chương 1 tập trung nghiên cứu các van đề lý luận cơ bản về trách nhiệm BTTHNHĐ. Nội dung đầu tiên triển khai trong chương1 là khái niém và đặc điểm trách nhiệm BTTHNHD Trong đó bài đã chỉ ra khái niém va đặc điểm cơ bản của trách nhiệm BTTHNHĐ, phân loại trách nhiệm BTTHNHĐ. Bài đã trích dẫn các quan điểm, ý kiến của các nha khoa học, các học thuyết pháp ly dé đưa ra định ngiữa về trách nhiệm BTTH và trách nhiệm BTTHNHD. Cùng với đó, tại phần nội dung đầu nay, bai làm đã chỉ ra những điểm khác biệt cơ bản giữa trách nhiém BTTHNHD và trách nhiém BTTHTHD.
Đông thoi, bài làm cũng đưa ra các van dé ly luận về điều kiện phát sinh trách nhiém BTTHNHD Qua việc nghiên cứu các vận đề cơ bản nên tảng nhật của trách nhiệm BTTHNHĐ, tác giả có những kiến thức vững chắc dé nhận biết việc áp dung trách nhiém BTTHNHD trong thực tê. Day là cơ sở quan trọng dé di sâu vào nghiên cứu thực tiễn quy định của pháp luật Viét Nam hiện hành về trách nhiém BTTHNHD và thực tiễn áp dung pháp luật ở dia phuong tại chương 2. 18 CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH PHÁP LUAT VIỆT NAM HIEN HANH VỀ TRÁCH NHIEM BOI THƯỜNG THIET HAI NGOÀI HOP DONG VÀ THỰC TIẾN AP DỤNG PHAP LUAT TẠI THANH HOA 2. Quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng 2.
Quy định pháp luật Việt Nam liệu hành về điền liệu phát sink trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hop đồng Điều 604 BLDS năm 2005 quy định: “J. Người nào do lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý xâm phạm tinh mang. sức khoẻ, danh dự, nhân: phẩm, uy tin tài sản, quyên, lợi ích hop pháp khác của cá nhân, xâm phạm danh đụ, uy tin, tài san của pháp nhân hoặc chit thể khác mà gay thiệt hại thì phái bồi thường. Trong trường hop pháp luật qp' định người gây thiét hại phải bôi thường cả trong trường hop không có lỗi thì áp dụng quy đình đó ” Co thé thay rang tại Điều 604 miêu tả chung các yêu tổ dan đền trách nhiệm dân sự do gây thiệt hai ma không quy định rõ rang, cụ thé các điều kiện lam phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hại ngoài hợp đông là gì? Quy đính nay được hưỡng dan cụ thé tai mục 1 phân I Nghị quyết so 03/2006/NQ-HĐTP ngày 08/07/2006 của Hội dong thâm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dung một s6 quy đính của BLDS năm 2005 về bôi thường thiệt hai ngoài hợp dong.
Dựa trên quy định của BLDS năm 2005 va hướng dan cu thé tai Nghị quyết số 03/2006/NQ-HĐTP, việc bôi thường ngoài hợp đồng được áp dung khi có day đủ các điêu kiện sau đây: Một là, phải có thiệt hại xảy ra; Hai là, phải có hành vi trái pháp luật, Ba là, phải có môi quan hệ nhân quả giữa thiệt hai xảy ra và hành vi trái pháp luật, Bon là, phải có lỗi của người gâythiệt hai Hiện nay, Điêu 584 BLDS nếm 2015 có quy dink: “I. Người nào có hành vi xâm phạm tính mang. sức khỏe, danh dự. nhân phẩm, uy tin, tài sản, quyển loi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường trừ trường hợp "Bộ luật này, luật khác có lién quan quy định khác.
Người gây thiệt hai không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hop thiệt hại phát sinh là do sư liên bắt khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có théa thuận khác hoặc luật có quy đình khác. Trường hop tài sản gây thiệt hai thì chit sở hing người chiếm hữm tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thuật hại, trừ trường hợp thiệt hai phát sinh theo guy dinh tại khoản 2 Điều nay.“ Trong bộ luật dân sự năm 2005, yêu tô lẫt có vai trò quan trong trong việc xác đính các điều kiện phát sinh trách nhiệm BTTHNHĐ, còn trong BLDS năm 2015, hành vi gây thiệt hại được chú trong hon Thay réng, sư thay đổi này 1a hợp lí, bởi vi lỗi luôn gắn với hành vi trái pháp luật va không thé có lỗi ton tại ngoài hành vi trái pháp luật của một chủ thé. Va lỗ: trong trách nhiệm dân sự nói chung trách nhiệm BTTH nói riêng là lỗi suy đoán?! Theo quy dinh của BLDS năm 2015 chủ thể yêu câu BTTH không can phải chúng minh lỗi, ma chi cân chứng minh rằng. có thiệt hại, có hành vi gây thiệt hai trai pháp luật và hành vi trái pháp luật là nguyên nhân gây ta thiệt hai.
Điều 584 BLDS năm 2015 được hướng dẫn cụ thé tại Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP ngày 06 tháng 9 năm 2022 của Hội đông thấm phén Tòa án nhân dân tối cao hướng dan áp dung một số quy định của bộ luật dân sự về trách nhiệm BTTHNHĐ. Dựa trên quy đính tại điều 584 BLDS năm 2015 và Nghị quyết số 02/2022/NQ-HĐTP trách nhiệm BTTH phát sinh khi có day đủ ba điều kiện sau: Thứ nhất. có thiệt hai xảy ra. Trong trách nhiệm BTTHNHĐ, thiệt hại thường được xác định là những tôn thất về vật chat và những tôn thất về tinh than”.
Thiét hai do hành vi gây ra hay do tai sản gây ra cũng đều có thé bao gồm hei yêu tô câu thành nay. “Thiệt hại về vật chất là tn thất vật chất thực té xác định được của chit thé bị xâm phạm, bao gém tôn thất vé tài sản mà không khắc phục được: chỉ phi hop lý dé ngăn chặn, hạn ché, khắc phục thiệt hai; thu nhập thực tế bị mat hoặc bị » Hoing Đạo vì Vũ Thị Lan Huong, “Tết tổ lốt rong trách nhiệm bot tường tiệt hại ngoài hợp dong”, Tap chúngtuên cứu lập pháp, số 13 thing 7 năm 2013 *Nguyễn Vin Hoi, “Diéu kién phi sinh rách nhiệm dai Đường thiệt hại do tài sen gậy ra rơng Bộ luật insu”, tạp chi it hoc, số 1272015. ** Nguyễn Vin Hoi 2017), “Thách nhiệm bot thường thiệt hại do tài sản gập ra theo pháp luật don sue Việt New”, Luận in tiên sĩ mật học. 20 giảm stit do tài sản, sức khỏe, tinh mạng danh di, nhân phẩm, uy tin, quyền và lợi ich hop pháp khác bi xâm pham Thiệt hại về tinh thân là tôn that tinh than do bị xâm phạm tinh mang.
sức khỏe, danh du; nhân phẩm, wy tín, quyền và lợi ích nhân thân khác mà chit thé bị xâm phạm hoặc người thân thích của họ phải chịu và cần phải được bôi thường mốt khoản tiền bù đắp tôn that đó. “75 Thứ hai, có hành vi trái pháp luật. Hành vi trái pháp luật là những ung xử cu thể của con người được thê hiện thông qua hành động hoặc không hành động trái với quy định (yêu câu) của pháp luật. Trong trách nhiém BTTHNHD hành vi trái pháp luật là hành vi xâm phạm tới tài sản, sức khỏe, danh dix nhân pham, uy tín, quyên và loi ich hợp pháp của các chủ thê khác.
Hành vi gây thiệt hại thông thường thể biện dưới dang hành đông”, Tuy nhiên, những hành vi gây thiệt hai do xâm phạm các yêu tổ trên nhưng được thực hiện phù hợp với quy dink của pháp luật sẽ không bi coi là hành vi trái pháp luật và vì vậy, người thực hiện hành vi đó không phải BTTH. Ví dụ Nhân viên phòng chữa cháy có thé phá hủy nhà dé cháy xung quanh đám cháy, bác sĩ cắt bỏ các bộ phân hoặc làm các phẫu thuật khác. ” Thứ ba, có mỗi quan hệ nhẫn quả giữa thiệt hai và hành vi trái pháp luật Qua quá trình phát sinh, phát triển và châm đút giữa các su vật và hiện tượng bao gờ cũng có môi liên hệ nội tại, trong đó, sự vật, hiện tượng này là nguyên nhân dẫn đến sự vật, hiện tương kia. Có thé một sự vật, hiện tượng là nguyên nhân dan đến sự ra đời của nhiêu sự vat, hiện tượng khác, có thể nhiều sự vật, hiện tương cùng nhau là nguyên nhân dan đến sư ra đời của sự vật, hiện tượng khác.
Đây chính là phạm tra nguyên nhân và kết qua’. cặp pham trù trong triết hoc. Do vay, dé xác định chính xác người phải BTTH phả: dua vào cặp phạm trù nguyên nhân- kết quả, cần phải xem xét, phân tích, đánh giá tất cả các sự kiện có liên quan một cách thân trọng khách quan và toàn điện Tử đó mới có thể rút ra được kết luân chính xác về nguyên nhân xác định đúng trách nhiệm của người gây thiệt hại Tuy nhiên, qua sư thay đổi nay của quy đính pháp luật này sẽ dẫn đến hai cách biểu khác nhau: Cách hiểu thứ nhất, lỗ: vẫn là một trong những điều kiện làm * Điểmb khoản 1 Điều 2 Nghi quyết số 0/ 2/NQ-HĐTP. 2 Trường đại học Luật Hi Nội (2019), trầh “Ludt đất sic Việt Mat”, tập IL, Neb Công an nhân din, tr309.
2) Trường đại học Luật Hi Nội (2019), Giáo trinh “Zuuất dnt sic Việt Naw”, tập II, Nxb Công an nhân din, tr310. *Tnving đại học Luật Hi Nội (2019), Giáo trinh “uất din sự Việt Nam”, tip IL, Nxb Công an nhân din, tr32 21 phát sinh trách nhiệm BTTH nhưng không phải là yêu tô bat buộc chứng minh ma chỉ cần suy đoán từ hành vi trái pháp luật của người gây thiệt hei hoặc của người liên quan, Cách hiểu thứ hai, lỗi không phải là một trong các điêu kiên làm phát sinh trách nhiệm bôi thường thiệt hei. Tại Điều 2 Nghi quyết 02/2022/NQ-HĐTP quy định trách nhiệm BTTHNHĐ được áp dụng khi có day đủ các điều kiện sau đây: Phải có thiệt hại xảy ra; phải có hành vi trái với pháp luật, phải có môi quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xây ra và hành vi xâm phạm. Theo quan điểm của tác giả và từ tư duy độc lập của mình, tác giả cho rằng không nên coi lỗi là một trong các điều kiện phát sinh trách nhiệm BTTHNHD do “%ét về hình thức, lỗi là thái độ tâm lí cha người có hành vì gây ra thiệt hại, lỗi được thé hiện dưới dang có ý hay về ý “3® niên nếu buộc nạn nhân phải dẫn chứng lỗi tức là gián tiếp bác bỏ quyền đời bôi thường của nan nhân, Bởi nêu hiểu theo hướng lễ: là một trong các điêu kiện phát sinh trách nhiém bôi thường thi trong trường hợp người gây thiệt hại không có lỗi trong việc gây thiệt hại, trách nhiệm BTTH sẽ không phát sinh Tuy nhiên, đựa vào các quy đính có liên quan có thé thay, trách nhiệm BTTH vẫn phát sinh ngay cả khí không có lỗi của người thiét hại hoặc bat cứ chủ thé nao.