phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương sau: CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA HE THONG CHÍNH TRI TRONG XAY DUNG NONG THON MOI CHUONG 2: HE THONG CHÍNH TRI HUYỆN PHU XUYEN VOI QUA TRINH XAY DUNG NONG THON MOI CHUONG 3: GIAI PHAP NANG CAO VAI TRO CUA HE THONG CHÍNH TRI TRONG XÂY DUNG NONG THON MỚI TREN DIA BAN HUYEN PHU XUYEN THANH PHO HA NOI TRONG THOI GIAN TOI 10 CHUONG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CUA HE THONG CHÍNH TRI TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Lý Luận chung về hệ thống chính trị 1. Khái niệm hệ thong chinh tri Trong mọi xã hội có giai cấp, quyền lực của giai cap cam quyền được thực hiện băng một hệ thống thiết chế và tổ chức chính trị nhất định. Theo Nguyễn Văn Toàn (2019) HTCT được hiểu là “một chỉnh thể các tổ chức chính trị trong xã hội bao gồm các đảng chính trị, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp được liên kết với nhau trong một hệ thống tổ chức nhằm tác động vào các quá trình của đời sống xã hội, dé củng cố, duy trì và phát triển chế độ đương thời phù hợp với lợi ích của giai cấp cam quyển ”.
40] HTCT ở nước ta hiện nay bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, MTTQ Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tô chức chính trị - xã hội hợp pháp khác của nhân dân được thành lập, hoạt động trên cơ sở liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dan và đội ngũ trí thức làm nền tảng, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, thực hiện và đảm bảo đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân [34, Tr. HTCT mang bản chất, lý tưởng chính trị và phản ánh lợi ích của giai cấp cầm quyền. Khái niệm HTCT thường được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, HTCT để chỉ toàn bộ lĩnh vực chính trị của đời sống xã hội với tư cách là một hệ thong hoan chinh bao gom các tô chức, các chủ thé chính tri, các quan điểm, quan hệ chính tri, hệ tư tưởng và các chuẩn mực chính trị. Theo nghĩa hẹp, HTCT chỉ hệ thông các cơ quan, tô chức, cá nhân thực hiện các hoạt động 11 mang tính chính trị trong xã hội gồm nhân dân, các tô chức chính trị, các cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội có mối liên hệ trực tiếp hay gián tiếp với quyền lực chính trị.
Trong đó, nhân dân là một chủ thé quan trọng của quyên lực chính trị và là nền tảng của HTCT. * Hệ thống chính trị cấp huyện ở nông thôn Đối với cấp huyện và HTCT cấp huyện: Đây là cấp trên cơ sở thuộc hệ thống phân cấp quản lý Nhà nước gồm bốn cấp như hiện nay. Việt Nam hiện nay có 63 huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong đó có 538 là huyện (chiếm 82% trong tổng số các đơn vị hành chính cấp huyện), chủ yếu là ở nông thôn. HTCT địa phương ở nước ta chủ yếu là HTCT cấp huyện, do đó phải xác định đây là điểm quan trọng cần tạo bước đột phá trong đổi mới HTCT.
Trong đó, cần phải xác định vai trò của Đảng bộ huyện và Huyện ủy, chính quyền huyện (HĐND và UBND), mối quan hệ gữa Huyện và cơ sở, của MTTQ huyện và các đoàn thé, các tổ chức chính quyên cấu thành HTCT, các phương thức tô chức, hoạt động cùng các mối quan hệ giữa chúng. Đặc điểm, vai trò của hệ thống chính trị Đặc điểm của HTCT ở Việt Nam hiện nay là tính nhất nguyên chính trị. Được thê hiện ở các phương diện sau: [36, Tr.42] - Thứ nhất, không có chính đảng đối lập: Ö Việt Nam chê độ chính trị là thể chế chính trị một đảng duy nhất cầm quyên. Nhất nguyên về tô chức (các thành phần thuộc HTCT đều do Đảng Cộng sản lãnh đạo; Mặt trận và các tô chức chính trị - xã hội không độc lập với Đảng và Nhà nước.
HTCT ở Việt Nam gắn liền với vai trò tổ chức và lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Mỗi tổ chức thành viên của HTCT đều do Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập vừa đóng vai trò là hình thức tô chức quyền lực của nhân dân (Nhà nước), tổ chức tập hợp, đoàn kết quần chúng, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của quần chúng (MTTQ và các tô chức chính trị - xã hội), vừa là tổ chức 12 mà qua đó Đảng Cộng sản thực hiện sự lãnh đạo chính trị đối với xã hội. Nhất nguyên về tư tưởng: Tính nhất nguyên chính trị của HTCT được thể hiện ở tính nhất nguyên tư tưởng, được tô chức và hoạt động trên nền tang tư tưởng là chủ nghĩa Mác - Lénin va tư tưởng Hỗ Chí Minh. - Thứ hai, tính thống nhất: HTCT ở Việt Nam bao gồm nhiều tổ chức có tính chất, vị trí, vai trò, chức năng khác nhau nhưng có quan hệ chặt chẽ, gan bó với nhau, tạo thành một thé thống nhất.
Sự thống nhất của các thành viên da dạng, phong phú về tổ chức, phương thức hoạt động trong HTCT, qua đó đã phát huy sức mạnh tổng hợp và tạo ra sự cộng hưởng sức mạnh trong toàn bộ hệ thống. Tính thống nhất của HTCT được xác định bởi các yếu tố: 1) Sự lãnh đạo thống nhất là chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng duy nhất cam quyên; 2) Sự thống nhất về mục tiêu chính trị là xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đảm bảo: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; 3) Sự thống nhất ở nguyên tắc lấy tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong tổ chức và hoạt động; 4) Sự thống nhất của hệ thống tổ chức ở từng cấp, từ Trung ương tới địa phương, với các bộ phận hợp thành. - Thi ba, gan bó mật thiết với nhân dân, chịu sự kiểm tra, giảm sát của nhân dân: Đây là đặc điểm có tính nguyên tắc của HTCT ở Việt Nam, khang định HTCT Việt Nam không chỉ gan voi chinh tri, quyén luc chinh tri, ma con gan với xã hội. Trong HTCT, có các tô chức chính trị (như Đảng, Nhà nước), các tổ chức vừa có tính chính trị, vừa có tính xã hội (như MTTQ và các tô chức chính trị - xã hội khác).
Có thể khăng định, HTCT không đứng trên xã hội, tách khỏi xã hội (như những lực lượng chính trị áp bức xã hội trong các xã hội có bóc lột), đây là một bộ phận của xã hội, gắn bó với xã hội. Cầu nối quan trọng giữa HTCT với xã hội chính là MTTQ và các tổ chức chính trị - xã 13 hội. Sự gan bó mật thiết giữa HTCT với nhân dân được thể hiện trên các yếu tố: quy luật tồn tại của Đảng, là nguyên tắc tô chức và hoạt động của Đảng cam quyén; Nha nước là nha nước cua nhân dân, do nhân dan, vì nhân dân; MTTQ, các tô chức chính trị - xã hội là hình thức tập hợp, tô chức của chính các tầng lớp nhân dân; HTCT là trường học dân chủ của nhân dân. Các tổ chức trong HTCT đều là phương thức thực hiện quyền làm chủ của nhân dân.
- Thứ tư, sự kết hợp giữa tính giai cấp và tính dân tộc của HTCT: Đặc điểm nổi bật của HTCT ở Việt Nam là HTCT đại diện cho nhiều giai cấp, tang lớp nhân dân. Các t6 chức thành viên trong HTCT là đại diện cho các giai cấp, tầng lớp nhân dân, đều thừa nhận vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân. Do vậy, HTCT ở nước ta mang bản chất giai cấp công nhân và tính dân tộc sâu sắc. Bản chất của từng tô chức thuộc HTCT đều kết hợp giữa tính giai cấp và tính dân tộc.
Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam. Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, mọi hoạt động đều hướng về nhân dân. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đã gắn kết vấn đề dân tộc với vẫn đề giai cấp, tạo nên sức mạnh tổng hợp của HTCT. Đồng thời, sự phân biệt giữa dân tộc và giai cấp mang tính tương đối, không có ranh giới rõ ràng.
Lý luận chung về xây dựng nông thôn mới 1. Khái niệm, quan điểm xây dựng nông thôn mới của Đảng và Nhà nước 1. Khái niệm nông thôn mới Có một số các diễn giải và phân tích khái niệm thế nào là NTM. Theo tác giả Nguyễn Văn Hùng, công chức NTM được xác định là “Nông thon mới = Nông dân mới + Nên nông nghiệp mới.
Nông thông có kinh tế phát triển, đời 14 sống vật chất và và tỉnh thần của nhân dân được nâng cao, dân trí cao, bản sắc văn hoá dan tộc được gin giữ và tai tạo ”.20] Còn theo quan điểm của tác giả NTM trước tiên phải là nông thôn chứ không phải thị tứ; đó là NTM chứ không phải nông thôn truyền thống. Nếu so sánh giữa NTM và nông thôn truyền thống, thì NTM phải được bao hàm cơ cấu và chức năng mới. Theo Nghị quyết 26 — NQ/TW xác định: NTM là khu vực nông thôn có kết cau hạ tầng kinh tế - xã hội từng bước hiện đại; cơ cau kinh tế và các hình thức tô chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, 6n định giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, theo định hướng xã hội chủ nghĩa [4]. Như vậy, tiêu chí mới để xác định NTM phải đáp ứng làng xã văn minh, sạch đẹp, hạ tầng hiện đại; sản xuất phát triển bền vững theo hướng kinh tế hàng hóa; đời sống vật chat và tinh thần của người dân càng được nâng cao; bản sắc văn hóa dân tộc được giữ vững và phát triển; xã hội nông thôn an ninh tot, quan ly dan chu.