MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngày nay, do nhu cầu xã hội ngày tăng cao trên nhiều lĩnh vực nên hàng ngày có hàng trăm doanh nghiệp đợc đăng ký thành lập để cung cấp những loại hình dịch vụ đa dạng, phong phú dẫn đến thực trạng cạnh tranh giữa các doanh nghiệp với nhau. Để giúp cho các doanh nghiệp tồn tại và phát triển nhiều nhà quản trị đã có nhiều hình thức quảng bá thơng hiệu, xây dựng hình ảnh nh đa ra lời mời chào, khuyến mại. Bên cạnh đó, xây dựng văn hóa doanh nghiệp chính là yếu tố mà ngời lãnh đạo luôn quan tâm, chú trọng hàng đầu để tạo lên thơng hiệu, gây dựng uy tín cho doanh nghiệp mình.
Đã từ lâu, thuật ngữ “Văn hóa doanh nghiệp” đợc xuất hiện ở Việt Nam và đợc nhiều nhà quản trị nghiên cứu, xây đựng và áp dụng có hiệu quả vào thực tiễn cho từng doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp đợc coi là việc làm rất cần thiết góp phần xây dựng và phát triển doanh nghiệp dò là doanh nghiệp có quy mô lớn, nhỏ hay là doanh nghiệp nhà nớc và t nhân. Nh vậy, văn hóa doanh nghiệp giống nh một bí quyết để giúp cho cơ quan, đơn vị đó tồn tại, lớn mạnh và không ngừng pháttriên. Nói đến các nguồn lực để phát triển một doanh nghiệp thì yếu tố con ngời luôn đợc các doanh nghiệp kế đến đầu tiên, đây đợc coi là nguồn lực không thé thay thế của bất cứ doanh nghiệp nào.
Trong đó, văn hóa doanh nghiệp nh là chất keo gắn kết ngời lao động trong doanh nghiệp lại với nhau, các cá nhân trong một tập thể với nhau. Nói nh vậy có nghĩa là nếu một tổ chức xây dựng văn hóa doanh nghiệp tốt sẽ tạo môi trờng làm việc thoải mái, hiện đại, văn minh, góp phần phát huy tĩnh thần làm việc, tính sáng tạo và đoàn kết của các cá nhân trong một tập thé, hớng họ tới những mục tiêu chung đặt ra từ trớc dé từ đó tạo lên một tô chức lớn mạnh, đoàn kết và phát triển bền vững. Mặt khác, nếu doanh nghiệp có văn hóa cha thực sự tốt hoặc cha chú trọng xây dựng văn hóa doanh nghiệp riêng thì khó tránh khỏi môi trờng làm việc thiếu sự chuyên nghiệp, nhân viên khó có thê nắm bắt đợc và hiểu rõ về mục tiêu hay giá trị mà doanh nghiệp đó hớng tới. Giữa sự phát triển của hàng trăm, hàng nghìn doanh nghiệp nh hiện nay, văn hóa doanh nghiệp sẽ tạo nên nét đặc trng riêng cho từng doanh nghiệp.
Những nét đặc trng đó đợc coi là giá trị cốt lõi của từng doanh nghiệp, điều đó đợc thể hiện qua cách thức tổ chức công việc, phong cách giao tiếp ứng xử, tổ chức văn hóa công sở .đã tạo nên phong cách riêng biệt của doanh nghiệp, giúp phân biệt doanh nghiệp này với doanh nghiệp khác. Bên cạnh đó, văn hóa doanh nghiệp giúp nhân viên thấy rõ mục tiêu, định hớng công việc của từng cá nhân, từ đó giúp cho họ thấy rằng công việc họ đang làm thật sự có ý nghĩa. Đôi khi trên thực tế, ngời lao động có thể sẵn sàng đánh đổi một công việc có mức thu nhập cao đồng thời đi liền với một môi trong làm việc căng thẳng dé đôi lẫy một công việc với mức thu nhập vừa đủ và môi trờng làm việc thoải mái, đồng nghiệp thân thiện. Trong giai đoạn hiện nay, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp với nhau ngày càng khốc liệt.
Muốn doanh nghiệp phát triển vững mạnh thì đòi hỏi doanh nghiệp phải có t duy kinh doanh mới còng tầm nhìn chiến lợc mới, vì thế việc xây dựng Văn hoá doanh nghiệp là tất yếu khách quan. Tại Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý sau khi trải qua quãng thời gian thành lập và phát triển đã đạt đợc nhiều thành tựu nhất định trong lĩnh vực hoạt động. Đặc biệt, Trung tâm đợc biết đến nh là một tổ chức có chức năng huy động các nhà khoa học, các nhà tô chức, nhà quản lý tham gia vào hoạt động dịch vụ, nghiên cứu khoa học tô chức, quản lý, văn th - lu trữ, hành chính văn phòng, kỹ năng nghiệp vụ nhằm nâng cao năng lực cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp cha thực sự đợc quan tâm nên hiệu quả và ý thức cán bộ nhân viên cha cao dẫn đến tình trạng công tác này đang bị bỏ ngỏ.
Nhng theo quan điểm chủ quan của tác giả đây là vấn đề nên đợc quan tâm xây dựng càng sớm càng tốt nhằm khẳng định vị trí, uy tín và sự chuyên nghiệp của Trung tâm tạo nên nét đặc trng riêng trong lĩnh vực hoạt động của mình, tạo dựng thơng hiệu với các đối tác và đặc biệt là tạo đợc lợi thế cạnh tranh đối với các đối thủ khác trong cùng lĩnh vực. Hơn nữa, trong bối cảnh thuật ngữ “Văn hóa doanh nghiệp” ngày càng trở nên phổ biến và là yếu tổ không thể thiếu trong mỗi doanh nghiệp dò là mới thành lập hay là đang phát triển đều yêu cầu phải xây dựng và nâng cao văn hóa doanh nghiệp trong đó Trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học tổ chức và quản lý không ngoại lệ. Chính vì vậy, tác giả đã lựa chọn dé tai: “Xây dựng va tổ chức thực liện văn hóa doanh nghiệp ở Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý” làm dé tài luận văn thạc sĩ của mình. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu: với đề tài này tác giả mong muốn giải quyết hai mục tiêu sau: Thứ nhất, luận văn làm rõ thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý.
Thứ hai, đề xuất xây dựng và tổ chức thực hiện văn hóa doanh nghiệp cho Trung tâm đảo tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý. Nhiệm vụ nghiên cứu: Đê đạt đợc mục đích trên luận văn cần tập trung thực hiện những nhiệm vụ sau: + Đầu tiên, luận văn khái quát lại những lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp, chỉ rõ tác động của văn hóa doanh nghiệp tới sự phát triển của doanh nghiệp, xác định vai trò và trách nhiệm xây dựng VHDN. + Thứ hai, khảo sát, nghiên cứu, nhận xét, đánh giá thực trạng văn hóa doanh nghiệp tại Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản. Từ đó đa ra yêu cầu cần xây dựng VHDN cho Trung tâm.
+ Thứ ba, đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả xây dựng và tổ chức thực hiện VHDN cho Trung tâm đảo tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý. Đối tơJợng và phạm vi nghiên cứu Doi toyong nghién cứu: là vấn đề xây dựng và tô chức thực hiện văn hóa doanh nghiệp cho Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý bao gồm vấn đề thực trạng của xây dựng văn hóa doanh nghiệp của cơ quan. Pham vỉ nghiên cứu: - Phạm vi nội dung: Thực trạng việc xây dựng và thực hiện văn hóa doanh nghiệp tại Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý - Phạm vi không gian: tại Trung tâm đào tạo Nghiên cứu Khoa học Tổ chức và Quản lý - Phạm vi thời gian: 2007 - 2019 là khoảng thời gian từ khi bắt đầu thành lập Trung tâm tới nay. Lịch sử nghiên cứu Nghiên cứu về vấn đề văn hóa doanh nghiệp đã đợc rất nhiều nhà khoa học, nhà lý luận, nhà nghiên cứu quan tâm.
Cho đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực này nh các giáo trình, tập bài giảng; đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nớc, cấp Bộ, luận văn thạc sĩ; khóa luận tốt nghiệp. có liên quan đến đề tài nghiên cứu này. Dới đây là một số những công trình tiêu biểu của một số tác giả nghiên cứu vé van dé nay: Một số cuỗn sách, giáo trình: Giáo trình “Văn hoá kinh doanh” Dơng Thị Liễu (chủ biên), 2012. Văn hoá kinh doanh.
Hà Nội: Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân. Cuốn giáo trình này trình bày rõ tổng quan các kiến thức chung về văn hóa kinh doanh nh khái niệm, đặc điểm, vai trò, các nhận tố tác động đến văn hóa kinh doanh và một số phơng pháp xây dựng văn hóa kinh doanh ở một chủ thể kinh doanh cu thé, vai trò và ảnh hong của văn hóa kinh doanh trong hoạt động kinh tế. Nh vậy, cuốn giáo trình đã đề cập tơng đối đầy đủ những lý luận về văn hóa kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp và đây cũng là những vấn đề mà tác giả trình bày trong luận văn của mình đề còng bàn luận thêm về vấn đề này cũng nh bổ sung thêm một số quan điểm của tác giả về lý luận chung. Cuốn sách cũng giúp tác giả nhận thức đợc vai trò, ảnh hởng của văn hóa kinh doanh nh một nhân tố quan trọng đối với sự phát triển kinh doanh, nâng cao tầm nhìn quản lý, và hiểu đợc sự phong phú, đa dang và vai trò của các nhân tố văn hóa kết tỉnh trong hoạt động kinh doanh để xây dựng các mối quan hệ kinh doanh lành mạnh, hớng đến những lợi ích bền vững.
Giáo trình “Đạo đức kinh doanh và văn hoá công ty” của PGS.TS Nguyễn Mạnh Quân, Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân, 2012. Giáo trình tập trung vào trình bày những vấn đề lý luận nh khái niệm, quan điểm, phơng pháp luận về đạo đức kinh doanh và văn hóa Công ty (văn hóa doanh nghiệp). Về văn hóa doanh nghiệp, giáo trình đã nêu các biểu tợng, mô hình và các nhân tố ảnh hởng của 10 văn hóa doanh nghiệp nhằm giúp ngời đọc hiểu đợc bản sắc văn hóa của một doanh nghiệp là gì, các biểu hiện của chúng và những tác nhân cơ bản tạo dựng nên bản sắc văn hóa của một doanh nghiệp. Cuốn sách cũng giúp cho tác giả hệ thống đợc tơng đối đầy đủ cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp, văn hóa kinh doanh nói chung và đây cũng là những vấn đề mà tác giả đề cập tại chơng I của bài luận văn.
Một số đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nóc, cấp Bộ về văn hóa doanh nghiệp Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nớc: “Nhân cách doanh nhân và văn hóa doanh nghiệp” của tác giả PGS.TS Phùng Xuân Nhạ, năm 2011; Đề tài “Văn hóa doanh nghiệp: một số vẫn đề và giải pháp” của tác giả PGS.