Vấn Đề Thừa Kế Tài Sản Trong Ngự Thành Bại Thức Mục Và So Sánh Với Quốc Triều Hình Luật

Luận án tiến sĩ nghiên cứu vấn đề thừa kế tài sản trong ngự thành bại thức mục và so sánh với quốc triều hình luật, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng dụng trong

• Tác giả: Phạm Hoàng Hưng
• Người hướng dẫn: GS. Phan Huy Lê
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử thế giới
• Đề tài: Vấn Đề Thừa Kế Tài Sản Trong Ngự Thành Bại Thức Mục: So Sánh Với Quốc Triều Hình Luật
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vấn Đề Thừa Kế Tài Sản Ngự Thành vs

Bài viết này tập trung phân tích và so sánh vấn đề thừa kế tài sản trong hai bộ luật tiêu biểu của lịch sử pháp luật phong kiến Việt Nam và Nhật Bản: Ngự Thành Bại Thức Mục (Nhật Bản) và Quốc Triều Hình Luật (Việt Nam). Việc so sánh này nhằm làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt trong quy định về thừa kế, từ đó hiểu sâu hơn về bối cảnh xã hội, kinh tế và chính trị của hai quốc gia ở thời kỳ tương ứng. Nghiên cứu này góp phần vào việc tìm hiểu lịch sử pháp luật, đặc biệt là lĩnh vực thừa kế, vốn có ảnh hưởng sâu sắc đến sự ổn định và phát triển của xã hội. Qua đó, ta có thể đánh giá được mức độ bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là phụ nữ, trong việc thừa kế tài sản.

1.1. Khái niệm về thừa kế tài sản trong luật pháp phong kiến

Trong bối cảnh xã hội phong kiến, thừa kế tài sản không chỉ đơn thuần là việc chuyển giao quyền sở hữu mà còn mang ý nghĩa về duy trì dòng tộc, củng cố địa vị xã hội và đảm bảo sự ổn định kinh tế cho gia đình. Các quy định về thừa kế thường phản ánh những giá trị văn hóa, tôn giáo và quan niệm về gia đình, dòng họ của xã hội đó. Cả Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật đều có những điều khoản chi tiết quy định về người thừa kế, tài sản được thừa kế, cách thức phân chia và các nghĩa vụ liên quan đến việc thừa kế. Việc nghiên cứu kỹ lưỡng các quy định này giúp ta hiểu rõ hơn về hệ thống pháp luật và cấu trúc xã hội của hai nước.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu so sánh luật thừa kế

Việc so sánh luật thừa kế giữa Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật mang lại nhiều giá trị. Thứ nhất, nó giúp ta hiểu rõ hơn về sự tương đồng và khác biệt trong tư duy pháp luật của hai nền văn hóa. Thứ hai, nó cho phép ta đánh giá được mức độ tiến bộ hay lạc hậu của mỗi bộ luật trong việc bảo vệ quyền lợi của các thành viên trong gia đình, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em. Thứ ba, nó cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về thừa kế hiện đại ở Việt Nam, hướng tới sự công bằng và phù hợp với các giá trị văn hóa truyền thống.

II. Thách Thức Thừa Kế Bất Cập Trong Ngự Thành Bại Thức Mục

Mặc dù Ngự Thành Bại Thức Mục đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh quan hệ thừa kế trong xã hội võ sĩ Nhật Bản, bộ luật này vẫn tồn tại một số bất cập. Một trong những thách thức lớn nhất là sự thiếu rõ ràng trong một số điều khoản, dẫn đến việc giải thích và áp dụng luật trở nên tùy tiện, gây ra tranh chấp và bất công. Ngoài ra, bộ luật này còn có những hạn chế trong việc bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em ngoài giá thú. Nghiên cứu này sẽ tập trung phân tích những bất cập này, đồng thời đánh giá mức độ ảnh hưởng của chúng đến sự ổn định xã hội và sự phát triển của đằng cấp võ sĩ.

2.1. Tính thiếu rõ ràng và khả năng gây tranh chấp

Một số điều khoản trong Ngự Thành Bại Thức Mục được diễn đạt một cách chung chung và không cụ thể, tạo ra kẽ hở cho việc giải thích theo nhiều hướng khác nhau. Điều này dễ dẫn đến tình trạng các bên liên quan tranh chấp về ý nghĩa của điều luật, gây khó khăn cho việc phân xử và thi hành án. Ví dụ, quy định về "tài sản tổ tiên" không xác định rõ loại tài sản nào được coi là tài sản tổ tiên, cũng như tiêu chí để xác định quyền thừa kế đối với loại tài sản này. Điều này có thể gây ra tranh chấp giữa các thành viên trong gia đình về quyền sở hữu và sử dụng tài sản.

2.2. Hạn chế về bảo vệ quyền lợi phụ nữ và trẻ em

Ngự Thành Bại Thức Mục có xu hướng ưu tiên quyền lợi của nam giới trong việc thừa kế tài sản, trong khi quyền lợi của phụ nữ và trẻ em (đặc biệt là trẻ em ngoài giá thú) thường bị hạn chế. Điều này phản ánh quan niệm gia trưởng và bất bình đẳng giới trong xã hội Nhật Bản thời kỳ Kamakura. Ví dụ, phụ nữ thường chỉ được thừa kế một phần nhỏ tài sản so với nam giới, và quyền thừa kế của họ có thể bị tước đoạt nếu họ tái hôn. Trẻ em ngoài giá thú thường không được công nhận là người thừa kế hợp pháp.

III. Phương Pháp Thừa Kế Phân Tích Cách Chia Tài Sản Theo Luật

Bài viết này đi sâu vào phương pháp phân chia tài sản trong Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc xác định các nguyên tắc cơ bản chi phối việc phân chia tài sản, đối tượng được hưởng thừa kế, tỷ lệ phân chia và các quy định đặc biệt liên quan đến từng loại tài sản. Bên cạnh đó, bài viết cũng sẽ phân tích những yếu tố xã hội, kinh tế và chính trị có ảnh hưởng đến phương pháp phân chia tài sản trong hai bộ luật này. Mục tiêu là làm rõ cách thức mà hai xã hội phong kiến khác nhau giải quyết vấn đề phân chia tài sản thừa kế, đồng thời đánh giá tính công bằng và hợp lý của các phương pháp này.

3.1. Nguyên tắc phân chia tài sản thừa kế

Cả Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật đều dựa trên một số nguyên tắc cơ bản trong việc phân chia tài sản thừa kế. Nguyên tắc huyết thống đóng vai trò quan trọng, theo đó người thân có quan hệ huyết thống gần gũi hơn thường được ưu tiên hơn trong việc thừa kế. Nguyên tắc thứ tự cũng được áp dụng, theo đó con trai thường được ưu tiên hơn con gái, con cả được ưu tiên hơn con thứ. Tuy nhiên, cũng có những ngoại lệ và quy định đặc biệt để bảo vệ quyền lợi của một số đối tượng nhất định, chẳng hạn như vợ hoặc con nuôi.

3.2. Tỷ lệ phân chia tài sản và các quy định đặc biệt

Tỷ lệ phân chia tài sản giữa các người thừa kế khác nhau có thể khác nhau tùy thuộc vào mối quan hệ huyết thống, thứ tự sinh và giới tính. Trong Ngự Thành Bại Thức Mục, con trai cả thường được hưởng phần lớn tài sản, trong khi các con trai khác và con gái được hưởng phần nhỏ hơn. Trong Quốc Triều Hình Luật, tỷ lệ phân chia có thể công bằng hơn, nhưng vẫn có sự ưu tiên nhất định cho con trai. Ngoài ra, cả hai bộ luật đều có những quy định đặc biệt liên quan đến một số loại tài sản nhất định, chẳng hạn như ruộng đất hương hỏa, vốn được dành riêng cho việc thờ cúng tổ tiên.

IV. So Sánh Chi Tiết Thừa Kế Trong Ngự Thành và Quốc Triều

Phần này tập trung vào so sánh chi tiết các quy định về thừa kế tài sản trong Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật. So sánh sẽ tập trung vào các khía cạnh như đối tượng thừa kế, phạm vi tài sản thừa kế, thủ tục thừa kế, và các quy định về giải quyết tranh chấp. Mục tiêu là làm rõ những điểm tương đồng và khác biệt giữa hai hệ thống pháp luật, từ đó rút ra những kết luận về sự ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử, văn hóa và chính trị đến quy định về thừa kế.

4.1. Đối tượng và phạm vi thừa kế tài sản

Trong cả hai bộ luật, đối tượng thừa kế tài sản chủ yếu là các thành viên trong gia đình, bao gồm vợ, con (cả con ruột và con nuôi), cha mẹ và các thân thuộc khác. Tuy nhiên, phạm vi tài sản được thừa kế có thể khác nhau. Trong Ngự Thành Bại Thức Mục, tài sản thừa kế chủ yếu là đất đai và các chức tước liên quan đến quyền quản lý đất đai. Trong Quốc Triều Hình Luật, phạm vi tài sản thừa kế rộng hơn, bao gồm cả đất đai, nhà cửa, tiền bạc, đồ vật và các quyền tài sản khác.

4.2. Thủ tục thừa kế và giải quyết tranh chấp

Thủ tục thừa kế và các quy định về giải quyết tranh chấp cũng có những điểm khác biệt. Trong Ngự Thành Bại Thức Mục, thủ tục thừa kế thường đơn giản và dựa trên tập quán gia tộc. Trong trường hợp có tranh chấp, Mạc phủ Kamakura thường can thiệp để giải quyết. Trong Quốc Triều Hình Luật, thủ tục thừa kế phức tạp hơn và được quy định chi tiết trong luật. Tòa án là cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp thừa kế.

V. Ứng Dụng Kết Quả Tác Động Của Luật Thừa Kế Lên Xã Hội

Nghiên cứu này đánh giá tác động của luật thừa kế trong Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật lên sự phát triển của xã hội. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích ảnh hưởng của luật thừa kế đến sự ổn định gia đình, sự phân hóa giàu nghèo, và vai trò của phụ nữ trong xã hội. Mục tiêu là cung cấp cái nhìn toàn diện về tác động thực tế của các quy định pháp luật về thừa kế lên cuộc sống của người dân.

5.1. Ảnh hưởng đến sự ổn định gia đình và dòng họ

Các quy định về thừa kế có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định của gia đình và dòng họ. Một hệ thống thừa kế công bằng và minh bạch có thể củng cố sự đoàn kết và gắn bó giữa các thành viên trong gia đình. Ngược lại, một hệ thống thừa kế bất công có thể gây ra tranh chấp và chia rẽ gia đình. Nghiên cứu này sẽ phân tích các ví dụ cụ thể để minh họa cho tác động này.

5.2. Tác động đến sự phân hóa giàu nghèo và vai trò phụ nữ

Luật thừa kế cũng có tác động đến sự phân hóa giàu nghèo trong xã hội. Một hệ thống thừa kế ưu tiên con trai có thể dẫn đến sự tập trung tài sản vào tay nam giới, trong khi phụ nữ và các nhóm yếu thế khác bị gạt ra ngoài. Nghiên cứu này sẽ đánh giá mức độ ảnh hưởng của Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật đến sự phân hóa giàu nghèo và vai trò của phụ nữ trong xã hội tương ứng.

VI. Kết Luận Bài Học Từ Thừa Kế Ngự Thành và Quốc Triều

Nghiên cứu so sánh vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật cho thấy những điểm tương đồng và khác biệt đáng chú ý giữa hai hệ thống pháp luật phong kiến. Những bài học rút ra từ nghiên cứu này có giá trị tham khảo cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về thừa kế hiện đại ở Việt Nam, hướng tới sự công bằng, minh bạch và phù hợp với các giá trị văn hóa truyền thống.

6.1. Những bài học kinh nghiệm rút ra cho luật thừa kế hiện đại

Từ việc phân tích ưu và nhược điểm của Ngự Thành Bại Thức Mục và Quốc Triều Hình Luật, ta có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu cho việc xây dựng luật thừa kế hiện đại. Ví dụ, cần đảm bảo tính rõ ràng và cụ thể của các điều luật, bảo vệ quyền lợi của phụ nữ và trẻ em, và thiết lập một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo về lịch sử luật pháp Việt Nam

Nghiên cứu này chỉ là một bước nhỏ trong việc khám phá lịch sử luật pháp Việt Nam. Cần có thêm nhiều nghiên cứu sâu rộng hơn về các bộ luật khác và các khía cạnh khác của hệ thống pháp luật phong kiến để hiểu rõ hơn về quá trình hình thành và phát triển của luật pháp Việt Nam, cũng như tác động của luật pháp đến xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề so sánh sự tương đồng và dị biệt trong những quy định thừa kế ở Nhật Bản qua Ngự thành bại thức mục và ở Việt Nam qua Quốc triều hình luật thời Lê sơ, đồng thời đưa ra những lý giải riêng của tác giả về nguyên nhân của những điểm tương đồng và dị biệt này. Từ đó, luận án khái quát và đưa ra đánh giá riêng về quan điểm của hai quốc gia khi ban hành và thực thi các văn bản luật nói trên. Luận án xây dựng hệ thống sơ đồ và bảng biểu nhằm tổng hợp và phân tích các vấn đề nghiên cứu một cách hệ thống và dễ hiểu. Cấu trúc của luận án Luận án có kết cấu gồm có 4 chương chính.

Tổng quan về tình hình nghiên cứu. Đây là chương trình bày tổng quan về những công trình chủ yếu nghiên cứu về võ sĩ, về pháp chế thời Kamakura và thừa kế tài sản. Từ đó phân tích những vấn đề đã được làm sáng rõ và những điểm cần được nghiên cứu. Sự hình thành đẳng cấp võ sĩ và bộ luật Ngự thành bại thức mục.

Trong chương này, chúng tôi tập trung phân tích bối cảnh hình thành và đặc điểm của đẳng cấp võ sĩ. Đồng thời, trên cơ sở đó lý giải sự ra phẩm trở lên, tương tự chữ Đại thần, thường có họ gần với hoàng tộc và xuất hiện nhiều trong những gia tộc võ sĩ như Minamoto. Sang thời Kamakura, ý nghĩa họ danh giá đã không còn đậm nét mà Ason chỉ còn mang tính hình thức khi quan chức cấp cao đề chức danh và kí trong các công văn như Ngự hạ văn. Đối với quan hàm tam phẩm thì ason được viết sau họ, với hàm tứ phẩm thì được viết sau tên, đối với hàm ngũ phẩm thì được viết sau họ và tên.

Trường hợp này ason được viết sau họ Taira có nghĩa là Đại thần Taira hàm tam phẩm.luat TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục và so sánh với Quốc triều hình luật đời của Ngự thành bại thức mục và trình bày nội dung căn bản. Vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục. Trên nền tảng những phân tích về võ sĩ và Ngự thành bại thức mục, chương này phân tích các điều khoản liên quản đến thừa kế tài sản với những lát cắt là thành viên gia đình trong mối quan hệ phân chia tài sản, điều kiện để được hưởng tài sản, cũng như các hình thức tài sản. thông qua minh chứng là hệ thống tài liệu văn bản gốc, tư liệu địa phương.

So sánh vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục và Quốc triều hình luật. Chương này tập trung so sánh những vấn đề liên quan trong Quốc triều hình luật để làm nổi bật tính tương đồng và dị biệt trong vấn đề thừa kế ở hai nước. Đây cũng là chương lý đưa ra giải nguyên nhân từ góc độ bối cảnh lịch sử, đặc trưng văn hóa dân tộc từng quốc gia. Từ đó, tác giả khái quát nét đặc sắc của Ngự thành bại thức mục trong vấn đề thừa kế cũng như ảnh hưởng của nó đến con đường phát triển của đẳng cấp võ sĩ và xã hội Nhật Bản đương thời.luat TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục và so sánh với Quốc triều hình luật CHƢƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu về đẳng cấp võ sĩ Nhật Bản thời Kamakura 1. Nghiên cứu về sự hình thành đẳng cấp võ sĩ Nhật Bản thời Kamakura Đẳng cấp võ sĩ Nhật Bản đã xuất hiện manh nha trong khoảng nửa đầu thế kỷ X. Một số học giả, như George Sansom trong tập 1 tiêu đề Lịch sử Nhật Bản đến năm 1334 (bộ 3 tập Lịch sử Nhật Bản) [35], cho rằng, căn cứ vào tính chất cuộc nổi loạn của Taira Masakado (平将門, ? - 940) trong vòng 2 năm 939 - 940 và xuất thân của Masakado đã cho rằng, đây là dấu hiệu đầu tiên cho thấy sự hình thành của võ sĩ.

Quan điểm này được Takeuchi Rizou (竹内理三) chia sẻ trong tập 6 của bộ Lịch sử Nhật Bản với nhan đề Sự xuất hiện của võ sĩ [71]. Trong Sự hình thành của thế giới kiểu trung thế, Ishimoda Sho (石母田 正) đã đưa ra 3 giả thuyết về nguồn gốc của đẳng cấp võ sĩ gồm (1) tầng lớp lãnh chủ vốn là hào tộc (豪家的領主層, goka teki ryoushu so), (2) tầng lớp chủ đất do khai khẩn nắm chức địa đầu ( 地頭級開発領主層 , jito kyu kaihatsu ryoushu so) và (3) tầng lớp danh chủ vốn là nông dân khá giả được đứng danh nhậm canh (安堵名主層, ando myoshu so) [53]. Giả thuyết này được nêu ra trên cơ sở những nghiên cứu về tầng lớp lãnh chủ (領主, ryoshu) của Toyoda Takeshi (豊田武) trong Võ sĩ đoàn với xóm làng [76] và Ishii Susumu trong Mạc phủ Kamakura [49]. Điểm chung của các nhóm người này đều là các lãnh chủ, địa chủ có thế lực sau khi tiến hành khai khẩn ruộng đất tại địa phương.

Chính vì vậy, giả thuyết này được gọi chung là Tại địa khai phát lãnh chủ luận (在地開発領主論). Tuy nhiên, sau những năm 1970, một số nhà nghiên cứu lại cho rằng, dù là lãnh chủ hay địa chủ trở thành võ sĩ thì điểm khác biệt chính là khả năng võ nghệ được trang bị như là một nghề nghiệp mới trong xã hội. Họ đứng từ 15 (LUAN.luat TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục và so sánh với Quốc triều hình luật góc độ nghề nghiệp để củng cố học thuyết này. Đại diện cho khuynh hướng này là các học giả Sato Shinichi ( 佐藤進一 ), Toda Yoshimi ( 戸田 芳实 ), Takahashi Masaaki (高橋昌明).

Đặc biệt, Takahashi Masaaki đã tổng hợp vấn đề này trong Sự hình thành võ sĩ và sự sáng lập hình tượng võ sĩ [70]. Takahashi phân tích rằng bản thân chữ nghệ năng (芸能, geino) hay võ nghệ (武芸, bugei) xuất hiện trong các tư liệu thời cổ đại không chỉ dành riêng cho giới chiến binh địa phương mà thực tế cũng có thể hiểu với đối tượng là các võ quan vệ phủ triều đình. Ví dụ như kỹ năng xạ kỵ, theo quy định của quốc gia luật lệnh họ thậm chí còn phải trải qua các cuộc thi đấu kiểm tra trình độ định kỳ vào ngày năm tháng năm hằng năm. Quan điểm về những chiến binh có nghệ năng được gọi là Võ nghệ nhân luận (武芸人論, bugeinin ron) hay Chức năng luận (職能論, shokuno ron) [67; 135-138].

Trong cách lý giải của mình, tác giả cho rằng cả hai lý thuyết trên đều có lý khi đứng từ mỗi góc độ khác nhau để đưa ra những cái nhìn gần nhất về nguồn gốc võ sĩ. Bên cạnh đó, tác giả cũng bổ sung thêm vấn đề xuất thân trong đó nhấn mạnh yếu tố dòng dõi. Nội dung này được đề cập trong phần trình bày những đặc trưng của võ sĩ thời trung thế [9; 108]. Ngoài ra, Takeuchi đưa ra cái nhìn khái quát về sự khác biệt của bản chất võ sĩ được hình thành bởi yếu tố vùng miền, khác với nhiều suy nghĩ cho rằng vào võ sĩ với đại diện là dòng họ Minamoto đã chinh phục toàn quốc nên từ thời Kamakura võ sĩ đã có xu hướng đồng nhất.

Về xu hướng này, tác giả cho rằng xuất hiện muộn hơn, sớm nhất cũng từ cuối thời Kamakura. Vì võ sĩ miền Đông Nhật Bản chịu ảnh hưởng của dòng họ Minamoto, còn võ sĩ miền Tây chịu ảnh hưởng phong cách của dòng Taira (quan điểm này xin được trình bày kỹ ở phần sau). Việc phát huy cơ hội và cũng là thách thức tại địa phương có tình hình trị an lỏng lẻo, đã giúp cho các vị danh chủ (名主, myoshu, chức vụ quản lý 16 (LUAN.luat TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục và so sánh với Quốc triều hình luật cấp trung gian tại trang viên) kiêm thủ lĩnh võ trang này xây dựng một kết cấu đơn giản mà hiệu quả, đó chính là võ sĩ đoàn ( 武士団, bushidan). Bỏ qua những vấn đề về kỹ năng nghề nghiệp đánh trận, tác giả nhận thấy yếu tố đất đai và con người tại địa phương đã hậu thuẫn không nhỏ cho võ sĩ đoàn.

Những con người được gọi là võ sĩ trong võ sĩ đoàn thời kỳ này rất ít. Họ liên kết với nhau chủ yếu dựa vào mối quan hệ huyết thống con em trong gia đình. Bên cạnh đó, sự phục tùng của các nhóm võ trang khác, nhỏ yếu hơn. Tuy nhiên, trong thang bậc võ sĩ đoàn đó không thể nhắc đến vai trò của những binh sĩ không được coi là võ sĩ, nhưng cũng ra trận chiến đấu gian khổ.

Đó chính là con em của những người nông dân canh tác thuê trên mảnh đất của vị lãnh chủ. Họ bị lệ thuộc vào vị thủ lĩnh và buộc phải đứng vào hàng ngũ võ sĩ đoàn ở vị trí thấp kém nhất. Toyoda Takeshi cho rằng, có được lực lượng này chính là vì võ sĩ đã siết chặt quản quản lý và cai trị tại các thôn làng địa phương [76; 91-93]. Bước vào cuối TK XII, võ sĩ đã bước đầu xác lập được một hệ thống chính quyền quân sự riêng của mình, gọi là Mạc phủ ( 幕府).

Phát triển từ mô hình võ sĩ đoàn, Tướng quân (người đứng đầu Mạc phủ) đã củng cố quyền lực của mình thông qua cam kết với các chư hầu võ sĩ. Chính quyền này tồn tại song song cùng với chính quyền của triều đình Kyoto. Về vấn đề này, tác giả tham khảo chính trong bài nghiên cứu của Nguyễn Văn Kim có tiêu đề Về cơ chế hai chính quyền cùng song song tồn tại trong lịch sử Việt Nam và Nhật Bản [15; 206-207]. Nguyễn Văn Kim đưa ra hai mô hình chính trị kiểu "chính quyền kép" hay "song trùng lãnh đạo": (1) giới quân sự nắm ưu thế về quyền lực kinh tế chính trị, còn quý tộc, quan lại của triều đình chỉ là hình thức; (2) mặc dù quyền lực thực tế nằm trong tay giới quân sự, nhưng hai thế lực phong kiến vẫn có chung một mục tiêu và lợi ích giai cấp.

Theo tác giả luận án, trong trường hợp của Nhật Bản, có lẽ nên đặt cả hai mô hình theo tiến trình lịch sử. Mô hình (2) tương ứng với thời kỳ Kamakura, khi ảnh hưởng của Mạc phủ mới tập trung tại miền Đông, đồng thời cả hai chính quyền này khá 17 (LUAN.luat TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Vấn đề thừa kế tài sản trong Ngự thành bại thức mục và so sánh với Quốc triều hình luật đoàn kết trong cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ để đảm bảo lợi ích giai cấp và dân tộc.