Vai trò của toàn án nhân dân cấp huyện trong giải quyết các vụ án hành chính từ thực tiễn tỉnh hải dương

Bài viết phân tích vai trò của toàn án nhân dân cấp huyện trong giải quyết vụ án hành chính tại tỉnh Hải Dương, từ thực tiễn và kinh nghiệm.

• Tác giả: Bùi Quang Thắng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Thuận
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính
• Đề tài: Vai Trò Của Tòa Án Nhân Dân Cấp Huyện Trong Giải Quyết Vụ Án Hành Chính Tại Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Quyết Vụ Án Hành Chính Tại Hải Dương

Trước khi có Tòa án hành chính, việc giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính (QĐHC), hành vi hành chính (HVHC) đã được quan tâm. Tuy nhiên, các tranh chấp hành chính chủ yếu được giải quyết theo thủ tục khiếu nại hành chính, ít khi qua tố tụng tại Tòa án. Các văn bản luật chỉ thừa nhận khiếu nại hành chính, không thừa nhận khiếu kiện hành chính giữa công dân, tổ chức với cơ quan công quyền. Từ đầu thập kỷ 90, nhu cầu thực tiễn đòi hỏi hệ thống tài phán hành chính độc lập để giải quyết tranh chấp hành chính bằng con đường tư pháp. Nghị quyết Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII (23/01/1995) quyết định thành lập Tòa hành chính trong hệ thống Tòa án nhân dân. Ngày 28/10/1995, Quốc hội khóa IX thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật tổ chức Tòa án nhân dân, giao cho Tòa án nhân dân chức năng xét xử vụ án hành chính. Khái niệm "vụ án hành chính" và "xét xử vụ án hành chính" trở nên phổ biến từ đó.

1.1. Định Nghĩa Vụ Án Hành Chính Cơ Sở Pháp Lý và Thực Tiễn

Luật Tố tụng hành chính (TTHC) 2015 và các văn bản liên quan không định nghĩa vụ án hành chính (VAHC). Tuy nhiên, có thể hiểu: "VAHC là vụ việc tranh chấp hành chính được Tòa án có thẩm quyền thụ lý theo yêu cầu khởi kiện của cá nhân, tổ chức đối với QĐHC, HVHC để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ" [26, tr. 8]. VAHC chỉ phát sinh khi có yêu cầu khởi kiện. Đây là căn cứ để Tòa án xem xét thụ lý đơn. Việc nhận đơn và thụ lý đơn khởi kiện phải tuân theo trình tự tố tụng nhất định, điều 109 luật TTHC quy định 09 trường hợp trả lại đơn khởi kiện. Nếu đơn khởi kiện không thuộc trường hợp quy định tại điều 109 luật TTHC thì sau khi nhận đơn và các tài liệu, chứng cứ kèm theo, Tòa án sẽ thông báo cho người khởi kiện biết để nộp tạm ứng án phí; nếu đơn khởi kiện không thuộc thẩm quyền giải quyết thì Tòa án chuyển đơn cho cơ quan có thẩm quyền. Tòa án thụ lý vụ án khi nhận được biên lai thu tiền tạm ứng án phí hoặc nếu họ thuộc trường hợp không phải nộp tạm ứng án phí. Như vậy VAHC chỉ thực sự phát sinh ở giai đoạn này, Thẩm phán được giao nhiệm vụ giải quyết sẽ nhận định ban đầu về tranh chấp phát sinh để có hướng giải quyết.

1.2. Phân Biệt Tranh Chấp Hành Chính Với Các Loại Tranh Chấp Khác

Các tranh chấp phát sinh trong đời sống xã hội rất phong phú, đa dạng, pháp luật quy định cụ thể về từng loại tranh chấp trong lĩnh vực dân sự, kinh doanh thương mại, hành chính, do đó tùy từng loại tranh chấp cụ thể mà xác định thẩm quyền giải quyết của Tòa án hay các cơ quan hành chính nhà nước. Để phân biệt tranh chấp hành chính với các loại tranh chấp khác cần xác định tranh chấp hành chính là "tranh chấp phát sinh trong các lĩnh vực khác nhau của hoạt động hành chính nhà nước" [26, tr. 9]. Tranh chấp giữa chủ thể quản lý hành chính nhà nước với đối tượng quản lý hành chính nhà nước phát sinh khi chủ thể quản lý hành chính nhà nước sử dụng quyền lực nhà nước xâm phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của đối tượng quản lý hành chính nhà nước. Việc giải quyết tranh chấp này phải theo trình tự thủ tục giải quyết khiếu nại hành chính hoặc giải quyết tại Tòa án theo thủ tục TTHC. Nếu các tranh chấp hành chính được giải quyết tại Tòa án thì phát sinh VAHC, việc giải quyết VAHC sẽ tiến hành theo trình tự thủ tục tố tụng do pháp luật quy định.

II. Thẩm Quyền Giải Quyết Vụ Án Hành Chính Của Tòa Án Hải Dương

Thẩm quyền của Tòa án trong giải quyết vụ án hành chính được quy định rõ trong Luật TTHC. Việc xác định đúng thẩm quyền giúp đảm bảo quá trình tố tụng diễn ra đúng pháp luật, bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết các vụ án hành chính liên quan đến quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện và các cơ quan trực thuộc. Điều này giúp người dân dễ dàng tiếp cận công lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi bị xâm phạm bởi các quyết định hành chính không đúng quy định.

2.1. Xác Định Thẩm Quyền Của Tòa Án Cấp Huyện Theo Luật TTHC

Luật TTHC quy định chi tiết về thẩm quyền của Tòa án các cấp trong giải quyết vụ án hành chính. Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ án hành chính liên quan đến quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện, Chủ tịch UBND cấp huyện và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện. Việc xác định đúng thẩm quyền là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính hợp pháp và hiệu quả của quá trình giải quyết vụ án.

2.2. Các Loại Vụ Án Hành Chính Thuộc Thẩm Quyền Tòa Án Cấp Huyện

Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết các vụ án hành chính liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm: Tranh chấp đất đai, xây dựng, thuế, bảo hiểm xã hội, và các lĩnh vực khác mà quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện hoặc các cơ quan trực thuộc bị khiếu kiện. Việc nắm rõ các loại vụ án thuộc thẩm quyền giúp người dân và doanh nghiệp biết được cơ quan nào có trách nhiệm giải quyết khi có tranh chấp xảy ra.

2.3. Vướng Mắc Thường Gặp Khi Xác Định Thẩm Quyền Giải Quyết Vụ Án

Trong thực tế, việc xác định thẩm quyền giải quyết vụ án hành chính đôi khi gặp nhiều vướng mắc, đặc biệt là trong các trường hợp có sự chồng chéo về thẩm quyền giữa các cấp Tòa án hoặc giữa Tòa án và các cơ quan hành chính khác. Việc giải quyết các vướng mắc này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan và sự am hiểu sâu sắc về pháp luật của các thẩm phán.

III. Quy Trình Giải Quyết Vụ Án Hành Chính Tại Tòa Án Hải Dương

Quy trình giải quyết vụ án hành chính tại Tòa án bao gồm nhiều giai đoạn, từ thụ lý vụ án, thu thập chứng cứ, hòa giải, đến xét xử và thi hành án. Mỗi giai đoạn đều có những quy định pháp luật riêng, đảm bảo tính công khai, minh bạch và bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Việc tuân thủ đúng quy trình giúp đảm bảo tính khách quan và công bằng trong quá trình giải quyết vụ án.

3.1. Thủ Tục Thụ Lý Vụ Án Hành Chính Hồ Sơ và Thời Gian

Để thụ lý vụ án hành chính, người khởi kiện cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định của pháp luật, bao gồm đơn khởi kiện, các tài liệu chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm, và các giấy tờ liên quan khác. Tòa án có trách nhiệm xem xét hồ sơ và thông báo cho người khởi kiện về việc thụ lý hoặc không thụ lý vụ án trong thời gian quy định.

3.2. Thu Thập Chứng Cứ và Xác Minh Thông Tin Trong Vụ Án

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án có quyền thu thập chứng cứ từ các bên liên quan, yêu cầu cung cấp thông tin từ các cơ quan nhà nước, và tiến hành các biện pháp xác minh khác để làm rõ các tình tiết của vụ án. Các chứng cứ thu thập được phải đảm bảo tính khách quan, trung thực và có giá trị chứng minh.

3.3. Hòa Giải và Đối Thoại Trong Giải Quyết Vụ Án Hành Chính

Hòa giải và đối thoại là một trong những biện pháp quan trọng để giải quyết vụ án hành chính một cách hòa bình và hiệu quả. Tòa án có trách nhiệm tạo điều kiện cho các bên liên quan gặp gỡ, trao đổi và tìm kiếm giải pháp chung, nhằm giảm thiểu tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của các bên.

IV. Thực Tiễn Giải Quyết Vụ Án Hành Chính Tại Hải Dương Đánh Giá

Thực tiễn giải quyết vụ án hành chính tại Hải Dương cho thấy những kết quả tích cực trong việc bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế, như thời gian giải quyết vụ án còn kéo dài, chất lượng xét xử chưa đồng đều, và sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan còn chưa chặt chẽ. Việc đánh giá đúng thực trạng giúp đưa ra các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án.

4.1. Thống Kê Số Lượng Vụ Án Hành Chính Đã Giải Quyết Tại Hải Dương

Việc thống kê số lượng vụ án hành chính đã giải quyết tại Hải Dương trong những năm gần đây cho thấy xu hướng gia tăng về số lượng vụ án, phản ánh sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp đến việc bảo vệ quyền lợi của mình thông qua con đường tố tụng. Tuy nhiên, số lượng vụ án tồn đọng cũng còn khá lớn, đòi hỏi sự nỗ lực hơn nữa của các cơ quan chức năng.

4.2. Đánh Giá Chất Lượng Xét Xử Vụ Án Hành Chính Tại Tòa Án

Chất lượng xét xử vụ án hành chính tại Tòa án là một trong những yếu tố quan trọng để đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của quá trình giải quyết vụ án. Việc đánh giá chất lượng xét xử cần dựa trên nhiều tiêu chí, như tính chính xác của bản án, tính khách quan của quá trình xét xử, và sự tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

4.3. Những Khó Khăn và Thách Thức Trong Giải Quyết Vụ Án

Trong quá trình giải quyết vụ án hành chính, Tòa án thường gặp phải nhiều khó khăn và thách thức, như sự phức tạp của các vụ án, sự thiếu hụt về nguồn lực, và sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan. Việc nhận diện và giải quyết các khó khăn này là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Giải Quyết Vụ Án Tại Hải Dương

Để nâng cao hiệu quả giải quyết vụ án hành chính tại Hải Dương, cần có những giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ, tăng cường cơ sở vật chất, đến đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp đảm bảo quyền lợi của người dân và doanh nghiệp, góp phần xây dựng một nền hành chính công khai, minh bạch và hiệu quả.

5.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Về Tố Tụng Hành Chính Cập Nhật Mới

Việc hoàn thiện pháp luật về tố tụng hành chính là yếu tố quan trọng để tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho quá trình giải quyết vụ án. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định còn bất cập, chưa rõ ràng, hoặc không còn phù hợp với thực tiễn, nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và khả thi của pháp luật.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tòa Án Đào Tạo Chuyên Sâu

Đội ngũ cán bộ Tòa án đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết vụ án hành chính. Cần có chính sách đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, và phẩm chất đạo đức cho đội ngũ cán bộ, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác xét xử.

5.3. Tăng Cường Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Số Hóa Quy Trình

Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của Tòa án giúp nâng cao hiệu quả công tác, giảm thiểu thời gian và chi phí giải quyết vụ án. Cần đẩy mạnh số hóa quy trình tố tụng, xây dựng hệ thống thông tin quản lý vụ án hiện đại, và cung cấp dịch vụ công trực tuyến cho người dân và doanh nghiệp.

VI. Vai Trò Tòa Án Cấp Huyện Hải Dương Kết Luận và Tương Lai

Tòa án nhân dân cấp huyện đóng vai trò quan trọng trong hệ thống Tòa án Việt Nam, đặc biệt trong việc giải quyết vụ án hành chính. Việc nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của Tòa án cấp huyện là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp, góp phần xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vững mạnh. Trong tương lai, Tòa án cấp huyện cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

6.1. Tóm Tắt Vai Trò Quan Trọng Của Tòa Án Cấp Huyện

Tòa án nhân dân cấp huyện là cơ quan xét xử sơ thẩm quan trọng, có trách nhiệm giải quyết các vụ án hành chính liên quan đến quyết định hành chính, hành vi hành chính của UBND cấp huyện và các cơ quan trực thuộc. Vai trò của Tòa án cấp huyện là bảo vệ quyền lợi của người dân và doanh nghiệp, đảm bảo tính pháp chế trong hoạt động quản lý nhà nước.

6.2. Định Hướng Phát Triển Tòa Án Cấp Huyện Trong Tương Lai

Trong tương lai, Tòa án cấp huyện cần tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động, và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nâng cao cơ sở vật chất, và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nhằm xây dựng một Tòa án cấp huyện hiện đại, chuyên nghiệp và hiệu quả.

6.3. Góp Phần Xây Dựng Nhà Nước Pháp Quyền XHCN Tại Hải Dương

Việc nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của Tòa án cấp huyện góp phần quan trọng vào việc xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa vững mạnh tại Hải Dương. Một hệ thống Tòa án công khai, minh bạch và hiệu quả sẽ tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề trên thì hoạt động xét xử các VAHC của Toà án có mối liên hệ mật thiết với thẩm quyền xét xử các VAHC, các quy định pháp luật liên quan đến tổ chức và hoạt động xét xử hành chính của Toà án. Nó là biểu hiện ra bên ngoài của thẩm quyền tư pháp và hoạt động tư pháp. Trong ngôn ngữ tiếng việt "hoạt động" là thuật ngữ để chỉ việc tiến hành những việc làm có quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội. Theo nghĩa thứ hai, đó là thực hiện một chức năng nhất định nào đó trong một chính thể [39, tr.452], còn "xét xử" được hiểu là xem xét và xử các vụ án [39, tr.

Như vậy, theo cách định nghĩa trên, hoạt động xét xử có thể được hiểu theo hai cách: - Thứ nhất, đó là tiến hành những việc làm có quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm xem xét và xét xử các vụ án. - Thứ hai, đó là thực hiện chức năng xem xét và xét xử của hoạt động quyền lực nhà nước. Từ những quan điểm xem xét nội hàm của hoạt động xét xử, có thể đưa ra khái niệm hoạt động xét xử các VAHC như sau: Hoạt động xét xử các VAHC là một khái niệm dùng để chỉ Toà án nhân danh nhà nước tiến hành những hoạt động để xem xét và ra phán quyết về tính hợp pháp của các QĐHC, HVHC bị khiếu kiện theo trình tự, thủ tục (tố tụng) do pháp luật quy định nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, góp phần nâng cao hiệu lực hành pháp. Đặc điểm của xét xử vụ án hành chính - Thứ nhất, về đương sự trong VAHC: Việc xét xử VAHC là xét xử các tranh chấp giữa chủ thể quản lý hành chính nhà nước và đối tượng quản lý hành chính nhà nước phát sinh do việc ban hành QĐHC, HVHC của chủ thể quản lý hành chính nhà nước.

Một bên trong VAHC bao giờ cũng là chủ thể quản lý hành chính nhà nước và bên còn lại là 12 đối tượng quản lý nhà nước. Vì vậy để bảo đảm tốt nhất quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, pháp luật cho phép đối tượng quản lý hành chính nhà nước có quyền khởi kiện chủ thể quản lý hành chính nhà nước nếu có căn cứ cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm bởi QĐHC, HVHC. Đây là điểm đặc trưng nhất của xét xử VAHC so với xét xử các vụ án hình sự, dân sự hoặc kinh doanh thương mại. Trong vụ án dân sự, đương sự luôn là nguyên đơn và bị đơn thì trong VAHC, đương sự được luật TTHC quy định là người khởi kiện và người bị kiện.

Như vậy có thể nói, xét xử VAHC là hoạt động nhà nước đặc biệt do Tòa án thực hiện bởi người bị kiện trong VAHC là chủ thể đặc biệt. Tính đặc biệt thể hiện ở việc, chủ thể quản lý hành chính nhà nước trong hoạt động của mình có quyền nhân danh nhà nước ban hành các văn bản pháp luật để đặt ra quy phạm pháp luật hoặc mệnh lệnh cụ thể buộc đối tượng bị quản lý có liên quan phải thực hiện. Trường hợp đối tượng bị quản lý hành chính không thực hiện có thể bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định của pháp luật. Tòa án là cơ quan xét xử chủ thể quản lý hành chính nhà nước nhưng thực tế vẫn là đối tượng của hoạt động quản lý hành chính nhà nước, điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xét xử nói chung và xét xử án hành chính nói riêng.

Đây là điểm rất khác biệt mà trong hoạt động xét xử các vụ án khác không có. Cho đến nay, vấn đề độc lập xét xử của Tòa án với chủ thể quản lý hành chính nhà nước vẫn chưa tìm được cách giải quyết hiệu quả nhất, còn nhiều ý kiến đưa ra với mong muốn hoàn thiện pháp luật về xét xử VAHC. Một nội dung cần nói đến là hoạt động quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chấp hành - điều hành, do đó sẽ tạo ra sự bất bình đẳng nhất định giữa chủ thể quản lý hành chính nhà nước và đối tượng quản lý. Vì vậy xét xử VAHC sẽ góp phần quan trọng tạo ra sự bình đẳng trong quan hệ giữa hai chủ thể này.

- Thứ hai, về đối tượng xét xử trong VAHC: Đối tượng xét xử trong VAHC là các tranh chấp trong lĩnh vực hành chính. Tranh chấp này nảy sinh từ việc chủ thể quản lý hành chính nhà nước ban hành QĐHC, quyết định kỷ luật buộc thôi việc hoặc thực hiện HVHC nhằm giải 13 quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền của mình. Trường hợp QĐHC hoặc HVHC xâm phạm quyền và lợi ích của đối tượng quản lý hành chính thì họ có quyền khởi kiện để yêu cầu Tòa án giải quyết. QĐHC chỉ có thể được ban hành bởi chủ thể quản lý hành chính nhà nước.

Do đó QĐHC mang tính quyền lực nhà nước, điều này thể hiện ở nội dung quyết định và các biện pháp bảo đảm thi hành quyết định. QĐHC có thể đặt ra các quy tắc xử sự chung mang tính bắt buộc đối với các đối tượng có liên quan trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước. Việc ban hành QĐHC trong một số trường hợp được tham khảo và tiếp thu ý kiến của người dân nhưng về cơ bản QĐHC luôn thể hiện ý chí quyền lực đơn phương của chủ thể quản lý nhà nước nên dễ dẫn tới tình trạng vi phạm. Một số trường hợp chủ thể quản lý nhà nước lợi dụng thẩm quyền của mình ban hành các QĐHC xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của chủ thể bị quản lý.

Do tính chất "bất bình đẳng" trong quan hệ giữa chủ thể quản lý nhà nước và người dân nên QĐHC, HVHC là đối tượng khởi kiện trong VAHC mà không phải là các quan hệ nhân thân, tài sản như trong các vụ án dân sự. Trong quan hệ nhân thân, tài sản, có thể được hình thành từ hai phía đương sự hoặc trên cơ sở thỏa thuận của các bên theo nguyên tắc bình đẳng nên bất kỳ bên nào cũng có quyền khởi kiện nếu thấy có dấu hiệu vi phạm. Tuy nhiên trong VAHC chỉ có QĐHC, HVHC do chủ thể quản lý hành chính nhà nước thực hiện mới là đối tượng khởi kiện VAHC. Xét xử hành chính khác hoạt động giải quyết khiếu nại hành chính: Xét xử thể hiện ở việc Tòa án phải mở phiên tòa, tuân theo trình tự thủ tục tố tụng nhất định.

Hội đồng xét xử tham gia tiến hành tố tụng trên cơ sở tiến hành các hoạt động từ thủ tục bắt đầu phiên tòa, hỏi tại phiên tòa, tranh luận tại phiên tòa, từ đó làm cơ sở đưa ra bản án, quyết định để giải quyết vụ án. Phiên tòa diễn ra công khai, trên cơ sở hồ sơ vụ án và diễn biến thực tế tại phiên tòa để Thẩm phán có căn cứ xem xét toàn diện, đầy đủ hơn việc giải quyết vụ án. Việc giải quyết khiếu nại hành chính tuân theo quy định của luật giải quyết khiếu nại trong thời hạn nhất định, người giải quyết khiếu nại là chủ thể quản lý hành chính nhà nước, trên cơ sở các quy định của pháp luật, chủ thể quản lý hành chính nhà nước ban hành quyết định giải quyết khiếu nại hành chính. 14 Ngoài ra trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, hoạt động xét xử các VAHC còn có những đặc thù riêng: - Thứ nhất, tài phán hành chính nói chung và ngành luật TTHC của Việt Nam nói riêng còn rất mới so với các ngành luật khác nên pháp luật hành chính còn nhiều bất cập hạn chế và đang trong quá trình hoàn thiện.

Việt Nam chính thức thành lập Tòa hành chính vào năm 1996, hoạt động xét xử án hành chính của toàn ngành TAND còn rất non trẻ, thiếu nguồn lực, kinh nghiệm, đây cũng là yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng xét xử các VAHC. Theo báo cáo tổng kết của TAND tối cao, trong 14 năm áp dụng pháp lệnh thủ tục giải quyết các VAHC thì cả nước không xét xử vụ án nào liên quan đến khởi kiện HVHC, do đó các Thẩm phán không có kinh nghiệm trong việc giải quyết loại án liên quan đến HVHC. Lý giải vấn đề này qua công tác thực tế tại ngành Tòa án, thấy rằng: Không phải chỉ QĐHC mới có sai sót và xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân mà HVHC của người có thẩm quyền cũng xâm hại đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân. Tuy nhiên, rất khó để thực hiện việc khởi kiện HVHC vì thiếu căn cứ chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm bởi HVHC.

Vì vậy rất dễ dẫn đến tình trạng Tòa án né tránh khi có đơn khởi kiện HVHC hoặc nếu có thì Tòa án cũng phải yêu cầu người khởi kiện cung cấp được các chứng cứ chứng minh yêu cầu khởi kiện của mình là có căn cứ. Đối với những HVHC là hành vi "không hành động" thì việc chứng minh rất khó khăn. Cần có giải pháp để giải quyết vấn đề này, nâng cao nhận thức của người dân để họ có thể thực hiện tốt nhất quyền khởi kiện HVHC khi nó xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân. - Thứ hai, do đặc thù về chủ thể và đối tượng xét xử trong VAHC đã ảnh hưởng đến tính độc lập của Tòa án khi xét xử.

Việc tổ chức mô hình cơ quan xét xử theo đơn vị hành chính lãnh thổ và những mối quan hệ phụ thuộc về tổ chức, nhân sự giữa Tòa án với chính quyền địa phương đã gián tiếp ảnh hưởng tới chất lượng xét xử án hành chính. Việt Nam là nhà nước pháp quyền XHCN, quyền lực nhà nước là thống nhất, Đảng cộng sản Việt Nam là lực lượng chính trị duy 15 nhất lãnh đạo nhà nước và xã hội. Đây là một biểu hiện tốt đẹp của sự đồng thuận với Đảng song cũng là yếu tố chi phối đến hoạt động trọng tâm của hệ thống tư pháp đó là công tác xét xử các vụ án trong đó có xét xử án hành chính. Biểu hiện cụ thể là quy trình bổ nhiệm Thẩm phán - người trực tiếp tiến hành xét xử án hành chính - cũng như việc bổ nhiệm các chức danh quản lý trong ngành Tòa án phải được sự đồng ý bằng văn bản của cấp ủy địa phương.