CHƯƠNG 1 MOT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VE BẢO DAM, BẢO VE QUYỀN CON NGƯỜI VA VAI TRÒ CUA PHÁP LUẬT TRONG BAO DAM, BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI 11. Khái quát về quyền con ngời 1111. Khái niệm quyềncon người Quyên con nguời Chân quyền" theo cánh đồng từ Hán Vie là mốt khói niệm, đã xuất hiện từ lâu và vô cùng phổ bién trên thé giới. Vì vậy, có rt nhiễu dinh nghĩa và cách hiểu khác nhu vi quyén con nguôi, ủy tùng mục dich nghién cứu cũng nhưy quan dim mà mỗi nhà nghiên cửa mỗt quốc gia sé có cho mình một cách ý giã khác nha Theo đính nghĩa của Văn phòng Cao ty Liên hợp quốc vé quyển con người (Office of High Commissioner for Human Rights ~ OHCHE), quyền con ngu là những bảo dim pháp lý toàn u có tác dụng bảo vệ các cá nhân và các nhỏm chống, Ini những hành động hoặc sơ b6 mắc mã làmtí tại đến nhân phi „ những sự được phép và tr do cơ bản ofa cơn ngời.
Tai Việt Nem, quyển con người được biểu là những nh cầu lợi ich te nhiên, vốn có ofa cơn nguời được ghỉ nhận và bão vé trong pháp luật quốc gìn và các thôn thuận pháp lý quốc tết Tổm lai xét trên góc đổ dinh nghĩa của quốc tổ và trong nước, có thé hiễu ring qguyễn con người là một chuẩn mực được công ding quốc té công nhận và tuân thủ, qguyễn con người hỉ nhận các nhu cầu vốn có, cơ bản cin cơn người; không một ai có quyền xâm phạm tới các nhủ cầu đó và quyén cơn người được bão đâm thục hiện bởi hộ thắng những biển phép pháp lý: Tay vào chế độ chính tr, đều kiận lánh tổ - xã hồi cũng nh nh cầu về quyển con người ma trong mỗi gian đoạn, mỗi thời dai côn mối quốc ga th lạ cổ các quy nh và cách hiễu khác nhu về quyén cơn người Bên cạnh đó, cần hưu ý phân biết quyền cơn người và quyên công dân Nhìn chung quyén con người sẽ bao him cả quyền công din, quyển công din là các quy đảnh pháp luật được cụ thé hóa du trên quyền cơn nguời và hướng tới một đối tượng chỗ thể cu thể- công din của một quốc ga Quyển công din có phạm vi chỗ thể hep 1 Giáo wath Lý tận pup bật quyền cơn người 2011), Trường Đại học Luit Đại học Qhốc gia Hà Nội, WO ĐHQG HA Nội, v38 6 ơn quyền can người, ví du: quyền công dân Việt Nam chi dành cho người mang quốc tich Việt Nam; quyên con người ð Việt Nam được thie nhân cho công din Việt Nam, công dân nước ngodi và người không có quốc tích nhang dang sinh sống vi làm việc ta Việt Nam Từ trởng về quyển cơn nguời & Việt Nam để xuất hiện tất sớm từ thon cổ đại cóth tới tính thin doin tết, ý thức trách nhiệm công đẳng. truyền thống nhân đ, đồ cao inh ngiấa và đao lý, nh thin khoan dụng, độ lượng v the, nhân đạo. và các truyền thắng yêu nước, thương dân, lấy din lam gốc. Trong muốt chiêu dù lịch sỡ côn dit nước, đã có nhiễu vĩ nhân có hr tưởng tấn bổ về quyén con người, hy nhiên, bơ turing về quyền con người ở nước ta để có bude phát tiễn vượt bậc mang tính cách mạng ti Chỗ tich Hồ Chi Minh doc Tuyên ngôn đốc lập vào ngày 02/9/1945.
Cụ th, trong Tuyên ngôn độc lập năm 1945, Chủ tịch! bí Minh đã khẳng ảnh ring “tất cổ các dân tốc trên thé giới đầu anh ra bình đẳng: dân tộc nào cũng có quyền sống Er sing sướng và quyển te do.” Sự khẳng định này như một lời tuyên ngôn vé quyền con nguời của Nhà nước Việt Nam, trong đó thừa nhận các quyền cơ bản của con người, lần đâu tiên quyền cá nhân được mở rộng thành quyén dân tộc Chư ding li ở đó, quyền con người ở Việt Nam ngày cảng đợc chủ trong và công nhận, quyễn con người đã được quy đính trong các bản Hiển của nước ta và tính. tối thôi idm hiện tạ thi Hiển pháp năm 2013 chín là bản Hiển pháp thể hiện quyền con người một cách tổ nét và diy đã nhất, ngoài ra, quyền cơn người côn được quy! đnh cụ thể rong các vin bản dưới luật khác 1. Đặc điể của quyền con nguời Quyển con người là một pham rủ đa diễn, vi vậy cần phải nhân nhân từ nhiễu gốc đồ mới có thể đơa ra được những nhận xát quan diém chính xác “Thử nhất quydn con người từ góc độ dao đúc - tôn giáo. Diy là xuất phat đều tiên của quyền con người, hầu hết các dân tộc trên thể giới đều có những guy tắc xử nự chung giữa con người với con người, ví đụ như nhường cơm sẽ áo, gieo gió git bao, dic quả ác báo,.
ẵn chứa trong nội hàm cũa các quy tắc này là yêu tôn trong các quyền, ty do chính đáng và tự nhiên của người khác, Những quy tắc nay đã được sung, phát triển trong giáo ly của các tôn giáo và được đã cao, tuân thủ béi con người. 7 C6 thể nói ing trong muốt quả tình phát triển của mình, quyễn con người luôn phân ánh và mang dầu in của các quy tắc đạo đức, tôn giáo Thứ bú, myễ cơn người ừ góc độ lich sit - xã hội. Theo thoi gen, xã hội và con người ngày cảng phát tiển, kéo theo dé là những tơ hring quy chế, quy tắc cũng thay đổi và mở rộng theo, trong đỏ, bao gm cã quyển cơn người Quyền con người thể hiện nhông quan dim về chính bị, kinh tổ, vẫn hỏa xã hội cũa nhà nước trong từng giai đoạn, tùng thôi kỷ phát tiễn của xã hồi loài người Thứ ba, quydn cơn người từ góc độ trất học. Nn xét theo phương đin tiết học, nr phát tiễn của quyền cơn người là phân ánh quy luật phat tiễn của xã hội loài "người từ thấp din cao; xi héi loài người cảng phát tiển tới bậc cao thi quyền con "guời cing được muở tông, phát tiễn và được moi người tôn trong thục hiện Những học thuyết, tơ tưởng vé quyền cơn nguồi đã được các nhà tiết học phát tiển và biến chúng trở thành các tơ tuông tiết học, những huống đỏ lại trở hành nên tăng lý luận cho việc pháp điển hỏa các quy con người vào pháp luật quốc tổ, pháp luật quốc ga ‘va bảo đảm thực hiện trên thực tế Thử he quyểu com người từ góc ộ chính trị.
Quyền con người là một loại quyền có nự gắn b6 chit chế với chính ti, sự gin bó chất nay thể hiện từ trong cuộc đậu tranh git giai cập từ sẵn vớ gì cấp phong kiến cho tới cuộc đầu tranh giữa tơ bên chủ nghĩa và xã hội chủ nga, cho tai nay, mắc đủ các cuộc đâu tranh chính tr không còn gry git như trước, nhưng quyền cơn người vấn là một trong những chủ để trùng tim giữa các đăng phái trong nước cũng nh trong các chính sách đối nội, đối "ngoai ci mỗi quốc gia Quyền con người đã trở thành tiêu chỉ lánh ga mr én bộ của một quốc gia thâm chi còn trở thành yêu tổ quyết Ảnh tới sự tổn vong của một chính thể, một người ding đầu nhà nước hoặc một chế độ xã hội Thứ nin, quyễ con người đưới góc độ pháp lý. Dù quyền con người có phố biến tới đầu cũng cần phi được ghi nhận bing pháp luật qua đó, quyển con người uới có thé thoát khối pham wi mức 46 dao đóc, được năng cấp lân mét mie đồ cao hơn và trở thành quy din pháp luật bit buộc moi người phấ thục hiện và tuân thủ Tháp Int có vi uo đặc bit không thể ty thế rong vide gật nhận bắn về và thúc sarphátiễn của quyển cơn người Nhờ việc được ghỉ nhận và quy định trong hệ thống pháp luật quốc tý, pháp luật quốc gia mà quyền con người dé trở thành các quy tắc bit buộc chúng, được thẳng nhất thục hiện bai tất ef moi chủ th trong xã hội Cấn có theo nghiên cứu và sự công nhân của quốc tẾ, hiện nay, quyền con nguội có bến (04) tinh chất cơ bản, đó là: tính phổ biến tình không thd tước bd, nh Khổng thd phan chia tinh liên hệ va plathuộc lẫn nhac Có th nhự sau “Thử nhất, tink phổ biểu. Tính chất này thể hiện trong việc quyền con người là những gì bam sinh, với có của cơn người và tất cả moi người đều được đối xử bình. đẳng như nhau, không có bất ky sự phân biệt nào về ching tộc, đân tộc, giới tính, tôn gieo, giai cép,.
Tuy nhiên, tinh chất nay không có nghĩa là cáo bing tất cf mọi người để hưởng chung mốt mie đô các quyền. ma có ngĩa là moi người đầu được hướng các quyin mốt cách bình đẳng nhưng hung các quyền đó ở mức độ nào thi còn phải phu thuộc vào các yêu tổ khác, ví đụnhy năng lực cá nhân, chính t, Hình tổ “Thứ ha, tuk không thể trớc ý. Không muột cá nhân hay cơ quan nhà nước nto được phép ủy tiên bạn chế hay la tude bỗ các quyền cơ bản côn cơn người. Quyền con, người chi bị han chế, tước bỏ trong một số trường hop đặc biệt, như trường hop một người phe tôi và dang phi thục hiện bên án, quyết nh cin Tòa án lóc này người đồ có thể bị hớc bố quyện tự do lạ, thậm chia bi tước quyễn sông, “Thờ ba, tinh không thể phan chia, Các quyền oo bin cn con người đều có tầm quan trong như nhu và vay khống có quyền nào được coi là quan trong hơn các quyền khác.
Tuy nhiễn tùy vào từng trường hop cũ thé ma có thể tu tiên thục hiển một số quyền nhất din Thứ t nh: Hd hệ và phụ tng ham. Sự tến bộ trong việc dim bão mốt qguyễn sf có ác đồng true hép hoặc gián tp tới các quyển con Ie. Tương tự su vỉ ham một quyền nào đó công sẽ có sự nh hướng tiêu cực ới các quyền khác 113. Nội đụng quyền con người Hiên nay, có rất nhiễu văn kiên pháp luật quốc té quy nh về quyển con người, tuy nhiên, đưa trên hệ thống các văn kiên của luật nhấn quyên quốc t, có thể chia nổi đang quyền con người thánh hi (03) nhóm quyền cơ bin sau quyền dân nụ chính tị, qguyễn kinh t, xã hội và vin hỏa, Ngoài ra, côn có một nội đăng đặc biệt đ la quyền cơn người cia nhóm người thương Thử nhất, các quyều đê sự, chính trị Các quyền này doe đồ cập chỗ yêu ở trong hai vin kiên quốc tổ là: Tuyên ngôn toàn thể giới vé quyén cơn người năm 1948 (UDHR) và Công ức quốc tế về các quyền dân sự chỉnh tị (CPR).