa bàn TP.HCM trong giai đoạn 2012-2016, kết hợp với số liệu thứ cấp từ báo cáo thường niên BIDV, Cục Thống kê TP.HCM và các tạp chí chuyên ngành.

• Phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu ngẫu nhiên các doanh nghiệp nhỏ và vừa có hồ sơ vay vốn tại BIDV trên địa bàn TP.HCM, đảm bảo cỡ mẫu tối thiểu theo quy định (5 quan sát cho mỗi biến trong mô hình).

• Phân tích dữ liệu: Thống kê mô tả các biến nghiên cứu, kiểm định ma trận hệ số tương quan để phát hiện đa cộng tuyến, sử dụng hệ số phóng đại phương sai (VIF) để loại bỏ biến có đa cộng tuyến cao (VIF > 10). Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình bằng kiểm định Omnibus và đánh giá mức độ giải thích của mô hình qua hệ số R².

• Mô hình nghiên cứu: Mô hình hồi quy Binary Logistic với biến phụ thuộc là khả năng vay vốn (1: vay được, 0: không vay được) và các biến độc lập gồm tuổi doanh nghiệp, trình độ học vấn chủ doanh nghiệp, tổng tài sản, tỷ suất lợi nhuận (ROE), tỷ số nợ, quan hệ với ngân hàng và tài sản đảm bảo.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu từ năm 2012 đến 2016, phân tích và đánh giá kết quả trong năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tuổi doanh nghiệp: Giá trị trung bình tuổi doanh nghiệp là 7,34 năm, dao động từ 3 đến 19 năm. Kết quả hồi quy cho thấy tuổi doanh nghiệp có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến khả năng vay vốn, doanh nghiệp hoạt động lâu năm có xác suất vay vốn cao hơn khoảng 15% so với doanh nghiệp mới thành lập.

2. Trình độ học vấn của chủ doanh nghiệp: 56% người quản lý có trình độ từ cao đẳng trở lên. Trình độ học vấn cao làm tăng khả năng tiếp cận vốn vay, với tác động tích cực khoảng 20% so với nhóm có trình độ thấp hơn.

3. Tổng tài sản doanh nghiệp: Giá trị trung bình tổng tài sản là 12,1 tỷ đồng, biến động lớn từ 1 đến 90 tỷ đồng. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu không tìm thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa quy mô tài sản và khả năng vay vốn, cho thấy chất lượng tài sản quan trọng hơn quy mô.

4. Tỷ suất lợi nhuận (ROE): Trung bình ROE là 14,04%, có sự biến động lớn. ROE có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến khả năng vay vốn, doanh nghiệp có lợi nhuận cao hơn có khả năng vay vốn cao hơn khoảng 18%.

5. Tỷ số nợ: Trung bình tỷ số nợ là 33,88%, dao động từ 1% đến 80%. Tỷ số nợ có tác động tích cực đến khả năng vay vốn, phù hợp với giả thuyết rằng doanh nghiệp có tỷ lệ nợ hợp lý sẽ được ngân hàng đánh giá cao hơn.

6. Quan hệ với ngân hàng: Khoảng 47% doanh nghiệp đã có quan hệ nghiệp vụ với BIDV. Mối quan hệ này có tác động tích cực và mạnh mẽ đến khả năng vay vốn, doanh nghiệp có quan hệ với ngân hàng có xác suất vay vốn cao hơn 25% so với doanh nghiệp chưa có quan hệ.

7. Tài sản đảm bảo: Doanh nghiệp có tài sản đảm bảo có khả năng vay vốn cao hơn đáng kể so với doanh nghiệp không có hoặc không đủ tài sản đảm bảo, với mức tăng xác suất vay vốn khoảng 30%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố bên trong doanh nghiệp như tuổi doanh nghiệp, trình độ quản lý, tỷ suất lợi nhuận, tỷ số nợ, quan hệ với ngân hàng và tài sản đảm bảo đều có ảnh hưởng tích cực đến khả năng vay vốn ngân hàng. Điều này phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của năng lực quản lý và mối quan hệ tín dụng trong việc nâng cao khả năng tiếp cận vốn.

Việc không tìm thấy ý nghĩa thống kê của tổng tài sản cho thấy quy mô tài sản không phải là yếu tố quyết định duy nhất, mà chất lượng tài sản và khả năng sử dụng vốn hiệu quả mới là yếu tố then chốt. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp vay vốn theo nhóm tuổi, trình độ quản lý và có/không có tài sản đảm bảo, giúp minh họa rõ ràng sự khác biệt về khả năng vay vốn.

So sánh với các nghiên cứu trước, kết quả cập nhật dữ liệu giai đoạn 2012-2016 cho thấy xu hướng tương tự nhưng có sự gia tăng vai trò của mối quan hệ với ngân hàng và tài sản đảm bảo trong bối cảnh thị trường tín dụng ngày càng cạnh tranh và yêu cầu khắt khe hơn về rủi ro.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao năng lực quản lý doanh nghiệp: Các DNNVV cần đầu tư đào tạo, nâng cao trình độ học vấn và kỹ năng quản lý cho chủ doanh nghiệp và đội ngũ quản lý nhằm tăng uy tín và khả năng thuyết phục ngân hàng trong quá trình vay vốn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: DNNVV, các tổ chức đào tạo.

2. Xây dựng và duy trì mối quan hệ tín dụng bền vững với ngân hàng: Doanh nghiệp nên chủ động thiết lập và duy trì quan hệ nghiệp vụ với ngân hàng, sử dụng các dịch vụ ngân hàng để tạo dựng uy tín và thuận lợi trong tiếp cận vốn. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: DNNVV, BIDV.

3. Tăng cường tài sản đảm bảo chất lượng: DNNVV cần chú trọng nâng cao chất lượng tài sản đảm bảo, đồng thời ngân hàng nên đa dạng hóa các hình thức tài sản đảm bảo phù hợp với đặc thù doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; Chủ thể: DNNVV, BIDV.

4. Cải tiến quy trình và chính sách cho vay tại BIDV: Ngân hàng cần đơn giản hóa thủ tục, tăng cường hỗ trợ tư vấn cho DNNVV, đồng thời xây dựng các sản phẩm tín dụng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng trả nợ của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: BIDV.

5. Hỗ trợ pháp lý và thông tin cho DNNVV: Các cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường hỗ trợ về thông tin, tư vấn pháp lý và đào tạo nhằm giúp DNNVV nâng cao năng lực quản trị và khả năng tiếp cận vốn. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: các cơ quan quản lý, hiệp hội doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản trị DNNVV: Giúp nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn, từ đó xây dựng chiến lược quản lý và phát triển doanh nghiệp phù hợp để nâng cao khả năng tiếp cận vốn ngân hàng.

2. Ngân hàng thương mại, đặc biệt BIDV: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách tín dụng, thiết kế sản phẩm và quy trình cho vay phù hợp với đặc thù DNNVV, nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Hỗ trợ xây dựng các chính sách hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn vay, phát triển thị trường tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

4. Các tổ chức đào tạo và tư vấn doanh nghiệp: Là tài liệu tham khảo để thiết kế các chương trình đào tạo, tư vấn nâng cao năng lực quản lý và kỹ năng tiếp cận vốn cho DNNVV.

Câu hỏi thường gặp

1. Những yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến khả năng vay vốn của DNNVV?
   Các yếu tố như tài sản đảm bảo, mối quan hệ với ngân hàng và trình độ quản lý chủ doanh nghiệp có ảnh hưởng mạnh nhất, giúp doanh nghiệp tăng xác suất được vay vốn.

2. Tại sao tổng tài sản không phải là yếu tố quyết định khả năng vay vốn?
   Tổng tài sản không phản ánh đầy đủ chất lượng tài sản và khả năng sử dụng vốn hiệu quả, do đó ngân hàng ưu tiên đánh giá tài sản đảm bảo và năng lực quản lý hơn.

3. Làm thế nào để DNNVV nâng cao khả năng tiếp cận vốn ngân hàng?
   DNNVV cần nâng cao trình độ quản lý, xây dựng mối quan hệ tín dụng bền vững, chuẩn bị tài sản đảm bảo chất lượng và có kế hoạch kinh doanh rõ ràng.

4. Ngân hàng có thể làm gì để hỗ trợ DNNVV vay vốn dễ dàng hơn?
   Ngân hàng nên đơn giản hóa thủ tục, thiết kế sản phẩm tín dụng linh hoạt, tăng cường tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình vay vốn.

5. Nghiên cứu này có áp dụng cho các ngân hàng khác ngoài BIDV không?
   Mặc dù tập trung vào BIDV, các kết quả và khuyến nghị có thể áp dụng tương tự cho các ngân hàng thương mại khác có hoạt động cho vay DNNVV tại Việt Nam.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và phân tích 7 nhân tố chính ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của DNNVV tại BIDV TP.HCM trong giai đoạn 2012-2016.
• Kết quả cho thấy tuổi doanh nghiệp, trình độ quản lý, tỷ suất lợi nhuận, tỷ số nợ, quan hệ với ngân hàng và tài sản đảm bảo có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê, trong khi quy mô tài sản không có ảnh hưởng đáng kể.
• Nghiên cứu cập nhật dữ liệu mới, góp phần làm rõ các yếu tố ảnh hưởng trong bối cảnh thị trường tín dụng hiện nay, hỗ trợ các bên liên quan trong việc nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn.
• Đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm nâng cao năng lực quản lý doanh nghiệp, xây dựng mối quan hệ tín dụng, cải tiến chính sách và quy trình cho vay tại BIDV.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, mở rộng nghiên cứu sang các ngân hàng khác và cập nhật dữ liệu định kỳ để theo dõi xu hướng và hiệu quả chính sách.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, góp phần phát triển bền vững doanh nghiệp nhỏ và vừa!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Năm 2007 iệt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại thế giới (WTO) đến năm 2016 Việt Nam tiếp tục ký Hiệp định Đối tác uyên Thái Bình ương (T ), t nh đến thời điểm tháng 0 2017 iệt Nam đã ký kết tất cả 13 hiệp định thương mại tự do ( TAs) điều đó thể hiện xu hướng toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế tất yếu mà iệt Nam hướng đến trên con đường phát triển. Đi đôi với những thuận lợi mà các hiệp định thương mại tự do mang lại như thị trường được mở rộng hơn với nhiều thị trường lớn, tuy nhiên ở chiều ngược lại việc đầu tư nước ngoài và hàng hoá nước ngoài tràn vào thị trường Việt Nam là một quy luật hiển nhiên. o đó, để ổn định và đón lấy cơ hội với xu thế hội nhập bên cạnh các ch nh sách tăng năng suất sản xuất và xuất khẩu thì việc đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng của hàng hóa cũng phải được quan tâm đầu tư đúng mức. à yếu tố ch nh quyết định sự hội nhập thành công ch nh là sức mạnh của các doanh nghiệp, chỉ khi các doanh nghiệp đổi mới cải tiến phương thức sản xuất, quản lý của mình thì hàng hóa Việt Nam mới có thể gia tăng chất lượng mà nền tảng đầu tiên để hỗ trợ doanh nghiệp s n sàng đổi mới mạnh mẽ đó ch nh là sự đồng hành hỗ trợ vốn của các ngân hàng.

o đó, việc đầu tư t n dụng vào tất cả các thành phần kinh tế nói chung và đầu tư t n dụng đặc biệt cho các doanh nghiệp nói riêng là một trong những công cụ góp phần quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong bối cảnh hội nhập thương mại tự do toàn cầu. Theo Tổng cục thống kê (2017), tại thời điểm 31/12/2015 cả nước có 442.485 doanh nghiệp đang hoạt động, gấp 11,3 lần cùng thời điểm năm 2000. hần lớn các doanh nghiệp Việt Nam là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ. Thời điểm 31/12/2015, số doanh nghiệp có dưới 10 lao động chiếm 69% tổng số doanh nghiệp, doanh nghiệp có từ 10 đến 49 lao động chiếm 24%, doanh nghiệp có từ 50 lao động trở lên chỉ chiếm trên 7% trong tổng số doanh nghiệp.

Theo tiêu chí xếp loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy mô lao động (Nghị định số 56 2009 NĐ-CP của Chính phủ), các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, thời điểm 1 31/12/2015 số doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hoạt động chiếm 9 % (năm 2000 là 92%) trong tổng số doanh nghiệp, các doanh nghiệp có quy mô lớn chỉ còn chiếm 2% (năm 2000 là %) trong tổng số doanh nghiệp. Tốc độ tăng số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa bình quân giai đoạn 2000-2015 cũng khá nhanh với 1 ,1% năm, trong khi đó khu vực doanh nghiệp có quy mô lớn chỉ tăng bình quân 7,3% năm. Doanh nghiệp nhỏ và vừa là nhóm doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn tại Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, hoạt động khá năng động, nhu cầu vốn rất lớn và liên tục, nhưng thường khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng. Hiện nay cả nước DNNVV chiếm 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động thực tế.

Theo khảo sát vào đầu năm 2014 của viện quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa, chỉ có khoảng 32% số doanh nghiệp cho biết có khả năng tiếp cận và được vay vốn thường xuyên, 35% phản ánh là khó tiếp cận, số còn lại 33% cho biết không thể tiếp cận được vốn vay. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước, t nh đến ngày 24/6/2016, tín dụng nền kinh tế tăng 6, 2% so với cuối năm 2015, trong đó ngành ngân hàng đã cho các DNNVV vay đạt 1.792 tỷ đồng, tăng 2,62%, thấp hơn mức tăng trưởng chung. Đến thời điểm tháng 11 2016, phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho thấy mức độ tiếp cận vốn ngân hàng của các DNNVV vẫn rất hạn chế khi chỉ dừng ở mức 30% trong tổng số lượng NN. Điều đáng nói là độ hấp thụ vốn cũng rất thấp, chỉ có 3% trong tổng vốn các ngân hàng cho vay trong nền kinh tế là dành cho NN.

Đối với các kênh huy động vốn khác trên thị trường như phát hành cổ phiếu, trái phiếu hoặc tự huy động thì phần lớn NN thường không có đủ điều kiện và uy tín. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu Tư và hát Triển iệt Nam là một trong những ngân hàng có thương hiệu hàng đầu Việt Nam với khách hàng mục tiêu trong thời gian gần đây là khách hàng cá nhân và các NN. ặc dù trong những năm gần đây dư nợ cho vay DNNVV của BI có xu hướng gia tăng nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng lớn của thị trường khách hàng là DNNVV. Vẫn còn rất nhiều DNNVV muốn vay vốn tại BI để phục vụ sản xuất kinh doanh nhưng vẫn chưa được ngân hàng chấp thuận cấp t n dụng, trong khi tình trạng thừa vốn tại ngân hàng vẫn đang diễn ra.

Như vậy đâu là nguyên nhân khiến cho doanh nghiệp và ngân hàng không tìm được mối liên hệ với nhau. 2 Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVV không phải là vấn đề mới và đã được nhiều tác giả trên thế giới cũng như một số tác giả tại Việt Nam quan tâm nghiên cứu. Cụ thể, tại Việt Nam đã có các nghiên cứu của Tống ăn Thắng (200 ), Trương Quang Thông (2010), Nguyễn Quốc Nghi (2010), Nguyễn Minh Phục (2011), Lê Nữ Minh hương (2012)…Tuy vậy, khác với các nghiên cứu trước, nghiên cứu của tác giả có sự cập nhật về dữ liệu với thời gian nghiên cứu gần nhất (2012 – 2016), có sự thay đổi về các biến nghiên cứu, nên kết quả ước lượng sẽ có sự cập nhật mới hơn, sát với thời điểm hiện tại hơn để từ đó có thể đưa ra các giải pháp góp phần giúp các DNNVV nâng cao khả năng tiếp cận vốn ngân hàng. Mặt khác, trong các nghiên cứu trước đây mà tác giả tìm hiểu, thì cũng đã có một số nghiên cứu áp dụng tại BIDV tuy nhiên dữ liệu đã cũ chưa mang t nh cập nhật để phục vụ cho hoạt động cho vay ở thời điểm hiện tại.

à đặc biệt là đối với một số nghiên cứu cho rằng các yếu tố tuổi doanh nghiệp và tỷ suất lợi nhuận không ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (Nguyễn Quốc Nghi, 2010; Nguyễn Minh Phục, 2011). Tuy nhiên, ở một vài nghiên cứu khác lại cho rằng hai yếu tố này ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (Hongjiang Zhao, Wenxu Wu và Xuechua Chen - 2006). Như vậy đối với BIDV thì hai yếu tố này có ảnh hưởng đến khả năng vay vốn hay không? Từ những lý do trên, tác giả thực hiện đề tài ác nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các DNNVV tại ngân hàng T Đầu Tư và hát Triển iệt Nam trên địa bàn T .H ” làm luận văn cao học.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.1 Mục tiêu tổng quát Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của đề tài là phân t ch được ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng vay vốn của NN tại BI trên địa bàn T. Trên cơ sở đó đưa ra được một số khuyến nghị đối với BI trên địa bàn T .H trong hoạt động cho vay đối với các NN .2 Mục tiêu cụ thể ác định được các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của NN tại BI trên địa bàn T .H ác định được chiều hướng và mức độ tác động của các nhân tố đến khả năng vay vốn của NN tại BI trên địa bàn T .H Đề xuất được một số khuyến nghị đối với BI trên địa bàn T .H để mở rộng cho vay NN .3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Nhân tố nào ảnh hưởng đến khả năng vay vốn của DNNVN tại BI trên địa bàn T .H Chiều hướng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng vay vốn của DNNVN tại BI trên địa bàn T .H như thế nào? Giải pháp nào để mở rộng cho vay DNNVV tại BIDV khu vực TP.4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU  Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là khả năng vay vốn ngân hàng của các DNNVV tại BI trên địa bàn TP.HCM  Phạm vi nghiên cứu Về không gian: Các DNNVV nộp hồ sơ vay vốn tại BI trên địa bàn TP.HCM Về thời gian: Dữ liệu dùng để thực hiện luận văn được thu thập trong khoảng thời gian từ năm 2012 - 2016.

Số liệu sơ cấp: thực hiện điều tra số liệu của doanh nghiệp nhỏ và vừa có thực hiện vay vốn ngân hàng trong các năm gần nhất (2012 - 2016) được vay vốn ngân hàng hoặc không vay vốn được tại BI địa bàn TP. Số liệu thứ cấp: lấy số liệu 4 năm 2013 - 2016 4 1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng thông qua mô hình hồi quy Logistic cho bộ dữ liệu gồm 167 bộ hồ sơ vay vốn của DNNVV tại BIDV trên địa bàn T .H để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay của doanh nghiệp. hương pháp thu thập số liệu thứ cấp: phương pháp sử dụng dữ liệu lịch sử được thu thập, xử lý và phân t ch tổng hợp từ các báo cáo thường niên BIDV, ục thống kê TP. HCM và các tạp ch chuyên ngành.

hương pháp thu thập số liệu sơ cấp: - Đối tượng điều tra và địa bản điều tra: các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP. - Cỡ mẫu: theo Bollen (1989) thì cỡ mẫu tối thiểu để phân t ch được mô hình kinh tế lượng dựa trên số biến của mô hình, cỡ mẫu tối thiểu là 5 quan sát cho 1 tham số cần ước lượng. Để đảm t nh đại diện, đáp ứng yêu cầu phân t ch định lượng và khả năng nghiên cứu này dự kiến điều tra khoảng 167 doanh nghiệp. - Phương pháp chọn mẫu: phương pháp là ngẫu nhiên các doanh nghiệp trên địa bàn TP.6 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN Về mặt khoa học, luận văn bổ sung bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn ngân hàng của các DNNVV tại Việt Nam.