Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Báo cáo đề tài "App bán quần áo" được thực hiện bởi nhóm sinh viên MB08-19 thuộc Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học Thành phố Hồ Chí Minh (HUFLIT) dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, hoàn thành vào tháng 03/2024. Đề tài gắn liền với học phần Lập trình trên thiết bị di động (đồng thời trong lời cảm ơn tác giả có ghi nhận thực hiện trong môn Cơ sở dữ liệu nâng cao với thời gian 2 tháng).

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả trình bày mục đích chọn đề tài xuất phát từ nhu cầu xây dựng một ứng dụng di động hỗ trợ việc quản lý sản phẩm thời trang và các thông tin liên quan trong phạm vi vận hành của một cửa hàng bán quần áo. Hệ thống hướng đến việc cung cấp các công cụ quản trị dữ liệu trực quan kết hợp nền tảng mua sắm tiện lợi cho khách hàng.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được xác định trong văn bản bao gồm:

  1. Xây dựng phân hệ đăng nhập và quản lý người dùng: Cho phép quản trị viên thêm, sửa và xóa thông tin tài khoản người dùng trên hệ thống.
  2. Xây dựng phân hệ quản lý sản phẩm: Hỗ trợ nhân viên/quản trị viên thực hiện thao tác thêm, xóa, sửa sản phẩm; cập nhật thông tin chi tiết (tên, giá cả); cung cấp tính năng tra cứu, tìm kiếm sản phẩm theo tên và phân loại hàng hóa.
  3. Xây dựng phân hệ quản lý đơn hàng: Cho phép tiếp nhận, xử lý đơn đặt hàng từ khách hàng; theo dõi chi tiết đơn hàng (danh mục sản phẩm, số lượng, đơn giá); cập nhật trạng thái đơn hàng xuyên suốt chu trình (bao gồm ba trạng thái: đã xác nhận, đang giao hàng, đã giao hàng).
  4. Thiết kế giao diện người dùng trực quan: Đảm bảo khả năng tương tác, duyệt danh mục hàng hóa, xem chi tiết, thao tác giỏ hàng và đặt hàng trên thiết bị di động.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình quản lý sản phẩm, thông tin khách hàng, đơn đặt hàng và chu trình mua sắm thời trang trực tuyến trên ứng dụng di động.
  • Phạm vi không gian và triển khai: Ứng dụng di động trên nền tảng Android, tương tác với hệ thống lưu trữ đám mây.
  • Phạm vi thời gian: Đề tài được hoàn thành và nghiệm thu vào tháng 03/2024 sau thời gian triển khai 2 tháng.

Bảng thông tin nhân sự và phân công thực hiện đề tài:

Họ và tên sinh viên Mã số sinh viên Vai trò và nhiệm vụ đảm nhiệm Mức độ hoàn thành
Nguyễn Quốc Đạt 22DH110742 Lập trình Front-end và Back-end 100%
Vy Trung Tiến 22DH113738 Lập trình Front-end và Back-end 100%
Hà Diêm Tuấn 22DH114046 Lập trình Front-end và Back-end 100%
Nguyễn Như Triệu Vỹ 22DH114836 Lập trình Front-end và Back-end 100%
Nguyễn Phúc Yên 22DH114399 Lập trình Front-end và Back-end 100%

Phiếu đánh giá vấn đáp của học phần quy định rõ cơ cấu điểm số gồm 70% điểm quá trình và 30% điểm trình bày vấn đáp với các tiêu chí kỹ thuật: phối màu hài hòa (1 điểm), liên kết logic giữa các trang (1 điểm), thiết kế giao diện chức năng (2 điểm), cơ sở dữ liệu giả (0.5 điểm) hoặc kết nối SQLite/Firebase (1 điểm), thực thi trên thiết bị điện thoại thật (1 điểm), phát hành lên cửa hàng ứng dụng (store), và tính sáng tạo trong việc xác thực người dùng hoặc tích hợp công nghệ mới (1 điểm).


Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và xây dựng phần mềm ứng dụng thực tế. Nhóm tác giả tổng hợp yêu cầu nghiệp vụ quản lý bán lẻ quần áo, mô hình hóa các luồng thao tác người dùng dưới dạng sơ đồ hoạt động (Activity Diagram), sau đó triển khai lập trình và kiểm thử chức năng trên môi trường giả lập và thiết bị thực tế.

Khung công nghệ và nền tảng phát triển được công bố trong văn bản gồm:

  • Ngôn ngữ lập trình: Ngôn ngữ Java dùng cho toàn bộ logic điều hướng, xử lý sự kiện và thao tác dữ liệu.
  • Môi trường phát triển tích hợp (IDE): Android Studio.
  • Cơ sở dữ liệu và hạ tầng lưu trữ: Nền tảng Firebase được sử dụng để lưu trữ tập trung dữ liệu hệ thống, bao gồm thông tin tài khoản người dùng, danh mục sản phẩm thời trang và thông tin đơn đặt hàng.
  • Thư viện hỗ trợ: Các thư viện chuẩn và công cụ phát triển giao diện người dùng của hệ sinh thái Java/Android.

Nguồn dữ liệu của ứng dụng bao gồm dữ liệu thực tế về sản phẩm thời trang (tên hàng, mô tả, mức giá, hình ảnh đại diện) và dữ liệu vận hành do người dùng cùng quản trị viên khởi tạo trong quá trình kiểm nghiệm.


Thiết kế và triển khai

Hệ thống được thiết kế dựa trên mô hình phân quyền chặt chẽ với hai nhóm tác nhân chính:

  • Quản trị viên (Admin): Chủ thể nắm toàn quyền trên hệ thống, chịu trách nhiệm quản lý danh mục tài khoản người dùng, can thiệp dữ liệu sản phẩm (thêm, sửa, xóa) và theo dõi, chuyển trạng thái đơn hàng.
  • Người dùng (Khách hàng): Đối tượng được cấp quyền truy cập các chức năng tìm kiếm, phân loại, xem thông tin sản phẩm, quản lý giỏ hàng, đặt hàng và cập nhật hồ sơ cá nhân.

Kiến trúc luồng nghiệp vụ được cụ thể hóa qua 9 sơ đồ hoạt động (Chương 2), bao gồm:

  1. Đăng nhập (Authentication Flow).
  2. Đăng ký tài khoản mới.
  3. Thêm sản phẩm mới vào cơ sở dữ liệu.
  4. Xóa sản phẩm khỏi hệ thống.
  5. Cập nhật thông tin sản phẩm.
  6. Tra cứu, tìm kiếm sản phẩm.
  7. Thêm sản phẩm vào giỏ hàng.
  8. Thanh toán và lưu trữ đơn hàng.
  9. Cập nhật thông tin hồ sơ người dùng (Profile).

Bảng tổng hợp thiết kế màn hình giao diện ứng dụng (Chương 3):

Nhóm chức năng Mã mục Tên màn hình / Giao diện Mô tả chi tiết theo văn bản
Xác thực & Người dùng 3.1 Đăng ký Người dùng nhấn nút "Đăng ký" để tạo tài khoản mới.
3.2 Đăng nhập Nhập thông tin tài khoản đã đăng ký, nhấn nút "Đăng nhập".
3.3 Đăng xuất Hiển thị hộp thoại và màn hình xác nhận thao tác đăng xuất.
3.11 Chỉnh sửa thông tin người dùng Cho phép cập nhật hồ sơ cá nhân của tài khoản khách hàng.
Trải nghiệm Mua sắm 3.4 Trang chủ Chứa banner hình ảnh thời trang, biểu tượng phân loại và danh sách sản phẩm. Nhấn vào biểu tượng để lọc, nhấn vào sản phẩm để xem chi tiết.
3.5 Phân loại sản phẩm Danh mục chia theo 5 nhóm sản phẩm: quần short, shirt, t-shirt, jacket, pant.
3.6 Chi tiết sản phẩm Hiển thị tên, giá, mô tả chi tiết; cho phép chọn số lượng và nút "Mua ngay" để đưa vào giỏ.
3.7 Giỏ hàng Hiển thị tổng hóa đơn, tên, đơn giá, ngày mua hiện tại, giờ mua hiện tại, tổng tiền, tổng số lượng; nút mua ngay lưu đơn hàng.
3.8 Đặt hàng thành công Hiển thị thông báo hoàn tất đặt hàng; cung cấp nút "Tiếp tục mua hàng" để quay lại trang chủ.
3.9 Tìm kiếm sản phẩm Giao diện tra cứu theo từ khóa; văn bản minh họa thao tác tìm theo từ khóa "short" và "ao".
3.10 Thông tin shop Cung cấp thông tin giới thiệu về cửa hàng thời trang.
Phân hệ Quản trị (Admin) 3.12 Đăng nhập Admin Giao diện đăng nhập dành riêng cho tài khoản quản trị.
3.13 Quản lý chung của Admin Bảng điều hướng trung tâm các phân hệ quản lý.
3.14 - 3.17 Quản lý sản phẩm Màn hình hiển thị danh sách sản phẩm app; màn hình form thêm và thông báo thêm thành công; form cập nhật và thông báo cập nhật thành công; xác nhận xóa và thông báo xóa thành công.
3.18 - 3.21 Quản lý người dùng Màn hình hiển thị danh sách người dùng; form thêm người dùng; form cập nhật và thông báo cập nhật thành công; thông báo xóa người dùng.

Chu trình xử lý đơn hàng của Admin theo đặc tả tại mục 1.2 bao gồm việc tiếp nhận đơn, xem thông tin (sản phẩm, số lượng, giá tiền) và cập nhật trạng thái đơn hàng lần lượt qua các khâu: đã xác nhận, đang giao hàng, đã giao hàng.


Nội dung chính theo từng chương

Bố cục khóa luận được chia thành 5 chương với các nội dung trọng tâm như sau:

CHƯƠNG 1 - ĐẶC TẢ ĐỀ TÀI

Chương 1 thiết lập nền tảng bài toán nghiên cứu. Phần 1.1 trình bày đặc tả hệ thống và mục đích chọn đề tài: xây dựng ứng dụng Android kết nối Firebase nhằm quản lý hoạt động kinh doanh hàng may mặc. Phần 1.2 định hình các yêu cầu chức năng nghiệp vụ, bao gồm: quản lý tài khoản người dùng, quản lý sản phẩm (thao tác CRUD, tìm kiếm theo tên và chủng loại) và quản lý quy trình đơn hàng (xem chi tiết, xử lý trạng thái). Phần 1.3 công bố các công nghệ chủ chốt gồm Java, Android Studio, Firebase và các thư viện liên quan. Phần 1.4 phân định rõ thẩm quyền hệ thống thành hai vai trò: Quản trị viên (toàn quyền hệ thống) và Người dùng thông thường (sử dụng tiện ích mua sắm).

CHƯƠNG 2 – SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG

Chương 2 mô hình hóa toàn bộ quy trình vận hành của ứng dụng thông qua hệ thống sơ đồ hoạt động. Tác giả chuẩn hóa 9 luồng nghiệp vụ tương ứng từ mục 2.1 đến mục 2.9: quy trình Đăng nhập, Đăng ký, Thêm sản phẩm, Xóa sản phẩm, Cập nhật sản phẩm, Tìm kiếm sản phẩm, Thêm giỏ hàng, Thanh toán và Cập nhật Profile. Các sơ đồ này đóng vai trò làm khung logic kỹ thuật để triển khai các view và controller trên Android Studio.

CHƯƠNG 3 - THIẾT KẾ ỨNG DỤNG

Chương 3 trình bày chi tiết kết quả thiết kế giao diện đồ họa người dùng thông qua 31 hình ảnh chụp màn hình thực tế (từ Hình 1 đến Hình 32 trong danh mục hình, tương ứng các tiểu mục từ 3.1 đến 3.21). Về phía khách hàng, chương này mô tả giao diện đăng ký, đăng nhập, đăng xuất, trang chủ tích hợp banner quảng bá, các màn hình lọc theo 5 chủng loại trang phục (short, shirt, t-shirt, jacket, pant), màn hình xem chi tiết sản phẩm, giỏ hàng lưu kèm mốc thời gian thực (ngày và giờ mua), màn hình thông báo đặt hàng thành công, tìm kiếm từ khóa ("short", "ao"), trang thông tin shop và trang chỉnh sửa hồ sơ. Về phía quản trị viên, chương minh họa giao diện đăng nhập Admin, màn hình quản trị tổng quan, cùng các chuỗi thao tác CRUD hoàn chỉnh (giao diện nhập liệu, xác nhận và thông báo thành công) trên cả hai thực thể Sản phẩm và Người dùng.

CHƯƠNG 4 - KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM

Chương 4 cung cấp số liệu tự đánh giá sản phẩm sau quá trình lập trình và thử nghiệm. Mục 4.1 thống kê các chức năng đã xây dựng thành công. Mục 4.2 thẳng thắn chỉ ra các tính năng chưa hoàn thành so với phân tích ban đầu. Mục 4.3 vạch ra lộ trình nâng cấp hệ thống gồm 8 định hướng kỹ thuật cụ thể nhằm cải thiện trải nghiệm mua sắm, cơ chế thanh toán và năng lực mở rộng dữ liệu.

CHƯƠNG 5 - TÀI LIỆU THAM KHẢO

Chương 5 liệt kê các nguồn tư liệu và video kỹ thuật trực tuyến (dưới dạng các liên kết YouTube về lập trình Android, kết nối cơ sở dữ liệu và xây dựng ứng dụng di động) được nhóm tác giả tham khảo trong suốt thời gian xây dựng đồ án.


Kết quả và đóng góp

Về kết quả kỹ thuật thực tế, báo cáo đã tổng kết mức độ hoàn thiện tính năng tại mục 4.1 thông qua quá trình kiểm nghiệm thực tế trên ứng dụng:

Bảng phân loại kết quả chức năng của đề tài:

Phân nhóm chức năng Trạng thái thực hiện theo văn bản Chi tiết chức năng ghi nhận
Xác thực tài khoản Đã hoàn thành Đăng ký tài khoản mới, Đăng nhập hệ thống, Đăng xuất tài khoản.
Quản trị người dùng Đã hoàn thành Thao tác CRUD (Thêm, Xem, Cập nhật, Xóa) thông tin tài khoản người dùng bởi Admin; chức năng tự cập nhật thông tin cá nhân (CRUD thông tin profile) của khách hàng.
Quản trị sản phẩm Đã hoàn thành Thao tác CRUD (Thêm, Xem danh sách, Cập nhật thông tin, Xóa) sản phẩm; phân loại sản phẩm theo danh mục; tra cứu sản phẩm theo từ khóa.
Nghiệp vụ mua sắm Đã hoàn thành Xem thông tin chi tiết sản phẩm; lựa chọn số lượng; thêm sản phẩm vào giỏ hàng; ghi nhận thời gian (ngày, giờ) đặt hàng; xác nhận thanh toán/lưu đơn hàng; điều hướng quay lại trang chủ sau khi hoàn tất.
Tính năng bổ trợ Chưa hoàn thành Đánh dấu sản phẩm yêu thích (Wishlist); Lựa chọn kích thước quần áo (Size); Phục hồi tài khoản khi quên mật khẩu.

Đóng góp của đề tài:

  • Xây dựng thành công ứng dụng thương mại điện tử chuyên biệt cho mặt hàng thời trang hoạt động trên hệ điều hành Android, có khả năng đồng bộ dữ liệu thời gian thực thông qua Firebase.
  • Thiết lập một chu trình quản trị dữ liệu khép kín: từ khâu phân quyền người dùng, quản lý kho hàng hóa, kiểm soát đơn đặt hàng cho đến việc cung cấp giao diện tương tác mua sắm trực quan cho khách hàng.
  • Hoàn thành đầy đủ các tiêu chí thực hành đồ án môn học với sự tham gia đồng đều của 5 thành viên nhóm nghiên cứu (tất cả đều đạt tỷ lệ hoàn thành công việc 100%).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo tự đánh giá của tác giả tại mục 4.2 và 4.3 trong Chương 4, đề tài còn tồn tại các giới hạn chức năng và định hướng phát triển tương lai như sau:

Các hạn chế tồn tại trong phiên bản hiện tại:

  1. Thiếu tính năng yêu thích: Người dùng chưa thể lưu lại các sản phẩm quan tâm vào danh mục riêng để xem lại sau.
  2. Thiếu tính năng lựa chọn kích cỡ (size): Ứng dụng chưa hỗ trợ chọn kích cỡ quần áo phù hợp với thể trạng khách hàng khi đặt mua.
  3. Thiếu tính năng quên mật khẩu: Chưa có cơ chế gửi email xác nhận hoặc mã xác minh (OTP) để khôi phục mật khẩu khi người dùng quên thông tin đăng nhập.

Hướng phát triển tiếp theo được tác giả đề xuất (gồm 8 nhiệm vụ cụ thể):

  1. Tính năng Yêu thích: Bổ sung công cụ đánh dấu và lưu trữ các sản phẩm quan tâm nhằm hỗ trợ người dùng dễ dàng truy cập và mua sắm lại.
  2. Lựa chọn size: Bổ sung tùy chọn kích cỡ cho từng sản phẩm quần áo.
  3. Quên mật khẩu: Xây dựng quy trình khôi phục tài khoản thông qua việc gửi thư điện tử xác nhận hoặc mã xác minh.
  4. Tối ưu hóa giao diện người dùng: Hoàn thiện giao diện thích ứng tối ưu trên đa dạng thiết bị di động và máy tính bảng.
  5. Tích hợp hệ thống thanh toán: Mở rộng các phương thức thanh toán trực tuyến phổ biến như thẻ tín dụng, ví điện tử và cổng thanh toán PayPal.
  6. Tích hợp tính năng đánh giá và nhận xét sản phẩm: Cho phép khách hàng phản hồi chất lượng hàng hóa sau khi mua.
  7. Phát triển tính năng đề xuất sản phẩm: Xây dựng cơ chế gợi ý sản phẩm dựa trên lịch sử mua hàng và đặc tính sản phẩm nhằm gia tăng tỷ lệ chuyển đổi.
  8. Tối ưu hóa hiệu suất: Kiểm tra tải và tối ưu hóa hệ thống để duy trì tính ổn định khi mở rộng quy mô dữ liệu và người dùng truy cập.

Giá trị tham khảo

Báo cáo đề tài mang giá trị tư liệu thực hành cho các đối tượng và mục đích cụ thể:

  • Sinh viên chuyên ngành Công nghệ Thông tin, Kỹ thuật Phần mềm: Cung cấp tài liệu tham khảo trực quan về quy trình hoàn thiện một đồ án lập trình ứng dụng di động trên nền tảng Android Studio sử dụng ngôn ngữ Java.
  • Nhóm nghiên cứu xây dựng ứng dụng thương mại điện tử mini: Có thể tham khảo cách thức kết nối và cấu trúc dữ liệu trên nền tảng Firebase đối với các đối tượng thực thể: tài khoản, danh mục thời trang và đơn hàng.
  • Phần đáng tham khảo nhất trong tài liệu:
    • Hệ thống sơ đồ hoạt động (Chương 2) phân tách rành mạch 9 luồng xử lý dữ liệu giữa hai vai trò Admin và Người dùng.
    • Bộ giao diện đồ họa thực tế (Chương 3) minh họa chi tiết các trạng thái phản hồi của hệ thống trong các tác vụ CRUD (thêm, cập nhật, xác nhận xóa thành công) và hiển thị thông tin giỏ hàng có kèm dấu mốc thời gian.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống "App bán quần áo" sử dụng cơ sở dữ liệu nào để lưu trữ thông tin và lưu trữ những thực thể gì?
Hệ thống sử dụng dịch vụ đám mây Firebase để lưu trữ toàn bộ dữ liệu. Theo đặc tả tại mục 1.3 của Chương 1, cơ sở dữ liệu này chịu trách nhiệm lưu trữ tập trung ba nhóm thông tin chính: thông tin người dùng, thông tin sản phẩm và thông tin đơn hàng.

2. Giao diện trang chủ phân loại sản phẩm quần áo thành những danh mục cụ thể nào?
Dựa trên thiết kế giao diện tại mục 3.5 của Chương 3 (từ Hình 6 đến Hình 10), danh mục sản phẩm được phân chia thành 5 nhóm: quần short (short), áo sơ mi (shirt), áo thun (t-shirt), áo khoác (jacket) và quần dài (pant).

3. Màn hình giỏ hàng của ứng dụng ghi nhận và hiển thị những trường thông tin cụ thể nào?
Theo mô tả tại mục 3.7 (Hình 12), màn hình giỏ hàng hiển thị các thông tin: tổng hóa đơn, tên sản phẩm, đơn giá sản phẩm, ngày hiện tại mua hàng, giờ hiện tại mua hàng, tổng số tiền thanh toán và tổng số lượng hàng hóa được chọn.

4. Những tính năng nào đã được phân tích nhưng nhóm tác giả chưa thực hiện được trong phiên bản báo cáo?
Tại mục 4.2 của Chương 4, nhóm tác giả xác nhận 3 tính năng chưa làm được so với phân tích ban đầu gồm có: tính năng sản phẩm Yêu thích (Wishlist), tính năng Lựa chọn size quần áo và tính năng Quên mật khẩu.

5. Cơ chế xử lý đơn hàng của Quản trị viên (Admin) được quy định với các trạng thái nào?
Theo đặc tả nghiệp vụ tại mục 1.2 của Chương 1, Quản trị viên có quyền tiếp nhận và xem chi tiết đơn hàng (sản phẩm, số lượng, giá cả), đồng thời có nhiệm vụ cập nhật trạng thái đơn hàng xuyên suốt qua ba giai đoạn: "đã xác nhận", "đang giao hàng" và "đã giao hàng".


Kết luận

Báo cáo đề tài "App bán quần áo" của nhóm sinh viên MB08-19 thuộc Khoa Công nghệ Thông tin - Trường Đại học Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM đã hoàn thành việc thiết kế và lập trình ứng dụng di động thương mại điện tử trên hệ điều hành Android bằng ngôn ngữ Java và nền tảng Firebase. Nghiên cứu đã mô hình hóa đầy đủ các luồng hoạt động nghiệp vụ, xây dựng giao diện phân quyền rành mạch giữa Quản trị viên và Khách hàng, đồng thời triển khai thành công các chức năng CRUD sản phẩm, quản lý người dùng, tìm kiếm và tạo đơn đặt hàng. Dù vẫn còn một số hạn chế về mặt tính năng như chọn size, sản phẩm yêu thích hay tích hợp cổng thanh toán trực tuyến, công trình đã vạch ra lộ trình 8 giải pháp nâng cấp cụ thể, đóng vai trò một tài liệu tham khảo hữu ích cho các đồ án lập trình di động kết nối cơ sở dữ liệu đám mây.