Viện Kiểm Sát Tham Gia Tố Tụng Dân Sự Theo Quy Định Của Bộ Luật Tố Tụng Dân Sự Việt Nam Năm 2004

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự theo quy định của bộ luật tố tụng dân sự việt nam năm, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Công Bình
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự
• Đề tài: Viện Kiểm Sát Tham Gia Tố Tụng Dân Sự Theo Quy Định Của Bộ Luật Tố Tụng Dân Sự Việt Nam Năm 2004
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUY ĐỊNH VIỆN KIỂM SÁT THAM GIA TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của việc Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.1.1. Khái niệm việc Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.1.2. Đặc điểm của việc Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.1.3. Ý nghĩa của việc Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.2. Cơ sở của việc pháp luật quy định Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.2.1. Cơ sở lý luận của việc pháp luật quy định Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.2.2. Cơ sở thực tiễn của việc pháp luật quy định Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 1.3. Sơ lược sự hình thành và phát triển các quy định của pháp luật Việt Nam từ năm 1945 đến nay về việc tham gia tố tụng dân sự của Viện kiểm sát
• 1.3.1. Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1960
• 1.3.2. Giai đoạn từ năm 1960 đến năm 1989
• 1.3.3. Giai đoạn từ năm 1989 đến năm 2004
• 1.3.4. Giai đoạn từ năm 2004 đến nay
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM NĂM 2004 VỀ VIỆN KIỂM SÁT THAM GIA TỐ TỤNG DÂN SỰ
• 2.1. Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự theo thủ tục sơ thẩm
• 2.2. Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự theo thủ tục phúc thẩm
• 2.3. Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự trong thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN VIỆN KIỂM SÁT THAM GIA TỐ TỤNG DÂN SỰ THEO QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ NĂM 2004 VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Thực tiễn Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004
• 3.2. Những hạn chế, vướng mắc trong việc Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004
• 3.3. Các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự
• 3.3.1. Những kiến nghị về hoàn thiện pháp luật
• 3.3.2. Những kiến nghị về thực hiện pháp luật
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Viện Kiểm Sát Tham Gia Tố Tụng Dân Sự

Viện Kiểm Sát nhân dân (VKSND) đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tư pháp Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực tố tụng dân sự. Theo quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2004, VKSND có nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự. Điều này không chỉ đảm bảo tính pháp chế mà còn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan. Việc tham gia của VKSND trong tố tụng dân sự giúp tăng cường sự công bằng và minh bạch trong quá trình xét xử.

1.1. Khái Niệm Viện Kiểm Sát Tham Gia Tố Tụng Dân Sự

Viện Kiểm Sát tham gia tố tụng dân sự là hoạt động của VKSND nhằm kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự. Điều này bao gồm việc kiểm tra các hoạt động của Tòa án và các bên tham gia tố tụng, đảm bảo rằng mọi quyết định được đưa ra đều phù hợp với quy định của pháp luật.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Tham Gia Tố Tụng Dân Sự

Việc VKSND tham gia tố tụng dân sự có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và tổ chức. Nó giúp đảm bảo rằng các quyết định của Tòa án được thực hiện đúng đắn và công bằng, đồng thời góp phần nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Tham Gia Tố Tụng Dân Sự

Mặc dù VKSND có vai trò quan trọng trong tố tụng dân sự, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực hiện nhiệm vụ này. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự hạn chế về quyền hạn của VKSND trong một số trường hợp, dẫn đến việc không thể bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên một cách hiệu quả. Ngoài ra, sự thiếu hụt về nguồn lực và nhân sự cũng là một yếu tố cản trở.

2.1. Những Hạn Chế Trong Quyền Hạn Của Viện Kiểm Sát

Quyền hạn của VKSND trong tố tụng dân sự còn hạn chế, đặc biệt là trong việc kháng nghị các bản án, quyết định của Tòa án. Điều này có thể dẫn đến việc không bảo vệ được quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Lực Và Nhân Sự

Sự thiếu hụt về nguồn lực và nhân sự trong VKSND cũng ảnh hưởng đến khả năng thực hiện nhiệm vụ kiểm sát. Việc này có thể dẫn đến việc không đủ nhân lực để tham gia đầy đủ vào các vụ việc dân sự, từ đó làm giảm hiệu quả của hoạt động kiểm sát.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Tham Gia Tố Tụng Dân Sự

Để nâng cao hiệu quả của việc VKSND tham gia tố tụng dân sự, cần có những giải pháp cụ thể. Một trong những giải pháp quan trọng là cải cách quy định pháp luật để mở rộng quyền hạn của VKSND trong tố tụng dân sự. Bên cạnh đó, cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ kiểm sát viên.

3.1. Cải Cách Quy Định Pháp Luật

Cần xem xét và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan đến quyền hạn của VKSND trong tố tụng dân sự. Việc này sẽ giúp VKSND có thể thực hiện tốt hơn vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ kiểm sát viên là rất cần thiết. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng công việc mà còn nâng cao hiệu quả của hoạt động kiểm sát trong tố tụng dân sự.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Viện Kiểm Sát Trong Tố Tụng Dân Sự

Việc VKSND tham gia tố tụng dân sự đã được áp dụng thực tiễn trong nhiều vụ việc. Các hoạt động của VKSND không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn góp phần nâng cao chất lượng xét xử của Tòa án. Thực tiễn cho thấy, sự tham gia của VKSND đã giúp phát hiện và ngăn chặn nhiều vi phạm pháp luật trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự.

4.1. Các Vụ Việc Tiêu Biểu

Có nhiều vụ việc tiêu biểu mà sự tham gia của VKSND đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Những vụ việc này cho thấy vai trò không thể thiếu của VKSND trong hệ thống tư pháp.

4.2. Kết Quả Đạt Được

Kết quả từ việc VKSND tham gia tố tụng dân sự đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng xét xử. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp mà còn nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp.

V. Kết Luận Về Vai Trò Của Viện Kiểm Sát Trong Tố Tụng Dân Sự

Viện Kiểm Sát nhân dân có vai trò quan trọng trong việc tham gia tố tụng dân sự, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và tổ chức. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả hơn nữa, cần có những cải cách và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao quyền hạn và năng lực của VKSND trong lĩnh vực này.

5.1. Tương Lai Của Viện Kiểm Sát Trong Tố Tụng Dân Sự

Tương lai của VKSND trong tố tụng dân sự sẽ phụ thuộc vào việc cải cách pháp luật và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ. Việc này sẽ giúp VKSND thực hiện tốt hơn vai trò của mình trong hệ thống tư pháp.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Cách

Cần có những chính sách cụ thể nhằm cải cách và nâng cao hiệu quả hoạt động của VKSND trong tố tụng dân sự. Điều này sẽ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và tổ chức một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn cải cách tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 49-NQ/TW năm 2005 và Nghị quyết 08-NQ/TW năm 2002 của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước, trong đó có hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự. Khi Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2005, việc thu hẹp thẩm quyền kiểm sát và bãi bỏ quyền khởi tố vụ án dân sự của Viện kiểm sát nhân dân đã bộc lộ nhiều khoảng trống pháp lý, dẫn đến tỷ lệ bản án bị hủy hoặc sửa do vi phạm thủ tục chiếm khoảng 12% đến 15% tại một số tòa án địa phương trong giai đoạn đầu thực thi.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề lý luận và thực tiễn về sự tham gia của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng dân sự, đánh giá toàn diện các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 cùng Luật sửa đổi, bổ sung năm 2011. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ vị trí pháp lý, nhiệm vụ, quyền hạn của Kiểm sát viên ở từng giai đoạn tố tụng, khảo sát thực trạng công tác kiểm sát tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2 năm (2011 - 2012), từ đó đề xuất 4 nhóm giải pháp hoàn thiện thể chế và nâng cao kỹ năng kiểm sát.

Phạm vi nghiên cứu bao quát quá trình phát triển pháp luật tố tụng từ năm 1945 đến năm 2014, với trọng tâm là các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành và dữ liệu thực tế tại địa bàn thành phố Hà Nội. Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn cao, đóng góp cơ sở lý luận giúp nâng cao tỷ lệ kháng nghị được Tòa án chấp nhận đạt trên 85% và giảm thiểu hơn 20% các sai sót thủ tục trong công tác thụ lý, xét xử vụ việc dân sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nguyên tắc kiểm soát quyền lực tư pháp được ghi nhận tại Điều 107 đến Điều 109 của Hiến pháp năm 2013, khẳng định chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát là cơ chế giám sát mang tính quyền lực nhà nước độc lập nhằm bảo đảm pháp luật được thực thi thống nhất. Đồng thời, nghiên cứu kết hợp lý thuyết về quyền tự định đoạt của đương sự trong tố tụng dân sự quy định tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 để phân định ranh giới giữa sự can thiệp của cơ quan công quyền và quyền tự do ý chí của các bên tranh chấp.

Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh 4 khái niệm trụ cột:

1. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự: Hoạt động giám sát của Viện kiểm sát đối với Tòa án, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng theo Điều 21 Bộ luật Tố tụng dân sự.
2. Quyền yêu cầu, kiến nghị và kháng nghị: Hệ thống công cụ pháp lý bảo đảm tính tối thượng của pháp luật đối với các bản án, quyết định chưa có hiệu lực hoặc đã có hiệu lực pháp luật.
3. Hoạt động thu thập và xác minh chứng cứ: Thẩm quyền nghiệp vụ của Viện kiểm sát theo Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự và hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-VKSTC-TANDTC.
4. Phát biểu của Kiểm sát viên tại phiên tòa, phiên họp: Sự phân định giữa kiểm sát thủ tục tố tụng và quan điểm giải quyết nội dung vụ việc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập từ hơn 2.500 hồ sơ vụ việc dân sự, kinh doanh thương mại, lao động và hôn nhân gia đình được thụ lý tại Tòa án nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội trong 24 tháng (từ tháng 01/2011 đến tháng 12/2012). Nguồn dữ liệu thứ cấp bao gồm báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 và các số liệu thống kê của Viện kiểm sát nhân dân tối cao từ năm 2002 đến năm 2012.

Phương pháp chọn mẫu điển hình có chủ đích được áp dụng để khảo sát các vụ án tranh chấp đất đai, nhà ở phức tạp và các vụ việc có đương sự là người chưa thành niên. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm làm nổi bật những vướng mắc điển hình trong quá trình áp dụng Điều 21 sửa đổi của Bộ luật Tố tụng dân sự. Quá trình phân tích kết hợp phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, phương pháp so sánh luật học qua 4 thời kỳ lập pháp (1945-1960, 1960-1989, 1989-2004 và 2004-2014) và phương pháp thống kê mô tả để lượng hóa chính xác hiệu quả kháng nghị, kiến nghị của Kiểm sát viên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc thực hiện quyền kháng nghị của Viện kiểm sát có sự chuyển biến rõ rệt về chất lượng sau khi Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 đi vào chiều sâu. Báo cáo ngành cho thấy tỷ lệ chấp nhận kháng nghị phúc thẩm dân sự của Tòa án đã tăng từ mức 50% - 55% trong giai đoạn trước năm 2004 lên mức 80% - 82% trong giai đoạn sau năm 2005. Đặc biệt, tỷ lệ chấp nhận kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt mức rất cao, dao động từ 90% đến 96%.

Thứ hai, việc mở rộng diện các vụ án Viện kiểm sát tham gia phiên tòa sơ thẩm theo Luật sửa đổi, bổ sung năm 2011 (bổ sung các vụ án liên quan đến đất đai, nhà ở, tài sản công và người yếu thế) đã làm tăng khoảng 35% đến 40% khối lượng công việc kiểm sát xét xử tại Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội trong năm 2012 so với năm 2011. Cụ thể, số phiên tòa có Kiểm sát viên tham gia tăng từ 1.120 phiên năm 2011 lên hơn 1.500 phiên năm 2012.

Thứ ba, nghiên cứu phát hiện khoảng 18% thông báo thụ lý vụ án và quyết định đưa vụ án ra xét xử bị chuyển chậm so với thời hạn luật định (quá 3 ngày làm việc đối với thụ lý theo Điều 174 và quá 5 ngày làm việc đối với quyết định xét xử theo Điều 195). Tình trạng này làm rút ngắn thời gian nghiên cứu hồ sơ 15 ngày của Kiểm sát viên, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng phát biểu tại phiên tòa.

Thứ tư, việc quy định Kiểm sát viên không phát biểu về nội dung giải quyết vụ án sơ thẩm theo Điều 234 sửa đổi đã khắc phục được hiện tượng định hướng xét xử, giúp giảm khoảng 25% các khiếu nại của đương sự về tính khách quan của Viện kiểm sát so với giai đoạn áp dụng Thông tư liên tịch số 03/2005/TTLT-TANDTC-VKSNDTC.

Thảo luận kết quả

Các số liệu thống kê tại Bảng 3.1, Bảng 3.2 và Bảng 3.3 của luận văn phản ánh mối liên hệ chặt chẽ giữa mức độ can thiệp của Viện kiểm sát và tỷ lệ ổn định của các bản án sơ thẩm. Khi Kiểm sát viên tham gia kiểm sát chặt chẽ từ khâu thụ lý và thu thập chứng cứ, số lượng bản án bị cấp phúc thẩm tuyên hủy hoặc sửa giảm trung bình khoảng 30% tại các đơn vị quận, huyện.

Nguyên nhân chính dẫn đến những hạn chế thực tiễn bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ giữa Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002, cùng với áp lực thụ lý án dân sự tăng bình quân 10% mỗi năm tại các đô thị lớn. Kết quả nghiên cứu tương đồng với nhận định của nhiều chuyên gia tư pháp, khẳng định việc mở rộng phạm vi kiểm sát theo Luật sửa đổi năm 2011 là bước đi phù hợp với điều kiện trình độ dân trí và năng lực tranh tụng của người dân Việt Nam hiện nay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Sửa đổi, bổ sung các điều khoản trong Bộ luật Tố tụng dân sự: Cần quy định cụ thể cơ chế và chế tài đối với việc Tòa án chậm chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu. Bổ sung quy định cho phép Viện kiểm sát có quyền gia hạn thời gian nghiên cứu hồ sơ từ 15 ngày lên 20 ngày đối với các vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất phức tạp có từ 5 đương sự trở lên, hoàn thành trong giai đoạn lập pháp 2014 - 2015.
2. Hoàn thiện hướng dẫn liên ngành: Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao ban hành thông tư thay thế hoặc bổ sung Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-VKSTC-TANDTC, quy định rõ các tiêu chí xác định vụ việc cần Viện kiểm sát tham gia phiên họp xét kháng cáo quá hạn trong thời hạn chuẩn bị 5 ngày làm việc.
3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm sát: Tăng cường tối thiểu 2 đợt tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu mỗi năm cho 100% Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát dân sự tại các Viện kiểm sát cấp huyện; trang bị kỹ năng hỏi, kỹ năng phát hiện vi phạm tố tụng và kỹ năng tranh luận thực chất tại phiên tòa.
4. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin: Xây dựng hệ thống phần mềm quản lý án dân sự dùng chung giữa Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân hai cấp thành phố Hà Nội, đặt mục tiêu số hóa 100% việc gửi nhận thông báo thụ lý trong thời hạn 3 ngày làm việc, giảm 40% thời gian luân chuyển hồ sơ giấy từ năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Kiểm sát viên và chuyên viên ngành Kiểm sát: Giúp củng cố kỹ năng kiểm sát bản án, phương pháp lập hồ sơ kiểm sát và kỹ năng xây dựng bài phát biểu chuẩn mực tại phiên tòa sơ thẩm, phiên họp phúc thẩm theo đúng hướng dẫn của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
2. Thẩm phán và Thư ký Tòa án: Tài liệu hỗ trợ nắm bắt các lỗi tố tụng thường bị Viện kiểm sát kháng nghị, từ đó tối ưu hóa quy trình tống đạt văn bản và gửi hồ sơ đúng thời hạn 3 ngày và 5 ngày làm việc.
3. Luật sư và người hành nghề luật: Giúp nhận diện rõ thẩm quyền, vai trò của Kiểm sát viên tại từng giai đoạn tố tụng để xây dựng chiến lược tranh tụng, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ khi tham gia phiên tòa dân sự.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Luật Dân sự: Nguồn tài liệu học thuật giá trị cung cấp bức tranh tổng thể về lịch sử lập pháp tố tụng dân sự Việt Nam từ năm 1945 đến năm 2014 cùng hệ thống dữ liệu thực chứng chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Viện kiểm sát nhân dân có quyền khởi tố vụ án dân sự theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 không?

Không. Khác với quy định tại Pháp lệnh năm 1989 và Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 (khởi tố 104 vụ giai đoạn 2002-2004), Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 đã bãi bỏ quyền khởi tố vụ án dân sự của Viện kiểm sát nhằm tôn trọng tuyệt đối quyền tự định đoạt và khởi kiện của đương sự theo Điều 5.

Tại phiên tòa sơ thẩm vụ án dân sự, Kiểm sát viên được phát biểu những nội dung nào?

Theo Điều 234 sửa đổi năm 2011 và Thông tư liên tịch số 04/2012, Kiểm sát viên chỉ phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và người tham gia tố tụng từ khi thụ lý đến trước khi nghị án, tuyệt đối không phát biểu quan điểm về việc giải quyết nội dung tranh chấp của vụ án.

Thời hạn chuyển hồ sơ và thời gian nghiên cứu hồ sơ của Viện kiểm sát cấp sơ thẩm là bao lâu?

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát cùng cấp. Viện kiểm sát có thời hạn tối đa 15 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ để nghiên cứu và trả lại hồ sơ cho Tòa án mở phiên tòa theo Điều 195 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Viện kiểm sát có quyền tự thu thập chứng cứ trong quá trình giải quyết vụ án dân sự không?

Theo Điều 85 sửa đổi và Điều 4 Thông tư liên tịch số 04/2012, Viện kiểm sát có quyền yêu cầu cá nhân, cơ quan cung cấp tài liệu, chứng cứ trong thời hạn 15 ngày để bảo đảm thực hiện thẩm quyền kháng nghị hoặc bảo vệ quan điểm kháng nghị tại phiên tòa phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.

Tỷ lệ kháng nghị của Viện kiểm sát được Tòa án chấp nhận trong thực tiễn đạt mức bao nhiêu?

Giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2012, chất lượng kháng nghị được nâng cao rõ rệt: tỷ lệ kháng nghị phúc thẩm được Tòa án chấp nhận đạt từ 80% đến 82% (tăng hơn 25% so với giai đoạn trước), và tỷ lệ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm được chấp nhận đạt mức ấn tượng từ 90% đến 96%.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chế định Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự qua 4 giai đoạn lập pháp từ năm 1945 đến năm 2014.
• Đánh giá sâu sắc các điểm tiến bộ và hạn chế của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 cùng Luật sửa đổi, bổ sung năm 2011 trong việc phân định thẩm quyền kiểm sát.
• Phân tích số liệu thực tiễn tại thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 - 2012, chỉ ra 4 nhóm vướng mắc trọng tâm về chuyển giao hồ sơ và phát biểu tại phiên tòa.
• Đề xuất 4 giải pháp đồng bộ về sửa đổi pháp luật, ban hành thông tư liên tịch, tập huấn chuyên môn và ứng dụng công nghệ thông tin trong giai đoạn 2014 - 2020.
• Đây là công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc, đóng góp nguồn tư liệu quý báu cho công tác lập pháp và hoạt động thực hành quyền tư pháp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUY ĐỊNH VIỆN KIỂM SÁT THAM GIA TỐ TỤNG DÂN SỰ 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC VIỆN KIỂM SÁT THAM GIA TỐ TỤNG DÂN SỰ 1. Khái niệm việc Viện kiểm sát tham gia tố tụng dân sự Xã hội là hệ thống các quan hệ đa dạng và phức tạp và chủ thể khi tham gia vào các quan hệ xã hội phải thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật. Một chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật sẽ xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể khác.

Do đó, để duy trì trật tự xã hội Nhà nước thiết lập cơ chế pháp lý bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể. Khi có tranh chấp phát sinh, chủ thể có quyền, lợi ích bị xâm phạm có thể yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Khi đó, Tòa án sẽ tiến hành những hành vi nhất định để giải quyết một tranh chấp dân sự. Theo quy định tại Điều 1 BLTTDS thì TTDS bao gồm khởi kiện, hòa giải, xét xử sơ thẩm, xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm và thi hành án.

Từ đó có thể hiểu "tố tụng dân sự" là quá trình bao gồm các hoạt động của Tòa án và VKSND trong việc giải quyết các vụ việc dân sự. Nếu như luật tố tụng hình sự bao gồm các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự thì luật tố tụng dân sự bao gồm các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong TTDS để đảm bảo việc giải quyết vụ việc dân sự và thi hành án dân sự đúng đắn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức và lợi ích của nhà nước. Ở Việt Nam, hệ thống VKSND ra đời từ năm 1960, xuất phát từ nhu cầu của cách mạng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi pháp luật phải được chấp 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hành nghiêm chỉnh và thống nhất, vì lẽ trên phải tổ chức ra VKSND nhằm giữ vững pháp chế Xã hội chủ nghĩa, đảm bảo cho pháp luật được thi hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Ngay từ ngày đầu mới thành lập, chức năng cơ bản nhất của VKSND đã được xác định trong Luật tổ chức VKSND năm 1960 là "kiểm sát việc tuân theo pháp luật, đảm bảo cho pháp luật được thi hành nghiêm chỉnh và thống nhất" [17].

Đến nay, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 đã xác định rõ vị trí, chức năng của VKSND tại chương VIII, từ Điều 107 đến 109. Theo đó: Viện kiểm sát nhân dân có nhiệm vụ bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất [26]. Trong quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, việc tham gia TTDS của VKSND nhằm kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình tố tụng đảm bảo cho tính pháp chế của các phán quyết của Tòa án, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà nước và các thành viên trong xã hội.