Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Các Tội Phạm Về Chức Vụ Trong Luật Hình Sự Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích trách nhiệm hình sự đối với tội phạm chức vụ tại Phú Thọ, dựa trên số liệu thực tiễn và luật hình sự Việt Nam.

• Tác giả: Vũ Thị Bích Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Lê Lan Chi
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự Và Tố Tụng Hình Sự
• Đề tài: Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Các Tội Phạm Về Chức Vụ Trong Luật Hình Sự Việt Nam (Trên Cơ Sở Số Liệu Thực Tiễn Địa Bàn Tỉnh Phú Thọ)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẦN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 1.2. Khái niệm trách nhiệm hình sự
• 1.3. Khái niệm tội phạm về chức vụ và trách nhiệm hình sự đối với tội phạm về chức vụ
• 1.4. Đặc điểm của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 1.5. Cơ sở của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 1.6. Khái quát quá trình phát triển các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ
• 1.6.1. Giai đoạn trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945
• 1.6.2. Giai đoạn từ Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật hình sự năm 1999
• 1.6.3. Những quy định về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ tại một số quốc gia khu vực ASEAN
• 2. CHƯƠNG 2: TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ TRONG BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
• 2.1. Trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ trong Bộ luật hình sự năm 1999
• 2.2. Khái quát các tội phạm về chức vụ trong Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)
• 2.3. Trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ trong Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009)
• 2.4. Thực tiễn áp dụng các quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 2.5. Thực tiễn xét xử các tội phạm về chức vụ trên phạm vi cả nước và trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 2.6. Những tồn tại trong thực tiễn áp dụng trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 2.7. Nguyên nhân của những tồn tại trong thực tiễn áp dụng trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ trên cả nước nói chung và tại Phú Thọ nói riêng
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM ÁP DỤNG
• 3.1. Quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ và một số vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện
• 3.2. Các quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 3.3. Các định hướng tiếp tục hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự năm 2015 về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 3.4. Một số đề xuất tiếp tục hoàn thiện các quy định của Bộ luật hình sự năm 1999 liên quan đến trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 3.5. Một số giải pháp khác bảo đảm áp dụng quy định về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ
• 3.5.1. Giải pháp về nâng cao năng lực, quyết tâm chính trị của Tòa án và các cơ quan bảo vệ pháp luật
• 3.5.2. Giải pháp về đảm bảo điều kiện tài chính cho hoạt động tố tụng, bảo đảm điều kiện làm việc cho cán bộ tư pháp
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ Tại Việt Nam

Trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ là một vấn đề quan trọng trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Các tội phạm này thường liên quan đến những người có chức vụ, quyền hạn, và có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho xã hội và Nhà nước. Việc nghiên cứu trách nhiệm hình sự trong lĩnh vực này không chỉ giúp làm rõ các quy định pháp luật mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm.

1.1. Khái Niệm Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ

Trách nhiệm hình sự là hậu quả pháp lý mà người phạm tội phải gánh chịu. Đối với các tội phạm về chức vụ, trách nhiệm này thể hiện qua việc áp dụng các hình phạt nghiêm khắc nhằm răn đe và giáo dục. Theo quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam, các tội phạm này bao gồm tham nhũng, lạm dụng chức vụ, và nhiều hành vi khác có tính chất nguy hiểm cho xã hội.

1.2. Đặc Điểm Của Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ

Trách nhiệm hình sự đối với tội phạm chức vụ có những đặc điểm riêng biệt. Đầu tiên, các tội phạm này thường liên quan đến việc lạm dụng quyền lực. Thứ hai, mức độ thiệt hại do các hành vi này gây ra thường rất lớn, ảnh hưởng đến tài sản của Nhà nước và quyền lợi của công dân. Cuối cùng, việc xử lý các tội phạm này đòi hỏi sự nghiêm túc và minh bạch trong quá trình điều tra và xét xử.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ, nhưng thực tiễn áp dụng vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như sự thiếu minh bạch trong điều tra, sự can thiệp của các yếu tố bên ngoài, và sự chưa đồng bộ trong các quy định pháp luật là những thách thức lớn.

2.1. Những Thách Thức Trong Việc Điều Tra Tội Phạm Chức Vụ

Việc điều tra các tội phạm chức vụ thường gặp khó khăn do tính chất phức tạp của các vụ án. Các đối tượng phạm tội thường có mối quan hệ chặt chẽ với các cơ quan chức năng, dẫn đến việc điều tra bị cản trở. Hơn nữa, các thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, khiến cho việc thu thập chứng cứ trở nên khó khăn hơn.

2.2. Sự Thiếu Minh Bạch Trong Quy Trình Xét Xử

Quy trình xét xử các tội phạm chức vụ thường thiếu minh bạch, dẫn đến sự nghi ngờ từ phía công chúng. Nhiều vụ án không được công khai thông tin, khiến cho người dân không thể theo dõi và đánh giá tính công bằng của các quyết định. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật mà còn làm giảm hiệu quả của công tác phòng chống tội phạm.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ

Để nâng cao hiệu quả của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ, cần có những phương pháp giải quyết cụ thể. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện quy định pháp luật, nâng cao năng lực cho các cơ quan điều tra, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

3.1. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật Về Tội Phạm Chức Vụ

Cần xem xét và sửa đổi các quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong việc xử lý các tội phạm chức vụ. Việc bổ sung các hình phạt nghiêm khắc hơn và quy định rõ ràng về trách nhiệm hình sự sẽ giúp nâng cao tính răn đe đối với các đối tượng có chức vụ.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Điều Tra Và Xét Xử

Cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ điều tra và xét xử. Việc này không chỉ giúp cải thiện chất lượng điều tra mà còn đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quy trình xét xử. Hơn nữa, cần có các biện pháp bảo vệ cho những người tố cáo tội phạm chức vụ để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Tỉnh Phú Thọ

Tỉnh Phú Thọ đã có những nỗ lực trong việc áp dụng các quy định về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của công tác này. Các kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự cải cách trong quy trình điều tra và xét xử.

4.1. Thực Trạng Áp Dụng Quy Định Pháp Luật Tại Phú Thọ

Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ tại Phú Thọ cho thấy nhiều vụ án đã được xử lý nghiêm minh. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều vụ án chưa được giải quyết triệt để, dẫn đến sự bức xúc trong dư luận xã hội.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Và Đề Xuất Giải Pháp

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc điều tra và xử lý các tội phạm chức vụ. Đồng thời, cần có các biện pháp tuyên truyền để nâng cao nhận thức của người dân về trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm này.

V. Kết Luận Về Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ Tại Việt Nam

Trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ là một vấn đề phức tạp và cần được nghiên cứu sâu sắc. Việc hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi là cần thiết để đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong hệ thống pháp luật. Tương lai của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ tại Việt Nam phụ thuộc vào sự quyết tâm của các cơ quan chức năng trong việc thực hiện các giải pháp đã đề xuất.

5.1. Tương Lai Của Trách Nhiệm Hình Sự Đối Với Tội Phạm Chức Vụ

Tương lai của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào sự cải cách trong hệ thống pháp luật và sự quyết tâm của các cơ quan chức năng. Cần có những bước đi cụ thể để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm và bảo vệ quyền lợi của công dân.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Cách

Đề xuất các giải pháp cải cách cần tập trung vào việc hoàn thiện quy định pháp luật, nâng cao năng lực cho các cơ quan điều tra và xét xử, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Chỉ có như vậy mới có thể nâng cao hiệu quả của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm chức vụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội phạm về chức vụ là nhóm hành vi vi phạm pháp luật đặc biệt nguy hiểm, trực tiếp xâm phạm đến hoạt động đúng đắn và uy tín của bộ máy nhà nước. Báo cáo tổng kết của Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Thanh tra Chính phủ năm 2015 cho thấy, dù số lượng vụ việc có xu hướng giảm nhẹ khoảng 4% so với giai đoạn trước, giá trị tài sản thiệt hại và thất thoát do tội phạm chức vụ gây ra lại tăng hơn 15%. Thực trạng này phản ánh tính chất tinh vi, phức tạp và mức độ nghiêm trọng ngày càng gia tăng của các hành vi tham nhũng, lạm quyền trong cơ quan công quyền.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong quy định pháp lý và thực tiễn áp dụng chế định trách nhiệm hình sự đối với tội phạm chức vụ. Mục tiêu cụ thể là làm sáng tỏ cơ sở lý luận, đánh giá quá trình phát triển lập pháp hình sự Việt Nam, phân tích thực trạng xét xử các tội phạm chức vụ trong giai đoạn 5 năm (2011 – 2015) trên phạm vi cả nước và địa bàn tỉnh Phú Thọ, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện Bộ luật Hình sự.

Ý nghĩa của công trình được thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để tối ưu hóa chính sách hình sự, hướng tới mục tiêu nâng cao tỷ lệ phát hiện tội phạm ẩn lên trên 30% và cải thiện hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng đạt mức từ 60% trở lên. Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho quá trình triển khai thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 và phục vụ công tác cải cách tư pháp tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với học thuyết trách nhiệm hình sự trong khoa học luật hình sự Việt Nam. Nghiên cứu tập trung vào hai mô hình lý thuyết cốt lõi: lý thuyết về cấu thành tội phạm và lý thuyết về phân hóa trách nhiệm hình sự.

Khung lý thuyết làm rõ bốn khái niệm nền tảng:

• Trách nhiệm hình sự: Hậu quả pháp lý bất lợi mà người phạm tội phải gánh chịu trước Nhà nước, biểu hiện qua việc áp dụng hình phạt và các biện pháp cưỡng chế luật định.
• Tội phạm về chức vụ: Hành vi nguy hiểm cho xã hội do người có chức vụ, quyền hạn thực hiện trong khi thi hành công vụ, xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức.
• Chủ thể đặc biệt: Dấu hiệu bắt buộc của tội phạm chức vụ, bao gồm người do bổ nhiệm, bầu cử, hợp đồng hoặc hình thức khác có thẩm quyền nhất định.
• Khách thể bảo vệ: Trật tự quản lý và tính liêm chính trong hoạt động công vụ của các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu bao gồm 126 bản án hình sự sơ thẩm và phúc thẩm về tội phạm chức vụ được xét xử tại Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ cùng 1.150 vụ án trên phạm vi toàn quốc trong mốc thời gian từ năm 2011 đến năm 2015. Nghiên cứu kết hợp các văn bản quy phạm pháp luật qua nhiều thời kỳ lịch sử, từ Quốc triều Hình luật triều Lê, Sắc lệnh số 223/SL năm 1946 đến Bộ luật Hình sự năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) và Bộ luật Hình sự năm 2015.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng đối với các vụ án chức vụ đã xét xử tại Phú Thọ trong 5 năm nhằm đảm bảo tính bao quát, không bỏ sót dữ liệu. Phương pháp phân tích - tổng hợp và phương pháp so sánh luật học (đối chiếu với pháp luật của 5 quốc gia ASEAN gồm Thái Lan, Singapore, Malaysia, Philippines, Indonesia) được lựa chọn nhằm phát hiện những khoảng trống lập pháp và tiếp thu có chọn lọc các kinh nghiệm quốc tế về hình phạt kinh tế cũng như tịch thu tài sản tham nhũng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tiễn giai đoạn 2011 – 2015 cho thấy bức tranh rõ nét về tội phạm chức vụ tại Việt Nam:

Thứ nhất, cơ cấu tội danh có sự tập trung cao độ vào nhóm tội chiếm đoạt tài sản. Trong tổng số 126 bị cáo bị xét xử tại tỉnh Phú Thọ, tội tham ô tài sản và tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản chiếm tỷ lệ 68,2% (86 bị cáo), trong khi các tội phạm phi vụ lợi như cố ý làm trái chỉ chiếm khoảng 31,8%.

Thứ hai, việc áp dụng hình phạt chính còn mất cân đối giữa tính trừng phạt và tính giáo dục. Hình phạt tù có thời hạn chiếm tỷ trọng chủ đạo với 78,5% trên tổng số án tuyên tại địa phương. Đáng chú ý, tỷ lệ áp dụng án treo và cải tạo không giam giữ chiếm khoảng 21,5%, trong đó một số trường hợp áp dụng tình tiết giảm nhẹ chưa thực sự chặt chẽ.

Thứ ba, hiệu quả áp dụng các hình phạt bổ sung mang tính kinh tế còn rất hạn chế. Hình phạt tiền và tịch thu tài sản chỉ được tuyên áp dụng đối với 28,6% số vụ án chức vụ tại Phú Thọ, dẫn đến tỷ lệ thu hồi tài sản bị thất thoát thực tế chỉ đạt mức khoảng 26,4% trên tổng giá trị thiệt hại được xác định.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh những bất cập về cả kỹ thuật lập pháp và khâu thực thi pháp luật. Cấu trúc số liệu về hình phạt chính và hình phạt bổ sung có thể được mô hình hóa qua bảng biểu phân tích tương quan giữa mức độ thiệt hại tài sản và loại chế tài áp dụng. Qua đó, biểu đồ phân bố cho thấy sự thiếu vắng các biện pháp chế tài kinh tế đủ mạnh để triệt tiêu động cơ phạm tội.

Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc quy định về hình phạt tiền trong Bộ luật Hình sự năm 1999 chỉ đóng vai trò là hình phạt bổ sung tùy nghi, chưa mang tính bắt buộc. Khi so sánh với Thái Lan (áp dụng phạt tiền từ 2.000 đến 40.000 bạt kèm phạt tù chung thân) hay Singapore (mức phạt tiền lên đến 100.000 SGD theo Luật Phòng chống tham nhũng), hệ thống pháp luật Việt Nam giai đoạn này còn thiếu các cơ chế xử lý tài sản không giải trình được nguồn gốc. Việc lạm dụng các tình tiết như "có nhiều bằng khen, cống hiến" để miễn trách nhiệm hình sự tại một số địa phương cũng làm giảm tính răn đe của pháp luật hình sự.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, hoàn thiện quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về nhóm tội phạm chức vụ. Quốc hội và Tòa án nhân dân tối cao cần ban hành Nghị quyết hướng dẫn cụ thể việc mở rộng phạm vi chủ thể tội phạm chức vụ sang khu vực ngoài nhà nước, áp dụng lộ trình thực thi đồng bộ trong giai đoạn 2016 – 2020. Mục tiêu đặt ra là kiểm soát 100% các hành vi tham nhũng trong lĩnh vực thương mại tư nhân.

Thứ hai, tăng cường chế tài kinh tế và cơ chế thu hồi tài sản tham nhũng. Cơ quan lập pháp cần chuyển đổi hình phạt tiền từ hình phạt bổ sung tùy nghi thành hình phạt bổ sung bắt buộc đối với tất cả các tội phạm có động cơ vụ lợi, nâng tỷ lệ thu hồi tài sản thất thoát trong các vụ án chức vụ lên mức tối thiểu 65% vào năm 2020.

Thứ ba, siết chặt điều kiện áp dụng án treo và miễn trách nhiệm hình sự. Tòa án nhân dân tối cao cần quy định rõ tiêu chí không áp dụng án treo đối với người chủ mưu, cầm đầu chiếm đoạt số tiền từ 100 triệu đồng trở lên, giảm tỷ lệ cho hưởng án treo không đúng quy định xuống dưới 5% trên phạm vi toàn quốc.

Thứ tư, nâng cao năng lực và điều kiện làm việc cho các cơ quan tiến hành tố tụng. Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Bộ Tài chính cần tăng mức phân bổ kinh phí giám định tài chính - tư pháp thêm 20% mỗi năm, đồng thời tổ chức tập huấn chuyên sâu định kỳ 2 lần/năm cho đội ngũ Điều tra viên, Kiểm sát viên và Thẩm phán chuyên trách án chức vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thiết thực cho nhiều nhóm độc giả chuyên môn:

• Thẩm phán và Kiểm sát viên: Nắm vững kỹ năng định tội danh, phân hóa trách nhiệm hình sự chính xác và áp dụng đúng đắn các biện pháp hình phạt bổ sung trong xét xử án chức vụ thực tiễn.
• Cán bộ điều tra và thanh tra: Vận dụng các dấu hiệu pháp lý đặc thù của chủ thể có chức vụ để thu thập, củng cố chứng cứ và nhận diện các thủ đoạn hợp thức hóa tài sản tham ô.
• Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Khai thác hệ thống số liệu thực tiễn 5 năm và khung phân tích so sánh luật học ASEAN phục vụ công tác giảng dạy chuyên đề Tội phạm học và Luật Hình sự.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tư pháp hình sự: Sử dụng làm tài liệu tham khảo phương pháp luận nghiên cứu thực chứng kết hợp phân tích văn bản quy phạm pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

Trách nhiệm hình sự đối với tội phạm chức vụ có điểm gì khác biệt so với các tội phạm thông thường? Tội phạm chức vụ đòi hỏi dấu hiệu chủ thể đặc biệt là người có thẩm quyền thi hành công vụ. Khung hình phạt phân hóa nghiêm khắc hơn, kết hợp chặt chẽ giữa tước tự do và các biện pháp kinh tế như phạt tiền, tịch thu tài sản và cấm đảm nhiệm chức vụ từ 1 đến 5 năm.

Tại sao việc áp dụng án treo đối với tội phạm chức vụ giai đoạn 2011 – 2015 lại gặp nhiều vướng mắc? Thực tiễn ghi nhận khoảng 21,5% bị cáo được hưởng án treo do áp dụng các tình tiết giảm nhẹ về cống hiến, huân chương. Điều này từng gây băn khoăn trong dư luận về sự công bằng, đòi hỏi Tòa án nhân dân tối cao phải siết chặt tiêu chí đánh giá nhân thân.

Bộ luật Hình sự năm 2015 đã có những bước tiến đột phá nào về tội phạm chức vụ? Bộ luật năm 2015 đã chính thức mở rộng phạm vi xử lý tội tham ô và nhận hối lộ sang khu vực ngoài nhà nước, đồng thời cụ thể hóa các định lượng thiệt hại tài sản từ 2 triệu đồng trở lên nhằm xóa bỏ tính tùy nghi khi truy cứu trách nhiệm hình sự.

Kinh nghiệm quốc tế nào từ ASEAN có giá trị ứng dụng cao cho Việt Nam? Mô hình xử phạt tiền gấp 3 đến 5 lần giá trị tài sản tham nhũng của Singapore và Philippines là giải pháp hữu hiệu. Biện pháp này giúp triệt tiêu triệt để động cơ vụ lợi và tạo nguồn lực bù đắp ngay lập tức cho ngân sách nhà nước.

Tỷ lệ thu hồi tài sản trong các vụ án chức vụ tại Phú Thọ giai đoạn 2011 – 2015 đạt mức bao nhiêu? Tỷ lệ thu hồi thực tế chỉ đạt khoảng 26,4% trên tổng giá trị thiệt hại. Nguyên nhân chính do thiếu các biện pháp kê biên tài sản kịp thời ngay từ giai đoạn thanh tra và khởi tố vụ án.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về chế định trách nhiệm hình sự đối với tội phạm về chức vụ trong khoa học pháp lý Việt Nam.
• Công trình cung cấp bức tranh thực chứng sâu sắc thông qua việc phân tích 126 vụ án chức vụ tại tỉnh Phú Thọ và hơn 1.100 vụ án trên toàn quốc giai đoạn 2011 – 2015.
• Nghiên cứu chỉ rõ các bất cập trong việc áp dụng hình phạt bổ sung và tỷ lệ thu hồi tài sản tham nhũng thấp dưới 30%.
• Tác giả đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp hoàn thiện kỹ thuật lập pháp và nâng cao hiệu quả thi hành Bộ luật Hình sự.
• Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2016 trở đi, việc triển khai đồng bộ các hướng dẫn thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 sẽ là chìa khóa then chốt để nâng cao tính răn đe và trong sạch hóa bộ máy công quyền. Hãy tiếp tục nghiên cứu và áp dụng những luận cứ khoa học này vào thực tiễn xét xử để nâng cao hiệu lực phòng, chống tham nhũng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẦN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI PHẠM VỀ CHỨC VỤ 1. Khái niệm, đặc điểm của trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm về chức vụ 1. Khái niệm trách nhiệm hình sự Trong khoa học xã hội, thuật ngữ “trách nhiệm” được hiểu là nghĩa vụ tất yếu phải hoàn thành hoặc việc gánh chịu hậu quả của hành vi gây ra hay vì một nguyên nhân nào đó. Cụ thể, theo Từ điển tiếng Việt, “trách nhiệm” được hiểu theo hai nghĩa.

Nghĩa thứ nhất trách nhiệm là “phần việc được giao cho hoặc coi như được giao cho, phải đảm bảo làm tròn, nếu kết quả không tốt thì phải gánh chịu phần hậu quả” hay còn được hiểu là nghĩa vụ, bổn phận của một người trước người khác, trước xã hội hoặc Nhà nước. Nghĩa thứ hai, trách nhiệm là “sự ràng buộc đối với lời nói, hành vi của mình, bảo đảm đúng đắn, nếu sai trái thì phải gánh chịu phần hậu quả” hay có thể hiểu trách nhiệm là hậu quả bất lợi mà một người phải gánh chịu trước người khác, trước xã hội hoặc Nhà nước do đã có hành vi vi phạm nghĩa vụ, bổn phận nào đó [15, tr. Trách nhiệm pháp lý, trong đó có trách nhiệm hình sự, được dùng theo nghĩa thứ hai. Trách nhiệm pháp lý là một loại quan hệ pháp luật đặc biệt giữa nhà nước (thông qua các cơ quan có thẩm quyền) với chủ thể vi phạm pháp luật, trong đó bên vi phạm pháp luật phải gánh chịu những hậu quả bất lợi, những biện pháp cưỡng chế nhà nước được quy định ở phần chế tài trong các quy định pháp luật và bao gồm bốn loại: trách nhiệm hình sự, trách nhiệm hành chính, trách nhiệm vật chất và trách nhiệm kỷ luật nhà nước.

Trong đó, trách nhiệm hình sự là hình thức trách nhiệm mà ở đó người phạm tội sẽ phải chịu hậu quả pháp lý bất lợi với mức độ nghiêm khắc nhất là hình phạt. Dưới góc 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] độ khoa học pháp lý, khái niệm trách nhiệm hình sự được các nhà nghiên cứu tiếp cận dưới một số góc độ sau: Theo GS. Đào Trí Úc: Trách nhiệm hình sự là hậu quả pháp lý của việc phạm tội, thể hiện ở chỗ người đã gây ra tội phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình trước nhà nước [45, tr. Đỗ Ngọc Quang: Trách nhiệm hình sự là một dạng trách nhiệm pháp lý, là trách nhiệm của người khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong pháp luật hình sự bằng một hậu quả bất lợi do Tòa án áp dụng tùy thuộc vào tính chất và mức độ nguy hiểm của hành vi mà người đó đã thực hiện [22, tr.

Nguyễn Ngọc Hòa và PGS. Lê Thị Sơn có quan điểm: Trách nhiệm hình sự là một dạng trách nhiệm pháp lý bao gồm nghĩa vụ phải chịu sự tác động của hoạt động truy cứu trách nhiệm hình sự, chịu sự kết tội, chịu biện pháp cưỡng chế của trách nhiệm hình sự (hình phạt, biện pháp tư pháp) và chịu mang án tích [29, tr. Lê Cảm cho rằng: Trách nhiệm hình sự là hậu quả pháp lý của việc thực hiện tội phạm và được thể hiện bằng việc áp dụng đối với người phạm tội một hoặc nhiều biện pháp cưỡng chế của Nhà nước do luật hình sự quy định [5, tr. Trịnh Tiến Việt có quan điểm: Trách nhiệm hình sự là một dạng trách nhiệm pháp lý và là hậu quả pháp lý bất lợi của việc thực hiện tội phạm và được thể hiện bằng việc áp dụng một hoặc nhiều biện pháp cưỡng chế của Nhà nước do BLHS quy định đối với người phạm tội [49, tr.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.