Chương 1 CÁC DAU HIỆU PHÁP LY CỦA TỘI VI PHAM QUY ĐỊNH VE KE TOÁN GÂY HẬU QUA NGHIÊM TRỌNG. Khái quát về tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trong Tội vi pham quy định vé ké toán gây hau qua nghiêm trọng lả tôi danh độc lập được quy định trong BLHS năm 2015. Đây là một trong số các tội danh được quy định trong BLHS năm 2015 trên cơ sỡ cụ thể hóa các hảnh vi pham tội của tôi cổ ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng đã được quy định trong BLHS năm 1900, Xét vé lich sử, văn bản đầu tiên có nội dung vẻ han vĩ phạm tội trong lĩnh vực kể toán là Nghỉ định số 175-CP ngay 28/10/1961 của Hội đồng Chính phi. Trong đó, Điển 41 quy dink: “Nén Rhông làm tron nhiệm vụ ié toán trưởng cô thé bị thi hành if luật.
và ty trường hop, có thể bị truy tổ trước pháp luật”. Tiếp theo là Nghị định số 176-CP ngày 28/10/1970 của Hội đẳng Chính phủ. Điều 42 của Nghí định nay quy định: “Truong hop không làm tròn nhiệm vụ, ké toán trưởng có thé bị thi hành ip luật: truất tiền thưởng, ha tiền lương phê bình cảnh cáo, cách chức và trong trường hop nghiêm trong, có thé bi truy tổ trước pháp luật”. Tuy nhiên, hai văn ban nay chi là các văn bản chuyên ngành vé lĩnh vực kế toán.
Văn bản quy phạm pháp luật hình sự quy định vẻ tội phạm, trong đó có hành vi phạm tôi thuộc Hình vực kế toán trong thời gian này là Pháp lệnh trừng tr các tội âm phạm tai sản xã hội chủ nghĩa (ngày 21/10/1970). Trong đó, Điểu 12 quy định Tôi cổ ý làm trái nguyên tắc, chỉnh sách, chế đồ, thé 1é về kinh tế, tải chỉnh, gây thiệt hai đến. tải sin xã hội chủ nghĩa với nội dung, “1. Ké nẻo lợi đng chức vụ, quyền hare cổ ý làm trải nguyên tắc, chính sách, chễ độ và thélê về Rmh tế, tài chính.
gây tiuệt hại dén tài sản xã hội chủ nghữa thi bị phạt tù từ 6 tháng đến 7 năm. Day 1a tội danh có thể áp dung cho hành vi phạm tôi trong lính vực kể toán. Năm 1985, BLHS đâu tiên của nước Công hỏa xã hội chủ ngiĩa Viết nam được ban hảnh Theo Bộ luật nảy, hành vi phạm tôi trong lĩnh vực kế toán bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 với tôi danh là Tội cổ ý lâm trải những nguyên tắc, chính sách, chế độ quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng, Điểu luật nay quy định. “J- Người nào vì vụ lợi mé lợi dung cinfc vụ, quyền han cổ ÿ làm trái những nguyên tắc, chỉnh sách.
chỗ độ quản ý kh 18 do Nhà nước guy dink gây liêu quả nghiêm trong hoặc đã bị xirÿ ảnh chỉnh mà cồn vi phon, thi bt phat cái tao Không giam git đến một năm Hoặc bi phat tù từ ba tháng đắn ba năm”. Theo đỏ, Điễu 18 Pháp lệnh Kê toán thông kê (ngày 20/5/1988) quy định: “Người nào vi phạm chỗ độ ké toán vàthống lê thi bị xữ ) Äÿ lật, xử phat hành chính theo quy Ämh của Hội đồng bộ trưởng hoặc b4 truy cứm trách nhiệm hình sự theo quy Ämh của Bộ Hiật hình sự”. Tương tự như vay, Điển 44 Nghị định số 25-HĐBT ngày 18/3/1989 của Hồi đông Chính phũ vẻ Diéu lê tỗ chức kế toán Nha nước quy định: “Người nào vi phạm các ch é độ ké toán, iot đụng công tác kế toán, lợi “mg chức vụ. quyền hạn lầm trải các điều quy đinh về kế toán thi sẽ bị wie hat hành c theo chỗ độ hiện hémh Nêu hành vi vi phạm gay nghiêm trong thi bị truy cửu trách nhiệm hình sutheo Bộ luật Hình su” Trong BLHS 1999, hành vi phạm tội thuộc lĩnh vực kế toán được quy định cũng với hanh vi phạm tôi thuộc các lĩnh vực khác tại Điều 165 với tội danh là Tôi cổ ý làm trái quy định của Nha nước vẻ quan lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng Đây 1a tội danh chung cho nhiều hảnh vi phạm tội khác nhau, trong đó có hảnh vi phạm tội thuộc lĩnh vực kể toán.
Điểu luật nay quy định: ”1. Người nao loi dung chức vụ, quyền hạn cô ÿ làm trái quy đmh của "Nhà nước về quản ij kinh tê gập thiệt hat từ một trăm triệu đồng đến dưới ba trăm triệu đồng hoặc dưới một trăm triệu đẳng, đã bi xử lý A luật về hành vi này mà cồn vi phạm gập hén quả nghiêm trong thi bi phạt cải tao Không giam giit dén ba năm hoặc phat tì từ một năm dén năm năm ' Điều luật này có thể được coi là sự đáp ứng yêu cầu tôi phạm hóa của Điều 62 Luật ké toán năm 2003. Điểu luật này quy đính “Tổ chức, cá nhân cô hành vi vi pham pháp luật về Ké toán thi tly theo tính chất. mức độ vi ‘phon mà bị xứ If Hf luật, xữ phat hành chính hoặc bị tray cửu trách nhiệm hhinh sie”.
Theo đó, Điều 165 BLHS năm 1999 la cơ sở pháp lý cho việc truy cứu trách nhiệm hình sự các hanh vi vi phạm pháp luật về ké toán. Trong BLHS năm 2015, hành vi phạm tội thuộc lĩnh vực kế toán được quy định tại Điều 221 với tôi danh độc lập 1a Tôi vi phạm quy định vẻ ké toán gay hậu quả nghiêm trọng, Với quy định cụ thé nảy, BLHS năm 2015 đã một "bước đáp ứng tốt hơn yêu câu tội pham héa của pháp luật ké toán theo nguyên. Bộ luật Hinh sự phi tôi phạm hóa các lành vi bị các luật chuyên ngành cẩm và bị de doa phát chịu trách nhiệm hinh su’! Theo đó, Điều 221 BLHS năm 2015 quy định: “1 Người nào lợi ding chức vụ quyền hạn thực hiện một trong những hàmh vi sam đậy, gáy thiệt hại từ 100000000 đồng đốn dưới 300 000.000 đẳng hoặc dưới 100.000 đẳng niueng đã bị xử If ij luật Toặc xử phat vt phạm hành chính về vũ vi này mà còn vi phạm, thi bị phat cải tạo không giam gitt đôn 03 năm hoặc phạt tù tit 01 năm đến 05 năm: 4) Giả mao, khai man, théa thuận hoặc ép buộc người khác giả mạo Khai man, tay xóa tài liêu kế toán, b) Du dé, théa thuận hoặc ép buộc người khác cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sựthật: ¢) Dé ngoài số kê toán tài sản của đơn vi kế toán hoặc tài sản liên quan đền đơn vị ké toán; 4) Hiiy bỗ hoặc cỗ § làm jue hông tài liệu ké toán trước thời han lai tit theo quy định của Luật Ké toán; 1 ome Nggẫn Ngọc Ha G019, NB hg rb bi vin ng nhất của 36 de lồi s ome lề "hà pháp bok NghiÊm, tp boa nước túy bắc IGS, 7, @) Lập hat hệ thống số ké toán tài chính trở lên nhằm b6 ngoài số Rễ Toán tài sản, nguôn vốn, kinh phi của đơn vị Rễ toán. ‘Nhu vậy, lĩnh vực kế toán cũng như hảnh vi pham tội thuộc lĩnh vực nay đã được Nhà nước sớm và luôn quan tém.
Hảnh vi phạm tôi trung lĩnh vực ké toän đã được quy định trong các văn ban có hiệu lực pháp lý ngày cảng cao hơn (từ Nghị định đến Pháp lệnh rồi đến BLHS). Đồng thời, hành vi phạm tôi nay cũng được quy định ngày cảng cu thé, chi tiết hơn (từ được quy định ghép, không có tôi danh riêng trong Pháp lệnh năm 1970, trong BLHS năm 1985 va trong BLHS năm 1999 đến được quy định thành tội độc lập với nội dung mô tả chỉ iết vé từng loại hành vi phạm tôi trong BLHS 2015). Sở di "kế toán” cũng như tội phạm thuộc linh vực nảy được Nha nước quan tâm la do ý nghĩa quan trong của kế toán cũng như tính nguy hiểm cho xã hội của tội pham thuộc lĩnh vực nảy. Cụ thể Kế toán lả công cụ quan lý, giám sát chặt chế mọi hoạt đông kinh tế tải chính, cũng cấp thông tin dy đủ, ip thời, trung thực, công khai, minh bạch, dap ứng yêu cầu tổ chức, quản lý diéu hảnh của Nha nước, doanh.
nghiệp, tổ chức và cá nhân. Hoạt động của kế toan cân thiết 6 tắt cả các cơ quan từ Trung ương đến địa phương, ở tat cA các đơn vị sự nghiệp, các doanh. nghiệp thuộc mọi loại hình, mọi quy mô. Đổi với Nha nước, yêu câu đất ra là phải phân ảnh cho được, kiểm kê, kiểm soát chất chế toàn bộ ngân quỹ nhả nước và tài sin quốc gia ở moi thời điểm.
và sự vên động của nó. Kế toán la công cụ hữu hiệu ghi nhân, xử lý va cung cấp thông tin vé toàn bô tinh hình và sự van động của các nguồn tai chính, tai sản quốc gia và thông qua đó để kiểm tra, kiểm soát được các năng lực thực sự, biến. động, chuyển dich của tai sản quốc gia, ngăn quỹ nhà nước, giúp Nha nước đưa a các quyết đính kinh tế, những biện pháp quản lý kinh té - tải chính hữu hiệu 2 2 Xem Bing Văn Ta (020), Pet mc cia tid rất ng tần manh hán nu li “gu ga, Tạ th dư 1 ng 02098726, 1. Đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, kế toán 1a cung cấp thông tin giúp cho các nha quản lý, các nha kinh doanh có cái nhìn toàn điện về tình "hình kảnh té, tài chính và hoạt động của don vi dé từ đó Iva chọn đưa ra những quyết định kịp thời, chuẩn xác về quản lý, đầu tư kinh doanh và định hướng phát triển.
Kế toán không chỉ có chức năng phản ánh va kiểm soát trong nội bộ mà còn phải thöa mãn những đôi héi của các đối tác. Trong bài viết đăng trên Tap chi Tai chính, PGS.TS, Đăng Văn Thanh- Chủ tịch Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam đã khẳng định: “Sie rah manh của nền tài chính quốc gia, của hoạt động kmùh tế. của quản trị kinh doanh phu tide vào chất lượng thông tin kinh té - tat chỉnh do kễ toán cùng cấp, kiểm toán Äảnh giá và đưa ra ý kiến “3 Tir vai trò ý nghĩa vô cùng quan trong của kế toán, xuất hiện đòi hồi thông tin số liệu và đánh giá ma kế toán cung cấp phải luôn kip thời, sắt thực Các hảnh vi vi pham khí cổ ý đưa ra thông tin, số liêu và đảnh giá không chuẩn xác có thé chỉ gây ra hậu qua thiệt hai về vat chat (trị giá bằng tiên) có tính chất nhd mon để dap ứng nhu câu như qua cáp, 18 tất, tiếp khách .vượt định mức nhưng có thé gây hậu quả thiệt hai lớn hơn như trong các vụ chuyển giá của cả doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nôi địa như Coca-Cola, Pepsi, Keangnam, Adidas, Sabico.