Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa vận dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa máclênin vào phát triển kinh tế tư nhân ở việt nam

Tài liệu nghiên cứu Kỷ yếu hội thảo khoa học cấp khoa vận dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa máclênin vào phát, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Lý Luận Chính Trị
• Đề tài: Vận Dụng Nguyên Lý Chủ Nghĩa Mác-Lênin Vào Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Hội Thảo Khoa Học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Phần I: Những quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin về kinh tế tư nhân và vai trò của kinh tế tư nhân ở Việt Nam
• 1.1. Quan điểm về kinh tế tư nhân trong chính sách kinh tế mới (NEP) của V.I.Lênin
• 1.2. Một số vấn đề đặt ra đối với việc phát triển kinh tế tư nhân ở Việt Nam hiện nay
• 2. Phần II: Vận dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin vào phát triển kinh tế tư nhân ở Việt Nam
• 2.1. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về kinh tế tư nhân
• 2.2. Sự vận dụng nguyên tắc thống nhất lý luận với thực tiễn của Đảng
• 2.3. Vai trò của Nhà nước trong kiến trúc kinh tế tư nhân ở Việt Nam hiện nay
• 2.4. Những hướng tăng cường đối với kinh tế tư nhân ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
• 2.5. Nguyên lý về sự phát triển của triết học Mác - Lênin trong nhận thức của Đảng Cộng sản về kinh tế tư nhân ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng quan về vận dụng nguyên lý chủ nghĩa Mác Lênin vào phát triển kinh tế tư nhân

Chủ nghĩa Mác-Lênin đã cung cấp những nguyên lý cơ bản cho việc phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam. Những nguyên lý này không chỉ giúp định hình chính sách kinh tế mà còn tạo ra nền tảng cho sự phát triển bền vững. Việc áp dụng các nguyên lý này vào thực tiễn sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.1. Nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin trong kinh tế

Chủ nghĩa Mác-Lênin nhấn mạnh vai trò của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất. Những nguyên lý này giúp xác định cách thức phát triển kinh tế tư nhân một cách hợp lý và hiệu quả.

1.2. Vai trò của kinh tế tư nhân trong phát triển kinh tế Việt Nam

Kinh tế tư nhân đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra việc làm, tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân. Sự phát triển của khu vực này cần được khuyến khích và hỗ trợ từ chính sách nhà nước.

II. Những thách thức trong việc phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam

Mặc dù kinh tế tư nhân có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh không công bằng, thiếu hỗ trợ từ chính sách và rào cản pháp lý. Để phát triển bền vững, cần có những giải pháp cụ thể.

2.1. Cạnh tranh không công bằng trong thị trường

Nhiều doanh nghiệp tư nhân gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp nhà nước. Điều này dẫn đến sự bất bình đẳng trong cơ hội phát triển.

2.2. Thiếu hỗ trợ từ chính sách nhà nước

Chính sách hỗ trợ cho kinh tế tư nhân còn hạn chế, dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp không thể phát triển đúng tiềm năng của mình.

III. Phương pháp phát triển kinh tế tư nhân theo nguyên lý Mác Lênin

Để phát triển kinh tế tư nhân, cần áp dụng các phương pháp phù hợp với nguyên lý Mác-Lênin. Những phương pháp này bao gồm việc khuyến khích đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch.

3.1. Khuyến khích đầu tư vào kinh tế tư nhân

Cần có các chính sách ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp tư nhân để khuyến khích đầu tư và phát triển.

3.2. Tạo môi trường kinh doanh minh bạch

Môi trường kinh doanh cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tư nhân hoạt động hiệu quả và bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn của nguyên lý Mác Lênin trong phát triển kinh tế tư nhân

Việc áp dụng nguyên lý Mác-Lênin vào thực tiễn phát triển kinh tế tư nhân đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp tư nhân đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng chính sách hỗ trợ

Nhiều doanh nghiệp đã được hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ, giúp họ phát triển và mở rộng quy mô sản xuất.

4.2. Tăng trưởng kinh tế nhờ vào kinh tế tư nhân

Kinh tế tư nhân đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của Việt Nam, tạo ra nhiều việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kinh tế tư nhân tại Việt Nam

Kinh tế tư nhân có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế Việt Nam. Việc áp dụng nguyên lý Mác-Lênin sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả sản xuất. Tương lai của kinh tế tư nhân tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào sự hỗ trợ từ chính sách và môi trường kinh doanh.

5.1. Tương lai của kinh tế tư nhân trong bối cảnh hội nhập

Kinh tế tư nhân cần phải thích ứng với bối cảnh hội nhập quốc tế để phát triển bền vững và cạnh tranh hiệu quả.

5.2. Định hướng phát triển kinh tế tư nhân trong thời gian tới

Cần có các chính sách cụ thể để hỗ trợ và phát triển kinh tế tư nhân, nhằm đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Vận Dụng Những Nguyên Lý Cơ Bản Của Chủ Nghĩa Mác - Lênin Vào Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Ở Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Question): Làm thế nào để vận dụng sáng tạo các nguyên lý nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin—đặc biệt là quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và di sản Chính sách kinh tế mới (NEP) của V.I. Lênin—vào việc định vị, giải phóng và phát triển kinh tế tư nhân (KTTN) trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam hiện nay?
• Tổng quan phương pháp luận (Methodology Snapshot): Công trình sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp lịch sử - logic, phân tích văn bản học các tác phẩm kinh điển của C. Mác và V.I. Lênin, khảo cứu hệ thống văn kiện Đảng (trọng tâm là Nghị quyết 10-NQ/TW khóa XII), cùng phân tích dữ liệu thứ cấp về thực trạng doanh nghiệp Việt Nam.
• Phát hiện then chốt (Key Findings): Nghiên cứu khẳng định KTTN không đối lập với bản chất của thời kỳ quá độ lên CNXH mà là một cấu thành khách quan, động lực quan trọng hàng đầu giải phóng sức sản xuất. Bài học từ NEP chứng minh việc sử dụng quan hệ hàng hóa - tiền tệ và lợi ích cá nhân là quy luật phổ biến. Đồng thời, nghiên cứu chỉ rõ tính hai mặt của KTTN đòi hỏi vai trò kiến tạo, điều tiết và kiểm soát sắc bén của Nhà nước pháp quyền XHCN.
• Hàm ý chính sách (Implications): Tạo tiền đề lý luận vững chắc để tiếp tục đổi mới thể chế, bảo hộ quyền tài sản, bình đẳng hóa tiếp cận nguồn lực (đất đai, vốn, công nghệ), phát triển văn hóa doanh nhân và ngăn ngừa nguy cơ “chủ nghĩa tư bản thân hữu”.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Thực trạng nhận thức và khoảng trống nghiên cứu

Trong một thời gian dài trước thời kỳ Đổi mới (1986), do nhận thức giáo điều và nóng vội về chế độ công hữu thuần nhất, tư duy lý luận đã tuyệt đối hóa mô hình kinh tế quốc doanh và tập thể, đồng thời kỳ thị, xóa bỏ kinh tế tư nhân. Mặc dù công cuộc Đổi mới đã từng bước giải phóng khu vực tư nhân, song trong nhận thức xã hội và một bộ phận cán bộ quản lý vẫn còn tồn tại những định kiến, hoài nghi: liệu phát triển KTTN có dẫn đến "chuyển hóa tư bản chủ nghĩa", có làm gia tăng bóc lột và làm chệch hướng XHCN?

Khoảng trống lý luận cốt lõi nằm ở việc thiếu vắng những luận giải khoa học thấu đáo, mang tính hệ thống từ gốc rễ học thuyết Mác - Lênin để chứng minh rằng: sự tồn tại của KTTN là tất yếu khách quan trong thời kỳ quá độ, hoàn toàn phù hợp với các quy luật kinh tế biện chứng chứ không phải là sự "nhượng bộ tạm thời" mang tính tình thế.

Tính thời sự và ý nghĩa chiến lược

Nghiên cứu được tổng thuật tại thời điểm then chốt khi Đảng Cộng sản Việt Nam ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW (Hội nghị Trung ương 5 khóa XII) về “Phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN”. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và làn sóng Cách mạng Công nghiệp 4.0, khu vực tư nhân đóng góp hơn 40% GDP, thu hút 85% lực lượng lao động nhưng phần lớn vẫn là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, năng lực cạnh tranh còn hạn chế. Do đó, việc tái thẩm định các nguyên lý kinh điển để hoàn thiện thể chế kinh tế là nhiệm vụ vừa cấp bách về thực tiễn, vừa có giá trị trường tồn về mặt tư tưởng.

---

Phương pháp luận và cách tiếp cận (350-400 từ)

Công trình kỷ yếu hội thảo khoa học tập hợp trí tuệ của các nhà khoa học lý luận chính trị, luật học và kinh tế học chính trị thông qua quy trình nghiên cứu liên ngành chuẩn mực:

1. Thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Nghiên cứu được thiết kế theo mô hình định tính kết hợp phân tích đối sánh lịch sử - thể chế. Khung phân tích đi từ cấp độ lý thuyết trừu tượng (các quy luật phát triển kinh tế của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng của V.I. Lênin trong Chính sách kinh tế mới - NEP 1921) đến cấp độ phân tích thể chế cụ thể (đường lối Đổi mới của Đảng qua các kỳ Đại hội) và kiểm chứng qua thực tiễn vận hành của nền kinh tế Việt Nam.

2. Phương pháp thu thập dữ liệu (Data Collection)

• Tư liệu kinh điển và văn kiện: Khai thác hệ thống văn bản gốc từ V.I. Lênin Toàn tập (đặc biệt là các tác phẩm về "Bàn về thuế lương thực", "Chính sách kinh tế mới"), các Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc từ Đại hội VI (1986) đến Đại hội XII (2016), và Nghị quyết Trung ương chuyên đề.
• Dữ liệu thực chứng: Dữ liệu thống kê về tỷ trọng đóng góp GDP, cơ cấu vốn đầu tư, quy mô doanh nghiệp, năng suất lao động từ Cục Phát triển Doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Tổng cục Thống kê và Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam.

3. Kỹ thuật phân tích và độ tin cậy (Analysis & Rigor)

• Phương pháp phân tích văn bản và khái niệm: Chuẩn hóa khái niệm KTTN dưới hai lăng kính: khoa học kinh tế thị trường hiện đại (khu vực tư nhân ngoài công lập) và kinh tế chính trị học Mác - Lênin (sở hữu cá thể, tiểu chủ, tư bản tư nhân).
• Nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn: Kiểm định tính đúng đắn của lý thuyết thông qua những bước ngoặt lịch sử: từ sai lầm của "Chính sách cộng sản thời chiến" tại Nga Xô-viết và thời kỳ bao cấp ở Việt Nam, đến sự bứt phá khi đổi mới tư duy, thực hiện "khoán hộ" và Luật Doanh nghiệp.

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (400-450 từ)

Báo cáo nghiên cứu đã đúc kết bốn phát hiện khoa học mang tính đột phá:

1. Quy luật khách quan về sự phù hợp giữa QHSX và LLSX

Quy luật quan hệ sản xuất phải phù hợp với tính chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là nguyên lý phổ quát. Với một nền kinh tế có xuất phát điểm nông nghiệp lạc hậu, trình độ lực lượng sản xuất phân tán, đa tầng nấc như Việt Nam, việc duy trì cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, trong đó có KTTN, là yêu cầu bắt buộc. Sự nóng vội xác lập quan hệ sở hữu công cộng thuần nhất khi lực lượng sản xuất chưa đạt tới trình độ xã hội hóa cao sẽ trực tiếp kìm hãm, thậm chí phá hoại sức sản xuất.

2. Giá trị thời đại của Chính sách Kinh tế Mới (NEP)

Kinh nghiệm lịch sử từ NEP (1921) của V.I. Lênin chứng minh:

• Chuyển từ mệnh lệnh hành chính sang sử dụng quan hệ hàng hóa - tiền tệ, tự do thương nghiệp, chế độ hạch toán kinh tế và thuế lương thực là "đòn bẩy chủ yếu".
• Thừa nhận lợi ích thiết thân của người lao động và nhà đầu tư cá nhân là động lực trực tiếp của sản xuất.
• Cho phép tư bản tư nhân trong nước và tư bản nước ngoài hoạt động (thông qua hình thức tô nhượng, hợp đồng kinh tế) dưới sự dẫn dắt của "Chủ nghĩa tư bản Nhà nước" nhằm tranh thủ vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản trị.

Tiêu chí	Chính sách Cộng sản thời chiến (1918 - 1921)	Chính sách Kinh tế mới - NEP (1921)
Cơ chế phân phối	Trưng thu lương thực thừa, phân phối tem phiếu	Thu thuế lương thực cố định, tự do lưu thông phần dư thừa
Thành phần kinh tế	Độc quyền quốc doanh, triệt tiêu kinh doanh tư nhân	Kinh tế nhiều thành phần, khuyến khích cá thể & tư bản tư nhân
Động lực phát triển	Mệnh lệnh hành chính, tinh thần "xung phong"	Lợi ích thiết thân của cá nhân, quan hệ hàng hóa - tiền tệ
Kết quả thực tế	Nông nghiệp suy thoái, khủng hoảng KT-XH trầm trọng	Khôi phục sản xuất nhanh chóng, củng cố liên minh công - nông

3. Vị thế và đóng góp thực tiễn của KTTN Việt Nam

Sau hơn 30 năm Đổi mới, KTTN đã khẳng định vai trò là động lực then chốt:

• Đóng góp ổn định từ 39% - 43% GDP (vượt trội so với khu vực nhà nước ~28,9% và FDI ~18%).
• Tạo việc làm cho khoảng 85% lực lượng lao động của toàn bộ nền kinh tế, mỗi năm giải quyết thêm khoảng 1,2 triệu việc làm.
• Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư cao hơn 1,2 lần mức bình quân toàn nền kinh tế và cao hơn 1,9 lần so với khu vực doanh nghiệp nhà nước.

4. Nhận diện sâu sắc tính hai mặt và điểm nghẽn nội tại

Bên cạnh động lực sáng tạo, KTTN mang bản chất tối đa hóa lợi nhuận nên tiềm ẩn nhiều khuyết tật: hủy hoại môi trường, gian lận thương mại, trốn thuế, vi phạm quyền lợi người lao động và nguy cơ phân hóa giàu nghèo sâu sắc (nhóm 20% giàu nhất chiếm 54,4% tổng thu nhập quốc gia). Hơn nữa, trên 96% doanh nghiệp tư nhân là quy mô nhỏ và siêu nhỏ, công nghệ lạc hậu, quản trị manh mún, đối mặt với bẫy phá sản dây chuyền khi thị trường biến động.

---

Đóng góp khoa học và hàm ý thực tiễn (250-300 từ)

• Đóng góp về mặt lý luận: Công trình góp phần bổ sung, phát triển sáng tạo học thuyết Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam; giải tỏa triệt để mâu thuẫn nhận thức giữa việc kiên định mục tiêu XHCN với việc phát triển kinh tế tư nhân và kinh tế tư bản tư nhân; làm rõ rằng dân chủ XHCN trước hết phải được thực thi thông qua dân chủ trong kinh tế.
• Đóng góp về mặt chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học trực tiếp cho việc cụ thể hóa 05 nhóm giải pháp và hơn 30 nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết 10-NQ/TW:
  1. Hoàn thiện khung khổ pháp lý, bảo vệ quyền sở hữu tài sản và quyền tự do kinh doanh hợp pháp.
  2. Xóa bỏ triệt để tình trạng "vừa đá bóng vừa thổi còi" của doanh nghiệp nhà nước; tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch.
  3. Thúc đẩy hỗ trợ đổi mới công nghệ, R&D, đào tạo kỹ năng quản trị hiện đại và xây dựng chuẩn mực văn hóa doanh nhân Việt Nam.
  4. Nâng cao năng lực quản trị công nhằm ngăn chặn hiệu quả "lợi ích nhóm" và "chủ nghĩa tư bản thân hữu".

---

Đối tượng quan tâm và giá trị ứng dụng (200-250 từ)

• Giới nghiên cứu lý luận và giảng viên kinh tế chính trị, triết học: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật mẫu mực, chuẩn xác về phương pháp luận vận dụng di sản Mác - Lênin vào các vấn đề kinh tế - xã hội đương đại; dùng làm tài liệu tham khảo giảng dạy tại các trường đại học, học viện chính trị.
• Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nắm bắt được logic nội tại giữa quản lý vĩ mô và quy luật thị trường, từ đó xây dựng các chính sách cải cách thủ tục hành chính, quy hoạch đất đai và tín dụng phù hợp, không can thiệp thô bạo bằng mệnh lệnh vào thị trường.
• Cộng đồng doanh nhân và nhà đầu tư tư nhân: Củng cố niềm tin chính trị - xã hội, giúp doanh nghiệp an tâm đầu tư dài hạn, chuyển đổi mô hình từ kinh doanh chộp giật sang kinh doanh bài bản, thượng tôn pháp luật và đề cao trách nhiệm cộng đồng.

---

Các câu hỏi thường gặp (FAQ) (250-300 từ)

1. Việc phát triển kinh tế tư nhân có làm chệch hướng xã hội chủ nghĩa không?
Trả lời: Không. Trong thời kỳ quá độ, KTTN là công cụ phát triển lực lượng sản xuất để tạo ra cơ sở vật chất - kỹ thuật cho CNXH. Miễn là Nhà nước pháp quyền XHCN giữ vững vai trò định hướng vĩ mô, nắm giữ các huyết mạch kinh tế then chốt và thực hiện phân phối công bằng xã hội.

2. Điểm tương đồng cốt lõi giữa NEP của Lênin (1921) và Đổi mới ở Việt Nam là gì?
Trả lời: Đều xuất phát từ việc dũng cảm thừa nhận sai lầm của cơ chế mệnh lệnh hành chính, quay về tôn trọng các quy luật khách quan, sử dụng quan hệ hàng hóa - tiền tệ và lấy lợi ích vật chất của người lao động làm động lực phát triển.

3. Đâu là rào cản lớn nhất của kinh tế tư nhân Việt Nam hiện nay?
Trả lời: Đó là quy mô nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi giá trị, hạn chế trong tiếp cận nguồn lực đất đai/tín dụng minh bạch và nguy cơ bị thao túng bởi các mối quan hệ "lợi ích nhóm" phi chính thức.

4. Vai trò của Nhà nước đối với KTTN được định vị như thế nào?
Trả lời: Nhà nước đóng vai trò kiến tạo phát triển: ban hành luật chơi minh bạch, bảo vệ tài sản, cung cấp hạ tầng công, hỗ trợ đào tạo - công nghệ và đóng vai trò trọng tài kiểm soát các thất bại của thị trường.

5. Doanh nhân có thể trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam không?
Trả lời: Có. Đây là bước đột phá tư duy của Đảng từ Đại hội X, khẳng định sự gắn kết giữa tinh thần yêu nước, khát vọng làm giàu chính đáng của doanh nhân với lý tưởng phụng sự phát triển đất nước.

---

Kết luận (150 từ)

Công trình nghiên cứu “Vận dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin vào phát triển kinh tế tư nhân ở Việt Nam” là sự kết tinh sâu sắc giữa tư tưởng kinh điển và thực tiễn sinh động của đất nước. Việc giải phóng triệt để và phát triển KTTN lành mạnh, hiệu quả, bền vững không chỉ là giải pháp kinh tế đơn thuần mà là phương sách chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc kiến tạo hệ sinh thái kinh tế tư nhân số hóa, xây dựng các tập đoàn tư nhân đa quốc gia mang thương hiệu Việt Nam, và hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực kinh tế trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ HỘI THẢO KHOA HỌC VẬN DỤNG NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VÀO PHÁT TRIEN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM Ha Nội - 9/2018 MỤC LỤC TT TEN CHUYỀNĐẼ TACGA | mane Phan I: Những quan điểm của Chủ nghĩa Mac - Lénin về kinh tế tr nhân va vai trò của kinh tế tư nhân ở Việt Nam 1 QUAN ĐIỂM VE KINH TE TƯ NHÂN TRONG TS 1 [CHINE SÁCH rave TẾ MỚI (NEP) CỦA VILENIN] nds Ty Thani | 1 'VÀ MỘT SỐ VAN ĐỀ ĐẶT RA ĐÓI VỚI VIEC PHAT ‘TRIEN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở VIETNAM HIEN NAY VAI TRO CUA FINH TE TU NHAN TRONG QUA + | TRINH XÂY DUNG VÀ PHAT TRIEN NÊN EINH TẾ Thể 8 THI TRUONG ĐINH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA | Nguyễn Văn Dot ỞVIET NAM. TINH HAI MAT CUA EINH TẾ TƯ NHAN TRONG 3 | NÊN EINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ NHỮNG VAN ĐÈ |_ ThS Ngyễn Tat | „„ ĐẶT RA ĐỂ PHÁT TREN KINH TẾ TƯ NHÂN Ở | Mai Lan NƯỚC TA. ‘Phan II: Van dụng những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - ‘Lénin vào phát triển kinh tế tư nhân ở Việt Nam. a 4 | GUAN ĐIỂM CŨA ĐĂNG CỘNG SAN VIET NAN — VỀ FINH TẾ TƯ NHÂN TH | SƯ VĂN DỤNG NGUYÊN TAC THONG NHẬT Thế GIA LÝ LUẬN VỚI THỰC TIEN CUA BANG —— h Đăng Dinh Thái | 51 CONG SAN VIET NAM TRONG PHAT TRIEN EINH "TẾ TƯ NHÂN Ở NƯỚC TA HIẾN NAY VAI TRO CUA NHÀ NƯỚC TRONG KIEN TRUC Tổ 6 |3HƯƠNG TANG ĐÔI VỚI EINK TẾ TƯ NHÂN GO Dae | ø VIET NAM TRONG GIAI ĐOAN HIẾN NAY NGUYEN LÝ VỀ SỰ PHÁT TRIEN GUA TRIET HỌC - R 7 | MÁC - LENIN TRONG NHAN THỨC CỦA ĐĂNG | TŠ Tran Ti Hong).

CONG SAN VỀ EINH TẾ TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM Thấy FAT HUY DAN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VE „+ y nã, Clim $ | FINH TẾ TRONG PHAT TRIEN KINH TẾ TƯ NHÂN. Ti Nhing Õ VIỆT NAMHIEN NAY Phan I: Những quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lénin về kinh tế tr nhân và vai trò của kinh tế or nhân ở Việt Nam. QUAN ĐIỂM VE KINH TẾ TƯ NHÂN TRONG CHÍNH SÁCH KINH TE MGI (NEP) CUA V.LLÊNIN VÀ MỘT SO VAN DE ĐẶT RA ĐỐI VỚI 'VIỆC PHÁT TRIEN KINH TE TƯ NHÂN Ở VIỆT NAM HIỆN NAY TS. Nguyễn Thi Thanh Huyền _Một trong những đi sẵn If luận quan trọng nhất của V.LLénin về xập đựng.

chủ ngiữa xã lội đó là Chính sách Kinh tế mới (NEP) được soạn thio vào mùa xuân năm 1921. NEP id một bước tiễn lớn cá về mặt I luận và thực tiễn trong công cube xây dung CNTH và đã dem lại những thành quả vô cũng to lớn trong qué trình xây dung CNXH ở nước Nga, nó có ÿ ng)ữa quan trong Riông chi đối với nước Nga trước đây, mà vẫn có ÿ ngiữa thời đại to lớn, nhất ia trong công cuộc xập dưng chai nghĩa xã hội Việt Nam hiện nay. Chinh vi vậy, trong bài viết tác giả đã tập trung làm 76 hoàn cảnh ra đồi, nội ching và thực chất của NEP. Trên cơ sở đó, tác giả luận chưng cho nhữững quan điểm về kinh nhân trong NEP của V.1Lénin và nêu ra một số vẫn đề đối với việc phát triển kinh tế te nhân 6 Việt Nam hiện nay cũng nlue trong tương lai.

Hoàn cảnh ra đời và những nội dung cơ bản của chính sách kinh tế mới (NEP) của V. Hoàn cảnh ra đời của chính sách kinh tế mới (NEP) của V.LLênin Để cập dén chính sách kinh tế mới của V.1Lênin không thể không để cập dén hoàn cảnh ra đời của nó, bối vì chính thực tiễn sây dựng CNXH ở nước Nga Xô-viết là cơ sở để V ]Lênin đưa ra NEP. Sau Cách mạng Tháng Mười năm.1Lênin cing Đăng Công sin Nga đã lãnh đạo zây dựng CNXH từ một nén kinh tế lac hậu và kiét qué, lại bị 14 nước từ bản dé quốc bao vây, cắm van, thậm tri cả s can thiếp vũ trang, trong nước lai diễn ra cuộc nội chiến khốc lit Đứng trước nguy cơ một mắt, một còn, chính quyên 2{ô-viết đã ap dụng “Chính. sách công sản thời chiến” (thực hiện từ năm 1918 đến đâu năm 1921) nhằm huy.

động, tập trung tối đa moi lực lượng vật chat, tinh thân dé bao về những thành. quả đã đạt được, tiến hành xây dung CNXH. “Chỉnh sách công sin thời chiến" đã xóa bé kinh doanh tư nhân, xóa bỏ quan hé hàng hóa - tiễn tế, khỏi phục kinh tế tư nhiên, tập trung cao đồ việc quan lý các xí nghiệp quốc doanh vào trong tay nha nước, thi hành tdi đa chế đồ độc quyển nha nước và tiến hành phân phối bình quân. Cụ thé Trong lĩnh vực nông nghiệp, nha nước thi bênh chế 46 trưng thu lương thực thừa.

Theo quy định, người nông dân chỉ được giữ lại một phan lương thực nhất định, phản còn lai (ton bộ số lương thực thửa) người nông dân phải nộp cho nhà nước để cùng cấp cho quân đội và công nhân, chit không được mang tự do trao đổi, mua bán trên thí trường. Sau này, trong tác phẩm “Bản vẻ thuế lương thực” V 1Lênin đã chỉ ra một trong những đặc điểm cũng như tỉnh hạn. chế quan cơ ban của "Chính sách cộng sẵn thời chién” đó là: "Chúng ta đã lây của nông dân tắt cả những lượng lương thực thừa va thâm chí đối khí cả những, phan lương thực không phải là thừa mà là một phân những lương thực cn thiết cho sự sống còn của ho"! Trong khi đó, nông dân, nông thôn nói chung hau như không nhận được hàng công nghệ phẩm do nguồn hảng của nhả nước cực kỳ thiếu thôn Trong lĩnh vục công nghiệp, chính quyên Xé-viét đã quốc hữu hóa không chỉ những xi nghiệp có quy mô lớn, mã còn cả những xi nghiệp vừa va một phin các xi nghiệp nhỏ, việc quản lý toàn bộ ngành công nghiệp déu tập trung ở các cơ quan trung ương tir việc cung cấp các yếu tổ dau vao như nguyên vật liệu, thiết bi, cũng như việc phên phổi các sin phẩm dau ra déu được tiến "hành theo phiều nhân hàng của cơ quan quản lý trung wong, không trả bằng tién và cũng không áp dụng chế độ hạch toán kinh tế ˆV1Linh, Ton ip, No, Tabs, Masrort,1918,L43, 361 Trong lĩnh vực hưu thông phân phối, nha nước độc quyển mua ban lượng thực, cắm tu nhân buôn bản lượng thực và các thứ vật phẩm can thiết khác. Ở thanh thị, các vật phẩm tiêu dùng được phân phối theo phiéu (phân phối tình quân, bằng hiện vat) có tính đền tru tiên cung cấp cho công nghiệp vả căn cứ vào tinh chất quan trọng, năng nhọc của công tác.

Đẳng thời, nha nước thí hành chế độ nghĩa vụ lao động đối với tat cả mọi người có năng lực lao động *Chính sich công sản thời chiến" đã đóng vai trò quan trong giúp chính quyển X6-viét huy đông mọi ngudn lực để giảnh thẳng lợi trong cuộc nội chiến, đập tan sự bao vay, can thiệp của các nước dé quốc. Tuy nhiên, sau cuốc nội chiến, nước Nga dduy tri chính sách nay lãm cho tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của nước Nga rơi vào tinh trang rét bi dat: Dat nước lâm vào cuộc khủng, hoang kinh tế, xã hội, chính tri trằm trong, làm nay sinh những bắt bình, thâm. chí còn xuất hiện những vu bao loạn trong một số quan chủng công, nông, bình. Lần đầu tiên trong lịch sử nước Nga xô xiết xây ra tinh trang đại đa số quản.

chúng nông dân có tâm trang chồng lại chính quyền X6-viét. Tinh trạng trên xây ra vừa do nguyên nhân khách quan, vừa do nguyên. nhân chủ quan Nguyên nhân khách quan, đó là điểu kiên lich sử đặc biết ma nước Nga Xô-viết phải đương đầu: Mot mình và là nước đâu tiên xây dựng CNXH trong sự bao vay, can thiếp của các nước tư bản, trong nước lại điễn ra nổi chiến. Điều đó đã buôc chính quyển X6-viét phải áp dung “Chính sách công, sản thời chiến”, ma như trong Báo cáo chính tr tai Đại hội lẫn thứ X của Đăng Công sản (b) Nga ngày 8/3/1921, V 1 Lênin đã giải thích: "Việc trưng thu lương thực thửa của nông dân la một biển pháp ma hoàn cảnh chiến tranh bắt buộc chúng ta nhất thiết phải thi hành, nhưng không phù hợp với những diéu kiên ít nhiễu hoa bình của nên linh té nông dân” Tuy nhiên, bên cạnh nguyên nhân khách quan đó, còn là nguyên nhân chủ quan như.

Lo sợ sản xuất hàng hóa nhé “hang ngày, hang giờ dé ra chủ nghĩa tư ân”, chủ nghĩa tư bản gắn liên với bóc lốt,.; nóng vôi, muôn có ngay CNXH, ?V1Linh, 588,143,033 quan niêm chưa đúng vẻ con đường sây dưng CNXH (có thể tién hành bước chuyển trực tiếp và nhanh chóng, không cần những hình thức va bước đi trung gian, quá độ). Do đó, chính quyển X6-viét đã kéo dài chính sich "Công sản thời chiến" quá giới han cẩn thiết. Kết quả là, thay cho su tiến lên CNXH như ‘mong đợi là tinh trạng dat nước rơi vào khủng hoãng toàn diên, khối liên minh công - nông bi lung lay.I_Lénin cũng đã giải thích tỉnh trang trên như sau: Một phan l dui ảnh hưởng của nhiệm vụ thời chiến và tỉnh hình “cơ hỗ như tuyết vong" của nước công hòa lúc đó, ".Do những tỉnh huỗng ấy va những tinh huồng khác, nên chúng ta đã phạm một sai lầm khi quyết định. chuyển ngay sang việc sản xuất và phân phối công sản chủ nghĩa.

Tôi không thé nói rằng, chúng ta đã vạch được cho minh ké hoạch đó một cách cụ thể và rõ rang như thé, nhưng đại thể chủng ta đã hành động với tinh thân ấy” va V'ILênin nhắn mạnh: “Bang tiếc rằng đây là một sự thất. Tôi nói đảng tiếc vì một cuộc thí nghiêm không lâu lắm đã cho chủng ta thấy rõ cách kam như vậy là sai."3 Trước tinh hình đó, V.1Lênin đã đưa ra chính sách kinh tế mới (NEP) vao mùa xuân năm 1921 2. Những nội dung cơ bản của chính sách kinh tế mới (NEP) của V.LLénin, Chính sách kính té mới (NEP) được V.1Lênin dé ra nhằm mục đích tiên hành công cuộc xây dưng CNXH sao cho phù hợp với điều kiện tốn tại thực tế khách quan "Điều quan trong lé ở chỗ việc chúng ta thay đổi chính sách kinh tế 1à hoàn toàn căn cứ vào những điều kiện thực tế va su tất yêu do hoàn cảnh thực tế đất ra Đó la, sau nội chiến, đắt nước bi tàn phá, mắt mùa, thiêu thức ăn cho ia súc, thiểu lương thực, chất đốt cho công nhân.