HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM PHẠM TRUNG TUẤN ANH ỨNG DỤNG GIS XÂY DỰNG BẢN ĐỒ ĐƠN VỊ ĐẤT ĐAI PHỤC VỤ ĐÁNH GIÁ ĐẤT HUYỆN THẠCH AN - TỈNH CAO BẰNG Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Lê Thị Giang NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan toàn bộ quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn “Ứng dụng GIS xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng” là công sức nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề, vận dụng kiến thức đã học, cũng như trao đổi với giảng viên hướng dẫn và bạn bè. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, các kết quả nghiên cứu trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được trích dẫn cụ thể nguồn gốc.
Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn đều được ghi nhận và cảm ơn sâu sắc. Nếu sai, tôi xin hoàn toàn chịu trách nghiệm. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Trung Tuấn Anh i LỜI CẢM ƠN Trong những lời đầu tiên của luận văn thạc sỹ này, tôi muốn gửi lời cảm ơn và biết ơn chân thành tới tất cả những người đã hỗ trợ, giúp đỡ tôi về chuyên môn, vật chất và tinh thần trong quá trình thực hiện luận văn. Đầu tiên, xin gửi lời cảm ơn đến các Thầy, Cô trong khoa Quản lý đất đai, Ban Quản lý đào tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện học tập tốt nhất, dạy dỗ và chỉ bảo tôi trong suốt những năm tháng học tập nâng cao kiến thức chuyên môn tại trường.
Trong suốt quá trình học tập và làm luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình, cũng như những kiến thức của các Thầy, Cô. Đặc biệt, tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới PGS.TS Lê Thị Giang, giáo viên trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn và tạo điều kiện để tôi có thể hoàn thành luận văn với kết quả tốt nhất có thể. Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp và Ban lãnh đạo Trung tâm Đánh giá đất - Trung tâm Điều tra, Đánh giá tài nguyên đất - Tổng cục Quản lý Đất đai đã giúp đỡ trong quá trình triển khai, thu thập số liệu để tôi hoàn thành bản luận văn này. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến tất cả bạn bè, gia đình tôi đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện về mọi mặt, để tôi có thể hoàn thành tốt chương trình học, cũng như nội dung bản luận văn.
Do hạn chế về thời gian và kiến thức chuyên môn, luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy, cô giáo và các bạn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả luận văn Phạm Trung Tuấn Anh ii MỤC LỤC Lờı cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình ảnh. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Đóng góp mới của đề tài. Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu.
Tình hình nghiên cứu về đánh giá đất đai. Khái niệm về đánh giá đất. Khái quát chung về đánh giá đất đai trên thế giới. Đánh giá đất đai theo FAO.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai trong đánh giá đất theo FAO. Khái niệm về bản đồ đơn vị đất đai. Quy trình xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Tình hình nghiên cứu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai ở Việt Nam.
Tổng quan về hệ thống thông tin địa lý (GIS). Khái quát về hệ thống thông tin địa lý. Các kiểu dữ liệu trong GIS. Tình hình ứng dụng GIS trên thế giới và Việt Nam.
Nội dung và phƣơng pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Tình hình sử dụng đất của huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai.
Đánh giá thích hợp đất đai cho một số loại sử dụng đất chính theo yêu cầu sử dụng đất của các đơn vị đất đai trên địa bàn huyện. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp xây dựng các bản đồ đơn tính bằng công nghệ GIS.
Phương pháp xây dựng bản đồ đơn vị đất đai bằng công nghệ GIS. Phương pháp đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. Kết quả nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng.
Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Tình hình sử dụng đất huyện Thạch An, tỉnh Cao Bằng. Hiện trạng sử dụng đất trên địa bàn huyện.
Công tác quản lý đất đai. Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Thạch An ở tỷ lệ 1:50000. Lựa chọn và phân cấp các chỉ tiêu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Xây dựng các bản đồ đơn tính.
Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Thạch An ở tỷ lệ 1:50000. Mô tả các đơn vị đất đai. Đánh giá thích hợp đất đai cho một số loại sử dụng đất chính theo yêu cầu sử dụng đất của các đơn vị đất đai trên địa bàn huyện. Xác định yêu cầu sử dụng đất cho các LUT.
Đánh giá khả năng thích hợp của các đơn vị đất đai trên cơ sở yêu cầu sử dụng đất của các LUT. Kết luận và kiến nghị. 71 Tài liệu tham khảo. 74 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CCNNN Cây công nghiệp ngắn ngày FAO Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc GIS Hệ thống thông tin địa lý HTTTĐL Hệ thống thông tin địa lý LC Tính chất đất đai LMU Đơn vị bản đồ đất đai LQ Đặc tính đất đai LUS Hệ thống sử dụng đất LUT Loại hình sử dụng đất vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4.
Diện tích, cơ cấu các loại đất hiện trạng năm 2017 huyện Thạch An. Phân cấp chỉ tiêu phục vụ xây dựng bản đồ đơn tính huyện Thạch An. Thuộc tính của bản đồ loại đất. Thuộc tính của bản đồ độ dốc.
Thuộc tính của bản đồ độ dày tầng đất. Thuộc tính của bản đồ độ phì. Thuộc tính của bản đồ chế độ tưới. Số lượng và đặc tính các đơn vị đất đai.
Đánh giá mức độ thích hợp đất đai của các LUT theo yêu cầu sử dụng đất. Tổng hợp các loại hình thích hợp đất đai của LMU. Tổng hợp diện tích thích hợp đất đai của các loại hình sử dụng đất. 68 vii DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.
Các bước xây dựng bản đồ đơn vị đất đai. Các thành phần của GIS. Minh hoạ cấu trúc dữ liệu không gian và dữ liệu phi không gian. Biểu diễn bản đồ dạng Vector.
Mô hình dữ liệu Raster. Vị trí huyện Thạch An trong tỉnh Cao Bằng. Bản đồ loại đất huyện Thạch An - Tỉnh Cao Bằng. Bản đồ độ dốc huyện Thạch An - Tỉnh Cao Bằng.
Bản đồ độ dày tầng đất huyện Thạch An - Tỉnh Cao Bằng. Bản đồ độ phì huyện Thạch An - Tỉnh Cao Bằng. Bản đồ chế độ tưới huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. Chồng xếp các bản đồ đơn tính.
Bản đồ đơn vị đất đai huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. Bản đồ thích hợp đất trồng lúa huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. Bản đồ thích hợp đất trồng màu và CCNNN huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. Bản đồ thích hợp đất trồng cây lâu năm huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng.
Bản đồ thích hợp đất nông lâm kết hợp huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. Bản đồ thích hợp đất lâm nghiệp huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. 67 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Phạm Trung Tuấn Anh Tên luận văn: Ứng dụng GIS xây dựng bản đồ đơn vị đất đai phục vụ đánh giá đất huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Xây dựng bản đồ đơn vị đất đai huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng. Đánh giá thích hợp đất đai cho một số loại sử dụng đất chính theo yêu cầu sử dụng đất của các đơn vị đất đai trên địa bàn huyện Thạch An - tỉnh Cao Bằng.
Phƣơng pháp nghiên cứu Tìm hiểu điều kiện tự nhiên nhằm đánh giá khí hậu, thời tiết, thủy văn, thảm thực vật, tài nguyên đất. Tìm hiểu điều kiện kinh tế - xã hội, đánh giá tình hình dân số, mức sống, ngành nghề địa phương. Điều tra, thu thập số liệu, phân tích, đánh giá hiện trạng sử dụng đất. Xây dựng các bản đồ đơn tính và bản đồ đơn vị đất đai bằng công nghệ GIS, mô tả, minh họa các đặc tính đất đai trên bản đồ.
So sánh, đối chiếu các yêu cầu sử dụng của từng loại hình sử dụng đất, sau đó tiến hành đánh giá thích hợp đất đai theo FAO. Kết quả chính và kết luận Dựa vào các kết quả nghiên cứu xây dựng bản đồ đơn vị đất đai và đánh giá thích hợp đất đai cho một số loại sử dụng đất chính trên địa bàn huyện. Phục vụ phân vùng các loại hình sử dụng đất trong công tác quy hoạch; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tái cơ cấu ngành nông nghiệp hợp lý và đem lại hiệu quả bền vững. Trong quá trình đánh giá đất cần phải căn cứ vào nguồn cơ sở dữ liệu, xác định các chỉ tiêu đánh giá của các loại sử dụng đất để có thể bố trí cây trồng hợp lý.
Vì việc ứng dụng hệ thống thông tin địa lý để xây dựng bản đồ đơn vị đất đai là rất cần thiết.