Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường THCS. + Chương 2: Thực trạng quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trường THCS trên địa bàn huyện Đồng Xuân tỉnh Phú Yên. + Chương 3: Biện pháp quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trường THCS trên địa bàn huyện Đồng Xuân tỉnh Phú Yên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông. - Kết luận và khuyến nghị - Phụ lục - Tài liệu tham khảo 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Các nghiên cứu ngoài nước Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học đã được các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, nhà QLGD trên thế giới nghiên cứu ứng dụng mạnh mẽ ngay từ khi phát minh ra máy tính điện tử. Các nhà QLGD và chuyên gia về giáo dục đã nghiên cứu và khai thác dưới nhiều quan điểm tiếp cận khác nhau, điển hình như: Tác giả Muhammad ZM ZainHanafi AtanRozhan M Idrus đã viết bài: Các tác động của thông tin và công nghệ truyền thông vào thực tiên quản trong trường học thông minh của Ma aysia (2004), chỉ rõ sự tác động của CNTT và truyền thông vào thực tiễn quản lý trong nhà trường. Qua điều tra, phân tích cho thấy sự tác động của làm phong phú mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh, khả năng tiếp cận của giáo viên và học sinh với CNTT, một số tồn tại, hạn chế, lạm dụng CNTT trong hoạt động dạy học.
Bài viết cũng phân tích một số vấn đề khó khăn liên quan đến tài chính, các thủ tục cứng nhắc về hành chính, đội ngũ giáo viên [6]. Tác giả Dr Penni Tearle với nghiên cứu: “Việc thực hiện của CNTT trong trường trung học Vương quốc Anh” (2004), xuất phát từ thực tiễn thực hiện ứng dụng CNTT trong các trường trung học Vương quốc Anh, công trình đã đưa ra những khó khăn, thách thức phải đối mặt khi triển khai thực hiện ICT trong trường học. Nghiên cứu đã mở ra một loạt các vấn đề, trong đó đặc biệt liên quan đến quản lý ứng dụng CNTT và ảnh hưởng của nó tới văn hóa toàn bộ trường học. Những phát hiện chính: (1) Cần thiết phải có một chiến lược CNTT với tầm nhìn toàn trường; (2) Hiệu trưởng trong trường học phải thấy được tầm quan trọng, sự cần thiết của ứng dụng CNTT và phải thực hiện đưa CNTT vào giảng dạy trong trường học; (3) Xác định các nhu cầu của giáo viên và hỗ trợ đào tạo giáo viên về trình độ CNTT; (4 ) Vai trò cơ sở vật chất và hỗ trợ cơ sở vật chất trong quá trình thực hiện ứng dụng CNTT; (5) Sự đổi mới trong công tác quản lý của người đứng đầu nhà trường trong việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong dạy học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục [2].
Giáo sư Rae Condie và Bob Munro cùng với Liz Seagraves và Trung tâm chất lượng giáo dục mùa hè Kenesson, Đại học Strathclyde đã viết trong cuốn: Tác động của công nghệ thông tin truyền thông trong nhà trường - đánh giá khách quan (2007). Các tác giả đã phân tích tác động của ICT vào lĩnh vực trường học trên khắp Vương quốc Anh. Nghiên cứu đã nhìn rộng hơn về tác động CNTT đối với giáo viên trong 7 học tập, lập kế hoạch và quản lý lớp học: “hầu hết các học sinh và giáo viên đều đã tìm thấy việc đưa ICT vào lớp học phát triển tích cực, thúc đẩy học sinh và giáo viên và thay đổi hoàn toàn những kinh nghiệm học tập của cả hai. Đã có một sự thay đổi quan điểm của giáo viên, đặc biệt, với sự hoài nghi ban đầu và lo lắng đang dần dần thay thế bằng sự lạc quan và tự tin” [8].
Các vấn đề mới nổi lên trong ứng dụng CNTT trong trường học phổ thông của tác giả Sara Hennessy, Brown Onguko, David Harrison, Enos Kiforo Ang'ondi, Susan Namalefe, Azra Naseem, Leonard Wamakote với công trình nghiên cứu: “Nghiên cứu tổng quan: phát triển sử dụng thông tin và công nghệ truyền thông tăng cường dạy và học trong trường học ở Đông Phi” (2010). Tài liệu nêu rõ vai trò của CNTT trong việc nâng cao chất lượng học tập và giảng dạy; các chính sách quốc gia về sử dụng CNTT để hỗ trợ giảng dạy và học tập ở các trường tiểu học và THCS; chính sách sử dụng CNTT trong việc hỗ trợ học tập học và đào tạo giáo viên ở Đông Phi; chính sách quốc gia về đầu tư tài chính và biện pháp can thiệp khi kiểm tra các vấn đề phát sinh liên quan đến việc tiếp cận các loại hình sử dụng CNTT trong trường học. Các tác giả đã đưa ra các yếu tố thuận lợi và khó khăn trong việc phát triển ứng dụng CNTT và quản lý ứng dụng CNTT trong nhà trường với bối cảnh hiện nay. Các vấn đề mới nổi lên bao gồm: sự nhận thức, phương pháp và kỹ năng cũng như kỹ thuật chuyên môn, cơ sở hạ tầng công nghệ, tiềm năng của công nghệ; các yếu tố ảnh hưởng đến giáo viên sử dụng CNTT trong lớp học.
và một số gợi ý cho nghiên cứu trong tương lai và các sáng kiến phát triển ứng dụng CNTT trong trường học phổ thông [9]. Nghiên cứu vấn đề ảnh hưởng của CNTT trong các trường học; tác giả Mojgan Afshari, Đại học Malaya đã có bài viết: “Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi vai trò ãnh đạo của hiệu trưởng trong việc thực hiện CNTT trong các trường học” (2012). Bài viết này, dựa trên phản hồi của 320 hiệu trưởng ở Iran và đưa ra kết quả nghiên cứu như sau: trình độ sử dụng CNTT của hiệu trưởng trường trung học gián tiếp ảnh hưởng đến vai trò lãnh đạo của hiệu trưởng trong thực hiện CNTT trong các trường học; cần đào tạo, cung cấp kiến thức kỹ năng cho cán bộ quản lý từ đó tạo sự uy tín cũng như truyền cảm hứng để tạo động lực khuyến khích các cá nhân trong trường học tham gia ứng dụng CNTT trong lĩnh vực của họ [5]. Trong bài viết “Thông tin và Công nghệ truyền thông trong giáo dục, một quan điểm cá nhân" tác giả David Mousund trong quá trình nghiên cứu đưa ra luận điểm: (1) CNTT đang thay đổi nhanh chóng đến mức vượt khả năng cập nhật của đa số các nhà lãnh đạo khiến họ lo ngại; (2) Những tư tưởng chủ đạo cơ bản về sử dụng CNTT trong giáo dục tuy đã thay đổi nhưng rất chậm.
Trong đó, tác giả nhấn mạnh vai trò của CNTT trong nội dung chương trình giảng dạy, hướng dẫn và đánh giá kết học 8 sinh; tập trung hướng dẫn, đánh giá, phát triển năng lực về giải quyết các vấn đề của học sinh và các khía cạnh khác trong công việc chuyên môn của giáo viên; chỉ ra vấn đề là cần phải thay đổi tư tưởng của nhà quản lý, sự mâu thuẫn giữa CNTT và tư tưởng của nhà quản lý. Tác giả Doug Johnson, trong bài viết “Tăng sức mạnh! Kỹ năng công nghệ mà mỗi giáo viên cần" (2013) đã nghiên cứu về sử dụng CNTT trong giảng dạy của giáo viên. Tác giả đã khẳng định: “thay vì bắt đầu bằng kỹ năng công nghệ và áp dụng chúng vào giáo dục, cách tiếp cận tốt hơn sẽ bắt đầu với những phương pháp giảng dạy giỏi và xem xét kỹ thuật có thể củng cố các thực tiễn đó như thế nào" [1]. Tác giả đưa ra nhiệm vụ cụ thể để sử dụng hiệu quả CNTT trong giảng dạy của giáo viên trong lập kế hoạch và chuẩn bị bài dạy, trong xây dựng môi trường công nghệ lớp học, các chỉ dẫn giáo viên sử dụng các thiết bị CNTT; trách nhiệm chuyên môn đối với giáo viên trong sử các công cụ trực tuyến hợp tác để giao tiếp và làm việc với đồng nghiệp.
Nghiên cứu chỉ rõ các kinh nghiệm đối với nhà quản lý: để có PPDH tốt nhất nên thúc đẩy việc sử dụng công nghệ trong lớp học; phối hợp với giáo viên để xác định các kỳ vọng tiêu chuẩn về sử dụng công nghệ, đặc biệt trong lĩnh vực truyền thông và triển khai công nghệ lớp học; xây dựng các công cụ đánh giá ứng dụng CNTT của giáo viên; sử dụng công nghệ tổng hợp các dữ liệu đánh giá giáo viên để có chiến lược phát triển nhà trường.D trong bài viết: Việc sử dụng và quản CNTT tại các trường học: các chiến ược đối với ãnh đạo trường học (2013) đã đưa ra một số gợi ý cho các nhà quản lý trong việc thiết kế các giải pháp quản lý ứng dụng CNTT trong trường học, đó là: Việc xây dựng chính sách về CNTT của nhà trường cần phù hợp, có hệ thống và tiến bộ. Các nhà lãnh đạo cần hiểu biết về CNTT để luôn đi đầu và trở thành một người có tính cạnh tranh; cần tham gia vào các hoạt động trong tiến trình ứng dụng CNTT; tăng cường quan hệ đối tác và hợp tác để có thể tăng cường phát triển công nghệ và thúc đẩy việc ra quyết định của lãnh đạo trường. CBQL cần có một tầm nhìn để đưa ra quyết định đúng đắn trong việc tích hợp và quản lý ICT trong các trường học; lập kế hoạch cho chương trình đào tạo giáo viên để thúc đẩy ý thức về tính chuyên nghiệp trong giảng dạy, thúc đẩy họ học những kiến thức mới và tiếp thu được các kỹ năng và năng lực mới. Nhà lãnh đạo cần đánh giá và trao đổi thông tin các trường khác để so sánh và trao đổi kinh nghiệm, có dự đoán và chuẩn bị cho sự thay đổi liên tục trong tương lai về CNTT.
Các giáo viên nên được khuyến khích chia sẻ các phương pháp sư phạm và kỹ thuật CNTT, làm việc theo nhóm để lồng ghép CNTT vào giảng dạy và học tập [7]. 9 Các tác giả đưa ra kết luận: “Quản lý việc sử dụng CNTT và truyền thông là cả những thách thức và bổ ích”; “ICT đã tạo ra những đòi hỏi đối với những thay đổi có hệ thống trong các trường học. Chắc chắn các nhà lãnh đạo của trường và giáo viên cảm thấy áp lực phải thay đổi và phải tìm cách thực hiện và duy trì sự đổi mới công nghệ”. Vấn đề phát triển mô hình quản lý cho các trường học đã được Yan Piaw Chua và Pei Pei Chua (2017 ) nghiên cứu khá toàn diện với bài viết: Phát triển một mô hình nền tảng cho các thực tiễn ãnh đạo công nghệ giáo dục.
Nghiên cứu đã đưa ra một mô hình cơ bản cho hoạt động lãnh đạo công nghệ trong trường học.