Luận văn thạc sĩ cảm nhận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và ý định mua dƣợc phẩm nƣớc ngoài của khách hàng trên thị trƣờng hà nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cảm nhận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và ý định mua dƣợc phẩm nƣớc ngoài của khách hàng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Thiên Hoàng Anh
• Người hướng dẫn: TS Trần Thị Hiền
• Trường học: Trường Đại Học Ngoại Thương
• Chuyên ngành: Kinh Tế Quốc Tế
• Đề tài: Cảm Nhận Về Trách Nhiệm Xã Hội Của Doanh Nghiệp Và Ý Định Mua Dược Phẩm Nước Ngoài Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU, VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR)
• 1.2. Lợi ích khi doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội
• 1.3. Hành vi mua của người tiêu dùng
• 1.4. Mối quan hệ giữa CSR với hành vi mua của người tiêu dùng
• 1.5. Tổng quan nghiên cứu
• 1.6. Mô hình nghiên cứu
• 1.7. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 2.2. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3. Nghiên cứu chính thức (300 người)
• 2.4. Phân tích số liệu
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 3.2. Kết quả kiểm định thang đo
• 3.3. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 3.4. Phân tích tương quan
• 3.5. Phân tích hồi quy
• 3.6. Kiểm định sự khác biệt
• 3.7. Một số kiểm định khác
• 3.8. Thảo luận Kết quả nghiên cứu
• 3.9. Kết luận Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.2. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 4.3. Kết luận Chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Trách Nhiệm Xã Hội Doanh Nghiệp

Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (CSR) là khái niệm quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện đại. Theo Ngân hàng Thế giới, CSR được định nghĩa là cam kết của doanh nghiệp trong việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua việc tuân thủ các chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng giới, và quyền lợi lao động. Doanh nghiệp không chỉ có trách nhiệm tạo ra lợi nhuận mà còn phải xem xét tác động của mình đến cộng đồng và môi trường. Việc thực hiện CSR không chỉ mang lại lợi ích cho xã hội mà còn tạo ra uy tín và giá trị lâu dài cho doanh nghiệp. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi doanh nghiệp thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, họ có thể thu hút được sự ủng hộ từ người tiêu dùng, từ đó thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận. Điều này đặc biệt quan trọng trong ngành dược phẩm, nơi mà sự tin tưởng của khách hàng vào sản phẩm là yếu tố quyết định trong hành vi mua sắm.

1.1. Lợi Ích Khi Doanh Nghiệp Thực Hiện Trách Nhiệm Xã Hội

Việc thực hiện trách nhiệm xã hội mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp. Đầu tiên, CSR giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh tích cực trong mắt công chúng. Khi doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động xã hội, họ không chỉ thể hiện sự quan tâm đến cộng đồng mà còn tạo ra sự kết nối với khách hàng. Thứ hai, CSR có thể dẫn đến sự gia tăng lòng trung thành của khách hàng. Nghiên cứu cho thấy rằng người tiêu dùng có xu hướng ủng hộ các thương hiệu có trách nhiệm xã hội cao hơn. Cuối cùng, việc thực hiện CSR còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý và tăng cường sự tuân thủ các quy định của nhà nước. Điều này đặc biệt quan trọng trong ngành dược phẩm, nơi mà các quy định về an toàn và chất lượng sản phẩm rất nghiêm ngặt.

II. Ý Định Mua Dược Phẩm Nước Ngoài

Ý định mua dược phẩm nước ngoài của người tiêu dùng tại Hà Nội đang ngày càng gia tăng. Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định này, trong đó có sự tin tưởng vào chất lượng sản phẩm và uy tín của thương hiệu. Người tiêu dùng thường có xu hướng tin tưởng vào các sản phẩm dược phẩm nước ngoài hơn là sản phẩm nội địa. Điều này xuất phát từ quan niệm rằng dược phẩm nước ngoài thường có chất lượng tốt hơn và được sản xuất theo tiêu chuẩn cao hơn. Hơn nữa, sự phát triển của các kênh phân phối và marketing cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các sản phẩm dược phẩm nước ngoài. Nghiên cứu cho thấy rằng, người tiêu dùng sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các sản phẩm dược phẩm có nguồn gốc rõ ràng và được chứng nhận chất lượng.

2.1. Tác Động Của Trách Nhiệm Xã Hội Đến Ý Định Mua

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp có tác động mạnh mẽ đến ý định mua dược phẩm nước ngoài. Khi doanh nghiệp thực hiện các hoạt động CSR, họ không chỉ tạo ra giá trị cho xã hội mà còn xây dựng lòng tin với khách hàng. Nghiên cứu cho thấy rằng, người tiêu dùng có xu hướng ủng hộ các thương hiệu có cam kết mạnh mẽ về trách nhiệm xã hội. Điều này đặc biệt đúng trong ngành dược phẩm, nơi mà sức khỏe cộng đồng là ưu tiên hàng đầu. Do đó, các doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài cần chú trọng đến việc thực hiện CSR để thu hút và giữ chân khách hàng.

III. Thị Trường Dược Phẩm Tại Hà Nội

Thị trường dược phẩm tại Hà Nội đang chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ với sự gia tăng của các doanh nghiệp nước ngoài. Sự cạnh tranh trong ngành dược phẩm ngày càng khốc liệt, đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Các doanh nghiệp nước ngoài thường có lợi thế về công nghệ và quy trình sản xuất hiện đại, điều này giúp họ cung cấp các sản phẩm chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, để thành công trên thị trường này, các doanh nghiệp cần phải hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của người tiêu dùng. Việc thực hiện các chiến lược marketing hiệu quả và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng là rất quan trọng.

3.1. Chính Sách Xã Hội Trong Ngành Dược

Chính sách xã hội trong ngành dược phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc định hình hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Các doanh nghiệp cần phải thực hiện các chương trình CSR không chỉ để đáp ứng yêu cầu của pháp luật mà còn để tạo ra giá trị cho cộng đồng. Việc tham gia vào các hoạt động xã hội, bảo vệ môi trường và hỗ trợ cộng đồng sẽ giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh tích cực và thu hút khách hàng. Hơn nữa, các doanh nghiệp cần phải minh bạch trong các hoạt động của mình để tạo dựng lòng tin với người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và sự phát triển nhanh chóng của ngành dược phẩm, việc doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội (Corporate Social Responsibility - CSR) ngày càng trở nên quan trọng. Ngành dược phẩm Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng đứng thứ 13 trên thế giới, đã chứng kiến sự gia nhập mạnh mẽ của các doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài. Năm 2018, giá trị nhập khẩu dược phẩm đạt khoảng 3 tỷ USD, chiếm phần lớn nhu cầu trong nước. Tuy nhiên, người tiêu dùng tại Hà Nội vẫn có xu hướng ưu tiên lựa chọn dược phẩm nước ngoài do niềm tin vào chất lượng và sự minh bạch trong hoạt động CSR của các doanh nghiệp này.

Luận văn tập trung nghiên cứu cảm nhận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài và ảnh hưởng của nó đến ý định mua dược phẩm của khách hàng trên thị trường Hà Nội trong giai đoạn từ tháng 01 đến tháng 05 năm 2019. Mục tiêu chính là phân tích các yếu tố CSR tác động đến hành vi mua của người tiêu dùng, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện CSR nhằm thúc đẩy ý định mua hàng. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hỗ trợ doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài xây dựng chiến lược phát triển bền vững, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức và sự lựa chọn có trách nhiệm của khách hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên mô hình kim tự tháp trách nhiệm xã hội của Carroll (1991), bao gồm bốn cấp độ: trách nhiệm kinh tế, trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm từ thiện. Mỗi cấp độ thể hiện các nghĩa vụ và kỳ vọng xã hội khác nhau đối với doanh nghiệp. Ngoài ra, tiêu chuẩn ISO 26000 cũng được tham khảo như một hướng dẫn quốc tế về thực hiện CSR, nhấn mạnh tính tự nguyện và sự phối hợp với các bên liên quan.

Về hành vi người tiêu dùng, mô hình hành vi mua của Philip Kotler (1990) được áp dụng, mô tả quá trình nhận thức nhu cầu, thu thập thông tin, đánh giá lựa chọn, ra quyết định mua và hành vi sau mua. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi mua bao gồm đặc điểm cá nhân, văn hóa, xã hội, tâm lý và nhận thức về CSR.

Nghiên cứu tập trung vào năm yếu tố CSR tác động đến ý định mua dược phẩm nước ngoài: trách nhiệm kinh tế, pháp lý, đạo đức, từ thiện và môi trường. Mối quan hệ giữa các yếu tố này và hành vi mua được kiểm định thông qua các giả thuyết nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với cỡ mẫu 300 khách hàng mua dược phẩm nước ngoài tại Hà Nội, thu thập dữ liệu qua bảng câu hỏi chuẩn hóa theo thang đo Likert 5 mức độ. Phương pháp lấy mẫu thuận tiện được áp dụng do giới hạn về thời gian và chi phí. Sau khi loại bỏ các phiếu không hợp lệ, 286 mẫu được sử dụng để phân tích.

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm SPSS với các bước: kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach’s Alpha (tất cả các thang đo đều đạt trên 0.7), phân tích nhân tố khám phá (EFA) để rút gọn biến quan sát, phân tích tương quan để kiểm tra đa cộng tuyến và phân tích hồi quy bội nhằm đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố CSR đến ý định mua của khách hàng.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 01 đến tháng 05 năm 2019, tập trung trên địa bàn Hà Nội, đảm bảo tính đại diện cho nhóm khách hàng mục tiêu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của trách nhiệm kinh tế: Yếu tố này có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất đến ý định mua dược phẩm nước ngoài, với hệ số hồi quy β = 0.35 (p < 0.01). Khách hàng đánh giá cao việc doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận đồng thời cung cấp sản phẩm với giá cả hợp lý và cải thiện hiệu quả kinh doanh.

2. Trách nhiệm pháp lý: Có ảnh hưởng tích cực rõ rệt (β = 0.28, p < 0.01). Người tiêu dùng quan tâm đến việc doanh nghiệp tuân thủ pháp luật, đảm bảo tiêu chuẩn y tế và thực hiện đúng nghĩa vụ hợp đồng.

3. Trách nhiệm đạo đức: Tác động tích cực với hệ số β = 0.22 (p < 0.05). Khách hàng đánh giá cao doanh nghiệp tôn trọng nguyên tắc đạo đức, không thỏa hiệp vì lợi ích kinh tế và minh bạch trong kinh doanh.

4. Trách nhiệm từ thiện: Ảnh hưởng tích cực nhưng mức độ thấp hơn (β = 0.18, p < 0.05). Người tiêu dùng ghi nhận các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, phân bổ lợi nhuận cho các dự án xã hội.

5. Trách nhiệm môi trường: Tác động tích cực (β = 0.20, p < 0.05). Khách hàng ưu tiên doanh nghiệp có các chương trình bảo vệ môi trường, xử lý chất thải y tế và không gây tổn hại đến hệ sinh thái.

Biểu đồ hồi quy bội minh họa mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố CSR đến ý định mua, trong đó trách nhiệm kinh tế và pháp lý chiếm tỷ trọng lớn nhất. Bảng phân tích tương quan cho thấy các yếu tố CSR có mối liên hệ chặt chẽ nhưng không gây đa cộng tuyến.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế trước đây, khẳng định mối quan hệ tích cực giữa CSR và hành vi mua của người tiêu dùng. Trách nhiệm kinh tế và pháp lý được khách hàng ưu tiên do liên quan trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và sự an toàn sức khỏe. Trách nhiệm đạo đức và môi trường cũng góp phần nâng cao uy tín doanh nghiệp, tạo dựng niềm tin lâu dài.

So với nghiên cứu tại Malaysia và Thái Lan, mức độ ảnh hưởng của trách nhiệm từ thiện tại Hà Nội thấp hơn, có thể do nhận thức về các hoạt động từ thiện của doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài chưa được phổ biến rộng rãi. Điều này cho thấy doanh nghiệp cần tăng cường truyền thông và minh bạch trong các hoạt động xã hội.

Ý nghĩa của nghiên cứu là giúp doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài nhận thức rõ hơn về các yếu tố CSR quan trọng đối với khách hàng tại thị trường Hà Nội, từ đó xây dựng chiến lược CSR phù hợp nhằm gia tăng thị phần và nâng cao sự hài lòng của người tiêu dùng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường minh bạch và truyền thông về CSR: Doanh nghiệp cần chủ động công bố các hoạt động CSR, đặc biệt là về trách nhiệm pháp lý và đạo đức, nhằm nâng cao nhận thức và niềm tin của khách hàng. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Bộ phận truyền thông và quan hệ công chúng.

2. Phát triển các chương trình từ thiện gắn liền với cộng đồng: Đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ sức khỏe cộng đồng, tài trợ thuốc miễn phí cho bệnh nhân khó khăn tại Hà Nội. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Ban quản lý CSR và phòng chăm sóc khách hàng.

3. Áp dụng các tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt: Xây dựng và duy trì hệ thống quản lý chất thải y tế, giảm thiểu tác động môi trường trong sản xuất và phân phối. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Phòng kỹ thuật và môi trường.

4. Đào tạo nhân viên về đạo đức kinh doanh và CSR: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng thực hiện CSR cho toàn bộ nhân viên. Thời gian: 3 tháng; Chủ thể: Phòng nhân sự và đào tạo.

5. Xây dựng chính sách giá hợp lý và cạnh tranh: Đảm bảo cung cấp dược phẩm với giá cả phù hợp, đồng thời duy trì chất lượng sản phẩm để đáp ứng kỳ vọng của khách hàng. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Ban giám đốc và phòng kinh doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài: Nghiên cứu giúp hiểu rõ tác động của CSR đến hành vi mua của khách hàng tại Hà Nội, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững và nâng cao uy tín thương hiệu.

2. Nhà quản lý và chuyên gia marketing: Cung cấp cơ sở lý thuyết và dữ liệu thực tiễn để thiết kế các chiến dịch truyền thông CSR hiệu quả, tăng cường mối quan hệ với khách hàng.

3. Cơ quan quản lý ngành dược và chính sách: Hỗ trợ xây dựng các chính sách thúc đẩy doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phát triển thị trường dược phẩm minh bạch.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế quốc tế, marketing: Là tài liệu tham khảo quý giá về mối quan hệ giữa CSR và hành vi tiêu dùng trong ngành dược phẩm, đặc biệt trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. CSR là gì và tại sao quan trọng với doanh nghiệp dược phẩm?
   CSR là cam kết của doanh nghiệp trong việc đóng góp phát triển bền vững xã hội thông qua các hoạt động kinh tế, pháp lý, đạo đức và từ thiện. Với doanh nghiệp dược phẩm, CSR giúp nâng cao uy tín, tạo niềm tin khách hàng và đảm bảo phát triển lâu dài.

2. Các yếu tố CSR nào ảnh hưởng mạnh nhất đến ý định mua của khách hàng?
   Trách nhiệm kinh tế và pháp lý có ảnh hưởng mạnh nhất, bởi khách hàng quan tâm đến chất lượng sản phẩm, giá cả hợp lý và sự tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

3. Làm thế nào để doanh nghiệp dược phẩm nâng cao nhận thức khách hàng về CSR?
   Doanh nghiệp nên tăng cường truyền thông minh bạch về các hoạt động CSR, tổ chức các chương trình cộng đồng và sử dụng các chứng nhận quốc tế để khẳng định uy tín.

4. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn là gì?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng với khảo sát 286 khách hàng tại Hà Nội, phân tích dữ liệu bằng SPSS qua các bước kiểm định độ tin cậy, phân tích nhân tố và hồi quy bội.

5. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu đối với thị trường dược phẩm Việt Nam?
   Nghiên cứu giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về kỳ vọng của khách hàng đối với CSR, từ đó cải thiện chiến lược kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành dược phẩm.

Kết luận

• Luận văn khẳng định mối quan hệ tích cực giữa cảm nhận về trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp dược phẩm nước ngoài và ý định mua của khách hàng tại Hà Nội.
• Trách nhiệm kinh tế và pháp lý là hai yếu tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến hành vi mua.
• Các yếu tố đạo đức, từ thiện và môi trường cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin và uy tín doanh nghiệp.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để doanh nghiệp xây dựng và triển khai các chiến lược CSR hiệu quả, phù hợp với thị trường Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, mở rộng nghiên cứu ra các địa phương khác và theo dõi sự thay đổi hành vi người tiêu dùng theo thời gian.

Hành động ngay hôm nay: Doanh nghiệp và nhà quản lý ngành dược phẩm cần áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao trách nhiệm xã hội, từ đó gia tăng sự tin tưởng và lựa chọn của khách hàng trên thị trường cạnh tranh hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý lý thuyết Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Kết quả nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu và kiến nghị Luan van 6 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) 1. Khái niệm Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility - CSR), theo chuyên gia của Ngân hàng thế giới được hiểu là “Cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát triển kinh tế bền vững, thông qua việc tuân thủ chuẩn mực về bảo vệ môi trường, bình đẳng về giới, an toàn lao động, quyền lợi lao động, trả lương công bằng, đào tạo và phát triển nhân viên, phát triển cộng đồng,… theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũng như phát triển chung của xã hội”.58) cho rằng: “CSR là nâng hành vi của doanh nghiệp lên một mức phù hợp với các quy phạm, giá trị và kỳ vọng xã hội đang phổ biến”. Những người theo quan điểm này lập luận rằng doanh nghiệp không có trách nhiệm với xã hội bởi doanh nghiệp khi thực hiện hoạt động kinh doanh đã phải đóng thuế cho nhà nước và vì vậy, doanh nghiệp chỉ có trách nhiệm với cổ đông và người lao động của doanh nghiệp mà thôi. Nếu trường phái trên cho rằng trách nhiệm duy nhất của các doanh nghiệp là tạo ra lợi nhuận tối đa cho các cổ đông, thì ngày càng nhiều người đồng thuận với Liên minh Châu Âu khi cho rằng doanh nghiệp phải quan tâm đến các cá nhân và các nhóm có thể bị tác động bởi hoạt động của doanh nghiệp hoặc có thể ảnh hưởng tới các hoạt động của doanh nghiệp.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp được gán cho vai trò làm thỏa mãn mọi thành phần có liên quan và trở thành nơi phân định cáclợi ích khác nhau cho các thành phần có liên quan đó. Yêu cầu này có thể lớn hoặc nhỏ tùy theo các thành phần được xem xét: có những thành phần mà doanh nghiệp có các mối quan hệ khế ước (những người lao động, những nhà cung ứng, các khách hàng…), và những thành phần mà doanh nghiệp không có bất cứ mối quan hệ giao ước nào (các nhóm lợi ích khác nhau, chẳng hạn những người sống gần nơi hoạt động của doanh nghiệp hoặc những người bảo vệ thiên nhiên). Mỗi tổ chức, doanh nghiệp, chính phủ nhìn nhận CSR dưới những góc độ và quan điểm riêng, phụ thuộc vào điều kiện, đặc điểm và trình độ phát triển của mình. 312 - 313) đưa ra một khái niệm khá rộng: “CSR là sự quan tâm và Luan van 7 phản ứng của doanh nghiệp đối với các vấn đề vượt ra ngoài việc thỏa mãn những yêu cầu pháp lý, kinh tế, công nghệ”.

Theo Carroll (1979, tr.500), CSR đã được phát triển vào đầu những năm 1930. CSR có thể được định nghĩa là xử lý các bên liên quan của doanh nghiệp có đạo đức hoặc trong một cách có trách nhiệm. CSR là một khái niệm theo đó các tổ chức xem xét lợi ích của xã hội bằng cách chịu trách nhiệm về tác động của các hoạt động của mình đối với các bên liên quan cũng như môi trường có đạo đức hoặc trong một cách có trách nhiệm. CSR là một khái niệm theo đó các tổ chức xem xét lợi ích của xã hội bằng cách chịu trách nhiệm về tác động của các hoạt động của mình đối với các bên liên quan cũng như môi trường.

Một số nhà nghiên cứu khác, đại diện là Carroll và Bowen (1991) cũng khẳng định CSR là sự mong đợi của xã hội về kinh tế, luật pháp, đạo đức và lòng từ thiện của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định. Những người theo quan điểm này nghiêng về quan điểm cho rằng các doanh nghiệp với tư cách là chủ thể kinh doanh tại thị trường nào đó, họ đã sử dụng nguồn lực của xã hội, khai thác nguồn lực tự nhiên và trong quá trình thực hiện hoạt động kinh doanh, họ gây ra không ít tổn hại đối với môi trường tự nhiên và xã hội. Vì lẽ đó, ngoài việc đóng thuế, doanh nghiệp còn phải có trách nhiệm xã hội với môi trường, cộng đồng và người lao động. Kim tự tháp CSR được Carroll công bố vào năm 1991 (Carroll, A.42) và trở thành công cụ được sử dụng rộng rãi.

Ông khẳng định rằng: “CSR chỉ có thể trở thành hiện thực nếu các nhà quản lý trở nên có đạo đức hơn thay vì thiếu đạo đức hoặc không có đạo đức”. Theo đó 4 cấp độ của kim tự tháp này lần lượt là: trách nhiệm kinh tế, trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm đạo đức, trách nhiệm về từ thiện. Kim tự tháp mô tả một trật tự các trách nhiệm cùng nhau tạo nên CSR: Kinh tế: Hình thành nền tảng của kim tự tháp, đề cập đến việc tạo ra lợi nhuận. Trách nhiệm của doanh nghiệp là giữ chi phí ở mức tối thiểu, tối đa hóa doanh thu, đầu tư phát triển kinh doanh và trả cổ tức cho chủ sở hữu và/ hoặc các cổ đông.

Có trách nhiệm về mặt kinh tế cũng có nghĩa là doanh nghiệp có thể tạo ra và duy trì công ăn việc làm trong cộng đồng, đóng góp sản phẩm, dịch vụ hữu ích, không gây hại cho xã hội. Luan van 8 Pháp lý: Đây là yêu cầu tối thiểu đối với một doanh nghiệp: tuân thủ pháp luật. Ở nhiều quốc gia, điều này có nghĩa là trung thực về những sản phẩm hoặc dịch vụ bán ra, giữ an toàn cho nhân viên và khách hàng, không phá hủy môi trường và đóng thuế. Ít nhất, đó là bảo vệ tổ chức tránh khỏi việc bị phạt hoặc truy tố ảnh hưởng đến lợi nhuận và danh tiếng của công ty thậm chí dẫn đến phá sản.

Đạo đức: Điều này mở rộng nghĩa vụ của doanh nghiệp, thực hiện những việc đúng đắn và công bằng, ngay cả khi không bắt buộc phải tuân theo luật pháp. Từ thiện: Đây là trách nhiệm cao nhất, vượt xa mọi kỳ vọng. Trách nhiệm này đề cập đến việc tích cực cải thiện thế giới xung quanh. Ví dụ: Khuyến khích nhân viên trong tổ chức tham gia các chương trình thiện nguyện, tài trợ cho sáng kiến cộng đồng, cung cấp, tư vấn kiến thức chuyên môn cho những tổ chức phi lợi nhuận.

TRÁCH NHIỆM TỪ THIỆN Là một doanh nghiệp có ý thức trong tham gia vào các chương trình thúc đẩy phúc lợi xã hội TRÁCH NHIỆM ĐẠO ĐỨC Các tổ chức kinh doanh cần hướng đến những hành động đúng đắn, công bằng, cho dù chúng không được quy định trong pháp luật TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ Tuân thủ luật pháp. Theo đuổi mục tiêu kinh tế trong khuôn khổ của pháp luật Luan van 9 TRÁCH NHIỆM KINH TẾ Tạo ra lợi nhuận. Là mục tiêu chính của các tổ chức kinh doanh trong sản xuất hàng hóa, dịch vụ cho xã hội Hình 1. 1: Kim tự tháp trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp của Carroll (Nguồn: Carroll 1991, tr.42) Bên cạnh đó, Carroll cũng cho rằng CSR còn có phạm vi lớn hơn “là tất cả các vấn đề kinh tế, pháp lý, đạo đức, và những lĩnh vực khác mà xã hội trông đợi ở doanh nghiệp trong mỗi thời điểm nhất định”.597) đã lập luận rằng “CSR là nghĩa vụ của tổ chức để tối đa hóa những tác động tích cực và giảm thiểu tác động tiêu cực trở thành một thành viên đóng góp cho xã hội”.

Mohr, Webb và Harris (2001) xác định trách nhiệm xã hội như “cam kết của doanh nghiệp trong việc giảm thiểu hoặc loại bỏ bất kỳ tác động có hại và tối đa hóa tác động có lợi lâu dài của nó đối với xã hội”. Các tác giả đề cập đến hành vi trách nhiệm xã hội bao gồm một loạt các hành động, chẳng hạn như hành xử có đạo đức, hỗ trợ cho các tổ chức phi lợi nhuận, ứng xử với nhân viên một cách công bằng và giảm thiểu thiệt hại cho môi trường. Theo Matten và Moon (2004): “CSR là một khái niệm chung bao gồm nhiều khái niệm khác như đạo đức kinh doanh, doanh nghiệp làm từ thiện, tính bền vững và trách nhiệm môi trường. Đó là một khái niệm động và luôn được thử thách trong từng bối cảnh kinh tế, chính trị, xã hội đặc thù”.

Như vậy, bản chất của CSR là quan điểm về vai trò của doanh nghiệp trong mối tương quan với vai trò của nhà nước khiến khái niệm CSR luôn biến đổi, luôn mới tùy thuộc không những phạm vi không gian mà còn thời gian nơi cuộc tranh luận về CSR diễn ra. Theo EK (2006) (Trần Xuân Quang, 2014, tr.8), CSR được định nghĩa là trách nhiệm hoạt động, bắt nguồn từ những giá trị của doanh nghiệp, mục tiêu và các hoạt động của các bên liên quan. CSR được xây dựng trên nguyên tắc kinh tế, môi trường và xã hội. Mục đích là để thực hiện phát triển bền vững của doanh nghiệp một cách tự nguyện.

Ủy ban Châu Âu (2006) đã đề xuất một định nghĩa tương Luan van 10 đương về trách nhiệm xã hội như là "Một khái niệm theo đó các doanh nghiệp tích hợp vấn đề xã hội và môi trường trong hoạt động kinh doanh của họ và trong sự tương tác của họ với các bên liên quan trên cơ sở tự nguyện". Cả hai khái niệm nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đóng góp tự nguyện của doanh nghiệp, hợp tác với các bên liên quan, các vấn đề xã hội và môi trường. Thông qua CSR, mọi doanh nghiệp có thể thúc đẩy doanh nghiệp của mình thực hiện các chiến lược dài hạn nhằm giúp xây dựng (hoặc xây dựng lại) lòng tin của người tiêu dùng với doanh nghiệp, và để từ đó đáp ứng nhu cầu pháttriển kinh tế bền vững và kỳ vọng của khách hàng. Thực hiện CSR có thể dung hòa những tham vọng kinh tế, xã hội và môi trường, CSR đã dần dần trở thành một khái niệm quan trọng trên toàn cầu.

Ngày nay, CSR ngày càng trở nên phổ biến. Nhưng vẫn có rất nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm, nội dung và phạm vi của CSR. Trong số đó, mô hình kim tự tháp” của Carroll (1991) có tính toàn diện và được sử dụng rộng rãi nhất. Các doanh nghiệp có thể thực hiện trách nhiệm xã hội của mình bằng cách đạt một chứng chỉ quốc tế hoặc áp dụng những bộ quy tắc ứng xử (Code of Conduct – COC).

Trách nhiệm xã hội là nghĩa vụ mà một doanh nghiệp phải thực hiện đối với xã hội. Có trách nhiệm với xã hội là tăng đến mức tối đa các tác dụng tích cực và giảm tới tối thiểu các hậu quả tiêu cực đối với xã hội. Ngoài ra, vào năm 2010, tổ chức Tiêu chuẩn hoá quốc tế (ISO) đã phát hành một bộ tiêu chuẩn tự nguyện nhằm giúp các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm xã hội.