Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Đối Với Người Dưới 18 Tuổi Phạm Tội: Thực Tiễn Huyện Hóc Môn, TP.HCM

Luận văn về xét xử sơ thẩm vụ án hình sự với người dưới 18 tuổi phạm tội tại Hóc Môn, TP.HCM. Nghiên cứu pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam.

• Tác giả: Nghiêm Đình Tháp
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Hữu Tráng
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật hình sự và Tố tụng hình sự
• Đề tài: Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội theo pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam từ thực tiễn huyện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự

Việc xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh tội phạm vị thành niên ngày càng gia tăng. Quá trình hội nhập kinh tế và những mặt trái của xã hội tác động tiêu cực đến tâm lý học tội phạm vị thành niên, dẫn đến nhiều vụ việc đau lòng. Việc gia tăng số lượng người chưa thành niên phạm tội không chỉ đáng lo ngại về số lượng mà còn về tính chất nghiêm trọng của hành vi, thậm chí có những trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Theo thống kê, nhiều tội phạm vị thành niên thực hiện các hành vi như giết người, cướp tài sản, liên quan đến ma túy, gây ảnh hưởng lớn đến xã hội. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện quy trình tố tụng hình sự đối với người dưới 18 tuổi là vô cùng quan trọng.

1.1. Khái Niệm và Ý Nghĩa Xét Xử Sơ Thẩm

Xét xử sơ thẩm là giai đoạn đầu tiên và quan trọng trong quá trình giải quyết một vụ án hình sự. Đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, giai đoạn này càng trở nên đặc biệt bởi nó không chỉ xác định trách nhiệm hình sự mà còn xem xét đến các yếu tố tâm lý học tội phạm vị thành niên, hoàn cảnh sống và khả năng giáo dục cải tạo. Việc xét xử sơ thẩm đúng đắn sẽ đảm bảo quyền lợi của trẻ em theo UN Convention on the Rights of the Child và tạo cơ hội cho người chưa thành niên phạm tội tái hòa nhập cộng đồng. Đây là cơ hội để tòa án nhân dân đánh giá toàn diện vụ việc, đưa ra phán quyết công bằng, phù hợp với chính sách hình sự nhân đạo của Việt Nam.

1.2. Tầm Quan Trọng của Tư Pháp Thân Thiện Với Trẻ Em

Tư pháp thân thiện với trẻ em là một nguyên tắc quan trọng trong xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi. Nguyên tắc này đòi hỏi các cơ quan tiến hành tố tụng phải đảm bảo môi trường xét xử phù hợp với lứa tuổi, tôn trọng quyền của trẻ em và tạo điều kiện để các em tham gia vào quá trình tố tụng một cách hiệu quả. Việc áp dụng tư pháp thân thiện với trẻ em giúp giảm thiểu những tác động tiêu cực đến tâm lý của người chưa thành niên phạm tội và tăng cường khả năng phục hồi tư pháp.

II. Thách Thức Trong Xét Xử Vụ Án Hình Sự Tại Hóc Môn

Mặc dù có những quy định pháp luật cụ thể và nỗ lực từ các cơ quan chức năng, việc xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi tại Hóc Môn, TP.HCM vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tình hình tội phạm vị thành niên diễn biến phức tạp, với nhiều vụ việc có tính chất nghiêm trọng và gây bức xúc trong dư luận. Việc áp dụng các biện pháp giáo dục cải tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng chưa thực sự hiệu quả. Bên cạnh đó, nguồn lực dành cho công tác này còn hạn chế, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc thực hiện nhiệm vụ.

2.1. Thực Trạng Tội Phạm Vị Thành Niên ở Hóc Môn

Theo số liệu thống kê, tình hình tội phạm vị thành niên tại Hóc Môn có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Các tội phạm phổ biến bao gồm trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng và một số tội phạm liên quan đến ma túy. Đáng chú ý, độ tuổi của người chưa thành niên phạm tội ngày càng trẻ hóa, và nhiều em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, thiếu sự quan tâm, giáo dục từ gia đình và xã hội. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội phạm và công tác xã hội.

2.2. Khó Khăn Trong Thu Thập Chứng Cứ và Điều Tra

Việc thu thập chứng cứ và điều tra các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi gặp nhiều khó khăn do đặc điểm tâm lý của trẻ em. Các em thường có xu hướng che giấu thông tin, khai báo không trung thực hoặc dễ bị tác động bởi người khác. Bên cạnh đó, việc lấy lời khai của trẻ em phải tuân thủ các quy định đặc biệt để đảm bảo quyền lợi của các em và tránh gây ra những tổn thương tâm lý. Do đó, các điều tra viên cần có kỹ năng chuyên môn cao và sự nhạy bén trong việc tiếp cận và làm việc với người chưa thành niên phạm tội.

III. Quy Trình Tố Tụng Hình Sự Đặc Biệt Cho Người Dưới 18

Pháp luật Việt Nam quy định một quy trình tố tụng hình sự đặc biệt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, nhằm đảm bảo quyền lợi và sự bảo vệ tốt nhất cho các em. Quy trình này bao gồm các giai đoạn như điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm và thi hành án, với những quy định riêng về thẩm quyền xét xử, thủ tục tham gia của người đại diện, người bào chữa và các biện pháp xử lý thay thế hình phạt. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tố tụng này là yếu tố then chốt để đảm bảo tính công bằng, khách quan và nhân đạo trong xét xử.

3.1. Vai Trò của Người Đại Diện và Người Bào Chữa

Người đại diện (thường là cha mẹ hoặc người giám hộ) và người bào chữa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của người dưới 18 tuổi trong quá trình tố tụng. Người đại diện có quyền tham gia vào các hoạt động tố tụng, cung cấp thông tin và ý kiến cho cơ quan chức năng, đồng thời giám sát việc thực hiện các quyền của trẻ em. Người bào chữa có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người chưa thành niên phạm tội, đưa ra các luận cứ bào chữa và tham gia tranh tụng tại phiên tòa.

3.2. Các Biện Pháp Xử Lý Thay Thế Hình Phạt

Pháp luật khuyến khích áp dụng các biện pháp xử lý thay thế hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, như khiển trách, hòa giải tại cộng đồng, giáo dục tại xã, phường, thị trấn hoặc đưa vào trường giáo dưỡng. Các biện pháp này nhằm mục đích giáo dục cải tạo người chưa thành niên phạm tội mà không cần thiết phải áp dụng hình phạt tù, giúp các em có cơ hội sửa chữa sai lầm và tái hòa nhập cộng đồng. Việc lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp phải dựa trên đánh giá toàn diện về hành vi phạm tội, nhân thân và hoàn cảnh của trẻ em.

IV. Thực Tiễn Xét Xử và Áp Dụng Luật Tại Hóc Môn TP

Nghiên cứu thực tiễn xét xử các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi tại Hóc Môn, TP.HCM cho thấy một số vấn đề đáng lưu ý. Việc áp dụng luật đôi khi còn chưa thống nhất, đặc biệt trong việc xác định tình tiết giảm nhẹ và lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp. Công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng (tòa án, viện kiểm sát, công an, chính quyền địa phương) chưa thực sự chặt chẽ. Bên cạnh đó, việc đánh giá hiệu quả của các biện pháp giáo dục cải tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng còn gặp nhiều khó khăn.

4.1. Đánh Giá Việc Xác Định Tình Tiết Giảm Nhẹ

Việc xác định tình tiết giảm nhẹ trong xét xử các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi có ý nghĩa quan trọng trong việc quyết định hình phạt hoặc biện pháp xử lý. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc xác định tình tiết giảm nhẹ đôi khi còn mang tính chủ quan, chưa dựa trên đánh giá toàn diện về hoàn cảnh và động cơ phạm tội của trẻ em. Cần có hướng dẫn cụ thể và chi tiết hơn về các yếu tố cần xem xét khi xác định tình tiết giảm nhẹ để đảm bảo tính công bằng và khách quan.

4.2. Hiệu Quả của Giáo Dục Cải Tạo và Tái Hòa Nhập

Mục tiêu cuối cùng của xét xử các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi là giáo dục cải tạo và giúp các em tái hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hiệu quả của các biện pháp giáo dục cải tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng còn hạn chế. Cần có đánh giá khách quan và khoa học về hiệu quả của các biện pháp này để có những điều chỉnh phù hợp, đồng thời tăng cường nguồn lực và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả công tác này.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Xét Xử Sơ Thẩm Tại Hóc Môn

Để nâng cao hiệu quả xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự liên quan đến người dưới 18 tuổi tại Hóc Môn, TP.HCM, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Tăng cường công tác phòng ngừa tội phạm, đặc biệt là trong môi trường gia đình, nhà trường và cộng đồng. Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác tố tụng liên quan đến trẻ em. Hoàn thiện các quy định pháp luật về tố tụng hình sự đối với người dưới 18 tuổi, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và nhân đạo. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và huy động sự tham gia của cộng đồng vào công tác này.

5.1. Tăng Cường Phòng Ngừa Tội Phạm Từ Gốc Rễ

Phòng ngừa tội phạm là giải pháp căn bản và hiệu quả nhất để giảm thiểu tình trạng tội phạm vị thành niên. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho trẻ em và gia đình, đồng thời tạo môi trường sống lành mạnh, an toàn và thân thiện với trẻ em. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc phát hiện và can thiệp sớm đối với những trẻ em có nguy cơ phạm tội, như trẻ em có hoàn cảnh gia đình khó khăn, trẻ em bị bạo lực hoặc bỏ rơi.

5.2. Hoàn Thiện Pháp Luật và Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ

Cần tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật về tố tụng hình sự đối với người dưới 18 tuổi, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và nhân đạo. Đồng thời, cần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác tố tụng liên quan đến trẻ em, đặc biệt là về kiến thức tâm lý học tội phạm vị thành niên, kỹ năng giao tiếp và làm việc với trẻ em. Việc đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ cán bộ này là vô cùng quan trọng để đảm bảo chất lượng và hiệu quả công tác.

VI. Hướng Tới Tư Pháp Phục Hồi Cho Người Dưới 18 Tuổi

Trong tương lai, cần hướng tới xây dựng một hệ thống tư pháp phục hồi cho người dưới 18 tuổi phạm tội, tập trung vào việc khắc phục hậu quả của hành vi phạm tội, giáo dục cải tạo người chưa thành niên phạm tội và tái hòa nhập cộng đồng. Hệ thống này cần đảm bảo sự tham gia tích cực của người chưa thành niên phạm tội, gia đình, nạn nhân và cộng đồng vào quá trình giải quyết vụ việc. Tư pháp phục hồi không chỉ giúp người chưa thành niên phạm tội nhận ra sai lầm và sửa chữa mà còn góp phần xây dựng một xã hội an toàn, công bằng và nhân ái.

6.1. Xây Dựng Mô Hình Tư Pháp Phục Hồi Hiệu Quả

Để xây dựng mô hình tư pháp phục hồi hiệu quả cho người dưới 18 tuổi phạm tội, cần nghiên cứu và áp dụng các phương pháp tiếp cận mới, như hòa giải phục hồi, nhóm hỗ trợ phục hồi và các chương trình giáo dục cải tạo dựa trên nhu cầu cá nhân của người chưa thành niên phạm tội. Mô hình này cần đảm bảo sự linh hoạt, sáng tạo và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

6.2. Vai Trò của Cộng Đồng Trong Tái Hòa Nhập

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc tái hòa nhập người chưa thành niên phạm tội. Cần tạo điều kiện để cộng đồng tham gia vào các hoạt động hỗ trợ người chưa thành niên phạm tội, như cung cấp việc làm, hỗ trợ học tập, tư vấn tâm lý và tạo môi trường sống thân thiện, không kỳ thị. Sự hỗ trợ và chấp nhận của cộng đồng sẽ giúp người chưa thành niên phạm tội có thêm động lực để sửa chữa sai lầm và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ ĐỐI VỚI NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI PHẠM TỘI 1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội 1. Khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hình sự đối với người dưới 18 tuổi Từ điển Tiếng Việt “Xét xử” là việc xem xét và xử lý các vụ án” [14]. Đây được xem là một trong những hoạt động quan trọng của quá trình tố tụng hình sự, trong đó Tòa án thực hiện vai trò xét xử vụ án nhằm mục đích bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con người và quyền công dân.

Theo từ điển Luật học của Viện Khoa học thì cho rằng: “Xét xử là hoạt động xem xét, đánh giá bản chất pháp lý của vụ việc nhằm đưa ra một phán xét về tính chất, mức độ pháp lý của vụ việc, từ đó nhân danh Nhà nước đưa ra một phán quyết tương ứng với bản chất, mức độ trái hay không trái với pháp luật của vụ việc” [25, tr. Theo cách hiểu khác của từ điển Luật học thì “xét xử” là xem xét và xử các vụ án, “sơ thẩm” là xét xử lần thứ nhất [1], về phương diện khoa học pháp lý thì “xét xử sơ thẩm” là việc lần đầu tiên đưa vụ án ra xét xử ở tòa án có thẩm quyền. Bản án, quyết định của Tòa án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Nếu không bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn do pháp luật quy định thì có hiệu lực thi hành [20, tr.

Xét xử sơ thẩm vụ án Hình sự là cấp xét xử đầu tiên của tố tụng Hình sự, trong đó Tòa án có thẩm quyền tiến hành xét xử, giải quyết vụ án, ra bản án, quyết định tố tụng theo quy định của pháp luật [21].Với nhiệm vụ cơ bản và quan trọng nhất là tiến hành giải quyết vụ án bằng việc ra bản án quyết định việc bị cáo có tội 1 hay không phạm tội. Nhằm đánh giá toàn bộ những chứng cứ có được trong vụ án hình sự để đưa ra kết luận cuối cùng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con người, giáo dục mọi người ý thức cao về việc tuân thủ pháp luật. Theo quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam thì xét xử sơ thẩm được xác định là giai đoạn kết thúc một vụ án Hình sự với mọi chứng cứ của cả vụ án đềudo cơ quan điều tra thu thập được trong quá trình điều tra, xét xử và sẽ được công khai tại phiên tòa. Khi đó, người tham gia tố tụng được nghe trực tiếp lời khai và cũng được tranh luận trực tiếp tại phiên tòa.

Như vậy có thể thấy xét xử sơ thẩm được xem là trung tâm của quyền tư pháp. Xét xử sơ thẩm là giai đoạn tố tụng mà khi đó đòi hỏi người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng phải hết sức tập trung để xử lý các tình huống hết sức nhanh chóng và đưa ra các lý lẽ không những đòi hỏi sự chính xác mà còn sắc bén, có sức thuyết phục cao, đồng thời phải tuân thủ theo những quy định của pháp luật thông qua đó có thể đánh giá trình độ nghiệp vụ của Thẩm phán, Luật sự, Kiểm sát viên và những người tham gia tố tụng khác. Vì vậy, việc tổ chức phiên tòa sơ thẩm tốt có tác dụng to lớn không chỉ đối với vụ án mà còn có tác dụng đối với việc nâng cao ý thức chấp hành pháp luật mọi công dân [16, tr. Xét xử sơ thẩm vụ án Hình sự hiện nay theo quy định thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp huyện và Tòa án nhân dân cấp tỉnh [24].

Người dưới 18 tuổi là người chưa phát triển đầy đủ về mặt tâm sinh lý, đang trong giai đoạn hình thành và phát triển cả về nhân cách, trí lực và thể lực, chưa có được một nhân sinh quan và thế giới quan một cách đầy đủ như người trưởng thành, chưa có suynghĩ chín chắn trong việc quyết định hành vi họ làm, chưa có đầy đủ khả năng về nhận thức tính chất nguy hiểm của hành vi mà họ gây ra cho xã hội là như thế nào. Bên cạnh đó, họ còn dễ bị tổn thương, đặc biệt là khi họ 2 tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết các vụ án. Vì thế, chính sách hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội của Nhà nước ta chủ yếu là giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa những sai lầm, tạo điều kiện để họ phát triển lành mạnh, trở thành công dân có ích cho xã hội. Với tư cách là Luật hình thức, thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi quy định trong BLTTHS cũng phải phù hợp với lứa tuổi nêu trên nhằm mục đích bảo đảm một cách tối đa các quyền và lợi ích hợp pháp cũng như những lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi khi tham gia tố tụng.

Thủ tục tố tụng đối với người dưới 18 tuổi nằm trong nhóm thủ tục đặc biệt của BLTTHS 2015. Thủ tục này đóng vai trò quan trọng trong việc áp dụng giải quyết các vụ án Hình sự có người bị bắt, bị tạm giam, bị can, bị cáo, người bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi (người chưa thành niên) chỉ áp dụng đối với người bị bắt, người bị tạm giam, bị can, bị cáo. Thực tiễn thi hành cho thấy, quy định phạm vi áp dụng nêu trên là chưa đầy đủ và cũng chưa tương thích với Công ước quốc tế về quyền trẻ em mà Việt Nam là thành viên. Vì thế, cùng với thay đổi tên gọi của Chương (thay cụm từ “đối với người chưa thành niên” thành cụm từ “đối với người dưới 18 tuổi”), BLTTHS 2015 đã mở rộng phạm vi áp dụng theo hướng không chỉ áp dụng với người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo là người dưới 18 tuổi mà cong áp dụng cả đối với người bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi.

Theo quy định tại Điều 413 BLTTHS 2015 thì thủ tục tố tụng đối với người bị buộc tội, người bị hại, người làm chứng là người dưới 18 tuổi được áp dụng theoq quy định của Chương XXVIII, đồng thời những quy định khác của BLTTHS 2015 không trái với quy định của Chương này. Quá trình giải quyết vụ án trong từng trường hợp cụ thể phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau trong đó có xét xử sơ thẩm là giai đoạn quan trọng không thể thiếu trong một quá trình tiến hành tố tụng Hình sự. Theo quy định tại Khoản 1 3 Điều 27 BLTTHS 2015 quy định: “Chế độ xét xử sơ thẩm, phúc thẩm được đảm bảo. Bản án, quyết định sơ thầm của Tòa án có thể bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn do Bộ luật này quy định thì có hiệu lực pháp luật.

Bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị thì vụ án phải được xét xử phúc thẩm. Bản án, quyết định phúc thẩm của Tòa án có hiệu lực pháp luật” [12]. Như vậy, xét xử sơ thẩm là việc xét xử lần thứ nhất được Tòa án giao thẩm quyền thực hiện theo pháp luật quy định và cũng là giai đoạn kết thúc giải quyết một vụ án hình sự. Mọi chứng cứ của vụ án được Cơ quan điều tra thu thập lại trong quá trình điều tra sẽ đều được xem xét công khai tại phiên tòa, những người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng sẽ được nghe trực tiếp những lời khai.

Tại phiên tòa sẽ tiến hành tranh luận, chất vấn các vấn đề mà tại Cơ quan điều tra chưa có điều kiện thực hiện. Qua đó, xét xử sơ thẩm được coi là đỉnh cao của quyền tư pháp. Nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội Bộ luật Hình sự 2015 quy định người từ đủ 14 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về những hành vi phạm tội mà mình thực hiện. Tuy nhiên, vì độ tuổi từ 14 đến dưới 18 được cho là chưa có sự nhận thức đầy đủ về hành vi mình thực hiện.

Do đó, các nhà làm luật xây dựng những quy định riêng đối với các đối tượng phạm tội từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi (gọi chung là “người dưới 18 tuổi phạm tội”. Theo quy định tại điều 91 BLHS 2015 thì khi xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội cần phải tuân thủ thủ các nguyên tắc sau: Thứ nhất, việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội phải đảm bảo lợi ích tốt nhất của người dưới 18 tuổi và nhằm mục đích giáo dục, giúp đỡ họ sữa chữa những sai lầm, phát triển lành mạnh, sớm hòa nhập lại với cộng đồng và góp ích cho xã hội. 4 Thứ hai, người dưới 18 tuổi vi phạm thuộc một trong các trường hợp quy định trong BLHS và có nhiều tình tiết giảm nhẹ, tự nguyện khắc phục phần lớn hậu quả, nếu không thuộc trường hợp đương nhiên được miễn trách nhiệm hình sự, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng một trong các biện pháp giám sát, giáo dục, giáo dưỡng được quy định riêng cho đối tượng này. Thứ ba,việc truy cứu trách nhiệm hình sự và đưa ra xét xử người dưới 18 tuổi phạm tội chỉ trong trường hợp cần thiết và phải căn cứ vào những đặc điểm về nhân thân của họ, tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội và yêu cầu của việc phòng ngừa tội phạm Thứ tư, khi xét xử Tòa án chỉ áp dụng hình phạt đối với người dưới 18 tuổi phạm tội nếu xét thấy việc miễn trách nhiệm hình sự và áp dụng một trong các biện pháp giám sát, giáo dục, hoặc việc áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng quy định riêng cho những đối tượng này không đảm bảo hiệu quả giáo dục, phòng ngừa Thứ năm, trong xét xử Tòa án không áp dụng hình phạt tù chung thân hoặc tử hình đối với người dưới 18 tuổi phạm tội, mà chỉ được áp dụng hình phạt cao nhất đối với đối tượng này ở mức tù có thời hạn.

Thứ sáu, Toà án chỉ áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người dưới 18 tuổi phạm tội khi xét thấy các hình phạt và biện pháp như giáo dục, giáo dưỡng khác không có tác dụng răn đe, phòng ngừa, đối tượng nguy hiểm cần thiết phải tách riêng ra khỏi xã hội.