Luận văn tìm hiểu vai trò của các tổ chúc đoàn thể trong việc triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã nậm mạ huyện sìn hồ tỉnh lai châu

Luận văn phân tích vai trò của các tổ chức đoàn thể trong triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.

• Tác giả: Lù Thị Phiếu
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Việt Dũng
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh Tế Nông Nghiệp
• Đề tài: Tìm hiểu vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ - huyện Sìn Hồ - tỉnh Lai Châu
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Nội dung thực tập
• 1.2.1. Phương pháp thực hiện
• 1.2.1.1. Điều tra thu thập thông tin
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Về cơ sở lý luận
• 2.2. Một số khái niệm cơ bản
• 2.3. Các vấn đề về nông thôn
• 2.4. Vai trò của xây dựng mô hình nông thôn mới
• 2.5. Nội dung xây dựng mô hình nông thôn mới
• 3. KẾT QUẢ THỰC TẬP
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1. Vị trí địa lý và địa hình
• 3.1.2. Khí hậu – thủy văn
• 3.2. Đặc điểm đất đai
• 3.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 3.3.1. Tình hình dân số và cơ cấu lao động
• 3.4. Thực trạng việc thực hiện mô hình NTM tại xã đến năm 2018
• 3.5. Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới
• 3.5.1. Vai trò của hội phụ nữ
• 3.5.2. Vai trò của Hội Nông dân
• 3.5.3. Vai trò của Hội Cựu Chiến Binh
• 3.5.4. Vai trò của Đoàn Viên Thanh Niên
• 3.5.5. Vai trò của Mặt Trận Tổ Quốc
• 3.5.6. Trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới
• 3.5.6.1. Hội nông dân trong PTNT
• 3.5.6.2. Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam trong PTNT
• 3.5.6.3. Hội Cựu Chiến Binh
• 3.5.6.4. Mặt Trận Tổ Quốc
• 3.5.7. Mức độ ảnh hưởng của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng NTM
• 3.6. Phân tích những khó khăn của xã Nậm Mạ
• 3.7. Phân tích SWOT về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trên địa bàn xã Nậm Mạ trong xây dựng nông thôn mới
• 3.8. Giải pháp cụ thể để hoàn thành bộ tiêu chí về xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Đối với ủy ban nhân dân xã Nậm Mạ
• 4.2. Đối với người dân
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổ chức đoàn thể và xây dựng nông thôn mới

Các tổ chức đoàn thể đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, Lai Châu. Những tổ chức này bao gồm Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu Chiến Binh, Đoàn Thanh niên và Mặt trận Tổ quốc. Họ tham gia tích cực vào các hoạt động như vận động người dân, hỗ trợ phát triển kinh tế, và cải thiện cơ sở hạ tầng. Các tổ chức này cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về các chính sách nông thôn mới, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững.

1.1. Vai trò của Hội Phụ nữ

Hội Phụ nữ tại xã Nậm Mạ đã thực hiện nhiều chương trình hỗ trợ phụ nữ trong sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế gia đình. Họ tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật canh tác, chăn nuôi, và quản lý tài chính. Nhờ đó, nhiều hộ gia đình đã cải thiện được thu nhập và chất lượng cuộc sống. Hội cũng tham gia tích cực vào các hoạt động văn hóa, xã hội, góp phần xây dựng môi trường nông thôn văn minh, sạch đẹp.

1.2. Vai trò của Hội Nông dân

Hội Nông dân đóng vai trò chủ chốt trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Họ hỗ trợ nông dân tiếp cận các công nghệ mới, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hội cũng tổ chức các phong trào thi đua sản xuất, khuyến khích người dân áp dụng các mô hình sản xuất hiệu quả. Nhờ đó, kinh tế nông thôn tại xã Nậm Mạ đã có những bước tiến đáng kể.

II. Phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nông dân

Mục tiêu chính của xây dựng nông thôn mới là phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nông dân. Tại xã Nậm Mạ, các chương trình hỗ trợ nông dân đã được triển khai hiệu quả, bao gồm việc cung cấp vốn vay ưu đãi, đào tạo kỹ thuật, và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. Những nỗ lực này đã giúp người dân tăng thu nhập, giảm nghèo, và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đồng thời, việc phát triển các ngành nghề phụ cũng tạo thêm việc làm, giảm bớt áp lực di cư ra thành thị.

2.1. Hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế

Các chương trình hỗ trợ nông dân tại xã Nậm Mạ tập trung vào việc cung cấp vốn vay ưu đãi và đào tạo kỹ thuật. Nhờ đó, nhiều hộ gia đình đã áp dụng các mô hình sản xuất hiệu quả, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Các chương trình này cũng hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, giúp nông dân tiếp cận thị trường dễ dàng hơn.

2.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn

Việc cải thiện cơ sở hạ tầng nông thôn là một trong những yếu tố quan trọng trong xây dựng nông thôn mới. Tại xã Nậm Mạ, các công trình giao thông, thủy lợi, và điện lưới đã được đầu tư nâng cấp. Những cải thiện này không chỉ hỗ trợ sản xuất nông nghiệp mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

III. Những thách thức và giải pháp

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, xã Nậm Mạ vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong xây dựng nông thôn mới. Những khó khăn bao gồm thiếu vốn đầu tư, trình độ dân trí còn hạn chế, và sự phân bố dân cư không đồng đều. Để khắc phục, các giải pháp như tăng cường đào tạo, huy động nguồn lực từ cộng đồng, và áp dụng công nghệ mới đã được đề xuất. Những giải pháp này hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, đảm bảo sự phát triển toàn diện của nông thôn.

3.1. Phân tích SWOT

Phân tích SWOT cho thấy xã Nậm Mạ có nhiều tiềm năng phát triển, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Điểm mạnh bao gồm tài nguyên thiên nhiên phong phú và sự đoàn kết cộng đồng. Tuy nhiên, điểm yếu như thiếu vốn và trình độ dân trí thấp cần được khắc phục. Cơ hội đến từ các chính sách hỗ trợ của nhà nước, trong khi thách thức là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường.

3.2. Giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm tăng cường đào tạo kỹ thuật, huy động nguồn lực từ cộng đồng, và áp dụng công nghệ mới vào sản xuất. Những giải pháp này nhằm nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng sản phẩm, và tăng thu nhập cho người dân. Đồng thời, việc phát triển các ngành nghề phụ cũng được chú trọng để tạo thêm việc làm và giảm bớt áp lực di cư ra thành thị.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xã Nậm Mạ là một xã vùng thấp của huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu, nằm tại ngã ba suối Nậm Mạ và sông Đà, cách trung tâm huyện lỵ hơn 100 km theo đường bộ. Đây là địa bàn sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống vật chất và tinh thần còn gặp nhiều khó khăn, mật độ dân cư thưa thớt và phân bố rải rác. Đặc biệt, xã Nậm Mạ là địa bàn thực hiện 100% tái định cư phục vụ dự án Thủy điện Sơn La. Quá trình tích nước lòng hồ thủy điện đã làm diện tích đất canh tác lúa nước màu mỡ bị ngập sâu, khiến nguồn lực đất sản xuất bị thu hẹp đáng kể (toàn xã chỉ còn khoảng 15 ha lúa nước), đặt ra thách thức lớn đối với vấn đề an ninh lương thực và chuyển đổi sinh kế cho người dân.

Trong bối cảnh Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới được triển khai theo Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ nhằm thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, việc thực hiện các tiêu chí nông thôn mới tại các xã vùng sâu, vùng chịu tác động tái định cư như Nậm Mạ đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị cơ sở. Việc phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động và hỗ trợ hội viên chuyển đổi mô hình kinh tế là yếu tố quyết định để triển khai chương trình hiệu quả.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lù Thị Phiếu (chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, năm 2018) xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Tìm hiểu vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu; từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng nông thôn mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá thực trạng việc thực hiện các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.
  2. Phân tích vai trò của các tổ chức đoàn thể (Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên) trong tiến trình xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
  3. Phân tích những thuận lợi, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện xây dựng nông thôn mới tại địa bàn nghiên cứu.
  4. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Nậm Mạ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Vai trò, trách nhiệm và kết quả hoạt động của các tổ chức đoàn thể trong việc thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại cấp xã.
• Phạm vi không gian: Địa bàn xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu (diện tích tự nhiên 3.034,12 ha, bao gồm 07 bản: Co Lẹ, Co Đớ, Nậm Mạ I, Nậm Mạ II, Huổi Ca, Sin Lao Lù và Tả Van).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp và sơ cấp phản ánh tình hình kinh tế - xã hội giai đoạn 2016 – 2017; thời gian thực hiện nghiên cứu thực địa từ ngày 15/01/2018 đến ngày 30/05/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống lý luận dựa trên các khái niệm nền tảng về nông thôn và phát triển nông thôn trong quản lý kinh tế:

• Khái niệm phát triển nông thôn: Tác giả tiếp cận theo quan điểm của Mai Thanh Cúc (2005), xác định phát triển nông thôn là quá trình mang tính toàn diện và đa phương, kết hợp giữa nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp, phát triển ngành nghề phi nông nghiệp, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, nâng cao nguồn nhân lực và quản lý bền vững tài nguyên thiên nhiên.
• Nhận diện tồn tại nông thôn: Phân tích 5 vấn đề bức xúc của nông thôn Việt Nam được xác định tại Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 Khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (tam nông) và các diễn đàn khoa học, bao gồm: kinh tế thuần nông phụ thuộc tự nhiên; kết cấu hạ tầng kỹ thuật yếu kém; gia tăng dân số gây áp lực việc làm; nông dân thiếu việc làm do mất đất canh tác; thiếu hụt tri thức và công nghệ chuyển giao.
• Khung pháp lý và chuẩn mực: Căn cứ Quyết định số 800/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Quyết định số 491/QĐ-TTg ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới với 19 tiêu chí thuộc 5 nhóm (Quy hoạch, Hạ tầng kinh tế - xã hội, Kinh tế và tổ chức sản xuất, Văn hóa - Xã hội - Môi trường, Hệ thống chính trị và an ninh trật tự).
• Bài học kinh nghiệm thực tiễn: Tổng kết các mô hình quốc tế gồm Phong trào Nông thôn mới Hàn Quốc (Saemaul Undong - SMU, từ năm 1970 với 4 trụ cột), Phong trào Mỗi làng một sản phẩm của Nhật Bản (OVOP, khởi xướng từ năm 1979 bởi Tiến sĩ Morihiko Hiramatsu), Dự án Mỗi xã một sản phẩm của Thái Lan (OTOP); cùng kinh nghiệm thí điểm 11 xã điểm trên cả nước và các điển hình đạt chuẩn NTM như xã Hưng Lộc (Đồng Nai), xã Đạo Đức (Hà Giang).

Để thực hiện đề tài, tác giả đã áp dụng kết hợp các phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu cụ thể:

Nhóm phương pháp	Kỹ thuật triển khai thực tế	Nguồn dữ liệu / Đối tượng áp dụng
Thu thập số liệu thứ cấp	Kế thừa, thống kê và tổng hợp từ các báo cáo chính thức	Báo cáo kinh tế - xã hội, báo cáo NTM giai đoạn 2016-2017 của UBND xã Nậm Mạ, các phòng ban chuyên môn huyện Sìn Hồ.
Điều tra số liệu sơ cấp	Phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và đại diện tổ chức	Cán bộ lãnh đạo UBND xã, đại diện thường trực Hội LHPN, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên xã.
Tiếp cận có sự tham gia (PRA)	Tham gia trực tiếp cùng các đoàn thể trong các buổi sinh hoạt, tuyên truyền	Các chi hội phụ nữ, chi đoàn thanh niên, buổi tập huấn chuyển giao kỹ thuật tại các bản.
Phương pháp quan sát	Quan sát hiện trường cơ sở hạ tầng, đường giao thông, nhà văn hóa, hoạt động chăn nuôi, nuôi cá lồng	Các công trình hạ tầng và mô hình kinh tế tại các bản Nậm Mạ I, Nậm Mạ II, Tả Van...
Phân tích tổng hợp & SWOT	Đối chiếu hiện trạng với 19 tiêu chí quốc gia; phân tích ma trận điểm mạnh, yếu, cơ hội, thách thức	Toàn bộ cơ sở dữ liệu kinh tế, xã hội, đất đai và kết quả thực hiện tiêu chí NTM tại địa bàn.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc xây dựng nông thôn mới tại huyện miền núi Sìn Hồ nói chung và xã tái định cư Nậm Mạ nói riêng. Khẳng định xây dựng nông thôn mới không chỉ là đầu tư hạ tầng mà phải gắn liền với phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và giữ vững an ninh trật tự. Phần này xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu (1 mục tiêu chung, 4 mục tiêu cụ thể), nhiệm vụ nội dung, phương pháp thu thập dữ liệu (sơ cấp, thứ cấp, quan sát, có sự tham gia), cùng phạm vi thời gian (thực hiện từ 15/01/2018 đến 30/05/2018, số liệu năm 2016 – 2017) và không gian tại xã Nậm Mạ.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về xây dựng nông thôn mới. Tác giả phân tích các đặc trưng cơ bản của nông thôn, 5 vấn đề tồn tại lớn trong quá trình công nghiệp hóa nông nghiệp và làm rõ vai trò đa diện của mô hình nông thôn mới trên các bình diện kinh tế, chính trị, văn hóa - xã hội, con người và môi trường. Toàn bộ nội dung 19 tiêu chí quốc gia được phân tích chi tiết thành 5 nhóm tiêu chuẩn kỹ thuật.

Về cơ sở thực tiễn, tác giả phân tích kinh nghiệm chuyển đổi của phong trào Saemaul Undong (Hàn Quốc) với bước nhảy thu nhập từ 824 USD (1970) lên 3.000 USD (1976), kinh nghiệm xây dựng thương hiệu nông sản từ mô hình OVOP (Nhật Bản với 329 sản phẩm thương mại sau 20 năm) và OTOP (Thái Lan). Tại Việt Nam, tác giả tổng kết quá trình triển khai từ 11 xã điểm trung ương (báo cáo tổng kết năm 2012 cho thấy thu nhập người dân tăng bình quân 70% so với 2008) đến bài học vận động hiến đất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại xã Hưng Lộc (Đồng Nai) và xã Đạo Đức (Hà Giang).

Phần 3: Kết quả thực tập

Đây là nội dung thực nghiệm và phân tích thực tiễn trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện điều kiện địa phương, hiện trạng tiêu chí và vai trò của các tổ chức đoàn thể:

1. Điều kiện tự nhiên và cơ cấu đất đai: Xã Nậm Mạ có tổng diện tích tự nhiên là 3.034,12 ha, giáp các xã Căn Co, Tủa Sín Chải, Nậm Cha (huyện Sìn Hồ) và huyện Tủa Chùa (tỉnh Điện Biên). Địa hình chủ yếu là núi đá cao, dốc, khí hậu nhiệt đới gió mùa chia làm hai mùa rõ rệt, lượng mưa trung bình 207,15 mm/tháng tập trung vào mùa mưa (tháng 4 đến tháng 10). Do địa bàn thuộc diện tái định cư 100% thủy điện Sơn La, cơ cấu sử dụng đất có sự phân hóa mạnh:

Loại đất	Năm 2016 (ha)	Tỷ lệ (%)	Năm 2017 (ha)	Tỷ lệ (%)
Tổng diện tích đất tự nhiên	3.034,12	100,00	3.034,12	100,00
1. Đất nông nghiệp	803,94	26,50	803,94	26,50
- Đất trồng lúa nước	15,00	0,49	15,00	0,49
- Đất trồng lúa nương	84,07	2,77	84,07	2,77
- Đất trồng cây hàng năm	538,93	17,76	488,11	16,09
- Đất trồng cây lâu năm	125,00	4,12	175,00	5,76
- Đất nuôi trồng thủy sản	40,00	1,32	40,00	1,32
2. Đất lâm nghiệp (rừng phòng hộ)	821,65	27,10	821,65	27,10
- Đất rừng tự nhiên phòng hộ	647,99	21,37	647,99	21,37
- Đất rừng phục hồi	130,19	4,30	130,19	4,30
- Đất phòng hộ khác	43,47	1,43	43,47	1,43
3. Đất phi nông nghiệp	783,45	25,80	783,45	25,80
- Đất sông suối	723,05	23,83	723,05	23,83
- Đất hạ tầng kỹ thuật	59,97	1,98	59,97	1,98
- Đất ở nông thôn	29,40	0,97	29,40	0,97
4. Đất chưa sử dụng	595,10	19,61	595,10	19,61

Biến động đáng chú ý trong cơ cấu đất đai là việc chuyển đổi 50,82 ha đất trồng cây hàng năm sang trồng cây lâu năm (trồng cây quế), nâng diện tích cây lâu năm lên 175,00 ha vào năm 2017.

2. Tình hình dân sinh và phát triển kinh tế: Đến năm 2017, xã Nậm Mạ có 386 hộ với 1.857 nhân khẩu (bình quân 4,8 người/hộ), mật độ dân số 61 người/km2, tốc độ gia tăng dân số 2%/năm. Thành phần dân tộc gồm: dân tộc Thái chiếm đa số tuyệt đối với 1.746 người (94,02%), dân tộc Kinh có 82 người, dân tộc Mường có 19 người, các dân tộc khác 10 người.

Tổng lực lượng lao động năm 2017 là 1.120 người; trong đó lao động nông nghiệp chiếm 85% (bình quân 4,19 lao động nông nghiệp/hộ), lao động phi nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 14-15%. Các chỉ tiêu kinh tế cơ bản giữa năm 2016 và 2017 có sự chuyển biến rõ nét:

Chỉ tiêu kinh tế	Đơn vị tính	Năm 2016	Năm 2017	Tỷ lệ so sánh (2017/2016)
Tổng sản lượng lương thực có hạt	Tấn	669,00	1.220,00	182,4%
Chăn nuôi gia súc, gia cầm	Con	10.502	16.236	154,6%
Đánh bắt thủy sản	Tấn	25,00	75,00	300,0%
Thu nhập bình quân đầu người	Triệu đồng/năm	15,00 – 15,50	25,00 – 28,00	173,8%
Bình quân lương thực đầu người	Kg/người/năm	450,00	500,00	111,1%
Tỷ lệ hộ nghèo	%	18,00	14,20	Giảm 3,8%

3. Hiện trạng thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới: Đến năm 2018, xã Nậm Mạ đã đạt 16/19 tiêu chí NTM. Có 3 tiêu chí chưa đạt chuẩn gồm:

• Tiêu chí số 4 (Trường học): Cơ sở vật chất trường học các cấp chưa đáp ứng chuẩn quốc gia.
• Tiêu chí số 8 (Thông tin và truyền thông): Điểm phục vụ bưu chính viễn thông và ứng dụng CNTT chưa hoàn thiện theo chuẩn.
• Tiêu chí số 11 (Hộ nghèo): Tỷ lệ hộ nghèo của xã năm 2017 còn 14,2%, chưa đạt mức quy định dưới 10%.

4. Đánh giá vai trò của các tổ chức đoàn thể:

• Hội Liên hiệp Phụ nữ: Vận động 80% hộ gia đình hội viên xây dựng mô hình "Vườn rau gia đình"; tổ chức 4 đợt tham quan mô hình kinh tế hiệu quả; phối hợp Trạm Khuyến nông mở 6 lớp tập huấn khoa học kỹ thuật cho 315 hội viên về trồng hoa, cây cảnh, rau màu và nuôi thủy sản. Hội đứng ra tín chấp và huy động nguồn vốn vay với tổng số tiền 2.650,1 triệu đồng, giải ngân cho 300 lượt hộ vay (trong đó có 70 hộ phụ nữ nghèo), tỷ lệ sử dụng vốn hiệu quả đạt 90 – 95%. Xây dựng 28 mô hình phụ nữ làm kinh tế giỏi; thành lập 2 câu lạc bộ giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại bản Nậm Mạ I và Nậm Mạ II, giúp hạ tỷ lệ sinh con thứ 3 xuống còn 5% (5/98 trường hợp).
• Hội Nông dân: Triển khai nòng cốt phong trào "Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi". Số lượng hộ đăng ký tăng qua từng năm: năm 2015 đạt 400 hộ, năm 2016 đạt 470 hộ và năm 2017 đạt 650 hộ. Riêng năm 2017 có 86 hộ đạt danh hiệu cấp tỉnh, 232 hộ cấp huyện và 225 hộ cấp xã. Điển hình là hộ bác Vàng Văn Chơn (bản Nậm Mạ II) phát triển hơn 20 lồng cá trên lòng hồ thủy điện, đạt doanh thu trên 100 triệu đồng/năm. Hội hỗ trợ phân bón NPK theo hình thức trả chậm; tổ chức 5 lớp dạy nghề nông nghiệp (chăn nuôi, hoa cây cảnh); vận động bình xét 2.568/3.120 lượt hộ đạt tiêu chuẩn gia đình văn hóa (80,05%) và 4/5 bản đạt chuẩn bản văn hóa.
• Hội Cựu chiến binh: Đóng vai trò bảo vệ chính quyền, thực hiện Quy chế 82 và Nghị quyết liên tịch 01 với lực lượng Công an về an ninh trật tự, đảm nhận tổ trưởng các tổ tự quản. Trong công tác giảm nghèo, Hội phân loại cơ cấu kinh tế hội viên năm 2017 gồm 50 hộ giàu, 120 hộ khá, 163 hộ trung bình và chỉ còn 5 hộ nghèo; quyên góp trên 3 triệu đồng giúp đỡ hội viên khó khăn. Tỷ lệ gia đình hội viên đạt chuẩn văn hóa trên 96%, hội viên gương mẫu đạt trên 95%.
• Đoàn Thanh niên: Phát động phong trào "Tuổi trẻ Nậm Mạ chung tay xây dựng nông thôn mới". Thành lập 10 câu lạc bộ thanh niên làm kinh tế giỏi với 240 đoàn viên tham gia; xuất hiện các mô hình tiêu biểu như cơ sở sản xuất giống thủy sản của anh Lù Văn Tài, trang trại chăn nuôi gia súc của anh Vàng Văn Lợi. Đoàn xã phối hợp mở các lớp đào tạo nghề kỹ thuật (điện dân dụng, hàn, cốp pha, sửa chữa xe máy) và tập huấn VAC cho 200 đoàn viên. Trong xây dựng hạ tầng, thanh niên xã huy động xã hội hóa được 100 triệu đồng và 10 tấn xi măng làm nhà tình nghĩa, đóng góp xây dựng nhà văn hóa bản Nậm Mạ II trị giá 70 triệu đồng; phối hợp cùng các cấp bộ Đoàn tham gia hỗ trợ, sửa chữa 50 ngôi nhà nhân ái, nhà văn hóa với tổng giá trị hơn 1 tỷ đồng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đưa ra các kết quả nghiên cứu cụ thể, gắn liền với số liệu điều tra thực tế tại xã Nậm Mạ:

• Đánh giá khách quan tiến độ NTM: Xác định rõ xã đạt 16/19 tiêu chí, chỉ rõ 3 tiêu chí nghẽn (Trường học, Thông tin truyền thông, Hộ nghèo - 14,2%), phân tích rõ nguyên nhân do mất đất sản xuất sau tái định cư và địa bàn cách xa trung tâm huyện (>100 km).
• Minh chứng vai trò đoàn thể bằng số liệu kinh tế: Khẳng định các đoàn thể không chỉ làm công tác tuyên truyền chính trị mà đã trở thành cầu nối kinh tế: ủy thác hơn 2,65 tỷ đồng vốn vay phụ nữ; phát triển 650 hộ nông dân thi đua SXKD giỏi; huy động 100 triệu đồng và hàng trăm ngày công thanh niên làm đường, xây dựng nhà văn hóa.
• Hệ thống giải pháp và kiến nghị:
  • Đối với UBND xã Nậm Mạ: Cần chủ động quy hoạch lại mạng lưới trường lớp, đẩy mạnh xã hội hóa để đạt tiêu chí số 4; phối hợp các nhà mạng viễn thông nâng cấp hạ tầng bưu điện - internet cho tiêu chí số 8; quy hoạch vùng nuôi cá lồng trên hồ thủy điện Sơn La và giao diện tích mặt nước (hiện có 40 ha đất mặt nước chuyên dùng và 45,51 ha khu vực tiềm năng) để tạo sinh kế giảm nghèo bền vững xuống dưới 10%.
  • Đối với các đoàn thể: Đổi mới phương thức sinh hoạt chi hội tại các bản xa (Huổi Ca, Sin Lao Lù, Tả Van); đẩy mạnh dạy nghề phi nông nghiệp, nhân rộng mô hình kinh tế hợp tác và tổ tự quản an ninh trật tự.
  • Đối với người dân: Thay đổi tư duy trông chờ ỷ lại vào chính sách hỗ trợ tái định cư; chủ động tiếp thu tiến bộ kỹ thuật thâm canh ngô 2 vụ, trồng quế trên đất dốc và phát triển chăn nuôi đại gia súc.
• Đóng góp nghiên cứu: Cung cấp báo cáo thực trạng toàn diện và bộ dữ liệu kinh tế - xã hội cơ sở giai đoạn 2016-2017 cho Đảng ủy, HĐND và UBND xã Nậm Mạ phục vụ công tác điều hành, xây dựng kế hoạch hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Đề tài thực hiện trong phạm vi thời gian thực tập ngắn hạn (15/01/2018 - 30/05/2018); địa bàn nghiên cứu có tính đặc thù cao (xã vùng sâu, 100% tái định cư thủy điện, đồng bào dân tộc Thái chiếm trên 94%), do đó khả năng khái quát hóa mô hình cho các vùng nông thôn đồng bằng hoặc bán sơn địa bị hạn chế. Nguồn số liệu thứ cấp chủ yếu dựa trên báo cáo hành chính của xã Nậm Mạ, dữ liệu phỏng vấn sâu tập trung ở cấp lãnh đạo đoàn thể, chưa thực hiện khảo sát ngẫu nhiên trên diện rộng đối với toàn thể hộ dân ngoài hội viên.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động dài hạn của các mô hình kinh tế lồng bè thủy sản và trồng quế lâm nghiệp sau khi xã đạt chuẩn 19 tiêu chí NTM; so sánh hiệu quả hoạt động đoàn thể giữa các xã tái định cư vùng lòng hồ sông Đà tại các tỉnh Lai Châu, Điện Biên và Sơn La.

Giá trị tham khảo

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lù Thị Phiếu là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho các đối tượng sau:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành: Phù hợp cho sinh viên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Quản lý kinh tế nông thôn làm tài liệu tham khảo về phương pháp xây dựng báo cáo phân tích thực trạng xã vùng cao, kỹ thuật lập bảng thống kê sử dụng đất và phương pháp đánh giá 19 tiêu chí nông thôn mới cấp xã.
• Cán bộ quản lý cơ sở và tổ chức đoàn thể: Cán bộ phụ trách chương trình xây dựng nông thôn mới, cán bộ Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên tại các địa phương vùng sâu, vùng chịu tác động tái định cư công trình thủy điện có thể tham khảo các kinh nghiệm thực tế về: quản lý nguồn vốn ủy thác, tổ chức phong trào thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, thành lập các câu lạc bộ kinh tế thanh niên và huy động nguồn lực xã hội hóa xây dựng nhà văn hóa thôn bản.

Câu hỏi thường gặp

1. Địa bàn xã Nậm Mạ có đặc điểm tự nhiên và xã hội nào đặc thù chi phối quá trình xây dựng nông thôn mới? Xã Nậm Mạ là xã vùng thấp của huyện Sìn Hồ nhưng cách trung tâm huyện hơn 100 km, địa hình núi đá cao có độ dốc lớn. Đặc điểm chi phối lớn nhất là toàn xã thực hiện 100% tái định cư thủy điện Sơn La; lòng hồ tích nước làm đất trồng lúa nước bị ngập chỉ còn 15 ha (chiếm 0,49% diện tích tự nhiên). Xã có 386 hộ, 1.857 nhân khẩu với dân tộc Thái chiếm đa số tuyệt đối (94,02%), đời sống phụ thuộc vào nông nghiệp đồi dốc, đánh bắt và nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ sông Đà.

2. Đến năm 2018, xã Nậm Mạ đã hoàn thành bao nhiêu tiêu chí nông thôn mới và còn những tiêu chí nào chưa đạt? Tính đến năm 2018, xã Nậm Mạ đã đạt 16 trong tổng số 19 tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới. Có 3 tiêu chí chưa đạt gồm: Tiêu chí số 4 (Trường học - cơ sở vật chất chưa đạt chuẩn), Tiêu chí số 8 (Thông tin và truyền thông - hạ tầng bưu điện viễn thông chưa đồng bộ) và Tiêu chí số 11 (Hộ nghèo - tỷ lệ hộ nghèo của xã năm 2017 là 14,2%, trong khi quy định đạt chuẩn là dưới 10%).

3. Phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi tại xã Nậm Mạ ghi nhận những kết quả cụ thể nào? Phong trào có sự gia tăng liên tục về số hộ đăng ký: từ 400 hộ (năm 2015) lên 470 hộ (năm 2016) và đạt 650 hộ (năm 2017). Trong năm 2017, toàn xã có 86 hộ đạt danh hiệu cấp tỉnh, 232 hộ đạt cấp huyện và 225 hộ đạt cấp xã. Điển hình tiêu biểu được ghi nhận trong nghiên cứu là hộ bác Vàng Văn Chơn tại bản Nậm Mạ II, từ hoàn cảnh khó khăn đã phát triển mô hình nuôi hơn 20 lồng cá trên hồ thủy điện, đạt thu nhập trên 100 triệu đồng/năm.

4. Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Nậm Mạ đã thực hiện các biện pháp cụ thể nào để hỗ trợ kinh tế và nâng cao đời sống hội viên? Hội Phụ nữ đã vận động 80% hộ gia đình xây dựng vườn rau tự cấp; phối hợp mở 6 lớp tập huấn khoa học kỹ thuật cho 315 hội viên; đứng ra nhận ủy thác và huy động 2.650,1 triệu đồng giải quyết cho 300 hộ vay vốn (70 hộ phụ nữ nghèo) với hiệu quả sử dụng vốn đạt 90 – 95%; xây dựng 28 mô hình làm kinh tế giỏi; thành lập 2 câu lạc bộ giảm thiểu mất cân bằng giới tính tại bản Nậm Mạ I và II, kéo giảm tỷ lệ sinh con thứ ba xuống mức 5%.

5. Lực lượng Đoàn Thanh niên xã đã đóng góp nguồn lực vật chất cụ thể nào cho cơ sở hạ tầng nông thôn? Đoàn xã Nậm Mạ đã vận động xã hội hóa được 100 triệu đồng và 10 tấn xi măng để xây dựng nhà tình nghĩa; đóng góp xây dựng 01 nhà văn hóa trị giá 70 triệu đồng tại bản Nậm Mạ II. Đồng thời, lực lượng thanh niên địa phương đã phối hợp với các cấp bộ Đoàn thực hiện hỗ trợ, sửa chữa 50 ngôi nhà nhân ái, nhà văn hóa thôn và nhà đền ơn đáp nghĩa với tổng giá trị thực hiện trên 1 tỷ đồng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lù Thị Phiếu đã phản ánh hệ thống và chi tiết bức tranh kinh tế - xã hội cùng tiến trình xây dựng nông thôn mới tại xã tái định cư Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu giai đoạn 2016 – 2018. Kết quả nghiên cứu khẳng định sự chủ động, hiệu quả thiết thực của các tổ chức đoàn thể (Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên) trong việc thúc đẩy chuyển đổi sinh kế lòng hồ, chuyển giao kỹ thuật và huy động vốn xã hội hóa, giúp xã hoàn thành 16/19 tiêu chí NTM. Đây là công trình nghiên cứu ứng dụng có giá trị thực tiễn cao, đóng góp cơ sở dữ liệu quan trọng cho công tác quản trị phát triển nông thôn tại các địa bàn miền núi đặc thù.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết Huyện Sìn Hồ là một huyện miền núi có địa bàn rộng, là nơi sinh sống của nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, nằm trong khu vực có trình độ phát triển còn thấp về nhiều mặt, đời sống của người dân còn gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt là một số xã vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, vùng chậm phát triển Do đó việc xây dựng nông thôn mới ở cấp xã là hết sức cần thiết. Xây dựng nông thôn mới cấp xã phát triển theo quy hoạch là gắn nông thôn mới phát triển nhanh tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ bền vững.

Kinh tế phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được cải thiện, kinh tế - xã hội phát triển bản sắc văn hóa được bảo tồn và phát huy, môi trường sinh thái xanh – sạch – đẹp, chất lượng hệ thống chính trị cơ sở được nâng cao. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, trên địa bàn cấp xã nhằm phát triển nông thôn toàn diện bao gồm những nội dung liên quan đến hầu hết các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, hệ thống chính trị cơ sở có những yêu cầu riêng đối với từng vùng miền, có những điều kiện đặc trưng kinh tế, xã hội khác nhau nhằm đáp ứng những yêu cầu cấp bách theo Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ nhằm đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa nông thôn, góp phần thúc đẩy quá trình CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn, phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp của Đảng: “Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững, tăng kim ngạch xuất khẩu nông sản. Nâng cao đời sống nhân dân, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia”. Xã Nậm Mạ là một xã trung tâm của huyện Sìn Hồ khoảng hơn 100km đường bộ.

Trong những năm qua, tình hình kinh tế - xã hội của xã Nậm Mạ h 2 cũng đã có những bước phát triển nhưng tốc độ còn chậm, thu nhập của người dân còn thấp, hệ thống dân cư phân bố rải rác. Điều đó, gây khó khăn cho việc bố trí, đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đồng thời cũng ảnh hưởng đến định hướng phát triển hài hòa giữa không gian sống, không gian sinh hoạt và không gian sản xuất. Do vậy, để tiến tới sự phát triển bền vững, đáp ứng được mục tiêu phát triển chung của đất nước theo bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn. Xuất phát từ những thực trạng trên em tiến tới nghiên cứu đề tài: ‘‘Tìm hiểu vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ - huyện Sìn Hồ - tỉnh Lai Châu’’.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1. Mục tiêu chung Tìm hiểu vai trò của các tổ chức đoàn thể trong việc triển khai mô hình xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ - huyện Sìn Hồ - tỉnh Lai Châu. Từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp với điều kiện của địa phương, để xây dựng nông thôn mới cấp xã trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Mục tiêu cụ thể - Thực trạng việc thực hiện các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.

- Vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. - Phân tích những thuận lợi, khó khăn trong khi thực hiện xây dựng nông thôn mới tại địa bàn nghiên cứu. - Đề xuất những giải pháp nhằm thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu. Nội dung và phương pháp thực hiện 1.

Nội dung thực tập - Tìm hiểu thực trạng xây dựng mô hình nông thôn mới tại xã Nậm Mạ - Tìm hiểu vai trò của các tổ chức đoàn thể trong xây dựng nông thôn mới của xã Nậm Mạ. - Những thuận lợi và khó khăn trong việc xây dựng nông thôn mới xã. - Các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác triển khai chương trình nông thôn mới xã Nậm Mạ. Phương pháp thực hiện 1.

Điều tra thu thập thông tin - Thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập những số liệu, thông tin liên quan trực tiếp và gián tiếp đến vấn đề nghiên cứu của đề tài đã được công bố chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, như lấy số liệu từ các ban ngành của huyện, xã, các báo cáo tổng kết liên quan đến cơ sở - Thu thập số liệu thứ cấp: Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp từ UBND xã Nậm Mạ thông qua phỏng vấn các tổ chức đoàn thể. Để thu thập số liệu sơ cấp, tôi sử dụng các phương pháp chủ yếu sau: + Phương pháp điều tra trực tiếp các tổ chức đoàn thể + Phương pháp tiếp cận có sự tham gia: Tham gia thực tế cùng các tổ chức đoàn thể để có thể nắm bắt những kiến thức, kinh nghiện thực tiễn quý báu + Phương pháp quan sát: Tiến hành quan sát trực tiếp khi tham gia các hoạt động của các tổ chức đoàn thể, phỏng vấn, điều tra cơ sở, nhằm có cái nhìn tổng quát về công việc cũng như trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể, đồng thời cũng là những tư liệu để đánh giá độ chính xác các thông tin mà UBND xã cung cấp. Thời gian và địa điểm thực tập Thời gian : + Số liệu được lấy trong năm 2016 – 2017. + Thời gian thực hiện đề tài từ 15/01/2018 – 30/05/2018 Địa điểm : Tại xã Nậm Mạ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu.

h 5 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Về cơ sở lý luận 2. Một số khái niệm cơ bản - Khái niệm nông thôn: Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa chuẩn xác nào được chấp nhận một cách rộng rãi vê nông thôn, có rất nhiều các quan điểm khác nhau về nông thôn, và nói về nông thôn người ta thường đặt nó trong mối tương quan với đô thị. Thực tế sự khác nhau giữa nông thôn và thành thị không phải chỉ ở đặc điểm nghề nghiệp của dân cư, mà còn khác nhau về mặt tự nhiên, kinh tế và xã hội.

Về tự nhiên, nông thôn là vùng đất đai rộng lớn, thường bao quanh các đô thị. Những vùng đất đai này khác nhau về địa hình, khí hậu, thủy văn. Về kinh tế, nông thôn chủ yếu làm nông nghiệp (nông, lâm, ngư nghiệp). Cơ hạ tầng ở vùng nông thôn lạc hậu, thấp kém hơn đô thị.

Trình độ phát triển cơ sở vật chất và kỹ thuật, trình độ sản xuất hàng hóa cũng kém hơn đô thị. Về xã hội, trình độ học vấn, điều kiện cho giáo dục, y tế, đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nông thôn thấp hơn dân cư thành thị. Tuy nhiên những di sản văn hóa, phong tục tập quán cổ truyền ở nông thôn lại thường phong phú hơn thành thị. Quan điểm khác lại nêu ra chỉ cần dựa vào chỉ tiêu trình độ tiếp cận thị trường phát triển hàng hoá và khả năng tiếp cận thị trường.

Nhưng có ý kiến khác lại cho rằng, vùng nông là vùng có dân cư làm nông nghiệp chủ yếu, tức nguồn sinh kế chính của dân cư trong vùng đều từ sản xuất nông nghiệp. Những quan điểm này chỉ đúng khi đặt trong bối cảnh cụ thể của từng nước. h 6 Như vậy khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tương đối theo thời gian, theo tiến trình phát triển kinh tế xã hội. Như vậy khái niệm về nông thôn chỉ có tích chất tương đối, thay đổi theo thời gian và theo tiến trình phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia trên thế giới.

Trong điều kiện này ở Việt Nam hiện nay, nhìn nhận dưới góc độ quản lý, có thể hiểu: “Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp cư dân, trong đó có nhiều nông dân. Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường Minh trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổ chức khác”. Như vậy khi nói về nông thôn người ta nghĩ ngay đến các hoạt động nông nghiệp và những hoạt động, tổ chức liên quan đến nông nghiệp. - Khái niệm về phát triển nông thôn: Khái niệm phát triển nông thôn mang tính toàn diện và đa phương, bao gồm phát triển các hoạt động về nông thôn và các hoạt động có tính chất liên kết phục vụ nông nghiệp, công nghiệp quy mô vừa và nhỏ, các ngành nghề truyền thống, cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, nguồn nhân lực nông thôn, xây dựng, tăng cường các dịch vụ và phương tiện phục vụ cộng đồng nông thôn (Mai Thanh Cúc - 2005).

Phát triển vùng nông thôn phải đảm bảo sự bền vững về môi trường, ngày nay vấn đê phát triển nông thôn bền vững được đặt ra nhằm tao ra sự phát triển lâu dài, ổn định không những cho các vùng nông thôn mà còn đối với cả quốc gia. Có thể hiểu phát triển nông thôn bền vững một cách ngắn gọn là sự phát triển tập trung vào người (tiếp cận từ dưới liên), đồng thời phải phát triển đa ngành và giải quyết thích đáng mối liên hệ đa ngành (tiếp cận tổng hợp) và phát triển đảm bảo sự cân xứng với việc quản lý môi trường (tiếp cận quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên) h 7 Phát triển nông thôn là sự phát triển tổng hợp của tất cả các hoạt động có mối liên hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa các yếu tố vật chất, kinh tế, công nghệ, văn hóa, xã hội, thể chất và môi trường. Nó không thể tiến hành một cách độc lập mà phải được đặt trong khuôn khổ của một chiến lược, chương trình phát triển quốc gia. Sự phát triển của các vùng nông thôn sự đóng góp tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế nói riêng và sự phát triển chung của cả đất nước.

Như vậy có rất nhiều quan điểm về khái niệm phát triển nông thôn. Trong điều kiện của Việt Nam, tổng hợp quan điểm từ các chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Chính phủ, thuật ngữ này có thể như sau: Phát triển nông thôn là một quá trình cải thiện có chủ ý một cách bền vững về kinh tế, xã hộ, văn hóa và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn. Qúa trình này, trước hết là do chính người dân nông thôn và có sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước và các tổ chức khác.