Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ giao thương hàng không chính của khu vực miền Nam Việt Nam. Với lưu lượng hàng triệu lượt hành khách trong nước và quốc tế di chuyển mỗi năm, sân bay không chỉ đại diện cho hình ảnh đô thị Thành phố Hồ Chí Minh mà còn là điểm chạm đầu tiên và cuối cùng trong hành trình của du khách. Trích dẫn nghiên cứu của Hjalager và Richards (2002), tác giả chỉ ra rằng dịch vụ ẩm thực và lưu trú tại các sân bay đóng vai trò then chốt, tác động trực tiếp đến toàn bộ trải nghiệm du lịch. Đồng thời, theo nghiên cứu của PGS.TS. Hà Nam Khánh Giao (2021), hơn 76% hành khách khi đến sân bay vì bất kỳ mục đích nào đều có nhu cầu sử dụng dịch vụ ăn uống.

Trong môi trường dịch vụ ẩm thực (F&B) sân bay, khách hàng thường xuyên chịu áp lực về thời gian di chuyển, giờ bay và quy trình kiểm soát an ninh nghiêm ngặt, từ đó đòi hỏi chất lượng phục vụ phải đạt độ chuẩn xác, nhanh chóng và đồng bộ cao. Chất lượng dịch vụ nhà hàng là nhân tố cốt lõi quyết định mức độ hài lòng và thúc đẩy ý định tái mua, hình thành sự trung thành của người tiêu dùng (Ladhari, 2009; Kozak và Rimmington, 2000; Qu, H.; Lo, A.). Nhận thức được tầm quan trọng của việc chuẩn hóa vận hành, tác giả Huỳnh Gia Hân đã thực hiện đề tài nhằm phân tích thực trạng và đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành tại nhà hàng Popeyes khu vực ga đi quốc nội.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành 3 nội dung trọng tâm:

  1. Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị chất lượng quy trình phục vụ tại nhà hàng Popeyes, bao gồm nhóm yếu tố nội bộ (năng lực, thái độ, tính kỷ luật của nhân viên; tính khoa học, đồng nhất của quy trình; trang thiết bị, không gian cơ sở vật chất) và nhóm yếu tố bên ngoài (nhu cầu và mức độ thỏa mãn của khách hàng; văn hóa ẩm thực và văn hóa doanh nghiệp; áp lực cạnh tranh từ các thương hiệu lân cận).
  2. Đánh giá tầm quan trọng và mức độ tác động của các yếu tố chất lượng quy trình phục vụ đến ý định sử dụng dịch vụ và quay trở lại của hành khách trong bối cảnh đặc thù tại sân bay.
  3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị thực tiễn nhằm tối ưu hóa công tác quản trị chất lượng quy trình phục vụ, giảm thiểu sự cố vận hành và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tối ưu hóa chất lượng quy trình phục vụ tác động đến sự hài lòng và ý định quay lại của khách hàng tại nhà ga quốc nội Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất.
  • Đối tượng khảo sát: Khách hàng đã trực tiếp trải nghiệm và sử dụng dịch vụ ăn uống tại nhà hàng Popeyes Departure Domestic.
  • Phạm vi không gian: Nhà hàng Popeyes Departure Domestic, nằm trong khu cách ly ga đi quốc nội, Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất.
  • Phạm vi thời gian: Khảo sát và thu thập số liệu thực tế được triển khai trong thời gian 2 tháng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống lý luận chuyên ngành Quản trị Kinh doanh Du lịch và Dịch vụ Ẩm thực:

  • Khái niệm nền tảng: Định nghĩa về kinh doanh ăn uống, bản chất của nhà hàng trong ngành du lịch, và lý luận quản trị chất lượng dịch vụ theo hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000:2000 (Phó Đức Trù và Phạm Hồng, 2002).
  • Các phương pháp quản trị chất lượng: Hệ thống quản trị chất lượng toàn diện (TQM), mô hình quản trị lỗ hổng dịch vụ, hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP).
  • Tiêu chuẩn kiểm toán nội bộ chuyên biệt: Chương trình đánh giá nhà hàng định kỳ REV (Restaurant Excellence Visit) do thương hiệu Popeyes Louisiana Kitchen (PLK) áp dụng thông qua bên thứ ba độc lập. REV vận hành dựa trên thang điểm 1000 với 5 tiêu chuẩn then chốt: An toàn thực phẩm (245 điểm), Dịch vụ khách hàng và kinh nghiệm (245 điểm), Chất lượng thực phẩm (220 điểm), Vệ sinh và bảo trì (155 điểm), và Hệ thống quản lý (135 điểm). Hệ thống này kế thừa 7 nguyên tắc quản trị chất lượng tương đồng với TQM: định hướng khách hàng, cam kết lãnh đạo, cải tiến liên tục, cung ứng nhanh, hành động dựa trên sự kiện, sự tham gia của nhân viên và văn hóa REV.
  • Mô hình chất lượng dịch vụ RATER: Gồm 5 thành phần chính là Độ tin cậy (Reliability), Sự đảm bảo (Assurance), Tính hữu hình (Tangibles), Sự thấu cảm (Empathy), và Trách nhiệm phản hồi (Responsiveness).

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính và định lượng:

  • Phương pháp định tính: Tiến hành quan sát trực tiếp quy trình vận hành thực tế tại điểm bán; thực hiện phỏng vấn chuyên sâu khách hàng và thảo luận nhóm để nhận diện các tiêu chí cốt lõi tác động đến trải nghiệm dịch vụ.
  • Phương pháp định lượng: Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát cấu trúc hóa, thu thập ý kiến khách hàng; tiến hành sàng lọc dữ liệu thô và sử dụng phần mềm SPSS để phân tích thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo đối với các biến quan sát: Tốc độ chuẩn bị món (Fast Preparation - FP), Chất lượng phục vụ (Well Service / Quality Service - WS/QS), Chất lượng món ăn (Food Quality - FQ), và Ý định quay lại của khách hàng (Customer Return - CR).
  • Phân tích chiến lược: Vận dụng ma trận SWOT (do Albert Humphrey phát triển) nhằm nhận diện rõ các điểm mạnh (Strengths), điểm yếu (Weaknesses), cơ hội (Opportunities), và thách thức (Threats) trong hoạt động quản trị của nhà hàng tại sân bay.

Nguồn dữ liệu:

  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua biểu mẫu khảo sát trực tiếp tại bàn ăn qua mã QR code, hòm thư email phản hồi ghi trên thẻ số chờ, cùng phản hồi của khách hàng trên các nền tảng mạng xã hội trong 2 tháng khảo sát.
  • Dữ liệu thứ cấp: Hồ sơ tài liệu nội bộ của Công ty TNHH Autogrill VFS F&B, báo cáo kết quả doanh thu giai đoạn 2020 - 2022, biên bản kết quả chấm điểm REV định kỳ trong 3 đợt năm 2023, cùng các tài liệu đào tạo quy chuẩn tác phong và vệ sinh an toàn thực phẩm của chuỗi Popeyes.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận

Chương 1 thiết lập khung lý thuyết cơ bản về quản trị dịch vụ ăn uống và nhà hàng du lịch. Tác giả tổng hợp các quy chuẩn quản trị chất lượng, nhấn mạnh vai trò của việc kiểm soát quy trình để đáp ứng kỳ vọng khách hàng một cách ổn định. Quy trình quản trị chất lượng dịch vụ du lịch được mô hình hóa qua 4 bước cơ bản:

  1. Xác định mục tiêu và nhiệm vụ quản trị chất lượng (tạo lập môi trường làm việc tích cực, định hình hướng chiến lược, phân bổ nguồn lực tổ chức).
  2. Lựa chọn phương pháp quản trị thích hợp (TQM, HACCP, mô hình lỗ hổng dịch vụ, và tiêu chuẩn đánh giá REV).
  3. Huấn luyện và đào tạo nguồn nhân lực (xác định nhu cầu, mục tiêu cụ thể, lựa chọn phương pháp và phương tiện đào tạo liên tục).
  4. Tổ chức thực hiện, kiểm tra và đánh giá việc tuân thủ quy trình nhằm kịp thời chuyển giao thông tin đánh giá thành các hành động khắc phục thực tế.

Chương này cũng phân tích sâu cấu trúc của thang đo REV và mô hình RATER, làm cơ sở lý luận đối chiếu cho công tác khảo sát thực trạng ở chương tiếp theo.

Chương 2: Thực trạng quản trị chất lượng quy trình phục vụ tại nhà hàng Popeyes Departure Domestic Tân Sơn Nhất

Chương 2 tập trung phân tích chi tiết bối cảnh doanh nghiệp và thực tế vận hành tại điểm bán:

  • Tổng quan doanh nghiệp: Giới thiệu Công ty TNHH Autogrill VFS F&B (liên doanh giữa tập đoàn ẩm thực du lịch quốc tế Autogrill / HMSHost và Công ty Dịch vụ Thực phẩm và Đồ uống Việt Nam). Doanh nghiệp hiện vận hành khoảng 100 điểm F&B tại 5 sân bay lớn của Việt Nam (Nội Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh, Tân Sơn Nhất, Phú Quốc), sở hữu 6 thương hiệu nhượng quyền quốc tế (tiêu biểu như Popeyes Louisiana Kitchen, Costa Coffee, Crystal Jade Kitchen) và các thương hiệu độc quyền.
  • Cơ cấu tổ chức nhân sự tại điểm bán Popeyes Departure Domestic: Vận hành theo mô hình trực tuyến với định biên nhân sự rõ ràng:
    • 01 Quản lý nhà hàng: phụ trách toàn diện công tác kinh doanh, nhân sự, cơ sở vật chất.
    • 02 Trợ lý nhà hàng: điều hành thay thế khi quản lý vắng mặt, lập kế hoạch đào tạo, giám sát khu vực chế biến và xử lý khiếu nại.
    • 04 Giám sát nhà hàng: đôn đốc quy trình chế biến, kiểm tra nguyên liệu đầu vào và vệ sinh an toàn.
    • 04 Nhân viên thu ngân: chịu trách nhiệm thanh toán, doanh thu, tư vấn thực đơn và chương trình khuyến mãi.
    • 05 Nhân viên đóng gói: hỗ trợ tư vấn và chuẩn bị bao gói món ăn theo đơn đặt hàng.
    • 08 Nhân viên phục vụ: đón tiếp khách, dọn dẹp bàn ăn, duy trì vệ sinh sảnh.
    • 06 Nhân viên bếp: trực tiếp sơ chế, chế biến món ăn và giao cho khu vực đóng gói.
Chỉ tiêu kết quả kinh doanh Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Giai đoạn 2020-2021 Giai đoạn 2021-2022
Tỷ lệ tăng trưởng doanh thu — — — +12% +35%

Giai đoạn 2020 - 2021 ghi nhận mức tăng trưởng thấp (12%) do tác động tiêu cực của các đợt giãn cách xã hội vì đại dịch COVID-19. Sang giai đoạn 2021 - 2022, doanh thu tăng trưởng mạnh mẽ lên 35% nhờ chính sách mở cửa hoàn toàn du lịch quốc tế từ ngày 15/03/2022, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng về lưu lượng hành khách qua nhà ga quốc nội.

  • Phân tích quy trình phục vụ chuẩn hóa:
    • Tiêu chuẩn hiếu khách CAJUN: Gồm 5 nguyên tắc ứng xử: Courtesy (Lịch sự, chào đón bằng ánh mắt và nụ cười), Appearance & Image (Diện mạo chỉn chu, đồng phục sạch sẽ), Just a Little Something Extra (Cung cấp giá trị gia tăng bất ngờ như gợi ý món mới, tặng khăn ướt/kẹo bạc hà), Uncompromising Commitment to Quality (Cam kết chất lượng món ăn và dụng cụ ăn uống đi kèm), Never Lose a Guest (Chủ động quan sát và xử lý ngay các phản ánh chưa hài lòng).
    • Nguyên tắc phục vụ nhanh SPEED: Định hướng mục tiêu "Thịt Gà Khi Thối Tiền" (Set Goals - hoàn tất đóng gói đơn hàng ngay khi thu ngân trả tiền thừa), bố trí nhân lực linh hoạt (People Deployment), dự báo nhu cầu sản phẩm cùng bộ phận bếp (Evaluate Product Needs), chuẩn bị đầy đủ dụng cụ tại vị trí (Equip the Station), và quan sát điều tiết luồng phục vụ tránh tắc nghẽn (Deliver and Assess).
    • Quy trình nghiệp vụ: Chi tiết hóa 5 bước của thu ngân (Chào hỏi -> Nhận/ghi đơn -> Nhắc lại đơn/nhận tiền -> Rót đồ uống -> Giao hàng và cảm ơn), kỹ thuật upsell các phần combo (Special Deals, Two Can Dine, Value Meals, Mix Match Box, Kid Meals), quy trình vệ sinh đại sảnh (cửa sổ, khu ăn uống, thùng rác), quy trình 10 bước rửa tay sát khuẩn định kỳ 60 phút/lần, và bảng quy chuẩn diện mạo nghiêm ngặt cho nhân viên nam và nữ.
    • Phân tích kết quả đánh giá REV: Xem xét sự cải thiện chất lượng dịch vụ qua 3 đợt kiểm toán trong năm 2023.

Chương 3: Kiến nghị và biện pháp tối ưu hóa quản trị chất lượng quy trình phục vụ

Dựa trên kết quả phân tích số liệu SPSS, ma trận SWOT và kết quả REV, chương 3 đưa ra các định hướng giải pháp cụ thể:

  • Tối ưu hóa mặt bằng và công năng: Đề xuất sơ đồ bố trí lại khu vực nhà hàng nhằm giảm thiểu xung đột luồng di chuyển giữa nhân viên phục vụ và hành khách trong giờ cao điểm.
  • Nâng cao năng lực chuyên môn và ngoại ngữ: Mở rộng các lớp đào tạo tiếng Anh giao tiếp chuyên ngành dịch vụ sân bay và chuẩn hóa kỹ năng tư vấn bán hàng bổ trợ (upselling) cho đội ngũ thu ngân.
  • Hoàn thiện quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm và vệ sinh: Giám sát chặt chẽ quy trình rửa tay 10 bước và duy trì nhiệt độ bảo quản thực phẩm theo đúng quy chuẩn REV để khắc phục các lỗi vận hành từng phát sinh trong đợt đánh giá đầu năm.
  • Rút ngắn thời gian chờ đợi: Triển khai triệt để mô hình phục vụ nhanh SPEED và đồng bộ hóa thông tin giữa quầy thu ngân và khu vực bếp chế biến.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa kết quả quản trị chất lượng vận hành qua dữ liệu kiểm toán nội bộ REV và dữ liệu kinh doanh thực tế:

Tiêu chuẩn đánh giá REV Thang điểm tối đa Lần 1 (Tháng 03/2023) Lần 2 (Tháng 06/2023) Lần 3 (Tháng 09/2023)
An toàn thực phẩm 245 200 230 240
Dịch vụ khách hàng và kinh nghiệm 245 225 245 245
Chất lượng thực phẩm 220 180 200 215
Hệ thống quản lý 135 135 135 130
Vệ sinh và bảo trì 155 130 120 130
Tổng điểm đạt được 1000 870 950 960
Xếp loại chất lượng — Hạng B Hạng A Hạng A

Kết quả bảng điểm REV phản ánh sự chuyển biến rõ rệt: Đợt 1 (tháng 03/2023) chỉ đạt 870 điểm (Loại B) do phát sinh lỗi nhân viên rửa tay chưa đúng quy chuẩn 10 bước và kiểm soát nhiệt độ bảo quản thực phẩm chưa tối ưu. Sau khi áp dụng các biện pháp chấn chỉnh đào tạo, điểm số hai đợt sau đã tăng lên 950 điểm (tháng 06/2023) và 960 điểm (tháng 09/2023), đạt chuẩn Loại A.

Hệ thống giải pháp và đóng góp của đề tài:

  • Hệ thống hóa và gắn kết mô hình lý thuyết quốc tế (RATER, TQM, HACCP) với quy trình đánh giá chất lượng đặc thù của doanh nghiệp (REV, CAJUN, SPEED).
  • Đưa ra sơ đồ bố trí không gian cải tiến giúp phân luồng khách hàng hợp lý hơn tại khu vực cách ly ga đi quốc nội.
  • Cung cấp mô hình phân tích định lượng (SPSS) kiểm định mức độ ảnh hưởng của Tốc độ chuẩn bị (FP), Chất lượng dịch vụ (WS) và Chất lượng món ăn (FQ) đối với Ý định quay lại của khách hàng (CR).
  • Đề xuất các giải pháp thực tế về quản trị nhân sự: chuẩn hóa đào tạo ngoại ngữ, nâng cao kỹ năng upselling, và duy trì kỷ luật vệ sinh an toàn thực phẩm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế gắn liền với phạm vi triển khai thực tế:

  • Phạm vi không gian nghiên cứu hẹp: Đề tài chỉ tập trung khảo sát tại một cơ sở duy nhất là nhà hàng Popeyes Departure Domestic tại ga đi quốc nội Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất, chưa tiến hành đối sánh với điểm bán Popeyes Arrival International (ga đến quốc tế) hoặc các chi nhánh ngoài sân bay.
  • Giới hạn thời gian khảo sát: Dữ liệu điều tra thực địa chỉ được thu thập trong thời gian 2 tháng, chưa phản ánh hết tính chất biến động mùa vụ du lịch (như cao điểm lễ tết hoặc các tháng thấp điểm trong năm).
  • Hướng mở rộng tiếp theo: Các nghiên cứu tương lai có thể mở rộng khảo sát đa điểm bán trên toàn bộ chuỗi F&B của Công ty Autogrill VFS F&B tại các sân bay khác (Nội Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Quốc), đồng thời kéo dài chuỗi thời gian phân tích định lượng để đánh giá sâu hơn tác động của các chương trình cải tiến chất lượng đến doanh thu dài hạn.

Giá trị tham khảo

Công trình mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

  • Đối với sinh viên và người nghiên cứu: Là tài liệu tham khảo cụ thể cho sinh viên chuyên ngành Du lịch, Quản trị Nhà hàng - Khách sạn, và Quản trị Kinh doanh khi thực hiện đồ án tốt nghiệp về quy trình vận hành dịch vụ F&B. Đề tài cung cấp hướng dẫn rõ ràng về cách áp dụng các công cụ kiểm toán nhà hàng (REV) kết hợp phân tích định lượng (SPSS) và phân tích chiến lược (SWOT).
  • Đối với cấp quản lý nhà hàng và doanh nghiệp F&B sân bay: Tài liệu cung cấp bản mô tả chi tiết về cơ cấu định biên nhân sự, quy trình 5 bước thu ngân, kỹ năng upselling theo combo, tiêu chuẩn hiếu khách CAJUN, nguyên tắc tốc độ SPEED, và bảng tiêu chuẩn tác phong - diện mạo chi tiết cho nhân viên nam/nữ tại môi trường hàng không.

Câu hỏi thường gặp

1. Thang điểm đánh giá Restaurant Excellence Visit (REV) tại chuỗi Popeyes được phân bổ như thế nào?
Thang điểm REV có tổng điểm tối đa là 1000 điểm, phân bổ vào 5 hạng mục chính: An toàn thực phẩm (245 điểm), Dịch vụ khách hàng và kinh nghiệm (245 điểm), Chất lượng thực phẩm (220 điểm), Vệ sinh và bảo trì (155 điểm), và Hệ thống quản lý (135 điểm).

2. Nguyên tắc phục vụ nhanh SPEED tại nhà hàng bao gồm những nội dung gì?
SPEED bao gồm 5 nguyên tắc:

  • Set Goals: Đặt mục tiêu "Thịt Gà Khi Thối Tiền" (đơn hàng sẵn sàng giao ngay khi hoàn tất thối tiền).
  • People Deployment: Phối hợp làm việc nhóm và hỗ trợ luân phiên giữa các vị trí.
  • Evaluate Product Needs: Phối hợp với bộ phận bếp theo dõi lượng tồn và thời gian chế biến món.
  • Equip the Station: Sắp xếp dụng cụ (ly, ống hút, khăn giấy, nước sốt) sẵn sàng tại vị trí dễ lấy.
  • Deliver and Assess: Chủ động quan sát luồng khách và xử lý linh hoạt các điểm nghẽn phục vụ.

3. Kết quả điểm chấm REV của nhà hàng Popeyes Departure Domestic trong năm 2023 thay đổi như thế nào?
Điểm REV tăng trưởng qua 3 đợt kiểm toán: Đợt 1 (tháng 03/2023) đạt 870 điểm (Xếp loại B); Đợt 2 (tháng 06/2023) đạt 950 điểm (Xếp loại A); Đợt 3 (tháng 09/2023) duy trì mức 960 điểm (Xếp loại A).

4. Cơ cấu định biên nhân sự tại một cơ sở nhà hàng Popeyes Departure Domestic gồm những vị trí nào?
Cơ cấu trực tuyến của nhà hàng gồm 30 nhân sự: 01 Quản lý nhà hàng, 02 Trợ lý nhà hàng, 04 Giám sát nhà hàng, 04 Nhân viên thu ngân, 05 Nhân viên đóng gói, 08 Nhân viên phục vụ khách, và 06 Nhân viên bếp.

5. Kết quả tăng trưởng doanh thu của nhà hàng trong giai đoạn 2020 - 2022 biến động ra sao?
Doanh thu của nhà hàng tăng trưởng 12% trong giai đoạn 2020 - 2021 do chịu ảnh hưởng kéo dài của đại dịch COVID-19, sau đó phục hồi mạnh mẽ với mức tăng trưởng 35% trong giai đoạn 2021 - 2022 nhờ quyết định mở cửa hoàn toàn du lịch từ ngày 15/03/2022.


Kết luận

Khóa luận của tác giả Huỳnh Gia Hân đã phân tích toàn diện công tác quản trị chất lượng quy trình phục vụ tại nhà hàng Popeyes Departure Domestic thuộc Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất. Thông qua việc kết hợp hệ thống lý luận quản trị chất lượng du lịch với các công cụ kiểm toán thực tế như REV, ma trận SWOT và phần mềm SPSS, tác giả đã làm rõ thực trạng vận hành và sự phục hồi kinh doanh của điểm bán trong giai đoạn 2020 - 2023. Các giải pháp đề xuất về bố trí không gian, chuẩn hóa đào tạo nghiệp vụ CAJUN, SPEED và siết chặt an toàn thực phẩm mang tính ứng dụng cao, góp phần hoàn thiện chất lượng dịch vụ ăn uống trong môi trường nhà ga sân bay.