Ứng Dụng Chế Phẩm Fito-Biomix RR Trong Xử Lý Phế Thải Nông Nghiệp Rơm, Rạ Tại Bắc Giang

Tài liệu nghiên cứu Luận văn ứng dụng chế phẩm fito biomix rr trong xử lý phế thải nông nghiệp rơm rạ tại địa bàn xã, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Vũ Văn Túc
• Người hướng dẫn: ThS. Hà Đình Nghiêm
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Ứng Dụng Chế Phẩm Fito-Biomix RR Trong Xử Lý Phế Thải Nông Nghiệp Tại Bắc Giang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.1. Cơ sở lý luận
• 2.1.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.1.3. Cơ sở pháp lý
• 2.2. Một số khái niệm và vấn đề phế thải nông nghiệp rơm rạ ở Việt Nam
• 2.2.1. Khái niệm chất thải
• 2.2.2. Khái niệm kinh tế xanh
• 2.2.3. Khái niệm phế thải nông nghiệp
• 2.2.4. Rơm rạ và vấn đề môi trường
• 2.3. Chế phẩm Fito Biomix RR và các kết quả nghiên cứu ứng dụng
• 2.3.1. Chế phẩm Fito Biomix RR và công nghệ sản xuất chế phẩm sinh học Fito-Biomix RR
• 2.3.2. Các kết quả nghiên cứu ứng dụng liên quan
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.4.2. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, KT-XH xã Dương Đức
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 4.1.2. Tình hình kinh tế – xã hội
• 4.2. Thực trạng phế thải nông nghiệp trên địa bàn xã Dương Đức
• 4.2.1. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 4.2.2. Tình hình sản xuất lúa và vấn đề phế thải nông nghiệp
• 4.3. Kết quả ủ rơm, rạ từ chế phẩm Fito-Biomix RR, hàm lượng chất dinh dưỡng trong phân hữu cơ
• 4.3.1. Sự thay đổi về thể tích và khối lượng ở các công thức ủ
• 4.3.2. Ảnh hưởng của Fito-Biomix RR đến pH của rơm, rạ sau khi ủ
• 4.3.3. Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR đến thành phần hóa học của rơm rạ sau quá trình ủ
• 4.3.4. Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR tới hàm lượng mùn (OM) của rơm rạ sau quá trình ủ
• 4.3.5. Sự biến đổi về nhiệt độ trong quá trình ủ
• 4.3.6. Quan sát bằng cảm quan đống ủ
• 4.3.7. Hoạch định chi phí Fito-Biomix RR cho ủ rơm rạ
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ứng Dụng Fito Biomix RR Xử Lý Phế Thải Nông Nghiệp

Nền nông nghiệp Việt Nam, với 70% dân số tham gia, tạo ra lượng lớn phế thải nông nghiệp. Đặc biệt, sau thu hoạch lúa, lượng rơm rạ thải ra rất lớn. Việc xử lý rơm rạ hiệu quả không chỉ tăng thu nhập cho nông dân mà còn giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tình trạng đốt rơm rạ phổ biến gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, sức khỏe và lãng phí nguồn hữu cơ. Bắc Giang, với ngành nông nghiệp chiếm ưu thế, cũng đối mặt với vấn đề này. Cần có giải pháp kỹ thuật để tái sử dụng phế thải nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất. Xã Dương Đức, Lạng Giang, với hơn 90% hộ làm nông nghiệp, cần giải pháp xử lý rơm rạ hiệu quả và thân thiện với môi trường.

1.1. Tầm quan trọng của việc xử lý phế thải nông nghiệp

Việc xử lý phế thải nông nghiệp như rơm rạ có ý nghĩa to lớn trong việc bảo vệ môi trường và tạo ra nguồn phân bón hữu cơ. Theo nghiên cứu, mỗi ha lúa sau thu hoạch để lại rơm rạ chứa 180-200 kg N-P-K nguyên chất, tương đương giá trị 3-4 triệu đồng. Đốt rơm rạ gây ô nhiễm không khí và lãng phí nguồn dinh dưỡng quý giá. Sử dụng rơm rạ làm phân hữu cơ giúp giảm thiểu ô nhiễm và cải thiện chất lượng đất.

1.2. Giới thiệu chế phẩm Fito Biomix RR trong nông nghiệp

Chế phẩm Fito-Biomix RR là một giải pháp sinh học hiệu quả để phân hủy phế thải nông nghiệp. Sản phẩm này giúp chuyển đổi rơm rạ thành phân hữu cơ giàu dinh dưỡng, cải thiện độ phì nhiêu của đất và giảm sự phụ thuộc vào phân bón hóa học. Việc sử dụng Fito-Biomix RR góp phần vào nền nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường.

II. Thực Trạng Vấn Đề Phế Thải Nông Nghiệp Rơm Rạ Tại Bắc Giang

Tại Bắc Giang, tình trạng đốt rơm rạ sau thu hoạch vẫn diễn ra phổ biến, gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Việc thiếu các biện pháp xử lý hiệu quả khiến lượng lớn phế thải nông nghiệp bị lãng phí. Trong khi đó, nhu cầu về phân bón hữu cơ trong sản xuất nông nghiệp ngày càng tăng. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết vấn đề phế thải nông nghiệp và tận dụng nguồn tài nguyên này một cách hiệu quả. Việc ứng dụng chế phẩm sinh học như Fito-Biomix RR là một hướng đi tiềm năng.

2.1. Tác động tiêu cực của việc đốt rơm rạ đến môi trường

Đốt rơm rạ thải ra các khí độc hại như CO, CO2, SO2, gây ô nhiễm không khí và ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Khói bụi từ việc đốt rơm rạ làm giảm tầm nhìn và gây nguy hiểm cho giao thông. Ngoài ra, việc đốt rơm rạ còn làm mất đi nguồn dinh dưỡng quý giá có trong phế thải nông nghiệp.

2.2. Thiếu hụt phân bón hữu cơ trong sản xuất nông nghiệp

Trong sản xuất nông nghiệp hiện nay, việc sử dụng phân bón hóa học quá mức gây ảnh hưởng đến chất lượng đất và sản phẩm nông nghiệp. Nhu cầu về phân bón hữu cơ ngày càng tăng, nhưng nguồn cung còn hạn chế. Việc tận dụng phế thải nông nghiệp như rơm rạ để sản xuất phân bón hữu cơ là một giải pháp hiệu quả để đáp ứng nhu cầu này.

III. Phương Pháp Ứng Dụng Chế Phẩm Fito Biomix RR Ủ Phân Hữu Cơ

Chế phẩm Fito-Biomix RR chứa các vi sinh vật có lợi giúp phân hủy phế thải nông nghiệp thành phân hữu cơ. Quy trình ủ phân bằng Fito-Biomix RR đơn giản, dễ thực hiện và mang lại hiệu quả cao. Rơm rạ được trộn với Fito-Biomix RR và ủ trong điều kiện thích hợp. Quá trình phân hủy diễn ra nhanh chóng, tạo ra phân hữu cơ giàu dinh dưỡng. Phân hữu cơ này có thể được sử dụng để bón cho cây trồng, cải thiện chất lượng đất và tăng năng suất.

3.1. Quy trình ủ phân hữu cơ từ rơm rạ với Fito Biomix RR

Quy trình ủ phân hữu cơ từ rơm rạ với Fito-Biomix RR bao gồm các bước: chuẩn bị rơm rạ, pha loãng Fito-Biomix RR, trộn đều rơm rạ với dung dịch Fito-Biomix RR, tạo đống ủ và duy trì độ ẩm thích hợp. Quá trình ủ kéo dài khoảng 45-60 ngày, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và độ ẩm.

3.2. Ưu điểm của phương pháp ủ phân bằng Fito Biomix RR

Phương pháp ủ phân bằng Fito-Biomix RR có nhiều ưu điểm: giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tạo ra phân hữu cơ chất lượng cao, cải thiện độ phì nhiêu của đất, giảm sự phụ thuộc vào phân bón hóa học và tăng năng suất cây trồng. Ngoài ra, quy trình ủ đơn giản, dễ thực hiện và chi phí thấp.

IV. Nghiên Cứu Hiệu Quả Fito Biomix RR Xử Lý Phế Thải Tại Bắc Giang

Nghiên cứu tại xã Dương Đức, Lạng Giang cho thấy việc sử dụng Fito-Biomix RR trong xử lý rơm rạ mang lại hiệu quả rõ rệt. Quá trình phân hủy diễn ra nhanh chóng, tạo ra phân hữu cơ giàu dinh dưỡng. Phân hữu cơ này giúp cải thiện chất lượng đất và tăng năng suất lúa. Người dân địa phương đánh giá cao hiệu quả của Fito-Biomix RR và mong muốn được tiếp tục sử dụng sản phẩm này trong sản xuất nông nghiệp.

4.1. Kết quả phân tích chất lượng phân hữu cơ sau ủ

Phân tích chất lượng phân hữu cơ sau ủ cho thấy hàm lượng các chất dinh dưỡng như N, P, K và mùn tăng lên đáng kể. Phân hữu cơ này có khả năng cải thiện độ phì nhiêu của đất, tăng khả năng giữ nước và cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng.

4.2. Ảnh hưởng của phân hữu cơ từ Fito Biomix RR đến năng suất lúa

Sử dụng phân hữu cơ từ Fito-Biomix RR giúp tăng năng suất lúa, giảm chi phí phân bón hóa học và cải thiện chất lượng gạo. Lúa được bón phân hữu cơ có khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn và cho năng suất cao hơn so với lúa chỉ bón phân hóa học.

V. Kinh Nghiệm Sử Dụng Fito Biomix RR Xử Lý Rơm Rạ Hiệu Quả Nhất

Để sử dụng Fito-Biomix RR hiệu quả trong xử lý rơm rạ, cần tuân thủ đúng quy trình và liều lượng. Đảm bảo độ ẩm thích hợp trong quá trình ủ và thường xuyên kiểm tra nhiệt độ đống ủ. Lựa chọn địa điểm ủ phù hợp, tránh ánh nắng trực tiếp và mưa lớn. Chia sẻ kinh nghiệm và hướng dẫn cho người dân để nhân rộng mô hình sử dụng Fito-Biomix RR trong xử lý phế thải nông nghiệp.

5.1. Lưu ý khi sử dụng Fito Biomix RR để ủ phân

Khi sử dụng Fito-Biomix RR để ủ phân, cần lưu ý đến độ ẩm của rơm rạ, nhiệt độ đống ủ và thời gian ủ. Đảm bảo độ ẩm từ 60-70% và nhiệt độ không quá cao để vi sinh vật phát triển tốt. Thời gian ủ khoảng 45-60 ngày, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết.

5.2. Cách bảo quản và sử dụng phân hữu cơ sau ủ

Phân hữu cơ sau ủ cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát và tránh ánh nắng trực tiếp. Khi sử dụng, cần bón phân đều trên ruộng và kết hợp với các biện pháp canh tác khác để đạt hiệu quả cao nhất.

VI. Tương Lai Phát Triển Ứng Dụng Fito Biomix RR Tại Bắc Giang

Việc ứng dụng Fito-Biomix RR trong xử lý phế thải nông nghiệp tại Bắc Giang có tiềm năng phát triển lớn. Cần có chính sách hỗ trợ và khuyến khích người dân sử dụng Fito-Biomix RR. Xây dựng các mô hình trình diễn và chuyển giao công nghệ để nhân rộng mô hình. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục về lợi ích của việc sử dụng Fito-Biomix RR trong sản xuất nông nghiệp bền vững.

6.1. Chính sách hỗ trợ ứng dụng Fito Biomix RR

Cần có chính sách hỗ trợ về giá, kỹ thuật và đào tạo cho người dân khi sử dụng Fito-Biomix RR. Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất và phân phối Fito-Biomix RR phát triển.

6.2. Mở rộng ứng dụng Fito Biomix RR cho các loại phế thải khác

Ngoài rơm rạ, Fito-Biomix RR có thể được ứng dụng để xử lý các loại phế thải nông nghiệp khác như vỏ trấu, thân cây ngô, bã mía và phân gia súc. Điều này giúp giải quyết vấn đề phế thải nông nghiệp một cách toàn diện và bền vững.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bối cảnh và thực trạng ngành nông nghiệp

Việt Nam là quốc gia nông nghiệp trọng điểm với hơn 70% dân số hoạt động trong lĩnh vực sản xuất lúa nước. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường (BTNMT), lượng phế thải rắn nông nghiệp phát sinh hàng năm lên tới hàng chục triệu tấn, trong đó riêng bao bì phân bón chiếm 240.000 tấn/năm và rơm rạ sau thu hoạch chiếm tỷ trọng sinh khối áp đảo (50–70% tổng sinh khối khô của cây lúa). Tại vùng Đồng bằng sông Hồng, mỗi năm phát sinh trên 5 triệu tấn rơm rạ, nhưng tỷ lệ thu gom tái dụng còn rất thấp; tỷ lệ đốt rơm rạ trực tiếp ngoài đồng ruộng dao động từ 30% đến 80–90% tại các vùng ven đô thị như Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Giang, Nam Định.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| THỰC TRẠNG Ô NHIỄM TỪ ĐỐT RƠM RẠ TRÊN 1 HECTA LÚA (7 TẤN RƠM KHÔ)                |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [CO2 Phát thải]   -->  9.100 kg (Gây hiệu ứng nhà kính nghiêm trọng)               |
| [CO Độc hại]      -->    798 kg (Gây ngộ độc hô hấp cấp tính)                     |
| [Chất HC độc hại] -->    398 kg (PAHs, Dioxin, Furan, NMHC)                       |
| [Tro bụi mịn]     -->     12 kg (Bụi PM2.5, PM10 cản trở giao thông)              |
| [Thất thoát NPK]  --> 100% Nitơ (53 kg N/ha), 25% Lân (P), 20% Kali (K)           |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề nghiên cứu cụ thể (Problem Statement)

Tại xã Dương Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang (diện tích gieo cấy lúa xấp xỉ 200 ha/năm, sản lượng rơm rạ dư thừa trên 600 tấn/năm), tập quán cơ giới hóa và công nghiệp hóa chăn nuôi đã làm giảm 80% nhu cầu sử dụng rơm rạ làm chất độn chuồng và chất đốt. Hậu quả là hơn 75% lượng rơm rạ bị đốt trắng ngay trên đồng ruộng hoặc vùi ngập nước bừa bãi. Việc vùi rơm rạ tươi vào ruộng ngập nước gây hiện tượng ngộ độc hữu cơ cho rễ lúa, giải phóng lượng lớn khí mêtan ($CH_4$), làm chua đất và lãng phí nguồn hữu cơ có giá trị kinh tế ước tính 3–4 triệu đồng/ha (tương đương 16.000 tỷ đồng trên quy mô 4 triệu ha cả nước).

Mục tiêu dự án

1. Mục tiêu 1: Nghiên cứu, chuẩn hóa quy trình phân giải sinh học rơm rạ sau thu hoạch thành phân bón hữu cơ vi sinh tại chỗ bằng chế phẩm đa chủng Fito-Biomix RR (Số hiệu Bằng Độc quyền Giải pháp Hữu ích: HI-2010 cấp bởi Cục Sở hữu Trí tuệ - Bộ KH&CN).
2. Mục tiêu 2: Đánh giá định lượng động học phân hủy thông qua các chỉ số hóa - lý: Thể tích, khối lượng, nhiệt độ ủ, chỉ số pH, hàm lượng mùn hữu cơ (OM), và hàm lượng dinh dưỡng khoáng ($N_{ts}$, $P_2O_5$, $K_2O$).
3. Mục tiêu 3: Hoạch định phương án kinh tế kỹ thuật, chuyển giao mô hình cho các hợp tác xã (HTX) nông nghiệp nhằm giảm thiểu khí thải nhà kính theo Quyết định số 3119/QĐ-BNN-KHCN.

Giải pháp kỹ thuật và kết quả kỳ vọng

Ứng dụng chế phẩm vi sinh vật yếm khí và hiếu khí mật độ cao ($\ge 10^6 \text{ CFU/g}$) gồm các chi Bacillus sp., Trichoderma sp., Streptomyces sp., Chaetomium sp. kết hợp dinh dưỡng khoáng NPK xúc tác. Kết quả kỳ vọng: Rút ngắn thời gian hoai mục từ 90 ngày xuống 30 ngày, giảm thể tích đống ủ trên 60%, tỷ lệ $N_{ts} \ge 0,9%$, $K_2O \ge 0,8%$, pH trung tính từ 6,5–7,0, an toàn tuyệt đối cho đất canh tác.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phương pháp xử lý	Ưu điểm	Nhược điểm cốt tử	Đánh giá tính bền vững
Đốt đồng trực tiếp	Nhanh, tốn ít công lao động ban đầu	Phát thải $9,1\text{ tấn } CO_2/\text{ha}$, mất $100% \text{ N}$, diệt $50%$ vi sinh vật đất, tạo tro xói mòn	Cực kỳ nguy hại (Vi phạm QCVN 05:2013/BTNMT)
Vùi ngập nước tại ruộng	Giữ lại một phần chất hữu cơ	Gây thối rễ, ngộ độc axit hữu cơ, sinh khí $CH_4$, $H_2S$, kéo dài thời gian làm đất	Kém hiệu quả trong luân canh vụ ngắn
Ủ đống tự nhiên (Không men)	Chi phí đầu vào gần như bằng 0	Thời gian ủ quá dài (3–4 tháng), thể tích giảm chậm (2,69 lần), dễ phát sinh nấm bệnh	Không đáp ứng tính mùa vụ
Ủ sinh học Fito-Biomix RR	Phân giải nhanh (25–30 ngày), giàu dưỡng chất ($N, P, K$), cân bằng mùn đất	Cần tuân thủ quy trình đảo trộn và độ ẩm nghiêm ngặt	Tối ưu (Kinh tế tuần hoàn, Net-Zero)

Yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must Have (Bắt buộc):
  • Phân giải hoàn toàn cấu trúc Lignocellulose sau 30 ngày (Cellulose chiếm $42,41%$, Hemicellulose $12,65%$, Lignin $18,62%$).
  • Đạt mật độ vi sinh vật hữu hiệu $\ge 10^6 \text{ CFU/g}$ cho mỗi nhóm chức năng (cố định đạm, phân giải lân, phân giải cellulose).
  • Kiểm soát pH phân ủ trong ngưỡng sinh lý an toàn: $6,5 \le \text{pH} \le 7,0$.
• Should Have (Nên có):
  • Giảm thể tích khối rơm rạ trên $70%$ so với thể tích ban đầu để tiện đóng bao, vận chuyển.
  • Tối ưu hóa chi phí chế phẩm dưới 100.000 VNĐ/tấn rơm rạ nguyên liệu.
• Could Have (Có thể có):
  • Phối trộn phân gia súc (phân chuồng) sẵn có tại địa phương để gia tăng quần thể vi sinh vật bản địa.
• Won't Have (Không làm):
  • Không sử dụng các hóa chất phân hủy gốc Clo hay acid vô cơ mạnh gây thoái hóa đất.

Thiết kế hệ thống chuyển hóa sinh học (Biochemical Architecture)

Thông số kỹ thuật của công nghệ vi sinh (Fito-Biomix RR Stack)

• Bản quyền sáng chế: Bằng độc quyền Giải pháp Hữu ích số HI-2010 (Cục Sở hữu trí tuệ).
• Thành phần chủng loại sinh học:
  • Vi khuẩn phân giải xenluloza & đối kháng: Bacillus subtilis, Bacillus sp.
  • Nấm sợi tiết enzyme Cellulase, Hemicellulase: Trichoderma viride, Trichoderma sp., Mucor indicus, Chaetomium sp.
  • Xạ khuẩn phân hủy Lignin & sinh kháng sinh: Streptomyces sp.
• Hệ khoáng xúc tác: N-P-K cân đối tỷ lệ vi lượng $Fe, Zn, Mn, Mg, Mo$.
• Quy chuẩn phân tích áp dụng:
  • pH: TCVN 5979:2000
  • Độ mùn (OM): TCCS/PTHH 15:2014
  • Đạm tổng số ($N_{ts}$): TCVN 4328:2007
  • Lân tổng số ($P_2O_5$): TCVN 1525:2001
  • Kali tổng số ($K_2O$): TCVN 8660:2011

---

Implementation và kết quả thực nghiệm

Quy trình kỹ thuật ủ rơm rạ chuẩn hóa

# Thuật toán mô phỏng cân bằng ẩm độ và định lượng hoạt chất Fito-Biomix RR
def calculate_composting_recipe(dry_straw_mass_kg: float):
    """
    Tính toán lượng chế phẩm, phụ gia khoáng và lượng nước cần bổ sung
    để đưa đống ủ rơm rạ về độ ẩm tối ưu (65%) và tỷ lệ C/N chuẩn.
    """
    INITIAL_MOISTURE = 0.0708  # Độ ẩm ban đầu của rơm rạ (7.08%)
    TARGET_MOISTURE = 0.65     # Độ ẩm mục tiêu tối ưu (65%)
    INOCULANT_RATE = 0.0002    # 200g Fito-Biomix RR trên 1000kg (0.2g/kg)
    NPK_RATE = 0.001           # 1kg NPK kích hoạt trên 1000kg (1.0g/kg)

    # Khối lượng nước hiện có
    current_water = dry_straw_mass_kg * INITIAL_MOISTURE
    dry_matter = dry_straw_mass_kg * (1 - INITIAL_MOISTURE)
    
    # Khối lượng tổng sau khi bổ sung nước: dry_matter / (1 - TARGET_MOISTURE)
    total_wet_mass = dry_matter / (1 - TARGET_MOISTURE)
    water_to_add_liters = total_wet_mass - dry_straw_mass_kg
    
    inoculant_needed_g = dry_straw_mass_kg * INOCULANT_RATE * 1000
    npk_booster_g = dry_straw_mass_kg * NPK_RATE * 1000
    
    return {
        "straw_mass_kg": dry_straw_mass_kg,
        "water_addition_liters": round(water_to_add_liters, 2),
        "fito_biomix_rr_g": round(inoculant_needed_g, 2),
        "npk_booster_g": round(npk_booster_g, 2),
        "expected_compost_yield_kg": round(total_wet_mass * 0.45, 2)
    }

# Ví dụ thực thi với lô thí nghiệm 30 kg rơm rạ tại Dương Đức:
# Output: water_addition_liters = 49.65 L, fito_biomix_rr_g = 6.0 g, npk_booster_g = 30.0 g

Các giai đoạn thực nghiệm tại hiện trường

1. Giai đoạn tiền xử lý và cấy men (Ngày 0):
   • Thu gom 30 kg rơm rạ tươi khô tại cánh đồng thôn Cổng, xã Dương Đức.
   • Tiến hành phối trộn đồng nhất: Hòa tan 6g chế phẩm sinh học Fito-Biomix RR cùng 30g phân NPK tan chậm vào 1,5 lít nước gốc, sau đó tưới phun đều vào đống rơm rạ đồng thời bổ sung nước đạt ẩm độ 60–80%.
   • Tạo khối ủ kích thước hình chóp cụt, che phủ kín bằng màng bạt nilon cách nhiệt nhằm duy trì nhiệt ẩm vi sinh.
2. Giai đoạn hiếu khí nhiệt độ cao (Ngày 10–15):
   • Nhiệt độ tâm đống ủ tăng vọt lên mức 50–58°C do quá trình hô hấp hiếu khí của Bacillus và Trichoderma.
   • Tiến hành đảo trộn toàn diện: Đưa lớp rơm ngoài rìa vào tâm đống ủ, tưới bổ sung nước định lượng để duy trì độ ẩm không bị thất thoát.
3. Giai đoạn thành phẩm và ổn định (Ngày 25–30):
   • Đống ủ chuyển sang pha nguội (nhiệt độ tiệm cận nhiệt độ môi trường 28–32°C).
   • Lấy mẫu phân tích theo phương pháp 5 điểm chéo góc để kiểm định trong phòng lab.

Dữ liệu thực nghiệm và kết quả phân tích chỉ tiêu hóa - lý

Chỉ tiêu đo lường	Công thức 1 (Đối chứng - Nước lã)	Công thức 2 (Fito-Biomix RR 200g/tấn)	Mức độ cải thiện/Biến thiên
Khối lượng trước ủ	$30,00 \text{ kg}$	$30,00 \text{ kg}$	—
Khối lượng sau ủ (ẩm)	$32,40 \text{ kg}$	$31,80 \text{ kg}$	Giữ ẩm tối ưu
Thể tích đống ủ ban đầu	$1,29 \text{ m}^3$	$1,29 \text{ m}^3$	—
Thể tích sau 30 ngày	$0,48 \text{ m}^3$ (Giảm 2,69 lần)	$0,31 \text{ m}^3$ (Giảm 4,16 lần)	Tốc độ sụt giảm tăng +54,6%
Tỷ lệ co ngót thể tích	Còn $37,21%$ thể tích	Còn $24,03%$ thể tích	Phân giải cơ chất triệt để
Độ pH thành phẩm	$6,98$	$6,80$	Vùng trung tính hoàn hảo cho rễ cây
Đạm tổng số ($N_{ts}$)	$0,66%$	$0,96%$	Tăng +45,45% so với đối chứng
Lân tổng số ($P_2O_5$)	$0,29%$	$0,32%$	Tăng +10,34%
Kali tổng số ($K_2O$)	$0,49%$	$0,87%$	Tăng +77,55% so với đối chứng
Cảm quan màu sắc & mùi	Màu vàng nâu thô, sợi dai, mùi chua	Màu nâu đen thẫm, mùn mịn, mùi đất rừng	Hoai mục $100%$ không gây ô nhiễm

---

Đổi mới và đóng góp khoa học

Đổi mới công nghệ sinh học (Technical Innovations)

• Cơ chế hiệp đồng enzyme đa tầng: Sự cộng tác giữa nấm sợi Trichoderma (tiết phức hệ enzyme Endoglucanase, Exoglucanase và $\beta$-glucosidase bẻ gãy mạch xenlulozo) cùng xạ khuẩn Streptomyces (tiết Laccase, Peroxidase bẻ gãy các liên kết vòng Lignin phức tạp) đã giải quyết triệt để rào cản trơ sinh học của rơm rạ khô.
• Bảo toàn và cố định khoáng chất: Khác với quá trình đốt làm bay hơi hoàn toàn đạm ($53\text{ kg } N/\text{ha}$) và cố định lân khó tan, hệ vi sinh Fito-Biomix RR chuyển hóa nitơ vô cơ thành đạm sinh khối vi sinh vật, đồng thời giải phóng dạng $K^+$ và $PO_4^{3-}$ dễ tiêu, nâng hàm lượng Kali hữu hiệu lên tới $0,87%$.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| MA TRẬN SO SÁNH CÁC CHỈ TIÊU KỸ THUẬT VÀ HIỆU SUẤT XỬ LÝ                          |
+----------------------+--------------------+-------------------+-------------------+
| Tiêu chí so sánh     | Đốt đồng truyền    | Ủ phân compost    | Công nghệ vi sinh |
|                      | thống              | truyền thống      | Fito-Biomix RR    |
+----------------------+--------------------+-------------------+-------------------+
| Thời gian chu kỳ     | Ngay lập tức       | 90 - 120 ngày     | 25 - 30 ngày      |
| Hàm lượng N-P-K hữu  | Rất thấp (mất đạm, | Trung bình        | Cao vượt trội     |
| hiệu                 | rửa trôi khoáng)   | (N: ~0.6%)        | (N: 0.96%, K:0.87%)|
| Hiệu quả giảm thể    | Tro xỉ vô định     | 50 - 60%          | 75.97%            |
| tích khối rác thải   | hình               |                   | (Giảm 4.16 lần)   |
| Tác động phát thải   | Phát thải cực lớn  | Sinh mùi kỵ khí   | Giảm 100% khói bụi|
| khí nhà kính         | CO2, NOx, SO2      | nếu không đảo     | & khí độc hại     |
+----------------------+--------------------+-------------------+-------------------+

Đóng góp thực tiễn cho ngành khoa học môi trường

1. Đóng góp học thuật: Cung cấp bộ dữ liệu thực địa chuẩn xác về động học phân hủy phụ phẩm cây lúa nước trên nền thổ nhưỡng trung du miền núi Bắc Giang.
2. Đóng góp môi trường: Giúp giảm thiểu phát thải trung bình $1,54\text{ triệu tấn } CO_2$ tương đương trên diện rộng theo chiến lược đề án Quyết định số 3119/QĐ-BNN-KHCN.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai tại quy mô cấp xã (Dương Đức, Lạng Giang)

• Tổng lượng rơm rạ cần xử lý: $600\text{ tấn/năm}$.
• Phương thức xử lý: Mô hình tổ dịch vụ nông nghiệp kết hợp hộ gia đình tự thực hiện ngay tại bờ ruộng hoặc cụm chuồng trại.
• Suất tiêu hao chế phẩm: $200\text{ g Fito-Biomix RR} / 1\text{ tấn rơm rạ}$. Tổng chế phẩm cần: $120\text{ kg/năm}$.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| BẢNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH & HIỆU QUẢ HOÀN VỐN (ROI) CHO 1 TẤN RƠM NGUYÊN LIỆU      |
+-------------------------------------------------------------+---------------------+
| Hạng mục chi phí đầu vào                                    | Thành tiền (VNĐ)   |
+-------------------------------------------------------------+---------------------+
| 1. Chế phẩm sinh học Fito-Biomix RR (0.2 kg x 60.000 đ/kg)  | 12.000 VNĐ          |
| 2. Phân NPK bổ sung & rỉ đường hoạt hóa                     | 15.000 VNĐ          |
| 3. Nhân công xử lý, đảo trộn và bạt che khấu hao            | 30.000 VNĐ          |
| TỔNG CHI PHÍ ĐẦU VÀO TRÊN 1 TẤN RƠM:                        | 57.000 VNĐ          |
+-------------------------------------------------------------+---------------------+
| Giá trị đầu ra thu hồi (Doanh thu tương đương)              |                     |
+-------------------------------------------------------------+---------------------+
| 300 kg phân hữu cơ vi sinh chất lượng cao (1.200 đ/kg)      | 360.000 VNĐ         |
| Giảm chi phí phân bón vô cơ (Đạm, Lân, Kali) cho vụ sau    | 120.000 VNĐ         |
| TỔNG GIÁ TRỊ TẠO RA:                                        | 480.000 VNĐ         |
+-------------------------------------------------------------+---------------------+
| LỢI NHUẬN RÒNG TRÊN MỖI TẤN RƠM XỬ LÝ:                      | +423.000 VNĐ        |
| TỶ SUẤT HOÀN VỐN ĐẦU TƯ (ROI):                              | 742%                |
+-------------------------------------------------------------+---------------------+

Lộ trình 4 bước nhân rộng mô hình (Implementation Roadmap)

• Bước 1 (Tháng 1–2): Tập huấn kỹ thuật cho các chủ nhiệm HTX nông nghiệp, phổ biến tài liệu hướng dẫn kỹ thuật ủ phân compost hiếu khí chuẩn.
• Bước 2 (Tháng 3–5 - Vụ Chiêm Xuân): Triển khai 5 điểm mô hình điểm tại các xóm Thượng, Cầu Phên, Đồng Than với quy mô 50 tấn rơm rạ.
• Bước 3 (Tháng 6–10 - Vụ Mùa): Tổ chức hội thảo đầu bờ, đánh giá chất lượng đất lúa được bón phân hữu cơ rơm rạ; mở rộng ra toàn bộ 13 xóm.
• Bước 4 (Tháng 11 trở đi): Thành lập các tổ hợp tác thu gom – chế biến phân hữu cơ vi sinh thương mại quy mô cụm xã.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Các hạn chế kỹ thuật hiện tại

• Phụ thuộc vào nguồn nước cấp: Rơm rạ khô đòi hỏi lượng nước bổ sung rất lớn (khoảng 1,5–1,7 lít nước cho mỗi kg rơm khô) để đạt độ ẩm 65%. Tại các chân ruộng cao hoặc khô hạn vụ đông xuân, việc cấp ẩm gặp nhiều khó khăn.
• Thao tác đảo trộn thủ công: Đòi hỏi cường độ lao động cao trong thời điểm thu hoạch rộ vốn đang thiếu hụt nhân lực nông thôn.

Hướng nghiên cứu và nâng cấp tiếp theo

• Công nghệ phun chế phẩm dạng lỏng trực tiếp sau máy gặt đập liên hợp: Tích hợp vòi phun vi sinh ngay trên đuôi máy gặt đập để xử lý rơm rạ rải đều trên ruộng mà không cần công gom đống.
• Ứng dụng cảm biến IoT quan trắc đống ủ: Phát triển thiết bị đầu dò nhiệt - ẩm tự động truyền tín hiệu qua mạng không dây (LoRa/NB-IoT) để cảnh báo chính xác thời điểm cần đảo đống ủ đạt chuẩn công nghiệp.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| CÁC NHÓM ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI TỪ KẾT QUẢ DỰ ÁN                                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [Hộ nông dân & HTX]                                                               |
| -> Tiết kiệm 400.000 - 600.000 đ/sào chi phí phân bón hóa học mỗi năm             |
| -> Cải tạo độ phì nhiêu đất, cắt đứt chu kỳ sâu bệnh hại lúa lưu trú trong rơm    |
|                                                                                   |
| [Cơ quan quản lý Môi trường]                                                      |
| -> Giải quyết triệt để vấn nạn khói mù cản trở giao thông và ô nhiễm không khí    |
| -> Có cơ sở dữ liệu thực tiễn để xây dựng chính sách hỗ trợ phân bón hữu cơ       |
|                                                                                   |
| [Kỹ sư môi trường & Sinh viên nghiên cứu]                                         |
| -> Nắm bắt quy trình công nghệ sinh học phân hủy Lignocellulose ứng dụng chuẩn hóa |
| -> Khung phương pháp luận kết hợp giữa tiêu chuẩn TCVN và thực nghiệm hiện trường |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật tối thiểu để triển khai ủ 1 tấn rơm rạ bằng Fito-Biomix RR là gì?

Cần chuẩn bị mặt bằng cao ráo, thoát nước tốt (diện tích khoảng $4–5 \text{ m}^2$), $200\text{ g}$ chế phẩm sinh học Fito-Biomix RR, $1\text{ kg}$ phân NPK (đầu trâu hoặc Lâm Thao), bạt nilon che phủ tối màu diện tích $15\text{ m}^2$, và nguồn nước sạch khoảng $1.500\text{ lít}$ để duy trì ẩm độ đống ủ đạt $60–80%$.

2. Làm thế nào để kiểm tra độ ẩm đống ủ đạt chuẩn $60–80%$ mà không cần máy đo chuyên dụng?

Sử dụng phương pháp thử cơ học dân gian: Lấy một nắm rơm rạ ở độ sâu 30 cm trong đống ủ rồi nắm chặt trong lòng bàn tay. Nếu thấy nước rỉ nhẹ qua các kẽ ngón tay nhưng không chảy thành dòng nhỏ giọt liên tục là đạt độ ẩm $60–70%$; nếu tay khô ráo là thiếu nước; nếu nước chảy thành dòng là thừa ẩm cần mở bạt hong gió.

3. Phân hữu cơ rơm rạ sau 30 ngày có bón trực tiếp cho cây rau màu ăn lá được không?

Hoàn toàn có thể bón lót hoặc bón thúc trực tiếp. Thành phẩm sau 30 ngày đã trải qua giai đoạn sinh nhiệt $>55^\circ\text{C}$ giúp tiêu diệt hoàn toàn hạt cỏ dại và mầm nấm bệnh nguy hại, đồng thời pH đạt 6,8 vô cùng an toàn cho bộ rễ non của các loại rau màu ăn lá và cây ăn quả.

4. Vào mùa đông miền Bắc nhiệt độ xuống dưới $15^\circ\text{C}$, quy trình ủ có bị ảnh hưởng không?

Nhiệt độ môi trường thấp làm chậm pha khởi động sinh trưởng của vi sinh vật trong 2–3 ngày đầu. Cần khắc phục bằng cách tăng liều lượng NPK kích hoạt lên $1,5\text{ kg/tấn}$, tưới bằng nước ấm giai đoạn đầu và phủ kép 2 lớp bạt nilon dày để bảo ôn nhiệt lượng nội sinh của khối ủ.

5. Chi phí đầu tư chế phẩm Fito-Biomix RR cho 1 ha canh tác lúa là bao nhiêu?

Một hecta lúa thải ra khoảng 5–7 tấn rơm rạ sau thu hoạch. Lượng chế phẩm Fito-Biomix RR cần dùng là $1,0–1,4\text{ kg}$ (tương đương kinh phí chế phẩm chỉ từ $60.000–90.000\text{ VNĐ/ha}$), một mức chi phí cực kỳ nhỏ so với lợi ích thu được từ $1,5–2\text{ tấn}$ phân hữu cơ thành phẩm tại chỗ.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu ứng dụng chế phẩm sinh học Fito-Biomix RR trong xử lý phế thải rơm rạ tại xã Dương Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang đã giải quyết thành công bài toán xung đột giữa phát triển sản xuất lúa gạo năng suất cao và công tác bảo vệ môi trường nông thôn.

Với khả năng phân hủy nhanh chóng khối Lignocellulose trong 30 ngày, giảm thể tích đống ủ tới 4,16 lần, đồng thời nâng cao hàm lượng các chất dinh dưỡng khoáng ($N_{ts}: 0,96%$, $K_2O: 0,87%$, pH đạt mức lý tưởng 6,80), mô hình đã chứng minh tính ưu việt vượt trội so với các phương pháp đốt đồng truyền thống hay vùi ngập nước tự nhiên. Đây là giải pháp công nghệ sinh học thiết thực, có tính khả thi kỹ thuật và hiệu quả kinh tế cao (ROI > 700%), đóng vai trò hạt nhân thúc đẩy mô hình Kinh tế Xanh và nền nông nghiệp tuần hoàn bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- VŨ VĂN TÚC Tên đề tài: ỨNG DỤNG CHẾ PHẨM FITO-BIOMIX RR TRONG XỬ LÝ PHẾ THẢI NÔNG NGHIỆP RƠM, RẠ TẠI ĐỊA BÀN XÃ DƢƠNG ĐỨC, HUYỆN LẠNG GIANG, TỈNH BẮC GIANG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học Môi trƣờng Khoa : Môi trƣờng Khóa học : 2011 - 2015 Thái Nguyên - 2015 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------------------- VŨ VĂN TÚC Tên đề tài: ỨNG DỤNG CHẾ PHẨM FITO-BIOMIX RR TRONG XỬ LÝ PHẾ THẢI NÔNG NGHIỆP RƠM, RẠ TẠI ĐỊA BÀN XÃ DƢƠNG ĐỨC, HUYỆN LẠNG GIANG, TỈNH BẮC GIANG KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Khoa học Môi trƣờng Khoa : Môi trƣờng Khóa học : 2011 - 2015 Giảng viên hƣớng dẫn : ThS. Hà Đình Nghiêm Khoa Môi trƣờng - Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên - 2015 i LỜI CẢM ƠN Thực tập tốt nghiệp là một giai đoạn cần thiết và hết sức quan trọng của mỗi sinh viên, đó là thời gian để sinh viên tiếp cận với thực tế, nhằm củng cố và vận dụng những kiến thức mà mình đã học được trong nhà trường. Được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm Khoa Môi Trường, em đã về thực tập tại xã Dương Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang. Đến nay em đã hoàn thành quá trình thực tập tốt nghiệp.

Lời đầu tiên, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: Ban giám hiệu trường ĐHNL Thái Nguyên. Ban chủ nhiệm khoa và tập thể thầy, cô giáo trong khoa Môi Trường đã tận tình giúp đơ và dìu dắt em trong suốt quá trình học tập. Ban lãnh đạo và toàn thể cán bộ, công viên chức của UBND xã Dương Đức đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập tại cơ sở. Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo tận tình của thầy giáo hướng dẫn: Th.S Hà Đình Nghiêm đã giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.

Cuối cùng, em xin được gửi tới gia đình và bạn bè đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo niềm tin và là chỗ dựa vững chắc cho em trong suốt khoảng thời qua cũng như vượt qua những khó khăn trong khoảng thời gian thực hiện khóa luận. Xin chân thành cảm ơn! Thái nguyên, ngày 01 tháng 06 năm 2015 Sinh viên Vũ Văn Túc ii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Thành phần hóa học của rơm rạ .2 Tổ ng hơ ̣p lươ ̣ng CTR nông nghiê ̣p phát sinh .3 Ước lượng rơm rạ đốt ngoài đồng ruộng ở các tỉnh vùng đồng bằng sông Hồng (ĐBSH) năm 2010 .4 Lượng khí thải vào môi trường từ đốt rơm rạ ngoài đồng ruộng vùng Đồng bằng sông Hồng năm 2010.1 Các chỉ tiêu phân tích và phương pháp phân tích .1 Số lươ ̣ng và sản lươ ̣ng chăn nuôi giai đoa ̣n 2011-2014.2 Sản lượng một số cây trồng hàng năm qua các năm giai đoạn 2011-2014 .3 Diê ̣n tić h đấ t trồ ng xã Dương Đức giai đoa ̣n 2001-2014 .4 Sản lượng lúa cả năm xã Dương Đức giai đoa ̣n 20011 – 2014 .5 Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR đế n thể tić h và khố i lươ ̣ng .6 Sự thay đổ i về pH giữa các công thức ủ .7 Hàm lượng một số chất dinh dưỡng của các công thức ủ .8 Hàm lượng mùn (OM) trong các công thức ủ .9 Sự biế n đổ i về nhiê ̣t đô ̣ trong quá triǹ h ủ.10 Hoạch định chi phí Fito-Biomix RR cho ủ rơm ra ̣. 46 iii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2.1 Ước tính lượng rơm rạ ngoài đồng ruô ̣ng ở mô ̣t số tỉnh vùng Đồ ng bằ ng sông Hồ ng.2 Chế phẩm Fito- biomix rr .1 Bản đồ hành chính xã Dương Đức .2 Chuyể n dịch cơ cấu kinh tế thời gian vừa qua của xã Dương Đức giai đoạn 2005- 2013 .3 Thành phần một số chất dinh dưỡng trong các công thức ủ .4 Mẫu thành phẩm của hai đống ủ. 46 iv DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT BĐKH : Biến đổi khí hậu BTNMT : Bộ tài nguyên môi trường CTR : Chất thải rắn FAO : Tổ chức lương thực và nông nghiệp liên hợp quốc UNEP : Chương trình môi trường liên hợp quốc KH&CN : Khoa học và công nghệ KT-XH : Kinh thế -xã hội NN&PTNT : Nông nghiệp và phát triển nông thôn QCVN : Quy chuẩn Việt Nam TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam ÔNMT : Ô nhiễm môi trường v MỤC LỤC Phần 1: MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu.1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể. Yêu cầ u của đề tài .4 Ý nghĩa của đề tài. 3 Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .1 Cơ sở khoa ho ̣c của đề tài .2 Mô ̣t số khái niê ̣m và vấ n đề phế thải nông nghiê ̣p rơm ra ̣ ở Viê ̣t Nam .1 Khái niệm chất thải .2 Khái niệm kinh tế xanh .3 Khái niệm phế thải nông nghiệp .4 Rơm ra ̣ và vấ n đề môi trường .3 Chế phẩ m Fito Biomix RR và các kế t quả nghiên cứu ứng du ̣ng.1 Chế phẩ m Fito biomix RR và công nghệ sản xuất chế phẩm sinh học Fito- Biomix RR.2 Các kết quả nghiên cứu ứng dụng liên quan. 21 Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu .3 Nội dung nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp thu thập số liệu .2 Phương pháp bố trí thí nghiệm.

24 Phầ n 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CƢ́U VÀ THẢO LUẬN .1 Điều kiện tự nhiên, KT-XH xã Dương Đức. Điề u kiê ̣n tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên. Tình hình kinh tế – xã hội .2 Thực trạng phế thải nông nghiệp trên địa bàn xã Dương Đức .1 Tình hình sản xuất nông nghiệp .2 Tình hình sản xuất lúa và vấn đề phế thải nông nghiê ̣p.3 Kết quả ủ rơm, rạ từ chế phẩm Fito-Biomix RR, hàm lượng chất dinh dưỡng trong phân hữu cơ.1 Sự thay đổ i về thể tić h và khố i lươ ̣ng ở các công thức ủ.2 Ảnh hưởng của Fito-Biomix RR đế n pH của rơm, rạ sau khi ủ.3 Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR đế n thành phầ n hóa ho ̣c của rơm ra ̣ sau quá trin ̀ h ủ.4 Ảnh hưởng của chế phẩm Fito-Biomix RR tới hàm lươ ̣ng mùn (OM) của rơm rạ sau quá trình ủ.5 Sự biế n đổ i về nhiê ̣t đô ̣ trong quá triǹ h ủ.6 Quan sát bằng cảm quan đống ủ.7 Hoạch định chi phí Fito-Biomix RR cho ủ rơm ra ̣. 45 Phầ n 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI.

̣ 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thế giới trong những năm qua đã tạo ra những thay đổi lớn về diện mạo cho thế giới, tuy nhiên sự phát triển kinh tế chỉ chú trọng về mặt lợi ích mang lại, không tính đến các vấn đề ngăn ngừa, giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường đã và đang đưa thế giới tới những vấn đề toàn cầu như suy thoái môi trường, khủng hoảng sinh thái, biến đổi khí hậu. Được mệnh danh là cái nôi của nền văn minh lúa nước, Việt Nam với 70% dân số làm nông nghiệp thì việc sản xuất lúa gạo vẫn là một hoạt động kinh tế đứng hàng đầu với những vựa lúa lớn như Đồng bằng Sông Cửu Long, Đồng bằng Sông Hồng, Đồng bằng Nam bộ. Cùng với sự đi lên của các ngành kinh tế, lĩnh vực sản xuất nông nghiệp ở nước ta cũng đang trở mình với những bước phát triển nhất định, bên cạnh những lợi ích thì nó cũng tạo ra những ảnh hưởng lớn tới môi trường.

Sản lượng lúa gạo lớn, tuy nhiên đi kèm với nó là lượng rơm rạ sau thu hoạch cũng rất lớn. Việc tận thu và xử lý nguồn rơm rạ sau thu hoạch có ý nghĩa rất lớn không những làm tăng thu nhập cho người nông dân mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Nhất là trong những năm trở lại đây, tình trạng bỏ phí, cũng như đốt bỏ rơm rạ sau thu hoạch ngày càng phổ biến, gây ra những ảnh hưởng tiêu cực không nhỏ đến môi trường, sức khỏe người dân, cũng như làm lãng phí một nguồn chất hữu cơ rất tốt cho đất. Bắ c Giang là mô ̣t t ỉnh miền núi với hơn 90% dân số số ng ở khu vực nông thôn, với cơ cấ u ngành nông-lâm-ngư nghiê ̣p chiế m hơn 60%.

Hiê ̣n nay sản xuất nông nghiê ̣p vẫn là thế ma ̣nh của tin̉ h với diê ̣n tić h đấ t nông nghiê ̣p là 123.000 ha chiế m 32,2% diê ̣n tić h đấ t tự nhiên. Sự phát triể n của ngành 2 nông nghiê ̣p làm cho sản lượng lương thực ngày càng tăng bên cạnh đó nó cũng tạo ra mộ t lươ ̣ng phế thải nhấ t đinh ̣ và nế u như không có biê ̣n pháp xử lý thích hợp nó sẽ gây tác động không nhỏ đến môi trường. Nếu có các biện pháp kĩ thuật để sử dụng được lượng phế thải này phục vụ lại cho chính quá trình sản xuất thì hiệu quả sẽ được nâng cao hơn rất nhiều. Xã Dương Đức, huyện Lạng Giang là một xã thuần nông, với số hộ sản xuất nông nghiệp chiếm trên 90%.

Vì vậy lượng rơm rạ được thải bỏ sau mỗi vụ thu hoạch là rất lớn. Không có biện pháp xử lí, sẽ gây nên ảnh hưởng rất xấu đến cuộc sống của người dân trong khu vực. Xuất phát từ thực tế nói trên và để đưa ra được biện pháp xử lý hiệu quả rơm rạ theo hướng thận thiện với môi trường, góp phần đưa nền nông nghiệp phát triển theo hướng kinh tế xanh, được sự đồng ý của Ban giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Môi Trƣờng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo Th. Hà Đình Nghiêm em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ứng dụng chế phẩm Fito-Biomix RR trong xử lý phế thải nông nghiệp rơm, rạ tại địa bàn xã Dƣơng Đức, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang”.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu tổng quát Đưa ra được biện pháp xử lý hiệu quả rơm rạ theo hướng thận thiện với môi trường, góp phần đưa nền nông nghiệp phát triển theo hướng Kinh tế Xanh.2 Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu các kiến thức về chế phẩm Fito-Biomix RR - Nghiên cứu ứng dụng chế phẩm Fito-Biomix RR để xử lý phế thải nông nghiệp rơm, rạ thành phân hữu cơ.