CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN 1 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 1.Tổng quan về hoa hồng 1.Tên khoa học và nguồn gốc Hoa hồng có tên khoa học là rose SP, thuộc giới Plantae, bộRosales, họ Rosaceae, chi Rosa. Là một trong những loài hoa được ưa chuộng trên thế giới. Hoa hồng có màu sắc đẹp mắt, hương thơm dịu và được xem là "H oàng hậu của các loài hoa". Nó tiêu biểu cho hoà bình, tuổi trẻ, là hoa của tình yêu, tình hữu nghị, niềm vui và sự tốt lành,… Cây hoa hồng có nguồn gố ctừ trung quốc, Ấn độ, sau đó du nhập qua hà lan, pháp, đức, bungari,.Hoa hồng du nhập vào việt nam từ châu âu và trung quốc.Hiện nay, hoa hồng là một trong những loại hoa được trồng phổ biến nhất ở nước ta và đang có xu thế phát triển mạnh, là một trong những loại cây đem lại hiệu quả kinh tế khá cao trong nghề sản xuất hoa.
Một số vùng trồng nhiều hoa hồng như: Mê Linh (Vĩnh Phúc), Đà Lạt (Lâm Đồng), Sa Pa (Lào Cai), Hà Nội,.1:Hình ảnh hoa hồng 2 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP 1.Đặc điểm thực vật và đặc tính sinh lý 1. Đặc điểm thực vât Là cây bụi mọc đứng hay trườn, cao 0,5 – 1,5 m. Các bộ phận trên cây hoa hồng có các đặc điểm nhận dạng như sau [2,3]: Rễ: thuộc loại rễ chùm, chiều ngang tương đối rộng, khi bộ rễ lớn phát sinh nhiều rễ phụ. Thân: thuộc loại nhóm cây thân gỗ, cây bụi thấp có nhiều cành và gai cong.
Lá: là lá kép lông chim, mọc cách, ở cuống lá có lá kèm nhẵn, mỗi lá kép có 3– 5 hay 7– 9 lá chét, xung quanh lá chét có nhiều răng cưa nhỏ. Tuỳ giống mà lá có màu sắc xanh đậm hay xanh nhạt, răng cưa nông hay sâu. Hoa: có nhiều màu sắc và kích thước khác nhau. Cụm hoa chủ yếu có một hoa hoặc tập hợp hoa trên cuống dài, cứng, có gai.
Hoa hồng thuộc loại hoa lưỡng tính, nhị đực và nhị cái trên cùng một hoa, các nhị đực dính vào nhau bao xung quanh vòi nhụy. Khi phấn chín rơi trên đầu nhụy nên có thể tự thụ phấn, đài hoa có màu xanh. Quả: quả hình trái xoan có các cánh đài còn lại. Hạt: hạt hồng nhỏ có lông, khả năng nảy mầm của hạt rất kém do có lớp vỏ dày.Đặc điểm sinh thái Tất cả các loài thực vật sinh trưởng và phát triển đều phụ thuộc vào các yếu tố môi trường sống xung quanh.
Hoa hồng cũng vậy , chịu ảnh hưởng quyết định bởi một số yếu tố quan trọng như sau [3]: Nhiệt độ: nhiệt độ là yếu tố quan trọng quyết định đến sự sinh trưởng và phát triển của cây hoa hồng. Cây hoa hồng ưa khí hậu ôn hoà, nhiệt độ thích hợp cho cây hoa hồng phát triển tốt là tùy theo từng loài và nhìn chung là từ 18– 25oC. Nhiệt độ đêm quan trọng hơn nhiệt độ ngày, đa số các giống thích hợp với nhiệt độ đêm là 16oC. 3 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Ánh sáng: hoa hồng là cây ưa sáng, ánh sáng đầy đủ giúp cây sinh trưởng tốt.
Nếu thiếu ánh sáng cây sẽ bị tiêu hao chất dự trữ trong cây. Khi cây còn nhỏ yêu cầu độ về cường độ ánh sáng thấp , khi cây ớn l yêu cầu ánh sáng càng nhiều hơn. Độ ẩm: là một trong những yếu tố quan trọng cho sự phát triển của cây. Độ ẩm phụ thuộc vào nhiệt độ, ánh sáng, chế độ nước; độ ẩm thích hợp cho hoa hồng thường khoảng 70– 80%.
Đất: hoa hồng thích nghi và phát triển tốt trên những loại đất trung tính và ít chua, rễ phân bố chủ yếu ở tầng đất 60 cm trở lên, một số ít giống phân bố trên 1m. Đất trồng hoa hồng tốt nhất là đất đen, đỏ vôi (đất fegazit) hoặc đất giàu mùn. Dinh dưỡng khoáng: đạm, lân, kali là ba chất khoáng chính, ảnh hưởng lớn nhất đến sản lượng và chất lượng của hoa hồng.Thiếu khoáng cây sẽ khó sinh trưởng và phát triển, tuy nhiên, nếu quá thừa cũng không tốt cho cây hoa hồng. Ngoài ra, cây hồng còn cần một lượng phân vi lượng cho cây sinh trưởng phát triển tốt Ca, Mg, Fe, Zn,.Thu hái và bảo quản hoa hồng 1.Thu hái Tiêu chuẩn thu hoạch: thu hái đúng lúc sẽ đảm bảo hoa tươi lâu và đẹp.
Tiêu chuẩn thu hái phụ thuộc vào giống và cự ly vận chuyển: giống nở chậm thì hái muộn, giống nở nhanh thì hái sớm; bán tại chỗ hoặc vận chuyển gần có thể hái ở lúc cánh hoa ngoài đã nở , vận chuyển xa thì hái từ lúc đang còn là nụ vì khi đó hoa không dễ dập nát, ít nhiễm bệnh, ít bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ cao và dễ bảo quản. Thời gian thu hái: muốn cắt hoa hồng để chưng hay để bán ta nên cắt vào buổi sáng tinh sương hoặc sau 5 giờ chiều đó là lúccành hoa đang căng tràn nhựa sống, nhờ đó mà hoa lâu tàn. 4 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Vị trí thu hái: vị trí cắt hoa ảnh hưởng trực tiếp đến độ dài cành, cuống hoa, tới sự nảy mầm của mầm dưới vết cắt và số ngày cắt lứa sau. Đối với hoa hồng nên chừa lại hai nhánh có năm lá nhỏ hoặc không chừa tùy theo thời gian thu hái[2,3,4].Bảo quản Bảo quản hoa hồng: từ nơi sản xuất đến người tiêu dùng hoa thường trải qua một quá trình vận chuyển, nhiều khâu trung gian.
H ơn nữa, hoa lại là phần non nên nếu không được xử lý, bảo quản tốt rất dễ hư hỏng. Sau khi thu hái cần bảo quản theo tiêu chuẩn chung là màu sắc cánh hoa tươi, không bị dập gẫy, không có sâu bệnh, lá sạch sẽ, cành cuống thẳng, dài như nhau, chỉ số hoa nở đều và mang đặc trưng của giống.Công dụng của hoa hồng Tinh dầu hoa hồng là một trong những tinh dầu thơm và nhiều công dụng nhất. Các nhà khoa học phân tích trong hoa hồng có tinh dầu với tỉ lệ 0.15% mà thành phần chủ yếu gồm geranion 12. Theo y học cổ truyền, hoa hồng có vị ngọt, tính ấm, tác dụng hoạt huyết, điều kinh, tiêu viêm, tiêu sưng.
Tinh dầu hoa hồng còn là chất an thần, làm dịu các chứng bệnh về tiêu hóa, trị đau nhức, căng thẳng thần kinh, suy nhược, mất ngủ, rối loạn kinh nguyệt. Ngoài tác dụng kích thích tuần hoàn máu nó còn là chất sát khuẩn nhẹ, ít độc nhất trong các loại tinh dầu nên có thể dùng cho trẻ nhỏ. [5,6] Trong cánh hoa hồng có chứa vitamin c, carotene, các loạ i vitamin nhóm b và vitamin k. Chúng chứa calci nên giúp cơ thể trao đổi chất tốt và giúp tiêu hóa các loại thức ăn.
Kali trong hoa hồng cũng có vai trò quan trọng cho hoạt động của tim, chất cu thì giúp chống lại bệnh ho ra máu và cải thiện các tuyến nội tiết. Chất iod tốt cho tuyến giáp cũng được phát hiện có trong cánh hoa hồng. 5 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Các nhà nghiên cứu cho biết, vi khuẩn sẽ chết trong vòng 5 phút sau khi tiếp xúc với cánh hoa hồng tươi, điều này làm cho hoa hồng trở thành một loại dược phẩm hoàn hảo để chống lại các bệnh ở da. Chúng cũng có thể làm dịu những vết ngứa do dị ứng gây ra.
Bên cạnh đó, một số sản phẩm được chế biến từ cánh hoa hồng như trà hoa hồng có khả năng chống viêm phế quản, viêm họng, viêm loét dạ dày và chứng loạn thần kinh chức năng.Đây cũng là loại thức uống giàu vitamin. Mứt làm từ cánh hoa hồng là đơn thuốc tự nhiên tuyệt vời, đặc biệt vào thời tiết lạnh. Bột của cánh hoa hồng phơi khô trộn với mật ong là một phương thuốchiệu nghiệm để chống lại bệnh viêm miệng, viêm lợi… [6] Nước chiết xuất từ cánh hoa hồng và quả hoa hồng, trà hoa hồng…vốn được xem là những sản phẩm làm đẹp da hiệu quả đồng thời giúp giải quyết những vấn đề lo lắng của làn da. Nó còn có tác dụng làm mờ các vết thâm hay sẹo hoặc ngăn chặn các dấu hiệu xuất hiện sớm của hiện tượng lão hóa da.
[5,6] Nước hoa hồng có tác dụng như một loại sữa làm mát dịu và sạch sẽ làn da, có tính sát khuẩ n nhẹ. Người ta pha trà bằng cánh hoa, lấy nước để rửa mặt vừa tẩy sạch da vừa bảo vệ da rất tốt. Hoặc ngâm cánh hoa vào dấm chua để có một dung dịch khử mùi hôi và sát trùng. Hoặc sắc thuốc từ hoa hồng để làm nước rửa mặt và thuốc bổ giàu vitamin a để làm trắng da, dưỡng da.Các thành phần cơ bản của hoa hồng 1.Carotenoid Carotenoid là những tetraterpenoid có thể hòa tan trong dầu; đồng thời tạo ra phần lớn sắc tố vàng, cam cho nhiều loại thực vật, trái cây, hoa quả và một số loài động vật như: chim, cá, côn trùng.
Đây là một trong ba loại chất màu phổ biến rộng rãi nhất trong tự nhiên.Carotenoid cũng tồn tại trong hạt diệp lục và thể nhiễm sắc của cây cối, trong một vài thực vật quang hợp khác như: tảo, một số loại nấm (nấm men, nấm mốc) và một vài loại vi khuẩn (quang hợp và không quang hợp). [8] 6 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Hiện nay, có khoảng 600 loại carotenoid khác nhau được tìm thấy trong tự nhiên, trong đó có 50 loại carotenoid hiện diện trong thực phẩm. Trong máu người có khoảng 15 loại carotenoid được tìm thấy và chứng minh là đóng vai trò quan trọng đối với cơ thể con người. Ngoài ra còn có nhiều loại carotenoid được tạo thành bằng phương pháp tổng hợp hóa học….
Trong thực vật và động vật carotenoid tồn tại ở các dạng: Dung dịch nhũ tương với chất béo. Phân tán keo trong môi trường dầu béo. Liên kết với protein. Ester hóa với acid béo.
[9] Trong thực vật ,các carotenoid thường bị che bởi màu xanh của chlorophyll và khi chlorophyll bị phân hủy thì màu của carotenoid mới xuất hiện, điều này có thể lí giải tại sao lá cây chuyển sang màu vàng vào mùa thu. Hợp chất carotenoid có đặc tính và chức năng phân biệt rõ ràng khi có sự hiện diện của nhóm mang màu. Trong hoa, quả và nhiều loại động vật thì chức năng cơ bản của carotenoid là cung cấp màu. Trong tế bào cây xanh, chúng đóng vai trò quan trọng trong quá trình quang hợp.
Trong cây cối, tảo, vi khuẩn quang hợp, carotenoid giữ vai trò quan trọng, giúp hấp thu năng lượng ánh sáng dùng cho quá trình quang hợp và bảo vệ diệp lục khỏi những ánh sáng có hại. Trong các loại nấm và vi khuẩn không quang hợp, carotenoid bảo vệ các tế bào khỏi những tổn hại do ánh sáng và oxy gây ra. Carotenoid đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe con người.