Tài liệu: Trường liên tưởng trong thơ hàn mạc tử

Chuyên khảo Trường liên tưởng trong thơ hàn mạc tử phân tích chuyên sâu các khía cạnh quan trọng trong lĩnh vực trong thời kỳ mới

• Đề tài: Trường Liên Tưởng Trong Thơ Hàn Mạc Tử
• Loại tài liệu: Tài liệu nghiên cứu
• Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

Tóm tắt

I. Khái niệm trường liên tưởng trong thơ Hàn Mạc Tử

Trường liên tưởng là một thao tác cơ bản trong tư duy sáng tạo nghệ thuật của các nhà thơ, đặc biệt là Hàn Mạc Tử. Đây là quá trình kết nối những hình ảnh, cảm xúc và ý nghĩa khác nhau thông qua những yếu tố liên kết tâm lý. Trong sáng tác thơ của Hàn Mạc Tử, trường liên tưởng không chỉ là một kỹ thuật tu từ mà còn là cách thức để nhà thơ bộc lộ thế giới nội tâm phức tạp của mình. Sự phong phú của liên tưởng trong mỹ cảm giúp tạo nên những bài thơ độc đáo, mang tính biểu tượng cao. Việc nghiên cứu trường liên tưởng trong thơ Hàn Mạc Tử giúp chúng ta hiểu rõ hơn về phương pháp sáng tác của nhà thơ và tinh thần sáng tạo trong giai đoạn 1930-1945 của nền văn học Việt Nam hiện đại.

1.1. Định nghĩa và đặc điểm của trường liên tưởng

Trường liên tưởng là sự kết hợp giữa những hình ảnh cụ thể và trừu tượng, tạo ra những cảm xúc phức tạp trong tâm trí độc giả. Trong thơ Hàn Mạc Tử, liên tưởng thường xuất phát từ những yếu tố tự nhiên như nắng, mưa, gió, tạo ra những mối liên hệ tâm lý sâu sắc. Đặc điểm nổi bật là sự vật hóa cảm xúc và tinh thần hóa vật chất, tạo nên những hình ảnh thơm mùi và đầy sức sống.

1.2. Vai trò của trường liên tưởng trong sáng tác thơ

Trường liên tưởng đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư duy sáng tạo của Hàn Mạc Tử. Nó giúp nhà thơ kết nối thế giới bên ngoài với cảm xúc bên trong, tạo ra sự hòa trộn độc đáo giữa khách quan và chủ quan. Thông qua liên tưởng, những cảm xúc sâu kín được thể hiện một cách gián tiếp nhưng đầy sức ngoại cảm.

II. Các loại trường liên tưởng trong thơ Hàn Mạc Tử

Trong sáng tác của Hàn Mạc Tử, trường liên tưởng có nhiều hình thức khác nhau. Liên tưởng theo sự tương đồng là khi nhà thơ kết nối những sự vật có tính chất giống nhau để tạo ra cảm xúc chung. Liên tưởng theo mối quan hệ nối các sự vật có liên hệ nhân quả hoặc tương phản. Liên tưởng theo cảm xúc là loại liên kết tâm lý mạnh mẽ nhất, khi những sự vật khác nhau lại gợi ra cùng một cảm giác hoặc trạng thái tinh thần. Các loại trường liên tưởng này tạo nên độ phức tạp và sâu sắc của thế giới thơ Hàn Mạc Tử, giúp tác phẩm của nhà thơ vượt ra ngoài khuôn khổ thông thường và trở thành tác phẩm văn học hiện đại có giá trị cao.

2.1. Liên tưởng theo sự tương đồng

Đây là loại liên tưởng phổ biến nhất trong thơ Hàn Mạc Tử. Khi các hình ảnh tự nhiên như hoa, lá, nắng mưa được sử dụng để tượng trưng cho cảm xúc con người. Sự tương đồng này tạo ra sự thấu cảm giữa thiên nhiên và nhân sinh, khiến độc giả cảm thấy những cảm xúc tinh tế và phức tạp.

2.2. Liên tưởng theo cảm xúc và trạng thái tinh thần

Liên tưởng theo cảm xúc là cách thức hiểu sâu nhất về tâm lý của nhà thơ. Hàn Mạc Tử sử dụng những hình ảnh tâm trạng để thể hiện sự u sầu, khôn cùng hoặc những hy vọng mong manh. Trường liên tưởng này tạo ra **sự cộng hưởng cảm xúc mạnh mẽ với độc giả, làm cho thơ trở nên ngôn ngữ của tâm hồn.

III. Ứng dụng trường liên tưởng trong bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

Bài thơ 'Đây thôn Vĩ Dạ' là minh chứng xuất sắc cho sử dụng trường liên tưởng trong thơ Hàn Mạc Tử. Hình ảnh làng quê Việt được kết nối với cảm xúc yêu thương và hoài niệm sâu sắc. Những chi tiết cụ thể như chiều tà, tiếng gà gáy, ánh nắng vàng được sắp xếp theo trật tự tâm lý, tạo ra một thế giới thơm thảo, yên bình mà nhưng ẩn chứa sự buồn phiền của một tâm hồn bất bình. Thông qua trường liên tưởng, Hàn Mạc Tử đã chuyển hóa những cảm xúc phức tạp thành những hình ảnh thơm mùi, giúp độc giả cảm nhận được sự tinh tế của mỹ cảm hiện đại và hiểu sâu hơn về tinh thần sáng tạo của nhà thơ.

3.1. Hình ảnh thiên nhiên và liên tưởng cảm xúc

Trong 'Đây thôn Vĩ Dạ', những hình ảnh tự nhiên như nắng chiều, mưa lạnh, gió heo may được sắp xếp theo thứ tự tâm lý của nhà thơ. Liên tưởng giữa thiên nhiên và cảm xúc con người tạo ra sự thống nhất giữa bên ngoài và bên trong, giúp biểu lộ cảm xúc u sầu một cách tinh tế và hàm chứa.

3.2. Ký ức quá khứ và liên tưởng tâm lý

Trường liên tưởng trong bài thơ cũng kết nối ký ức quá khứ với hiện tại của tâm hồn. Những chi tiết chi tiết của tuổi thơ được gợi lại thông qua cảm xúc hiện tại, tạo ra mối liên hệ giữa thời gian và trạng thái tinh thần của nhà thơ, làm cho bài thơ trở nên sâu sắc về tâm lý.

IV. Ý nghĩa nghiên cứu trường liên tưởng trong thơ Hàn Mạc Tử

Việc nghiên cứu trường liên tưởng trong thơ Hàn Mạc Tử có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng. Về mặt lý luận, nó giúp chúng ta xác lập mô hình nghiên cứu tư duy sáng tạo của chủ thể văn học, từ đó lý giải cơ sở của sự biến đổi tư duy nghệ thuật trong nền văn học Việt Nam hiện đại. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp tài liệu tham khảo quý báu cho giáo viên và học sinh khi dạy và học bài thơ Hàn Mạc Tử trong chương trình Ngữ văn THPT. Độc giả sẽ hiểu sâu hơn về cách sáng tác của nhà thơ, từ đó yêu thương thiên nhiên, con người và bồi dưỡng cảm xúc, tâm hồn một cách toàn diện. Hơn nữa, nghiên cứu này góp phần làm sáng tỏ quá trình hiện đại hóa của văn học Việt Nam trong giai đoạn 1930-1945.

4.1. Ý nghĩa lý luận và lịch sử văn học

Nghiên cứu trường liên tưởng giúp thiết lập nền tảng lý thuyết cho việc phân tích tư duy sáng tạo của nhà thơ hiện đại. Nó cung cấp cách tiếp cận khoa học để lý giải quá trình chuyển biến từ văn học cổ điển sang văn học hiện đại, từ đó hiểu rõ hơn về diễn biến tâm lý và thẩm mỹ trong nước ta nửa đầu thế kỷ XX.

4.2. Ý nghĩa thực tiễn trong giáo dục và tiếp nhận tác phẩm

Kết quả nghiên cứu cung cấp tài liệu giảng dạy hiệu quả giúp học sinh nắm bắt được bản chất của thơ hiện đại. Hiểu biết về trường liên tưởng giúp độc giả cảm thụ sâu sắc hơn những cảm xúc tinh tế trong thơ, nâng cao năng lực thẩm mỹ và phát triển tình cảm nhân văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Trong khi ®i t×m ch©n dung nghÖ thuËt cña c¸c nhµ v¨n, c¸c nhµ phª b×nh nghiªn cøu th-êng cè g¾ng kh¸i qu¸t c¸c ch©n dung nghÖ thuËt Êy trong nh÷ng tõ, côm tõ mang tÝnh bao qu¸t, c« ®óc vÒ ®Æc tr-ng phong c¸ch cña c¸c nhµ v¨n. Trong Thi nh©n ViÖt Nam, Hoµi Thanh - Hoµi Ch©n ®· cã mét lo¹t kh¸i qu¸t th©u tãm ®-îc thÇn th¸i cña c¸c nhµ th¬ l·ng m¹n ViÖt Nam thêi k× 1932- 1945 [124, 42]. Vµ, Hµn MÆc Tö ®­îc ®¸nh gi¸ lµ mét hån th¬ “k× dÞ”. Nh÷ng ng-êi ®Õn sau l¹i tiÕp tôc t×m kiÕm, khai ph¸ nh÷ng tÇng vØa míi, víi nh÷ng c¸ch gäi kh¸c nhau, nh­ng kh«ng ra ngoµi nh÷ng ¸m ¶nh vÒ mét sù “bÝ Èn” (BÝch Thu), “l¹ nhÊt” (Chu V¨n S¬n), “dÞ biÖt” (Ng« V¨n Phó),.

HiÖn t-îng Hµn MÆc Tö chøa ®ùng ®iÒu g× v-ît ra ngoµi khu«n khæ, tho¸t khái biªn ®é cña c¸i th«ng th-êng, trë thµnh c¸i kh¸c th-êng ? §iÒu g× ®· l«i cuèn, mª hoÆc nh÷ng ng-êi yªu mÕn v¨n ch-¬ng nghÖ thuËt m¶i miÕt ®i t×m ?. MÆc dï ®êi sèng ng¾n ngñi vµ thêi gian d©ng hiÕn cho th¬ qu¸ Ýt ái, nh-ng Hµn MÆc Tö ®· trë thµnh mét t¸c gi¶ ®éc ®¸o, ®Æc s¾c, ®-îc giíi nghiªn cøu quan t©m, ®-îc ng-êi ®äc yªu mÕn, tr©n träng, ®-îc ®-a vµo ch-¬ng tr×nh gi¶ng d¹y ë nhiÒu bËc häc,. Kh«ng nh÷ng thÕ, cuéc ®êi, sù nghiÖp th¬ ca cña «ng cßn trë thµnh nguån c¶m høng s¸ng t¹o cho nhiÒu lo¹i h×nh nghÖ thuËt kh¸c: ©m nh¹c, héi ho¹, ®iªu kh¾c, s©n khÊu, ®iÖn ¶nh,. Trong ®êi sèng v¨n häc (kh«ng chØ trong n-íc), Hµn MÆc Tö trë thµnh ®èi t-îng nghiªn cøu ®Çy l«i cuèn, mª hoÆc dÉn dô b-íc ch©n nh÷ng ng-êi yªu mÕn v¨n ch-¬ng.

Tõ nguån gèc gia ®×nh, dßng hä ®Õn cuéc ®êi bÊt h¹nh, ng¾n ngñi, tõ c¨n bÖnh qu¸i ¸c ®Õn nh÷ng “bãng d¸ng khuynh thi”, tõ ph­¬ng ph¸p s¸ng t¸c ®Õn c¶m høng nghÖ thuËt, tõ yÕu tè t«n gi¸o ®Õn nh÷ng dÊu Ên ph-¬ng §«ng, ph-¬ng T©y trong th¬ «ng,. tÊt th¶y ®Òu ®­îc c¸c “tÝn ®å” cña v¨n häc say s­a t×m kiÕm, kh¸m ph¸, nh÷ng mong gi¶i nghÜa cho nh÷ng ¸m ¶nh vÒ hån th¬ “k× dÞ” vµo bËc nhÊt cña thi ca ViÖt Nam giai ®o¹n 1930 - 1945. Tuy nhiªn, mäi sù nghiªn cøu vÒ Hµn MÆc Tö ch-a ph¶i ®· hoµn tÊt. NhiÒu vÊn ®Ò ®ang cßn bá ngá, nhiÒu vØa tÇng vÉn chê tay ng-êi ®¸nh thøc.

Trong ®ã tr-êng liªn t-ëng trong mÜ c¶m, t- duy s¸ng t¹o nghÖ thuËt cña thi nh©n lµ mét h-íng tiÕp cËn ®Çy høa hÑn. Sù minh ®Þnh vÒ tr-êng liªn t-ëng trong s¸ng t¸c th¬ Hµn MÆc Tö gãp phÇn lÝ gi¶i hµnh tr×nh tinh thÇn vµ th¬ ca cña nhµ th¬ tµi hoa, bÊt h¹nh nµy mét c¸ch cã c¬ së. Mét vÊn ®Ò quan träng trong viÖc ®æi míi thi ph¸p, c¸ch t©n thÓ lo¹i, thóc ®Èy nÒn v¨n häc vËn ®éng, chÝnh lµ sù vËn ®éng cña t- duy nghÖ thuËt, c¸c quan niÖm vÒ con ng-êi, kh«ng gian vµ thêi gian,. V¨n häc ViÖt Nam bèn m-¬i l¨m n¨m ®Çu thÕ kû XX, ®Æc biÖt lµ giai ®o¹n 1930 - 1945 ®· hoµn tÊt qu¸ tr×nh 2 hiÖn ®¹i ho¸, chuyÓn tõ hÖ h×nh t- duy v¨n häc trung ®¹i sang v¨n häc hiÖn ®¹i.

Th¬ ca Hµn MÆc Tö ®· ph¶n ¸nh kh¸ c« ®äng qu¸ tr×nh diÔn biÕn mau lÑ Êy. Vµ nh- thÕ, t×m hiÓu t- duy s¸ng t¹o nghÖ thuËt cña Hµn MÆc Tö sÏ gãp phÇn gióp chóng ta hiÓu râ h¬n vÒ diÔn biÕn t- duy nghÖ thuËt v¨n häc ViÖt Nam nöa ®Çu thÕ kØ XX, lÝ gi¶i c¬ së cña "mét cuéc c¸ch m¹ng trong th¬ ca" (Huy CËn, Hµ Minh §øc). T- duy s¸ng t¹o nghÖ thuËt lµ mét ph¹m trï hÕt søc réng lín, phøc t¹p trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu Lao ®éng nhµ v¨n (X©ylin). Cïng víi viÖc ph¸t triÓn cña mÜ häc tiÕp nhËn, tÝnh chÊt ®ång s¸ng t¹o cña ®éc gi¶ l¹i cµng lµm cho thÕ giíi nghÖ thuËt ®-îc më réng biªn ®é vÒ nhiÒu mÆt.

T- duy s¸ng t¹o nghÖ thuËt cña Hµn MÆc Tö vèn ®· phøc t¹p, trong qu¸ tr×nh tiÕp nhËn, nghiªn cøu l¹i t¹o sinh nh÷ng gi¸ trÞ míi, vØa tÇng míi, v-ît ra khái khu«n khæ cña mét luËn v¨n Th¹c sÜ. Mong muèn lÝ gi¶i mét c¸ch triÖt ®Ó vÊn ®Ò m×nh ®Æt ra, chóng t«i lùa chän mét thao t¸c c¬ b¶n trong t- duy nghÖ thuËt cña Hµn MÆc Tö lµm ®Ò tµi nghiªn cøu: Tr-êng liªn t-ëng trong th¬ Hµn MÆc Tö. KÕt qu¶ nghiªn cøu ®Ò tµi nµy cã ý nghÜa thiÕt thùc trong c«ng t¸c nghiªn cøu, phª b×nh, tiÕp nhËn kh«ng chØ ®èi víi riªng hiÖn t-îng Hµn MÆc Tö. VÒ mÆt lÝ luËn vµ lÞch sö v¨n häc, nghiªn cøu tr-êng liªn t-ëng trong s¸ng t¸c th¬ cña Hµn MÆc Tö gãp phÇn x¸c lËp mét m« h×nh nghiªn cøu t- duy s¸ng t¹o nghÖ thuËt cña chñ thÓ v¨n häc.

Tõ ®ã cã c¨n cø ®Ó lÝ gi¶i sù vËn ®éng cña th¬ ca ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh hiÖn ®¹i ho¸. Më réng ra, ta thÊy ®-îc quy luËt ph¸t triÓn néi t¹i cña v¨n häc xuÊt ph¸t tõ khÝa c¹nh chñ thÓ s¸ng t¹o g¾n víi thêi ®¹i, x· héi, d©n téc vµ c¸c hÖ t- t-ëng chÝnh trÞ, triÕt häc, mÜ häc,. VÒ mÆt thùc tiÔn tiÕp nhËn vµ gi¶ng d¹y t¸c gi¶, t¸c phÈm v¨n häc trong nhµ tr-êng, vÊn ®Ò nghiªn cøu ë ®©y gióp gi¸o viªn, häc sinh cã tµi liÖu tham kh¶o ®Ó d¹y tèt, häc tèt bµi th¬ §©y th«n VÜ D¹ cña Hµn MÆc Tö trong ch-¬ng tr×nh Ng÷ v¨n THPT (S¸ch gi¸o khoa Ng÷ v¨n 11, Nhµ xuÊt b¶n Gi¸o dôc). Ng-êi ®äc hiÓu vµ ®ång c¶m h¬n víi hån th¬ Hµn MÆc Tö, tõ ®ã yªu thiªn nhiªn, cuéc sèng, con ng-êi, båi d-ìng t©m hån, t×nh c¶m, vun ®¾p c¸c gi¸ trÞ nh©n v¨n, thÈm mÜ.

LÞch sö vÊn ®Ò NÕu tÝnh tõ ngµy Hµn MÆc Tö m·i m·i n»m xuèng, t¹p chÝ Ng-êi míi sè 5, ngµy 23/11/1940 - chuyªn ®Ò ®Æc biÖt vÒ Hµn MÆc Tö - ra ®êi, lÞch sö nghiªn cøu vÒ thi nh©n tµi hoa b¹c mÖnh nµy ®· cã gÇn hai phÇn ba thÕ kØ. Do nh÷ng t¸c ®éng cña thêi ®¹i, c¸c quan ®iÓm ®¸nh gi¸ vÒ Th¬ míi nãi chung vµ Hµn MÆc Tö nãi riªng còng cã nh÷ng kh¸c nhau dùa trªn nh÷ng ph-¬ng ph¸p luËn kh¸c nhau. MÆt kh¸c, do ®Êt n-íc bÞ chiÕn tranh chia c¾t tõ sau 1954, nh÷ng vÊn ®Ò vÒ Hµn MÆc Tö còng nh- s¸ng t¸c cña «ng chñ yÕu l-u hµnh ë HuÕ vµ Sµi Gßn. Sau ngµy ®Êt n-íc thèng nhÊt (1975), vµ ®Æc biÖt lµ sau §æi míi (1986), nhiÒu vÊn 3 ®Ò cña v¨n häc ®-îc nh×n nhËn kÜ l-ìng, toµn diÖn, kh¸ch quan h¬n trong ®ã cã vÊn ®Ò Hµn MÆc Tö.

Theo quy luËt vËn ®éng tÊt yÕu cña ®êi sèng v¨n häc, phª b×nh, lÝ luËn, hiÖn t-îng Hµn MÆc Tö ngµy cµng thu hót ®-îc sù quan t©m cña ®éc gi¶ vµ c¸c nhµ nghiªn cøu kh«ng chØ trong n-íc. GÇn b¶y m-¬i n¨m nghiªn cøu hiÖn t-îng Hµn MÆc Tö, giíi nghiªn cøu ®· cã trong tay hµng tr¨m c«ng tr×nh, bµi viÕt lín nhá: chuyªn luËn, luËn ¸n, luËn v¨n, kho¸ luËn, c¸c bµi b¸o, s-u tÇm, kh¶o cøu, dÞch thuËt, ®iªu kh¾c, héi ho¹, ®iÖn ¶nh, ©m nh¹c,. §iÒu ®ã cho thÊy søc hÊp dÉn khã c-ìng l¹i cña hiÖn t-îng v¨n häc nµy. Hµn MÆc Tö ®· ®-îc nghiªn cøu ë nhiÒu ph-¬ng diÖn: Thi ph¸p häc, Phong c¸ch häc, Ng«n ng÷ häc, Ph©n t©m häc, V¨n ho¸ häc, V¨n häc so s¸nh, liªn ngµnh c¸c ngµnh nghÖ thuËt, khoa häc,.

Mçi h-íng ®i lµ mét con ®-êng mong tiÕp cËn ®-îc gÇn h¬n víi thÕ giíi "bÝ Èn" cña Hµn MÆc Tö. Tuy nhiªn, cho ®Õn nay, nh÷ng b¨n kho¨n, hoµi nghi vÒ Hµn MÆc Tö vÉn cßn ®ã, thi nh©n vÉn Èn s©u trong thÕ giíi ®Çy khãi s-¬ng, huyÒn hoÆc cña m×nh. Nh÷ng thµnh tùu nghiªn cøu ®· cã vÒ Hµn MÆc Tö khiÕn nh÷ng ng-êi ®i sau v÷ng t©m h¬n bëi dÊu ch©n cña tiÒn nh©n trªn hµnh tr×nh cßn v« minh, ®Çy khã kh¨n nh-ng còng thËt lÝ thó nµy. Trªn tinh thÇn cña ®Ò tµi ®· nªu ra, chóng t«i chia lÞch sö nghiªn cøu Hµn MÆc Tö thµnh hai bé phËn: nghiªn cøu chung vµ nghiªn cøu tr-êng liªn t-ëng trong th¬ Hµn MÆc Tö.

Sù ph©n chia nµy chØ mang tÝnh chÊt thao t¸c t-¬ng ®èi, nh»m cã c¸i nh×n biÖn chøng, m¹ch l¹c vÒ lÞch sö nghiªn cøu Hµn MÆc Tö. LÞch sö nghiªn cøu chung vÒ Hµn MÆc Tö Cã rÊt nhiÒu ý kiÕn cho r»ng Hµn MÆc Tö mang tÇm vãc cña mét thiªn tµi nghÖ thuËt. Mét cuéc ®êi bÊt h¹nh, ng¾n ngñi, mét di s¶n tinh thÇn to lín ch-a thÓ bao qu¸t hÕt gi¸ trÞ, sù "k× dÞ", "bÝ Èn" xung quanh ®êi vµ th¬ Hµn MÆc Tö ®ang mª hoÆc, l«i cuèn b-íc ch©n nh÷ng ng-êi yªu mÕn t×m ®Õn víi thi nh©n. Cã thÓ kÓ ®Õn mét sè h-íng nghiªn cøu c¬ b¶n vÒ Hµn MÆc Tö nh-: 2.

KiÓu phª b×nh t¸c gi¶ vµ t¸c phÈm N¨m 1941, c«ng tr×nh nghiªn cøu, phª b×nh mang tªn: Hµn MÆc Tö, th©n thÕ vµ thi v¨n, cña t¸c gi¶ TrÇn Thanh M¹i ®-îc ra ®êi. Dï cã nh÷ng tranh c·i gi÷a Qu¸ch TÊn vµ TrÇn Thanh M¹i, nh-ng ®©y lµ lÇn ®Çu tiªn Hµn MÆc Tö ®-îc nghiªn cøu bµi b¶n b»ng "nh÷ng ph-¬ng ph¸p míi x-a nay ch-a tõng cã trong lÞch sö v¨n häc ViÖt Nam" bëi mét nhµ phª b×nh cã tiÕng thêi bÊy giê [99, 25]. Còng nhê tËp s¸ch mµ th¬ v¨n Hµn MÆc Tö ®-îc phæ biÕn réng r·i, ®Õn ®-îc víi ®«ng ®¶o c«ng chóng b¹n ®äc. Ngoµi viÖc nhËn ra tµi n¨ng nghÖ thuËt cña Hµn MÆc Tö, trong tËp s¸ch TrÇn Thanh M¹i ®· tiªn ®o¸n kh¸ chÝnh x¸c "hËu vËn" cña cña nhµ th¬ tµi hoa b¹c mÖnh nµy.

N¨m 1942, c«ng tr×nh phª b×nh Thi nh©n ViÖt Nam cña Hoµi Thanh vµ Hoµi Ch©n ra ®êi, tiÕp tôc cã nh÷ng nhËn ®Þnh, kh¸m ph¸ míi vÒ Hµn MÆc Tö. 4 Víi ph-¬ng ph¸p phª b×nh Ên t-îng chñ quan, Hoµi Thanh, Hoµi Ch©n ®· c¶m nhËn ®-îc sù "k× dÞ" cña hån th¬ Hµn MÆc Tö. Dï mÜ c¶m cña hai nhµ phª b×nh nµy cã phÇn bã hÑp trong ph¹m trï cña th¬ l·ng m¹n, nh-ng c¸c t¸c gi¶ ®· tinh tÕ nhËn ra trong th¬ Hµn MÆc Tö sù bøc bèi, quÉy ®¹p, "v-ît ra ngoµi vßng nh©n gian" [124, 291] ®Ó bung tho¸t ®Õn nh÷ng giíi h¹n réng xa h¬n cña thi ca. Còng n¨m 1942, Vò Ngäc Phan hoµn thµnh tËp tiÓu luËn phª b×nh Nhµ v¨n hiÖn ®¹i.

Bµi viÕt vÒ Hµn MÆc Tö trong tËp s¸ch nµy dï cã kh¸ch quan h¬n nh-ng c¬ b¶n vÉn xuÊt ph¸t tõ c¶m nhËn cña b¶n th©n t¸c gi¶. Vò Ngäc Phan ®· cã lý khi cho r»ng: c¸i ®iªn trong th¬ Hµn MÆc Tö mang ý nghÜa kh¸c, "kh«ng ph¶i ®iªn nh- ng-êi ta ®· t-ëng" [105, 141]. N¨m 1963 - 1965, Phan Cù §Ö viÕt Phong trµo "th¬ míi", n¨m 1978 - 1981 t¸c gi¶ söa l¹i vµ t¸i b¶n lÇn thø hai (1982) [37]. §©y lµ mét c«ng tr×nh nghiªn cøu kh¸ c«ng phu vÒ "th¬ míi".