CHƯƠNG 1 MOT SO VẤN DE CHUNG VE TỘI TỎ CHỨC SỬ DỤNG TRÁI PHÉP CHAT MA TUY 1. Khái niệm, ý nghĩa của việc quy định tội t chức sử dụng trái phép chất ma túy trong luật hình sự việt nam. Trong Bộ luật hình sự năm 2015 đã được sửa đổi, bỗ sung năm 2017 va có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, sau đây được gọi là Bộ luật hinh sự năm 2015 (BLHS năm 2015) quy định tội tổ chức sử dung trái phép chất ma túy tại Điều 255 BLHS năm 2015. Dau hiệu "tổ chức" của tôi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy được quy định là hảnh vi khách quan, 18 dấu hiệu bắt bude có ý nghĩa trong việc đính tôi va ở một khía cạnh khác, dấu hiệu “tổ chức” con thể được hiểu là phương thức thực hiện hanh vi pham tội của tội phạm.
Người phạm tôi có hành vi tổ chức sử dụng trải phép chất ma tủy là hành. ‘vi phạm tội võ cùng nguy hiểm, bởi lẽ, hành vi tổ chức sử dung trái phép chat ‘ma tủy không chỉ đã và đang tao ra những diéu kiện thuận lợi để ma túy lan. tran vảo đời sông x4 hội một cách nhanh chóng, ma còn gây nguy hiểm cho tính mạng, sức khỏe của con người, lam mất an ninh chính trị và trật tự an toản xã hội. Hành vi tổ chức sử dung trái phép chất ma túy có thé điễn ra ở bắt kỳ nơi nao, nhưng trên thực tế thường diễn ra ỡ các địa điểm phức tap, ngóc ngách, kin đáo.
để tránh sự theo đối của các cơ quan chức năng, như: khách. san, nha nghỉ, vũ trường. Bởi vây, việc điều tra, truy tổ, xét xử tôi phạm tổ chức sử dụng trái phép chat ma túy hiện nay còn gặp nhiều khó khăn. chức sử dụng trấi phép chất ma túy thường hướng vào các đổi tượng thanh thiếu niền đua đòi, hư hông là con cái trong các gia đình có điều kiện kinh tế nhưng bồ me lại thiểu sự quan tâm, day dỗ.
Theo Tir điển Tiếng Việt do Nha xuất bản Ba Nẵng và Trung tâm từ điển học phát hành năm 1997, khái niệm "tổ chức" với chức năng là danh từ, được hiểu 1a tập hợp người được tổ chức lại, hoạt động vì quyền lợi chung, nhằm một mục đích chung (như tổ chức công đoản, các tổ chức quan chúng, một tổ chức khoa học v. Với chức năng la động từ thì "tổ chức" được. hiểu là lâm cho thành một chỉnh thé, có một cầu tao, một cầu trúc và những chức năng chung nhất định. Đây là quá trình sắc định công việc cân phải lâm và những người làm các công việc đó được quy định rõ chức trách, nhiém vụ, quyển hạn của mỗi bô phân cả nhân cũng như mỗi liên hệ giữa các bộ phận ca nhân này trong khi tiền hanh công việc, nhằm thiết lập mét môi trường thuận.
lợi cho các hoạt đông va đạt đến mục tiêu chung của td chức (như tổ chức một đoàn thảm hiểm, tổ chức bộ may giúp việc, tổ chức đời sóng, tổ chức mít tinh, vv. Còn "sử dụng" là động từ có ngiấa là lây làm phương tiện để phục vụ nhu cau, mục đích nào đó (như sử dung vat liệu để làm nha, sử dụng quyển han, v. Như vậy, "tổ chức sử dụng" được nêu trong Điểu 255 BLHS năm. 2015 được hiểu với ý nghĩa từ loại la động tử.
“Trái phép" là tính từ, có ngiấa là trai với pháp luật hoặc trái với điều ma pháp luật cho phép} Cum từ "ma túy" xuất hiện khá muộn ở nước ta vả chính thức được sit dụng lan đâu tiên trong pháp luật Việt Nam tại Bộ luật hình sự năm 1985 với việc quy định tôi danh: "Tô chức sử dụng trái phép chất ma túy" (Điều 203) Hiện nay, cum từ "ma túy" đã xuất hiện ngay trong tên gọi của các văn bản luật như Luật Phỏng, chống ma túy. Theo khoản 1 Điều 2 của Luật Phòng, chống ma tủy thi: "Chất ma tủy bao gim chất gây nghiên và chất hướng than được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành'”, Để làm rõ hơn 1 Tang tân Từ nhọc 008), Từ đấu nồng it, Yo Te Gd Bich ha, Hà Nội 986 de bổ ang) Ha Nội Lute phòng chẳng may (ia hốt hội G009), 9 ‘chai niêm nảy, Luật Phong, chong ma tủy đã quy định thêm khải niệm “chất gây. nghiện" va "chất hướng thân". Theo đó, "chất gây nghiện là chất kích thích hoặc ức chế thân kinh, dé gây tinh trang nghiên đối với người sử dung", và "chất hướng than là chất kích thích, tức chế thin kinh hoặc gay ao giác, nếu sử dung nhiều lần có thé dẫn tới tình trạng nghiện đổi với người sử dụng"3.
Như vậy, trong Luật phòng, chống ma túy, cụm từ "chất ma tủy" được định nghĩa vả giải thích một cach gián tiếp qua các khái niệm "chất gây nghiện" va "chất hướng thắn" Hiện nay, danh mục các chất ma tủy va tiên chất mới nhất được Chính. phủ quy định tại Nghỉ định số 73/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018. Danh mục các chất ma túy và tiền chất ban hành kèm theo Nghị định số 73/2018/NĐ-CP ngày 15/50/2018. Ở Việt Nam, hiện tại quy định có 515 chất ma tủy chia thành 03 danh mục theo mức độ độc hai và yêu cầu kiểm soat việc sử dung các chất nay đỏ là: Thứ nhất, các chất ma tủy tuyệt đổi cấm sử dung trong y học và đời sống x8 hôi, viếc sử dung các chất này trong phân tích, kiểm.
nghiêm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội pham theo quy định đặc biết của cơ quan có thẩm quyến. Thứ hai, các chất ma túy được dùng hạn ch trong phân tích, kiểm nghiệm, diéu tra tôi phạm, hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền. Thứ ba, các chất ma tủy được ding trong phân. tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội pham hoặc trong lĩnh vựcy tế, thú y theo quy đính của cơ quan có thẩm quyển Bên cạnh đó Nghỉ định số 73 ngày 15/5/2018 còn quy định 47 tiên chất không thể thiểu trong quá trình sin suất, điều chế ma túy.
Theo Công tước quốc tế về thông nhất các chat ma tủy năm 1961, 1971, 1988 thì ma túy là bat kỹ chất liệu nâo được liệt kê trong bang I, II, II, TƯ của Công ước, dù đưới dạng tự nhiên hay tổng hợp. Cac chat ma tủy có thé phân loại ra thành các nhóm như sau: hộ (2001) Lute phòng chống man gi 4Ã, Bỗ aime) Bà Ni Qude 10 - Theo đặc tính vả mite độ tác động của chất gây nghiện, ma túy được chia thành ba nhóm: Ma túy mạnh, ma tủy trung bình, ma túy nhe. ~ Theo nguồn gốc, cách thức tạo ra chất ma túy, ma tủy được chia thành. ba nhom + Ma tủy tự nhiên: Các loại ma tủy có nguồn gốc tự nhiên, thu được "bằng cách hải hoäc nuôi trồng như thuốc phiên (qua); lá, hoa, qua cây cần sa + Ma tủy ban tổng hợp: Các chất ma túy được điều chế tử sản phẩm tự nhiên bằng cách cho tác dung với một số hóa chất để thu được chất ma túy có.
tác dung mạnh hơn chất ma túy ban đâu (Ví dụ: Hêrôin là chất ma túy bản tổng hợp từ morphine bang cách azetyl hóa morphine.), + Ma túy tổng hop: La các chất ma túy được điều chế bằng phương pháp tổng hợp hóa học toàn phan tử các chất (gọi 1a tién chất). Các chất ma túy tổng hợp có tác dung mạnh và nhanh hơn ma túy bán tổng hop (methadone, dolargan, methamphetamine.) ~ Theo tác dung về mặt sinh học trên cơ thể con người, ma túy được chia thành tám nhóm: Các chất gây êm diu, đam mê (các chất ma túy chính gốc) gôm thuốc phiên va các chế phẩm của thuốc phiện nhw morphine, hérdin, methadone, dolargan, v., Cân sa và các sin phẩm cia cin sa, Céca và các sản phẩm của coca, Thuốc ngủ: Có tác dụng ức chế thin kinh (barbiturate, methaqualone, mecloqualone.); Các chất an thân: Các chất thuộc dẫn xuất của benzodiazepine, meprobamate, hydroxyzin, Các chất kíh thich: Amphetamin vả các dẫn xuất của nó, Các chất gây äo giác: LSD, mescalin, các dẫn xuất của tryptamin, v., dung môi hữu cơ vả các thuốc xông. - Theo nguén gốc và tác đông được lý, ma tủy được chia thành năm loại: Ma túy là các chất từ cây thuốc phiện (opiates), ma túy là các chất từ cây, cẩn œ (cannabis); Ma túy là các chất kích thích (stimnlant3); ma tủy là các chất ức ché (depressants); Ma tủy là các chat gây ao giác (hallucinoren9). " "Việc phân loại các chất ma túy thành các nhóm như đã nói ở trên không chi có ý nghĩa trong công tác nghiên cứu về mặt khoa học ma còn phục vu đắc lực cho công tác đâu tranh phòng, chong tội phạm vẻ ma tủy.
Bởi lẽ, khi xác định được nguồn gốc của các loại ma tủy, đặc tinh, ham lượng, trong lượng của từng loại ma tủy. thì có thé giãi quyết một cách đúng đắn va có hiệu quả vẫn để trách nhiệm hình sự của người pham tội nói riêng cũng như công cuộc đầu tranh phòng, chống tội pham về ma túy nói chung. Tóm lại, đễ sác định một chất nào đó là ma tủy thi chất đỏ phải có các đặc điểm sau đây: được quy định trong danh mục các chất ma tủy ban hanh kèm theo Nghĩ định của Chính phi; chất đó có nguồn gốc tư nhiên hoặc ting hợp, là chất độc gây nghiện, khi đưa các chất nay vào cơ thé con người nó sẽ lâm biến đổi một số chức năng thân kinh, lam thay đổi trang thái ý thức và sinh lý của người đó. Nêu lam dung ma tủy, sử dụng không đúng cách, không đúng liêu lượng, không theo chỉ định thì người sử dụng sẽ nhanh chồng bi lê thuộc vào nó, khi đó ma túy sẽ gây tốn thương về nhiều mặt cho sức khöe về thể chat, sức khöe vẻ tính than cho chính người sử dung, đồng thời còn tiêm ẩn nguy cơ gây thiệt hai cho công đồng và xã hội từ chính người nghiện ma túy này, Việc đưa ra một định nghĩa vé ma tủy xét ở một khía cạnh nào đó sẽ chỉ có ý nghĩa trong việc nghiên cứu khoa hoc.
Trên thực té, khi cân sác định một chất có phải Lé ma túy hay không thi các co quan có trách nhiém cần phải trừng cẩu gầm định để tr lời cho một loạt câu hỗi như: loại ma túy gi? hảm lượng, trọng lượng chất ma túy đã được xác định la bao nhiêu? tién chất dùng để sản xuất ma túy lả loại hóa chất nao?., đồng thời phai căn cứ vao Danh mục các. chat ma túy quy định tại Nghĩ định số 73/NĐ-CP ngày 15/5/2018 của Chính phủ để so sinh, đối chiếu.