GI O Ụ V O T O NG N H NG NH NƢ VI T NAM TRƢỜNG I HỌ NG N H NG TP. HỒ HÍ MINH Ổ THỊ I YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ẾN TỶ L THU NHẬP LÃI ẬN IÊN ỦA NG N H NG THƢƠNG M I VI T NAM GIAI O N 2012 – 2021 KHÓA LUẬN TỐT NGHI P Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 TP. HỒ HÍ MINH, NĂM 2023 GI O Ụ V O T O NG N H NG NH NƢ VI T NAM TRƢỜNG I HỌ NG N H NG TP. HỒ HÍ MINH Họ và tên sinh viên: Ổ THỊ I Mã số sinh viên: 050607190001 Lớp sinh hoạt: HQ7 – GE14 YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ẾN TỶ L THU NHẬP LÃI ẬN IÊN CỦA NG N H NG THƢƠNG M I VI T NAM GIAI O N 2012 – 2021 KHÓA LUẬN TỐT NGHI P Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 NGƢỜI HƢ NG DẪN KHOA HỌC TS.
NGÔ VĂN TUẤN TP. HỒ HÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT NIM (Net interest margin) là một trong những thƣớc đo hiệu quả để đo lƣờng khả năng sinh lời của ngân hàng thƣơng mại. NIM cao có thể ngăn cản đầu tƣ và tăng trƣởng kinh tế, đồng thời dẫn đến sự kém hiệu quả giữa các công ty trong lĩnh vực tài chính. Vì những lý do đó, tác giả chọn đề tài nghiên cứu là: “Các yếu tố ảnh hƣởng đến tỷ lệ thu nhập lãi cận biên của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2012 – 2021”.
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ 8 yếu tố bao gồm quy mô ngân hàng, tỷ lệ vay trên vốn huy động, vốn chủ sở hữu, chi phí hoạt động, tính thanh khoản, tỷ lệ tiền gửi khách hàng, tỷ lệ thất nghiệp và tốc độ phát triển kinh tế của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam giai đoạn 2012 – 2021. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính đã đƣợc kiểm toán chấp nhận một cách hợp lý và trung thực dựa trên các nguyên tắc trọng yếu đƣợc công bố trên website của 25 ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam. Nghiên cứu sử dụng phần mềm Excel và phần mềm Stata17. Bên cạnh đó, sử dụng ba phƣơng pháp OLS, FEM, REM và sử dụng mô hình GLS để khắc phục hiện tƣợng tự tƣơng quan và phƣơng sai số thay đổi để lựa chọn mô hình phù hợp nhất.
Kết quả thấy đƣợc, tỷ lệ tiền gửi khách hàng, tỷ lệ thất nghiệp và tốc độ phát triển kinh tế quy mô ngân hàng, tỷ lệ vay trên vốn huy động, vốn chủ sở hữu, chi phí hoạt động, tính thanh khoản có tác động đến NIM còn các biến tỷ lệ tiền gửi khách hàng, tỷ lệ thất nghiệp và tốc độ phát triển kinh tế không có ý nghĩa thống kê. Trong 5 trên 8 biến phụ thuộc thì 4 biến quy mô ngân hàng, tỷ lệ vay trên vốn huy động, vốn chủ sở hữu, chi phí hoạt động có tác động tích cực còn biến tính thanh khoản có tác động tiêu cực đến tỷ lệ thu nhập lãi cận biên. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần vào tƣ liệu tham khảo cho các nghiên cứu sau, ý kiến và đề xuất đƣợc đƣa ra sẽ góp phần cải thiện những hạn chế và sự tăng trƣởng của các ngân hàng trong thời kỳ đổi mới. Từ khóa: tỷ lệ thu nhập lãi cận biên, ngân hàng thương mại, các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ thu nhập lãi cận biên.
ii ABSTRACT NIM (Net interest margin) is one of the effective measures to measure profitability of commercial banks. High NIM can discourage investment and economic growth, and lead to inefficiencies between banks. For these reasons, the author chooses the research topic as: “Factors affecting the rate of profit margin of Vietnamese joint stock commercial banks in the period 2012 – 2021.” The study used data from 8 factors including bank size, loan-to-deposit ratio, equity, operating costs, liquidity, customer deposit ratio, unemployment rate and economic growth rate of commercial banks in Vietnam for the period 2012 – 2021. The study uses secondary data from audited financial statements that are reasonably acceptable and honestly based on the material principles published on the website of 25 commercial banks in Vietnam.Research using Excel software and Stata17.0 software for analysis.
Besides, using three methods OLS, FEM, REM and using GLS model to overcome the phenomenon of autocorrelation and variance variance to choose the most suitable model. The results show that customer deposit ratio, unemployment rate and economic growth rate of banks, loan to mobilized capital, equity, operating costs, liquidity can be affects NIM while the variables of customer deposit rate, unemployment rate and economic growth rate are not statistically significant. Of the 5 out of 8 dependent variables, 4 variables of bank size, loan-to-deposited ratio, equity, and operating costs have a positive effect, while the liquidity variable has a negative impact on the ratio. marginal interest income.
The research results also contribute to the references for the following studies, opinions and suggestions are given that will contribute to improving the limitations and growth of banks in the doi moi period. Keywords: rate of marginal interest income, commercial banks, factors affecting the rate of marginal interest income. iii LỜI AM OAN Em tên là Đổ Thị Ái, tác giả của khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Các yếu tố ảnh hƣởng đến tỷ lệ thu nhập lãi cận biên của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam giai đoạn 2012 – 2021.” Dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Ngô Văn Tuấn, em đã thực hiện nghiêm túc và hoàn thành khóa luận này.
Em hi vọng rằng công trình của em sẽ có giá trị trong việc đóng góp vào lĩnh vực này. Em cam đoan rằng các thông tin và dữ liệu dùng trong bài nghiên cứu đƣợc em thu thập từ nhiều nguồn khác nhau và đƣợc trích dẫn rõ ràng trong phần tài liệu tham khảo. Khóa luận này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận. Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của em.
Tác giả Đổ Thị Ái iv LỜI ẢM ƠN Sau một thời gian dài học tập và nỗ lực thực hiện, em đã hoàn thành thành đề tài: “Các yếu tố ảnh hƣởng đến thu nhập lãi cận biên của ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt nam giai đoạn 2012 – 2021”. Em xin gửi lời cảm ơn đến TS. Ngô Văn Tuấn – Giảng viên hƣớng dẫn, cảm ơn thầy đã dành thời gian hƣớng dẫn, giúp đỡ và góp ý tận tình trong suốt quá trình em thực hiện khóa luận. Bên cạnh đó, em chân thành cảm ơn các thầy, cô trƣờng Đại học Ngân Hàng TP.
HCM đã giảng dạy tận tình, truyền tải những kiến thức quý giá để em có nền tảng để thực hiện khóa luận trong quá trình học tập. Em muốn bày tỏ lòng cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè đã luôn động viên, khuyến khích và hỗ trợ em trong suốt quá trình học tập và thực hiện khóa luận. Trong quá trình thực hiện, em đã cố gắng tìm hiểu và nghiên cứu kỹ lƣỡng, tuy nhiên do kiến thức và thời gian có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em hy vọng nhận đƣợc sự đóng góp từ thầy, cô để luận văn đƣợc đầy đủ và chỉnh chu hơn.
Em chân thành cảm ơn. v MỤC LỤC CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.
Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.
Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI.
KẾT CẤU KHÓA LUẬN. 5 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN. TỔNG QUAN NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Khái niệm về Ngân hàng thƣơng mại.
CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THU NHẬP LÃI CẬN BIÊN. Khái niệm về thu nhập lãi cận biên. Đo lƣờng về lãi thu nhập cận biên. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN TỶ LỆ THU NHẬP CẬN BIÊN CỦA CÁC NGÂN HÀNG.
Nhóm yếu tố trong ngân hàng. Nhóm yếu tố ngoài ngân hàng. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG THU NHẬP LÃI CẬN BIÊN CỦA NGÂN HÀNG. Nghiên cứu nƣớc ngoài.
Nghiên cứu trong nƣớc. 15 CHƢƠNG 3: MÔ HÌNH VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. MÔ TẢ BIẾN.
Biến phụ thuộc. Biến độc lập. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU.
Mẫu nghiên cứu. Thu thập dữ liệu. Công cụ nghiên cứu. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Phƣơng pháp định tính. Phƣơng pháp định lƣợng. 31 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỐNG KÊ MÔ TẢ.
Tỷ lệ thu nhập lãi cận biên. Quy mô ngân hàng. Tỷ lệ vay trên vốn huy động. Quy mô vốn chủ sở hữu.
Chi phí hoạt động. Tính thanh khoản. Tỷ lệ tiền gửi khách hàng. Tỷ lệ lạm phát.
Tốc độ tăng trƣởng kinh tế. PHÂN TÍCH MÔ HÌNH TƢƠNG QUAN NGHIÊN CỨU. KẾT QUẢ MÔ HÌNH HỒI QUY VÀ MÔ HÌNH KIỂM ĐỊNH. Mô hình Pooled OLS.
Mô hình FEM. Mô hình Rem. Kiểm định lựa chọn mô hình. Kiểm định các khuyết tật mô hình ảnh hƣởng ngẫu nhiên REM.
THẢO LUẬN VỀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Quy mô ngân hàng. Tỷ lệ cho vay trên vốn huy động. Vốn chủ sở hữu.
Chi phí hoạt động. Tính thanh khoản. 60 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. CÁC HÀM Ý CHÍNH SÁCH.
Tăng quy mô ngân hàng. Tăng vốn chủ sở hữu. Quản lý chi phí hoạt động. Phòng ngừa rủi ro tín dụng.
Giải quyết vấn đề nợ xấu. HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU. HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. 69 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
71 PHỤ LỤC 1: KẾT QUẢ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. 74 PHỤ LỤC 2: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ĐƢỢC NGHIÊN CỨU. 81 PHỤ LỤC 3: DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU .