chương 1 cũng đưa ra hệ thống các văn bản chính sách pháp luật hỗ trợ cho trẻ bị xâm hại tình dục. 13 CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI TRONG VIỆC HỖ TRỢ CHO TRẺ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC 1. Địa bàn nghiên cứu Vài nét về vị trí địa lý, tình hình kinh tế xã hội huyện Vĩnh Bảo: Vĩnh Bảo là huyện thuần nông. Cuộc sống người dân chủ yếu dựa vào cây lúa nước.
Huyện có 1 thị trấn và 28 xã. Với địa hình bằng phẳng, đất đai màu mỡ, cùng với khí hậu nhiệt đới gió mùa rất thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp. Trong những năm gần đây, huyện Vĩnh Bảo đã được các doanh nghiệp lớn vào đầu tư: Công ty rau sạch; Công ty may Anh Quốc; Công ty dệt may, công ty da giầy…. Nhờ có sự đầu tư của các doanh nghiệp mà đời sống của người dân vĩnh Bảo đã được cải thiện đáng kể.
Tuy nhiên cũng có những mặt trái trong đó có vấn nạn trẻ em bị xâm hại tình dục. Ngoài ra Vĩnh Bảo còn có làng nghề truyền thống như: Tạc tượng, chiếu cói Đồng Minh, rối nước Nhân Hòa… Đặc biệt Vĩnh Bảo còn là quê hương Danh nhân văn hóa Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm có phong trào hiếu học nên mỗi năm thu hút hàng ngàn khách về tham quan, du lịch và học tập. Trái với đời sống đầy đủ của những trẻ em vùng thành thị, hiện nay ở huyện Vĩnh Bảo vẫn còn một bộ phận trẻ em vùng nông thôn sống trong hộ gia đình có hoàn cảnh kinh tế khó khăn (hiện nay tỉ lệ hộ nghèo trên toàn huyện vẫn còn 2,4%). Trẻ em sống trong gia đình nghèo cha mẹ làm thuê trong lĩnh vực nông nghiệp, hoặc phải lao động ở xa gia đình, với trình độ học vấn thấp không có điều kiện quan tâm, chăm sóc, giáo dục cho trẻ.
Trẻ em vùng nông thôn phải 14 tham gia phụ giúp gia đình công việc đồng áng, nội trợ… phần lớn đã các em nghỉ học sớm không nhận được sự giáo dục từ nhà trường, cũng như thiếu sự giáo dục chu đáo của gia đình nên dễ bị ảnh hưởng từ những tác động xấu của môi trường xung quanh, dẫn đến tình trạng trẻ em bị nghiện hút ma tuý; vi phạm pháp luật, trẻ em bị xâm hại tính mạng, xâm hại tình dục, nhân phẩm, danh dự;… tình hình trên đang có xu hướng gia tăng và diễn biến phức tạp ở những khu vực thuộc vùng nông thôn huyện Vĩnh Bảo đặc biệt các xã nghèo thuần nông, lạc hậu, kinh tế kém phát triển. Biểu đồ 2: Tình hình kinh tế hộ gia đình trẻ bị XHTD tại huyện Vĩnh Bảo Khá giả 5% Trung bình 15% Nghèo 50% Cận nghèo 30% (Nguồn: Báo cáo tổng hợp khảo sát kinh tế gia đình trẻ bị XHTD năm 2017) 2. Thực trạng trẻ bị xâm hại tình dục tại huyện Vĩnh Bảo Như đã trình bày ở trên, Vĩnh Bảo là 1 huyện nghèo lại xa trung tâm thành phố, dân trí thấp nên số trẻ bị xâm hại tình dục khá phổ 15 biến. Số trẻ bị xâm hại tình dục chủ yếu là trẻ em gái từ 04 đến 16 tuổi tập trung chủ yếu ở vùng nông thôn xa trung tâm huyện.
Hình thức xâm hại hết sức đa dạng, phức tạp ở nhiều đối tượng với các mối liên hệ, quan hệ khác nhau như mối quan hệ thân tộc, dòng họ, gia đình, làng xóm và tập trung vào các tội: Hiếp dâm, cưỡng dâm, giao cấu, dâm ô…. Cụ thể (Tính đến thời điểm tháng 1 năm 2018) Bảng 1. Số liệu trẻ bị xâm hại tình dục tại Vĩnh Bảo Hình Số Đối tượng Đối tượng Mối quan Đã được can thiệp thức lượng bị xâm hại xâm hại hệ với xâm hại (vụ) Giới tính Độ tuổi Giới Độ nạn nhân Số Tỉ tính tuổi lượng lệ Hiếp 6-8 Nam Hàng xóm dâm 2 Nữ tuổi 38; 45 1; Chú họ 1 2 100% Làng xóm Dâm ô 5 Nữ 6-14 nam 16-35 2; Họ hàng 2 40 1; 2HS cấp 3 Cưỡng Cha dượng dâm 3 Nữ 3-12 nam 32-52 1; 2 67% Công an xã 1; Hàng xóm 1. 10 10 nam Tổng 10 nữ 3-14 16 - 52 6 60% 16 - Hậu quả: Trẻ em sau khi bị xâm hại tình dục thường rơi vào tình trạng: Lo lắng, sợ hãi; tức giận; tuyệt vọng; có ý định tự tử (1 trường hợp đã tự tử); tự làm thương tổn mình; không muốn đến trường; không muốn trò chuyện và luôn sợ hãi mọi người trong gia đình, ít tham gia các hoạt động xã hội (Theo biểu đồ) Biểu đồ 3: Mức độ tham gia các hoạt động xã hội của trẻ BXHTD Mức độ Thường xuyên Bình thường Thỉnh thoảng Không bao giờ 23% 12% 20% 45% (Nguồn:Báo cáo tổng hợp khảo sát trẻ bị XHTD năm 2017) Nhìn vào biểu đồ ta thấy số trẻ em thường xuyên tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội là ít nhất chiếm 12%; Hầu hết các em chỉ thi thoảng tham gia (bắt buộc theo yêu cầu của người lớn) chiếm 45% 3.
Nguyên nhân: Nguyên nhân của các vụ việc trên là do: Nguyên nhân thứ nhất: Do kinh tế xã hội phát triển mạnh Nguyên nhân 2: Trong gia đình, không ít xô lệch, rạn vỡ về tình cảm khiến nhiều bậc phụ huynh không còn quan tâm bảo vệ con cái, 17 Nguyên nhân 3: Do trình độ nhận thức, hiểu biết về kiến thức nuôi dạy con cái, chăm sóc trẻ và cả kiến thức về pháp luật trong xã hội của nhiều gia đình còn hạn chế; Nguyên nhân 4: Do cơ chế quản lý trong bảo vệ, chăm sóc trẻ em còn nhiều bất cập và hạn chế. Vai trò của công tác xã hội trong việc hỗ trợ trẻ bị xâm hại tình dục tại huyện Vĩnh Bảo 5. Vai trò tham vấn, tư vấn: Đối với những trẻ em bị xâm hại tình dục khi được phát hiện nhân viên công tác xã hội (CTXH) cần giúp trẻ đối diện với vấn đề bị xâm hại, cần tư vấn giúp trẻ sớm trở lại cuộc sống thường ngày. Kết quả thực trạng hoạt động hỗ trợ tâm lý cho trẻ em bị xâm hại tại địa phương được thể hiện như sau: * Kết quả về nội dung hỗ trợ tâm lý- xã hội: Bảng 2: Các nội dung tham vấn cho trẻ em bị xâm hại Số Tỷ lệ STT Nội dung lượng (%) (người) 1 Kỹ năng sống cho trẻ bị xâm hại 3 30 2 Hỗ trợ giáo dục hòa nhập cộng đồng 3 30 3 Cách bảo vệ bản thân 1 10 4 Đời sống, tâm tư, tình cảm 3 30 Tổng 10 100 Bảng 3: Các hình thức trợ giúp tâm lý tại địa phương 18 Số lượng Tỷ lệ Hình thức STT (người) (%) 1 Gặp gỡ, trò chuyện trực tiếp 2 20 2 Tư vấn qua điện thoại 3 30 3 Tư vấn cho gia đình 5 50 Tổng 10 100 5.
Thực trạng về việc vận động và kết nối nguồn lực Bảng 4: Số lượng trẻ em bị xâm hại tình dục nhận được nguồn hỗ trợ Nhận được nguồn lực hỗ Số lượng Tỷ lệ (%) STT trợ (người) 1 Có 6 60 2 Không 4 40 Tổng 10 100. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Qua điều tra cơ bản về thực trạng trẻ bị xâm hại tình dục trên điạ bàn huyện Vĩnh Bảo Thành phố Hải Phòng, chúng tôi nhận thấy số vụ xâm hại tình dục đang ngày 1 gia tăng với các tình tiết phức tạp. Trẻ bị xâm hại tình dục thường rơi vào trạng thái hoảng loanj kéo dài ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Nhân viên CTXH bằng những kinh nghiệm kiến thức kết hợp với các kỹ năng như kỹ năng quan sát, kỹ năng lắng nghe tích cực, kỹ năng tham vấn, kỹ năng đặt câu hỏi.
mà nhân viên CTXH đã giúp thân chủ bộc lộ được cảm xúc suy nghĩ và thu thập được những thông tin cần thiết từ thân chủ, bạn bè, gia đình của thân chủ, để từ đó 19 đưa ra được mô hình can thiệp phù hợp với vấn đề thân chủ đang gặp phải đồng thời nhận diện được những nguồn lực trong quá trình trị liệu. Qua chương 2 ta cũng thấy được thực trạng khó khăn, tồn tại để đưa ra những giải pháp cần thiết đối với trẻ em bị xâm hại tình dục. Tuy nhiên, những hoạt động hỗ trợ ở địa phương vẫn chưa mang tính chuyên nghiệp cao, cần xây dựng những hoạt động hỗ trợ chuyên nghiệp và đội ngũ cán bộ có đủ năng lực về chuyên môn, kiến thức, kỹ năng và thái độ nghề nghiệp. 20 CHƯƠNG III: ÁP DỤNG CÔNG TÁC XÃ HỘI CÁ NHÂN TRONG VIỆC HỖ TRỢ TRẺ BỊ XÂM HẠI TÌNH DỤC TẠI HUYỆN VĨNH BẢO 1.
Ca điển hình: 1.1 Lí do lựa chọn thân chủ Là một giáo viên lại làm quản lí tại 1 trường tiểu học, tôi thường xuyên tiếp xúc với học trò từ 6 đến 11 tuổi. Tôi đã chứng kiến cảnh gia đình cho học sinh nghỉ học không lí do. Sau khi điều tra, tìm hiểu tôi mới biết nguyên nhân là trẻ bị xâm hại tình dục nhưng gia đình giấu kín chuyện. Vì vậy tôi đã đi sâu tìm hiểu về lĩnh vực này tại huyện Vĩnh Bảo.
Tôi đã điều tra, tìm hiểu và kết nối với các nhà trường để phục vụ cho Luận văn của mình. Khi tiến hành phỏng vấn sâu các trường hợp trẻ bị xâm hại tình dục trên địa bàn tôi có tiếp xúc với em N. Khi tiếp cận với em gia đình tôi thấy hoàn cảnh gia đình em hơi đặc biệt, em H.A lại đang học tiểu học (đối tượng mà tôi đang trực tiếp quản lí). Được trò chuyện với em và gia đình em tôi tiến hành can thiệp cá nhân đối với trường hợp điển hình này 1.
Giới thiệu sơ lược về thân chủ Họ và tên: N.A Giới tính: Nữ Ngày sinh: 15/1/2007 Quê quán: Thôn Cự Lai xã Dũng Tiến Năm nay N.A đã 11 tuổi đang học lớp 5 tại trường tiểu học xã Dũng Tiến.A bị bố dượng cưỡng hiếp nhiều lần. Điều đau lòng là mẹ của em cũng biết chuyện này nhưng lại làm 21 ngơ.A đi học đều được bố dượng đưa đón, ai nhìn vào cũng tưởng em được bố dượng thương yêu. Khi bị cưỡng hiếp đau quá, bé H.A kể cho mẹ nghe nhưng người mẹ không hiểu vì lí do gì mà lại đánh và cấm bé không được nói cho người khác biết.A ngày càng tiều tụy, suy dinh dưỡng và rối loạn tâm lý nặng nề.A học lớp 4 thì trường tiểu học Dũng Tiến huyện Vĩnh Bảo có tổ chức khám sức khỏe cho học sinh toàn trường thì phát hiện thấy bé N.A đã bị xâm hại tình dục. Bộ phận sinh dục của N.A bị viêm nhiễm lan rộng, kéo dài.