ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC LƯƠNG THÚY HÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN CHƯƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM NGỮ VĂN CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC (BỘ MÔN NGỮ VĂN) Mã số: 60 14 10 Người hướng dẫn khoa học: Tiến sĩ Tôn Quang Cường Tiến sĩ Lê Thời Tân HÀ NỘI – 2011 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN ĐH Đại học GV Giáo viên HĐGDNGLL Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp HS Học sinh THPT Trung học phổ thông 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài. Lịch sử nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu.
Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.
Phương pháp nghiên cứu. Cấu trúc luận văn.7 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TRẠNG CỦA VIỆC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN CHƢƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Tổ chức hoạt động giáo dục. Hoạt động học tập và các hình thức tổ chức học tập.
Hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học môn Ngữ Văn chương trình THPT. Thực trạng của việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học môn Ngữ Văn chương trình THPT. Đặc điểm của học sinh THPT. Thực trạng của việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học môn Ngữ Văn chương trình THPT .19 Chƣơng 2: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRONG DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN CHƢƠNG TRÌNH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG.
Các nguyên tắc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học môn Ngữ Văn chương trình THPT. Nguyên tắc đề xuất hoạt động .21 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nguyên tắc tổ chức hoạt động. Phương pháp và quy trình tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ Văn trong nhà trường phổ thông.
Phương pháp tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ Văn trong nhà trường phổ thông. Quy trình tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ Văn trong nhà trường phổ thông. Một số hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ Văn trong nhà trường phổ thông. Hoạt động ngoài giờ lên lớp có tính chất thực hành.
Hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ Văn có tính chất củng cố kiến thức. HĐNGLL có tính chất mở rộng kiến thức. Hoạt động ngoài giờ lên lớp mang tính chất tham quan - sáng tác.63 Kết luận chương 2 .70 Chƣơng 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ĐỐI VỚI VIỆC TỔ CHỨC MỘT SỐ HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRONG DẠY HỌC NGỮ VĂN TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Vai trò, ý nghĩa của thực nghiệm sư phạm tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học Ngữ Văn trường THPT.
Nội dung và kế hoạch thực nghiệm sư phạm. Nội dung thực nghiệm sư phạm. Kế hoạch thực nghiệm sư phạm. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm.
Phân tích kết quả thực nghiệm: tổ chức trò chơi mô phỏng gameshow “Rung chuông vàng”. Phân tích kết quả thực nghiệm trò chơi: “Rút thăm trúng thưởng”. Phân tích kế t quả cuô ̣c thi “Đo ̣c thơ – ngâm thơ – kể chuyê ̣n”. Đánh giá và phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm.
Đánh giá kế t quả Gameshow “Rung chuông vàng” .78 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đánh giá kết quả trò chơi “Rút thăm trúng thưởng”. Đánh giá kết quả hội thi “Đọc thơ- ngâm thơ- kể chuyện”. Đánh giá hiệu quả của các hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp môn Ngữ Văn đã tổ chức thực nghiệm .81 Kế t luâ ̣n chương 3 .86 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .89 TÀI LIỆU THAM KHẢO.91 PHỤ LỤC 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1.
Lí do chọn đề tài Giáo dục đào tạo được xem là quốc sách hàng đầu của quốc gia. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục là đào tạo thế hệ trẻ trở thành những con người mới phát triển toàn diện. Đảng và nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ, đầu tư với mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả trong giáo dục đào tạo. Các chính sách này đã mang lại cho ngành giáo dục những thay đổi, tiến bộ và đạt được nhiều thành tựu đáng kể.
Tuy nhiên qua nghiên cứu, đánh giá, nhiều ý kiến cho rằng còn một vài hoạt động giáo dục chưa được tiến hành một cách đồng bộ, chưa mang lại hiệu quả thật sự trọn vẹn cho quá trình đào tạo trong nhà trường. Một trong số đó là hoạt động ngoài giờ lên lớp trong nhà trường phổ thông. Bất kỳ môn học nào cũng cần có sự gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành. Đó là cách thức tốt nhất để học sinh tiếp thu kiến thức, chuẩn bị hành trang cho bậc học cao hơn hoặc bước vào đời một cách tự tin.
Nếu chỉ học lý thuyết suông trên lớp mà không thực hành thí nghiệm thì các môn: Vật lý, Hoá học, Sinh học khó mang lại cho người học điều gì bổ ích, thiết thực. Đối với môn văn, thực hành cũng có một vai trò quan trong nhất định. Do chỗ văn học vừa là một môn nghệ thuật đồng thời cũng là một ngành khoa học nên việc thực hành ở dạy học bộ môn Ngữ Văn có những đặc trưng riêng xứng đáng được quan tâm một cách thích đáng hơn nữa. Bởi lẽ trong các môn khoa học xã hội được giảng dạy ở nhà trường, môn Ngữ Văn được coi là môn học trực tiếp bồi dưỡng năng lực nói viết, đào luyện tâm hồn con người.
Nói viết là năng lực nền tảng của con người trong lúc tâm hồn là nửa quan trọng cùng với trí tuệ hợp thành nhân cách toàn diện. Không chỉ dạy chữ, văn chương còn dạy đạo làm người. Thông qua ngôn từ, người thầy đưa các em vào thế giới của văn chương, để các em cảm thấy rung động trước vẻ đẹp muôn màu của ngôn ngữ, để các em thêm yêu mến và tự hào hơn về tiếng 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khi đọc các tác phẩm văn học, các em biết buồn vui, biết cảm thông, đau xót, căm thù… để từ đó nhen nhóm lên tình yêu thương đối với cuộc sống, với con người.
Có thể nói, chưa có môn học nào có thể len lỏi vào tận ngóc ngách tâm hồn học sinh để làm bừng dậy một sức sống mới như bộ môn Ngữ Văn trong nhà trường. Tuy nhiên, trong một thập niên trở lại đây, xu thế công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang phát triển mạnh, tác động không nhỏ đến việc học văn của học sinh. Các môn khoa học tự nhiên và tin học – ngoại ngữ đang chiếm dần ưu thế trong giáo dục. Ngay cả trong trường phổ thông, những môn học này cũng chiếm ưu thế hơn khi các lớp học ngoài giờ đa số là Toán, Vật lý, Hoá học, Tin học.
Các em có phần thờ ơ đối với môn Ngữ Văn khi nhận thấy hiệu quả thiết thực trước mắt của môn học này không bằng những môn khác. Hơn nữa, chương trình Ngữ Văn giảng dạy trong nhà trường vẫn chưa đáp ứng hết đặc trưng thể loại bộ môn. Việc giảng dạy của giáo viên chưa thoát ly khỏi bục giảng cho nên dễ gây cảm giác nhàm chán trong giờ học. Một yêu cầu lớn đặt ra trong việc dạy học đối với học sinh phổ thông nói chung là luôn phải nuôi dưỡng, phát triển hứng thú của các em đối với môn học, đặc biệt là đối với môn Ngữ Văn.
Để khắc phục tình trạng này nhà trường cần thiết phải có những biện pháp nhằm kích thích niềm đam mê học tập của học sinh với môn học. Việc bồi dưỡng niềm say mê hứng thú ấy được thực hiện trước hết là thông qua các hoạt động chính khoá trên lớp, nhưng do đặc trưng của bộ môn, các hoạt động ngoại khoá văn học cũng đóng vai trò rất quan trọng. Bởi hoạt động này đem lại hiệu quả cao trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy – học tập trong trường phổ thông. Học sinh không chỉ học chay, học thụ động mà các em sẽ trực tiếp được tìm hiểu các vấn đề mà sách đã viết, những điều mà thầy cô không có điều kiện để truyền thụ cho các em trong giờ dạy chính khoá.
2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Xuất phát từ những lí do nêu trên, qua những tài liệu tham khảo, qua thực tế tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp cho môn học Ngữ Văn ở trường THPT và bằng những kinh nghiệm giảng dạy thực tế của bản thân, tôi đã lựa chon nghiên cứu đề tài: “Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong dạy học môn Ngữ Văn chương trình trung học phổ thông”. Lịch sử nghiên cứu Nhân cách là sản phẩm của hoạt động giáo dục. Nhà trường là nơi ươm mầm nhân cách, là bệ phóng những tài năng. Việc tiếp cận các hoạt động, đặc biệt là hoạt động bên ngoài lớp học để bổ sung cho quá trình giảng dạy nhằm hình thành và phát triển nhân cách học sinh là một việc làm hết sức cần thiết.
Nhận thức tầm quan trọng của các hoạt động bên ngoài lớp học đã có từ xa xưa. Vào thế kỷ 13, thời kì Phục Hưng, Rabơle (1494 - 1553) - một nhà tư tưởng người Pháp đã có sáng kiến tổ chức các hình thức giáo dục ngoài giờ lên lớp như ngoài việc học ở lớp còn có những buổi tham quan xưởng thợ, các cửa hàng, tiếp xúc với các nhà văn, các nghị sĩ. Đặc biệt là, mỗi tháng một lần, thầy và trò về sống ở nông thôn một ngày. Vào thập niên 20, 30 thế kỷ XX, A.Macarenco nhà sư phạm nổi tiếng của nước Nga - Xô viết đã bàn về tầm quan trọng của công tác này.
Ông phát biểu: “Tôi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dục không thể hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng không thể để cho quá trình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học, mà đáng ra phải là trên mỗi mét vuông của đất nước chúng ta…”. Trong thực tiễn công tác của mình, Macarenco đã tổ chức các hoạt động bên ngoài lớp học trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, các em có thể xin ra khỏi tổ bất cứ lúc nào, nhưng các tổ phải có kỷ luật trong quá trình hoạt động. Trong một cuộc khảo sát 292 sinh viên đại học, Mary Rombokas phát hiện: Có tương quan dương giữa việc tham gia các hoạt động ngoại khóa ở 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.