Luận văn thạc sĩ vai trò của lực lượng cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố đà nẵng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vai trò của lực lượng cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thiên Hoàng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đinh Thị Mai
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm
• Đề tài: Vai Trò Của Lực Lượng Cảnh Sát Nhân Dân Trong Phòng Ngừa Tình Hình Tội Cướp Giật Tài Sản Tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN TRONG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN
• 1.1. Nhận thức về phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản
• 1.2. Vai trò của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN TRONG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 2.1. Thực trạng các yếu tố tác động đến vai trò của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 2.2. Thực trạng các hoạt động thể hiện vai trò của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 2.3. Nhận xét, đánh giá về vai trò của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 3. CHƯƠNG 3: DỰ BÁO VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN TRONG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. Dự báo tình hình có liên quan đến vai trò của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao vai trò của lực lượng Cảnh sát nhân dân trong phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Vai trò của Cảnh sát Nhân dân trong phòng ngừa tội cướp giật tài sản

Cảnh sát Nhân dân đóng vai trò nòng cốt trong phòng ngừa tội phạm, đặc biệt là tội cướp giật tài sản tại Đà Nẵng. Với sứ mệnh bảo vệ an ninh trật tự, lực lượng này thực hiện nhiều biện pháp như tuần tra, kiểm soát, điều tra và xử lý tội phạm. Các hoạt động này không chỉ giúp giảm thiểu số vụ án mà còn tạo niềm tin trong cộng đồng. Đội ngũ Cảnh sát cũng phối hợp chặt chẽ với các tổ chức xã hội để tăng cường hiệu quả đấu tranh chống tội phạm.

1.1. Các biện pháp phòng ngừa

Các biện pháp phòng ngừa được áp dụng bao gồm tăng cường tuần tra tại các khu vực trọng điểm, tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng và phối hợp với các cơ quan chức năng. Cảnh sát cũng sử dụng công nghệ hiện đại để theo dõi và ngăn chặn tội phạm. Những nỗ lực này đã góp phần giảm đáng kể số vụ cướp giật tài sản tại Đà Nẵng.

1.2. Hợp tác xã hội

Hợp tác xã hội là yếu tố quan trọng trong chiến lược phòng ngừa tội phạm. Cảnh sát Nhân dân đã phối hợp với các tổ chức cộng đồng, doanh nghiệp và trường học để thực hiện các chương trình giáo dục và tuyên truyền. Sự tham gia của cộng đồng không chỉ giúp phát hiện sớm các nguy cơ mà còn tạo môi trường an toàn, hạn chế điều kiện phát sinh tội phạm.

II. Thực trạng tội cướp giật tài sản tại Đà Nẵng

Tình hình tội phạm hình sự tại Đà Nẵng trong những năm gần đây có nhiều diễn biến phức tạp. Số vụ cướp giật tài sản tuy không chiếm tỷ lệ cao nhưng có tính chất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến an ninh trật tự và đời sống người dân. Các đối tượng phạm tội thường sử dụng thủ đoạn tinh vi, khó lường, khiến công tác điều tra gặp nhiều khó khăn. Cảnh sát Nhân dân đã nỗ lực điều tra, khám phá nhiều vụ án, nhưng vẫn còn những hạn chế cần khắc phục.

2.1. Diễn biến tình hình

Theo thống kê từ năm 2016 đến 2020, Đà Nẵng ghi nhận 151 vụ cướp giật tài sản, trong đó 92 vụ đã được điều tra thành công. Các vụ án thường xảy ra tại khu vực đông dân cư, nơi có mật độ giao thông cao. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc tăng cường công tác điều tra và áp dụng các giải pháp an ninh hiệu quả hơn.

2.2. Đánh giá hiệu quả

Mặc dù Cảnh sát Nhân dân đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn những hạn chế trong công tác phòng ngừa và điều tra. Việc thiếu nguồn lực và công nghệ hiện đại là những thách thức lớn. Để nâng cao hiệu quả, cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào chính sách an ninh và đào tạo nhân lực.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa

Để nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm, cần áp dụng đồng bộ các giải pháp an ninh và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Cảnh sát Nhân dân cần được trang bị công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực điều tra. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền, giáo dục cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tội phạm.

3.1. Tăng cường công nghệ

Việc ứng dụng công nghệ hiện đại như camera giám sát, hệ thống nhận diện khuôn mặt và phân tích dữ liệu sẽ giúp Cảnh sát Nhân dân theo dõi và ngăn chặn tội phạm hiệu quả hơn. Đây là một trong những giải pháp an ninh cần được ưu tiên triển khai tại Đà Nẵng.

3.2. Đào tạo nhân lực

Nâng cao năng lực của đội ngũ Cảnh sát thông qua các khóa đào tạo chuyên sâu về điều tra, phòng ngừa tội phạm và sử dụng công nghệ. Điều này sẽ giúp lực lượng này đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của công tác đấu tranh chống tội phạm trong bối cảnh hiện nay.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Đà Nẵng là đô thị loại I trực thuộc Trung ương, giữ vị thế trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục và du lịch trọng điểm của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng sự gia tăng dòng người nhập cư và du khách đã tạo ra nhiều áp lực đối với công tác bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Trong giai đoạn 2016 - 2020, toàn địa bàn thành phố ghi nhận 2.447 vụ phạm pháp hình sự, trong đó tội phạm cướp giật tài sản chiếm 151 vụ với 120 đối tượng bị bắt giữ. Dù chỉ chiếm tỷ trọng 6,17% trong tổng số án hình sự, loại tội phạm này lại có tính chất đặc biệt nguy hiểm, diễn biến phức tạp và gây bức xúc lớn trong dư luận xã hội.

Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện vai trò của lực lượng Cảnh sát Nhân dân trong phòng ngừa tội cướp giật tài sản tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2016 - 2020. Mục tiêu trọng tâm là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng hoạt động phòng ngừa nghiệp vụ và phòng ngừa xã hội, từ đó đưa ra dự báo và giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa đến năm 2030. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng lực lượng Cảnh sát Nhân dân đã điều tra, khám phá được 92 trên tổng số 151 vụ án (đạt tỷ lệ 60,9%). Nghiên cứu này đóng góp cơ sở dữ liệu thực chứng và luận cứ khoa học quan trọng giúp lực lượng thực thi pháp luật tối ưu hóa quy trình tuần tra, kiểm soát địa bàn và kiềm chế sự gia tăng của tội phạm chiếm đoạt tài sản trên đường phố.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ an ninh trật tự và các quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước trong công tác phòng chống tội phạm. Về mặt lý thuyết chuyên ngành, đề tài vận dụng hai học thuyết tội phạm học cốt lõi: lý thuyết về nguyên nhân, điều kiện của tình hình tội phạm và lý thuyết hệ thống về phòng ngừa tội phạm.

Khung lý thuyết phân định rõ phòng ngừa tội phạm theo nghĩa rộng (kết hợp các biện pháp kinh tế, xã hội, quản lý nhà nước để triệt tiêu nguyên nhân phát sinh tội phạm) và theo nghĩa hẹp (hoạt động chuyên trách nhằm ngăn chặn trực tiếp, không để hành vi phạm tội xảy ra trên thực tế). Nghiên cứu chuẩn hóa bốn khái niệm trọng tâm: tình hình tội cướp giật tài sản, phòng ngừa xã hội, phòng ngừa nghiệp vụ của Cảnh sát Nhân dân và vai trò nòng cốt xung kích của lực lượng Công an Nhân dân theo quy định của Hiến pháp 2013, Luật Công an Nhân dân 2018 cùng Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo thống kê định kỳ của Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng, Công an thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2016 - 2020 và nguồn dữ liệu sơ cấp qua khảo sát thực chứng. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm 35 bản kết luận điều tra và 35 bản án hình sự sơ thẩm về tội cướp giật tài sản đã có hiệu lực pháp luật, phân tích chi tiết thông tin của 51 bị cáo và 83 người bị hại.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cao nhất về tính chất, thủ đoạn phạm tội và cơ cấu địa bàn trọng điểm. Tác giả kết hợp đồng bộ phương pháp thống kê hình sự, phân tích định lượng, tổng kết kinh nghiệm thực tiễn và phương pháp chuyên gia. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, đo lường chính xác các biến số về nhân thân người phạm tội, thời gian, không gian gây án, đồng thời cho phép đánh giá đa chiều hiệu quả của các biện pháp nghiệp vụ mà lực lượng Cảnh sát Nhân dân đã triển khai trên thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực tế từ 151 vụ cướp giật tài sản và 51 bị cáo được xét xử trong giai đoạn 2016 - 2020 tại thành phố Đà Nẵng mang lại các phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, phân bố không gian và tính chất tập trung cao: Tội phạm cướp giật tập trung nhiều nhất tại các quận trung tâm du lịch và dịch vụ sầm uất gồm Hải Châu (21,8%), Sơn Trà (21,8%), Ngũ Hành Sơn (17,3%) và Thanh Khê (15,5%). Bốn quận này chiếm tới 76,4% tổng số vụ án cướp giật của toàn thành phố.

Thứ hai, phương thức thủ đoạn tinh vi và tính chất đồng phạm: Có 65,7% số vụ án được thực hiện dưới hình thức đồng phạm với sự phân công vai trò chặt chẽ giữa đối tượng trực tiếp giật tài sản và đối tượng cản địa. Tỷ lệ đối tượng sử dụng xe mô tô phân khối lớn làm phương tiện gây án lên tới 88,6% (31 trên 35 vụ án mẫu), tạo điều kiện tẩu thoát nhanh chóng trên các tuyến giao thông huyết mạch.

Thứ ba, cơ cấu thời gian gây án: Khung giờ từ 18h00 đến 24h00 chiếm tỷ lệ cao nhất với 48,3% tổng số vụ (73 vụ), tiếp theo là khung giờ từ 06h00 đến 18h00 chiếm 29,8% (45 vụ) và từ 00h00 đến 06h00 chiếm 21,8% (33 vụ). Khung giờ từ 18h00 đến 21h00 được xác định là thời điểm thuận lợi nhất cho tội phạm hoạt động do mật độ giao thông đông đúc và người dân dễ mất cảnh giác.

Thứ tư, đặc điểm nhân thân người phạm tội và nạn nhân: Trong số 51 bị cáo, nam giới chiếm 96,0% và độ tuổi từ 18 đến 30 tuổi chiếm 62,7%. Đáng chú ý, 90,1% người phạm tội không có nghề nghiệp hoặc nghề nghiệp bấp bênh; 66,7% là đối tượng tái phạm có tiền án, tiền sự; 80,4% phạm tội vì động cơ vụ lợi cá nhân như lấy tiền chơi game, mua ma túy. Về phía nạn nhân, 68,7% là nữ giới và 11,0% là khách du lịch quốc tế, thường bị cướp giật túi xách (31,1%), dây chuyền vàng (28,4%) hoặc điện thoại di động (15,6%).

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ tròn về tỷ lệ tài sản bị chiếm đoạt và biểu đồ cột so sánh phân bố tội phạm theo các khung giờ trong ngày. Kết quả cho thấy tỷ lệ điều tra khám phá án cướp giật đạt trung bình 60,9% (92/151 vụ), có cải thiện mạnh mẽ vào năm 2020 khi đạt 83,3% (15/18 vụ).

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực Đông Nam Bộ, tình hình cướp giật tài sản tại Đà Nẵng có số lượng tuyệt đối thấp hơn nhưng tính chất phức tạp không hề thua kém. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ tác động mặt trái của nền kinh tế thị trường, tình trạng thanh thiếu niên thất nghiệp, nghiện ma túy và việc người dân, du khách còn sơ hở khi mang tài sản có giá trị lớn trên đường phố. Bên cạnh đó, số lượng tội phạm ẩn trong thực tế vẫn tồn tại do tâm lý e ngại khai báo của nạn nhân khi tài sản thiệt hại nhỏ hoặc lo sợ thủ tục hành chính kéo dài.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao vai trò nòng cốt của lực lượng Cảnh sát Nhân dân trong công tác phòng ngừa tội cướp giật tài sản, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Một là, tối ưu hóa công tác tuần tra kiểm soát công khai kết hợp trinh sát mật phục. Công an thành phố Đà Nẵng cần tái cơ cấu lịch trình tuần tra của các Tổ công tác 911 và Đội Cảnh sát hình sự, tập trung 70% quân số vào khung giờ cao điểm từ 18h00 đến 24h00 tại 4 quận trọng điểm (Hải Châu, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Thanh Khê). Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ điều tra khám phá án cướp giật lên trên 85% và kéo giảm tối thiểu 15% số vụ việc phát sinh mỗi năm trong lộ trình 2021 - 2025.

Hai là, hiện đại hóa hệ thống giám sát an ninh bằng công nghệ số. Lực lượng Cảnh sát Nhân dân phối hợp với Sở Thông tin và Truyền thông thành phố phủ kín hệ thống camera AI nhận diện biển số xe và phân tích chuyển động tại 100% các nút giao thông phức tạp, khu vực bãi biển và tuyến đường du lịch trọng điểm trước năm 2025 nhằm rút ngắn thời gian truy xét nóng đối tượng xuống dưới 60 phút sau khi tiếp nhận tin báo.

Ba là, siết chặt quản lý cư trú và kiểm soát nhóm đối tượng nguy cơ cao. Cảnh sát khu vực cần lập hồ sơ quản lý chặt chẽ 100% người có tiền án, tiền sự về tội xâm phạm sở hữu, thanh thiếu niên hư hỏng, người nghiện ma túy tại nơi cư trú, phấn đấu hạ tỷ lệ tái phạm trong các vụ án cướp giật từ mức 66,7% hiện nay xuống dưới 40% trong giai đoạn 2022 - 2026.

Bốn là, đổi mới công tác tuyên truyền phòng ngừa xã hội và bảo vệ an toàn cho du khách quốc tế. Công an các quận, huyện phối hợp chặt chẽ với Sở Du lịch và Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng phát hành cẩm nang an toàn đa ngôn ngữ tại sân bay, khách sạn, bãi biển, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ nạn nhân là du khách nước ngoài từ 11% xuống dưới 5% trong giai đoạn tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

Thứ nhất, lãnh đạo, chỉ huy và cán bộ trinh sát thuộc lực lượng Cảnh sát hình sự, Cảnh sát trật tự, Cảnh sát khu vực: Cung cấp tư liệu thực chứng về phương thức hoạt động, quy luật thời gian, không gian của tội phạm để bố trí lực lượng tuần tra và xây dựng kế hoạch nghiệp vụ sát với thực tế địa bàn.

Thứ hai, cấp ủy Đảng, Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân các cấp tại thành phố Đà Nẵng: Là căn cứ thực tiễn để ban hành các nghị quyết, chỉ thị chuyên đề về an ninh trật tự, kết hợp phát triển kinh tế du lịch với nhiệm vụ giữ gìn an toàn cho cộng đồng.

Thứ ba, giảng viên, học viên cao học, sinh viên tại các học viện, trường Đại học thuộc khối ngành Luật học, An ninh và Cảnh sát Nhân dân: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị trong học tập, giảng dạy môn Tội phạm học, Điều tra hình sự và Khoa học phòng ngừa tội phạm.

Thứ tư, các doanh nghiệp dịch vụ lữ hành, chuỗi khách sạn và ban quản lý các khu du lịch: Tham khảo để xây dựng quy trình cảnh báo an ninh, đào tạo kỹ năng tự phòng vệ và bảo vệ tài sản cho nhân viên và khách du lịch.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ điều tra khám phá tội cướp giật tài sản tại Đà Nẵng giai đoạn 2016 - 2020 đạt mức nào?
Trong giai đoạn 2016 - 2020, lực lượng Cảnh sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng đã điều tra, khám phá 92 vụ trong tổng số 151 vụ cướp giật tài sản, đạt tỷ lệ trung bình 60,9%. Đáng chú ý, tỷ lệ khám phá có sự chuyển biến mạnh mẽ theo thời gian, từ 60,6% năm 2016 lên mức cao nhất là 83,3% vào năm 2020.

Tại sao tội phạm cướp giật tài sản tập trung phần lớn ở độ tuổi thanh niên từ 18 đến 30 tuổi?
Khảo sát 51 bị cáo cho thấy nhóm tuổi từ 18 đến 30 chiếm tới 62,7%. Nguyên nhân chính do đây là độ tuổi có thể lực, dễ bị cám dỗ bởi lối sống hưởng thụ, thiếu việc làm ổn định (chiếm 90,1%) và cần tiền chi tiêu cho các tệ nạn như ma túy, cờ bạc, chơi game trực tuyến (chiếm 80,4%).

Yếu tố nào dẫn đến tỷ lệ đối tượng tái phạm tội cướp giật lên tới 66,7%?
Thực tế nghiên cứu cho thấy 34 trên 51 bị cáo (66,7%) là người tái phạm hoặc đã có tiền án, tiền sự. Nguyên nhân bắt nguồn từ công tác quản lý, giáo dục người chấp hành xong án phạt tù tại cơ sở còn lỏng lẻo, định kiến xã hội khiến đối tượng khó tìm việc làm, dẫn đến con đường tái phạm tội chuyên nghiệp.

Khung giờ và loại tài sản nào có nguy cơ bị cướp giật cao nhất tại đô thị?
Khung giờ từ 18h00 đến 24h00 ghi nhận số vụ cướp giật cao nhất với 73 vụ (chiếm 48,3%), đặc biệt tập trung vào khoảng 18h00 - 21h00. Tài sản bị nhắm tới nhiều nhất là túi xách (31,1%) và dây chuyền vàng (28,4%) do đặc tính gọn nhẹ, dễ tháo giật và dễ tiêu thụ trên thị trường.

Lực lượng Cảnh sát Nhân dân giữ vai trò gì trong mô hình phòng ngừa tội phạm tổng thể?
Cảnh sát Nhân dân giữ vai trò nòng cốt và xung kích thông qua 4 nhóm nhiệm vụ: tham mưu chính sách cho cấp ủy, chính quyền; trực tiếp triển khai biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ; tổ chức điều tra, xử lý nghiêm minh tội phạm và phối hợp vận động toàn dân tham gia bảo vệ an ninh trật tự.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng 151 vụ cướp giật tài sản và xử lý 120 đối tượng tại thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2016 - 2020, khẳng định vai trò nòng cốt của Cảnh sát Nhân dân trong bảo đảm an ninh đô thị.
• Đề tài làm rõ các đặc trưng tội phạm học điển hình: 88,6% sử dụng xe gắn máy tốc độ cao, 65,7% có đồng phạm cản địa, 48,3% gây án trong khung giờ từ 18h00 đến 24h00.
• Nghiên cứu chỉ ra tỷ lệ tái phạm đáng báo động ở mức 66,7% và 90,1% bị cáo không có nghề nghiệp ổn định, cung cấp cơ sở để cơ quan chức năng hoàn thiện chính sách tái hòa nhập cộng đồng.
• Hệ thống giải pháp được đề xuất với lộ trình thực hiện giai đoạn 2021 - 2026 nhằm nâng tỷ lệ điều tra án cướp giật lên trên 85% và bảo vệ an toàn tuyệt đối cho người dân cùng du khách quốc tế.
• Các cơ quan quản lý, cơ sở đào tạo luật học và lực lượng công an các cấp có thể khai thác, ứng dụng trực tiếp các luận cứ khoa học từ công trình nghiên cứu này để xây dựng phương án phòng ngừa tội phạm phù hợp với từng địa bàn cụ thể.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ VAI TRÒ CỦA LỰC LƯỢNG CẢNH SÁT NHÂN DÂN TRONG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI CƯỚP GIẬT TÀI SẢN 1. Nhận thức về phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản 1. Khái niệm, nhiệm vụ, yêu cầu và nguyên tắc phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản 1. Khái niệm phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản Có thể khẳng định, để xây dựng được khái niệm về phòng ngừa tình hình tội cướp giật tài sản cần xuất phát và dựa trên nền tảng tri thức về phòng ngừa tội phạm nói chung, gắn liền với đặc trưng về loại tội phạm cướp giật tài sản.

Tiếp cận nghiên cứu các công trình khoa học đã được công bố về lĩnh vực tội phạm học và phòng ngừa tội phạm cho thấy, đến nay xung quanh khái niệm phòng ngừa tội phạm tồn tại một số quan niệm điển hình, chẳng hạn: Theo GS.TS Nguyễn Xuân Yêm thì: Phòng ngừa tội phạm là không để tội phạm xảy ra và gây hậu quả cho xã hội, không để cho con người sống trong xã hội phải đối mặt và gánh chịu những hình phạt nghiêm khắc của luật pháp. Nếu một người đã thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đến mức phải chịu hình phạt theo quy định của Bộ Luật hình sự hiện hành thì phải được phát hiện kịp thời, điều tra khám phá để truy tố, xét xử theo quy định, tiến hành các biện pháp quản lý, giáo dục và cải tạo người phạm tội trở thành công dân có ích cho xã hội [32]. Theo Giáo trình Tội phạm học của Trường Đại học CSND năm 2008 thì: Phòng ngừa tội phạm không chỉ bao gồm các hoạt động nhằm thủ tiêu nguyên nhân và điều kiện phạm tội, không để cho tội phạm xảy ra mà còn bao gồm cả những hoạt động ngăn chặn tội phạm, phát hiện điều tra khám phá tội phạm, truy tố, xét xử nghiêm minh các hành vi phạm tội nhằm trừng trị giáo dục người phạm tội trở thành người công dân có ích cho xã hội. Truy cứu trách nhiệm hình sự cũng là một hình thức phòng ngừa tội phạm chủ động và có hiệu quả.

Việc trừng trị người phạm tội và ngăn chặn không cho họ thực hiện hành vi phạm tội mới còn có ý nghĩa tác 6 động đối với những người xung quanh, khiến cho họ từ bỏ ý định phạm tội, từ bỏ sự chuẩn bị hay tiến hành một tội phạm nào đó. Việc truy tố, xét xử và buộc người phạm tội phải chịu một hình phạt không những có ý nghĩa phòng ngừa cá biệt mà còn có ý nghĩa phòng ngừa chung. Tuy nhiên, phòng ngừa tội phạm còn được thể hiện ở việc cải thiện các điều kiện kinh tế, xã hội, xóa bỏ các nguyên nhân và điều kiện phạm tội, hình thành các điều kiện tích cực cho sự phát triển, hoàn thiện nhân cách con người. Như vậy, phòng ngừa tội phạm không những ngăn ngừa tội phạm xảy ra mà còn trừng trị người phạm tội và giáo dục cải tạo họ thành công dân có ích cho xã hội.

Giáo trình Tội phạm học của GS.TS Đỗ Ngọc Quang chỉ ra phòng ngừa tội phạm theo hai nghĩa: Nghĩa rộng, bằng mọi cách để ngăn chặn tội phạm, kịp thời phát hiện tội phạm, xử lý nghiêm minh các trường hợp phạm tội và cuối cùng là cải tạo giáo dục người phạm tội, đưa họ trở thành những công dân có ích cho xã hội.