Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền hành chính nhà nước hiện đại, tổ chức các cuộc họp và sự kiện đóng vai trò là phương thức làm việc quan trọng giúp người đứng đầu và tập thể lãnh đạo thực hiện chức năng quản lý, điều hành, giải quyết các nhiệm vụ theo thẩm quyền pháp luật. Tuy nhiên, tình trạng tổ chức quá nhiều cuộc họp mang tính hình thức, kém hiệu quả, gây lãng phí thời gian và ngân sách nhà nước đã và đang là vấn đề thực tiễn nan giải. Các tư liệu thống kê được tác giả dẫn chứng cho thấy nhiều lãnh đạo cơ quan phải dành phần lớn thời gian trong ngày để dự họp (từ 2 đến 7 cuộc/ngày), hoặc số liệu ước tính trên cả nước có thời điểm ghi nhận gần 3.000 cuộc họp trong 8 tiếng, tiêu tốn khoảng 1,5 tỷ đồng ngân sách mỗi ngày.

Bên cạnh các hình thức tổ chức trực tiếp truyền thống, giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2022 chứng kiến sự bùng phát của dịch bệnh Covid-19, buộc các cơ quan hành chính phải chuyển đổi mạnh mẽ sang hình thức họp và tổ chức sự kiện trực tuyến qua mạng Internet thông qua các nền tảng như Zoom, Google Meet, Skype nhằm đảm bảo an toàn và tính liên tục trong công tác chỉ đạo, điều hành.

Tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, bên cạnh các kết quả đạt được, hoạt động tổ chức cuộc họp và sự kiện vẫn còn những mặt hạn chế: kỹ năng tổ chức chưa đồng đều, nội dung cuộc họp đôi khi chưa tập trung, việc gửi tài liệu kèm giấy mời chưa kịp thời dẫn đến phát tài liệu tại cuộc họp, thiết bị công nghệ thông tin chưa được khai thác tối đa và cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đồng bộ. Xuất phát từ thực tiễn đó, sinh viên Ma Thị Vân Kiều đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Quản trị văn phòng với đề tài "Tổ chức các cuộc họp và sự kiện tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa" dưới sự hướng dẫn của ThS. Đặng Văn Phong tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.

Khóa luận xác định mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động tổ chức cuộc họp và tổ chức sự kiện của bộ phận văn phòng.
  2. Khảo sát, mô tả và phân tích thực trạng công tác tổ chức cuộc họp, sự kiện tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2019 - tháng 3/2022.
  3. Đánh giá những ưu điểm, hạn chế và chỉ rõ các nguyên nhân tồn tại trong công tác tổ chức cuộc họp, sự kiện tại đơn vị.
  4. Đề xuất các định hướng và khuyến nghị giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức cuộc họp và sự kiện tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài:

  • Đối tượng nghiên cứu: Công tác tổ chức các cuộc họp và sự kiện tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa.
  • Phạm vi không gian: Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, địa chỉ tại Khu liên cơ 01, số 01 đường Trần Phú, phường Xương Huân, thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
  • Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 2019 đến tháng 3/2022 (thời kỳ có sự chuyển biến mạnh về phương thức làm việc và phòng chống dịch bệnh Covid-19).
  • Phạm vi nội dung: Tập trung khảo sát số lượng cuộc họp/sự kiện, cơ sở vật chất trang thiết bị, quy trình nghiệp vụ tổ chức (trước, trong, sau cuộc họp/sự kiện) và vai trò tham mưu, phục vụ của Văn phòng Sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các giáo trình chuyên ngành và văn bản quy phạm pháp luật hiện hành:

  • Khái niệm văn phòng: Tác giả đối chiếu các góc độ tiếp cận của Hoàng Phê, Lê Tấn, Nguyễn Như Ý, R. Chopra và Gauri (2015), Vương Hoàng Tuấn (2000), Văn Tất Thu (2020), và tiếp cận theo quan điểm của PGS. Vũ Thị Phụng (2021) xác định văn phòng là bộ máy tham mưu, giúp việc trực tiếp cho lãnh đạo, đảm bảo thông tin, điều kiện làm việc, giúp lãnh đạo tổ chức, thực thi và kiểm soát công việc thông qua hoạt động quản lý hành chính.
  • Khái niệm cuộc họp: Dựa trên Quyết định số 45/2018/QĐ-CP ngày 09/11/2018 của Thủ tướng Chính phủ quy định chế độ họp trong hoạt động quản lý, điều hành của cơ quan thuộc hệ thống hành chính Nhà nước; kết hợp giáo trình của Đồng Thị Thanh Phương (2005) và TS. Vương Thị Kim Thanh (2009).
  • Khái niệm sự kiện và tổ chức sự kiện: Tiếp cận theo tài liệu giảng dạy của TS. Vương Thị Kim Thanh và Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, phân loại các loại hình sự kiện (Business, Corporate, Fundraising, Exhibitions, Government events...).
  • Căn cứ pháp lý nội bộ: Quyết định số 3626/QĐ-UBND ngày 22/10/2021 của UBND tỉnh Khánh Hòa quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa; Quyết định số 193/QĐ-SNV ngày 29/6/2021 ban hành Quy chế làm việc của Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa.

Các phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng gồm:

  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, phân tích các giáo trình chuyên ngành, bài báo nghiên cứu, các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo hành chính và tài liệu nội bộ do Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa cung cấp.
  • Phương pháp điều tra, khảo sát: Sử dụng phiếu hỏi khảo sát (Phụ lục 05) đối với lãnh đạo Sở, công chức Văn phòng Sở và công chức các phòng ban chuyên môn nhằm thu thập số liệu về mức độ hiện đại của trang thiết bị, tính chuyên nghiệp, trình độ học vấn, tính tiết kiệm ngân sách và hiệu quả họp trực tuyến.
  • Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp cán bộ, công chức làm việc tại Văn phòng Sở Nội vụ về những thuận lợi, vướng mắc và đề xuất giải pháp trong nghiệp vụ tổ chức họp, sự kiện.
  • Phương pháp quan sát thực tế: Trực tiếp theo dõi quy trình sắp xếp, chuẩn bị hội trường, đón tiếp, vận hành trang thiết bị tại các cuộc họp, hội nghị thực tế ở Sở (kết hợp các thiết bị kỹ thuật hỗ trợ như máy ảnh, điện thoại, máy ghi âm).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức cuộc họp, sự kiện của văn phòng

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận nền tảng cho đề tài. Tác giả làm rõ bản chất, ý nghĩa của hoạt động hội họp (giải quyết công việc, truyền đạt thông tin điều hành, tổng kết đánh giá, phát huy trí tuệ tập thể) và tổ chức sự kiện (quảng bá hình ảnh, tạo động lực nội bộ, gắn kết tập thể).

Trọng tâm của chương là chuẩn hóa hai quy trình nghiệp vụ:

  1. Quy trình tổ chức cuộc họp của văn phòng: Được chuẩn hóa qua 4 giai đoạn logic:
    • Giai đoạn chuẩn bị: Xác định nhiệm vụ, mục tiêu -> Lập kế hoạch tổ chức -> Xây dựng chương trình nghị sự -> Xác định thành phần, số lượng đại biểu -> Chuẩn bị và gửi văn bản mời (giấy mời/công văn) -> Xác định thời gian -> Chuẩn bị địa điểm, kiểm tra trang thiết bị -> Dự toán kinh phí.
    • Giai đoạn tiến hành: Đón tiếp đại biểu (hướng dẫn, đăng ký, lập danh sách) -> Điều hành cuộc họp (ổn định tổ chức, tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu theo trật tự thứ bậc, chủ tọa khai mạc, báo cáo tham luận, thảo luận từ 10-15 phút/ý kiến) -> Ghi biên bản cuộc họp trung thực, đầy đủ.
    • Giai đoạn kết thúc: Kết luận nội dung thống nhất -> Thông qua biên bản -> Đánh giá và tuyên bố bế mạc.
    • Giai đoạn giải quyết sau cuộc họp: Hoàn thiện văn bản (nghị quyết, biên bản), ban hành văn bản chính thức/thông báo kết luận, thực hiện nghiệp vụ văn phòng (lập hồ sơ cuộc họp, thu dọn trả thiết bị, thanh quyết toán tài chính, soạn thảo thư từ liên quan).
  2. Quy trình tổ chức sự kiện: Dựa trên khung lý thuyết của TS. Vương Thị Kim Thanh, phân chia thành 3 giai đoạn:
    • Trước sự kiện: Thành lập ban tổ chức -> Lập kế hoạch -> Dự toán ngân sách -> Xác định mục tiêu, chủ đề, nội dung chương trình -> Lập danh sách khách mời (danh sách chính thức A và dự bị B) -> Thiết kế, gửi thiệp mời kịp thời -> Xác định thời gian, lựa chọn địa điểm -> Chuẩn bị sân khấu, âm thanh, ánh sáng, tiệc phục vụ (Tea Break/ăn uống).
    • Trong sự kiện: Trưởng ban kiểm tra tổng thể trước 2 giờ; đón tiếp, kiểm diện đại biểu (bằng danh sách, thẻ đại biểu hoặc giấy vào cửa); điều phối tiến độ chương trình, bố trí giải lao và hỗ trợ truyền thông báo chí.
    • Sau sự kiện: Thanh quyết toán chi phí minh bạch; gửi thư cảm ơn; hoàn thiện và lưu trữ hồ sơ sự kiện.

Chương 2: Thực trạng tổ chức các cuộc họp và sự kiện tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa

Chương 2 phân tích bối cảnh tổ chức bộ máy và hoạt động thực tế tại đơn vị nghiên cứu:

  • Khái quát tổ chức: Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thực hiện chức năng tham mưu quản lý nhà nước về tổ chức bộ máy, biên chế, công chức, viên chức, cải cách hành chính, chính quyền địa phương, địa giới hành chính, tôn giáo, thi đua khen thưởng... Văn phòng Sở giữ vai trò trung tâm tham mưu, điều phối, hậu cần và trực tiếp vận hành các cuộc họp, hội nghị, sự kiện.
  • Thực trạng số lượng và phương thức: Giai đoạn 2019 - tháng 3/2022, Sở đã tổ chức các hội nghị tiêu biểu như: Hội nghị trực tuyến học tập, quán triệt Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 30-CTr/TU của Tỉnh ủy Khánh Hòa; Hội nghị tổng kết công tác cải cách hành chính năm 2021; Hội nghị tổng kết công tác thi đua, khen thưởng năm 2021; các sự kiện kỷ niệm ngày 8/3, 20/3 và thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tại Đà Lạt... Do dịch bệnh Covid-19, hình thức họp trực tuyến qua mạng được khai thác tối đa tại Hội trường cơ quan và Trung tâm tổ chức hội nghị tỉnh (46 Trần Phú, Nha Trang).
  • Cơ sở vật chất, trang thiết bị: Đơn vị được trang bị hệ thống máy chiếu, tăng âm, loa, màn chiếu tại phòng hội trường cơ quan phục vụ các cuộc họp thường kỳ và trực tuyến.

Kết quả xử lý số liệu điều tra xã hội học từ phiếu khảo sát công chức tại Sở (theo Phụ lục 06 của khóa luận) phản ánh bức tranh thực trạng như sau:

Tiêu chí khảo sát thực trạng Mức đánh giá 1 Mức đánh giá 2 Mức đánh giá 3 Mức đánh giá 4
Mức độ hiện đại của CSVC, trang thiết bị Rất hiện đại: 70% Hiện đại: 20% Bình thường: 10% Rất cũ: 0%
CSVC đáp ứng yêu cầu tổ chức họp/sự kiện Đáp ứng: 90% Chưa đáp ứng: 10% - -
Hiệu quả áp dụng quy trình vào thực tiễn Hiệu quả cao: 80% Đạt: 20% Không đạt: 0% -
Tính chuyên nghiệp trong tổ chức sự kiện Chuyên nghiệp: 10% Thiếu chuyên nghiệp: 90% - -
Trình độ học vấn của công chức Văn phòng Sở Thạc sĩ: 40% Cử nhân: 60% Tiến sĩ: 0% -
Tính tiết kiệm trong dự trù kinh phí Rất đảm bảo: 70% Đảm bảo: 25% Chưa đảm bảo: 5% -
Sự phù hợp của họp trực tuyến mùa dịch Covid-19 Phù hợp, hiệu quả: 95% Phù hợp: 5% Không phù hợp: 0% -
  • Đánh giá ưu điểm và hạn chế:
    • Ưu điểm: Quy trình tổ chức cuộc họp cơ bản bám sát quy chế; cơ sở vật chất đáp ứng 90%; công tác dự trù kinh phí đảm bảo tính tiết kiệm (95% đánh giá đảm bảo đến rất đảm bảo); ứng dụng công nghệ họp trực tuyến nhanh chóng, đạt hiệu quả cao trong bối cảnh dịch bệnh (95%).
    • Hạn chế: Đáng chú ý nhất là tính chuyên nghiệp trong khâu tổ chức sự kiện còn rất thấp (90% công chức nhận định còn thiếu chuyên nghiệp); khâu chuẩn bị tài liệu đôi khi chậm trễ, vẫn còn tình trạng gửi giấy mời không gửi kèm tài liệu mà đợi đến cuộc họp mới phát; việc cập nhật, bảo mật hệ thống mạng LAN và khai thác phần mềm chuyên dụng phục vụ điều hành chưa đồng bộ.

Chương 3: Một số khuyến nghị nâng cao chất lượng tổ chức cuộc họp, sự kiện tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa

Xuất phát từ thực trạng, tác giả đề xuất định hướng phát triển gồm: chủ động cắt giảm các cuộc họp hình thức, phát triển nguồn nhân lực chất lượng và tiếp tục hiện đại hóa cơ sở vật chất. Đi cùng với đó là 4 nhóm khuyến nghị giải pháp trọng tâm:

  1. Hoàn thiện thể chế, quy định: Rà soát, chuẩn hóa quy chế làm việc của Sở Nội vụ, quy định rõ ràng trách nhiệm, thẩm quyền của Văn phòng Sở và các phòng chuyên môn trong từng khâu phối hợp tổ chức cuộc họp, sự kiện; ban hành quy trình mẫu về gửi/nhận tài liệu trước họp.
  2. Nâng cao nhận thức của lãnh đạo Sở: Lãnh đạo cần thường xuyên đôn đốc, kiểm tra công tác chuẩn bị trước, trong và sau cuộc họp; đổi mới phong cách điều hành, thực hiện nghiêm việc không đọc lại toàn văn báo cáo đã gửi trước; thực hiện đánh giá, thi đua khen thưởng công bằng; quan tâm đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công chức làm công tác văn phòng.
  3. Xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp: Cụ thể hóa tiêu chuẩn chức danh đối với lãnh đạo và chuyên viên phụ trách tổ chức hội họp/sự kiện; bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, lễ tân hành chính, kỹ năng điều phối sự kiện và ứng dụng công nghệ thông tin; rèn luyện tác phong giờ giấc và kỷ luật hành chính.
  4. Hiện đại hóa văn phòng và đẩy mạnh ứng dụng CNTT: Thành lập Ban quản lý tài sản để định kỳ kiểm tra, bảo dưỡng máy chiếu, âm thanh, ánh sáng; đầu tư nâng cấp đường truyền Internet tốc độ cao, cài đặt phần mềm diệt virus bản quyền, củng cố bảo mật hệ thống mạng LAN và cổng thông tin điện tử của Sở; đẩy mạnh số hóa tài liệu cuộc họp, chuyển tải qua môi trường mạng thay thế tài liệu giấy.

Kết quả và đóng góp

  • Hệ thống hóa lý luận: Khóa luận đã làm rõ các khái niệm cốt lõi, đối chiếu sự khác biệt giữa tổ chức cuộc họp hành chính và tổ chức sự kiện, đồng thời chi tiết hóa từng bước trong quy trình nghiệp vụ của cán bộ văn phòng.
  • Phản ánh thực tế số liệu: Công trình cung cấp bộ dữ liệu khảo sát thực tế (Phụ lục 06) tại Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, phản ánh rõ nét cơ cấu nhân lực (60% cử nhân, 40% thạc sĩ) và chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất của đơn vị là tính chuyên nghiệp trong tổ chức sự kiện (90% đánh giá thiếu chuyên nghiệp).
  • Tính ứng dụng của giải pháp: Các khuyến nghị đề xuất được xây dựng bám sát chức năng, thẩm quyền theo Quyết định 3626/QĐ-UBND và Quy chế làm việc 193/QĐ-SNV, có khả năng áp dụng trực tiếp tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa để đổi mới lề lối làm việc, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu lực quản trị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực địa của đề tài tập trung chủ yếu tại một cơ quan chuyên môn cấp tỉnh (Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa) trong giai đoạn đặc thù bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (2019 - tháng 3/2022), do đó một số phân tích về sự kiện trực tiếp quy mô lớn ngoài trời chưa được đào sâu toàn diện.
  • Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu so sánh quy trình tổ chức cuộc họp, sự kiện giữa các cơ quan hành chính nhà nước khác trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa; nghiên cứu chuyên sâu về mô hình "Phòng họp không giấy tờ" (E-Cabinet) và ứng dụng chuyển đổi số toàn diện trong quản trị văn phòng cơ quan công quyền.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

  • Sinh viên ngành Quản trị văn phòng, Quản lý nhà nước, Lưu trữ học: Tham khảo về phương pháp xây dựng khung lý thuyết, bảng câu hỏi khảo sát thực tế và thiết kế sơ đồ quy trình tổ chức cuộc họp/sự kiện trong cơ quan hành chính nhà nước.
  • Cán bộ, công chức làm công tác văn phòng tại các cơ quan nhà nước: Tham khảo quy trình các bước trước - trong - sau cuộc họp, bảng danh mục công việc chuẩn bị hội nghị và các biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức họp trực tuyến.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận đưa ra quy trình tổ chức cuộc họp của văn phòng gồm những giai đoạn nào?
Quy trình gồm 4 giai đoạn liên hoàn: Giai đoạn chuẩn bị trước cuộc họp (xác định mục tiêu, lập kế hoạch, xây dựng chương trình nghị sự, thành phần, giấy mời, thời gian, địa điểm, kinh phí); Giai đoạn tiến hành cuộc họp (đón tiếp đại biểu, điều hành cuộc họp, ghi biên bản); Giai đoạn kết thúc cuộc họp (kết luận nội dung, thông qua biên bản, bế mạc); Giai đoạn giải quyết các vấn đề sau cuộc họp (hoàn thiện văn bản, ban hành văn bản, lập hồ sơ và thanh quyết toán).

2. Kết quả khảo sát thực tế tại Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa chỉ ra hạn chế lớn nhất là gì?
Hạn chế nổi bật nhất là tính chuyên nghiệp trong công tác tổ chức sự kiện, với 90% công chức được khảo sát đánh giá là "Thiếu chuyên nghiệp" (chỉ có 10% đánh giá "Chuyên nghiệp"), bên cạnh việc chuẩn bị tài liệu họp đôi khi chậm trễ và thiết bị CNTT chưa được khai thác tối đa.

3. Cơ cấu trình độ học vấn của đội ngũ công chức Văn phòng Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa trong khảo sát như thế nào?
Theo kết quả điều tra tại Phụ lục 06, đội ngũ công chức Văn phòng Sở có trình độ học vấn gồm 40% Thạc sĩ và 60% Cử nhân (tỷ lệ Tiến sĩ là 0%).

4. Khảo sát đánh giá ra sao về việc tổ chức các cuộc họp trực tuyến trong bối cảnh dịch Covid-19 tại Sở?
Hình thức tổ chức họp trực tuyến được đánh giá rất cao, với 95% công chức nhận định là "Phù hợp, hiệu quả", 5% đánh giá "Phù hợp" và 0% đánh giá "Không phù hợp".

5. Căn cứ pháp lý quy định chức năng, nhiệm vụ của Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa được tác giả trích dẫn là văn bản nào?
Đó là Quyết định số 3626/QĐ-UBND ngày 22 tháng 10 năm 2021 của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa về việc Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Ma Thị Vân Kiều đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về nghiệp vụ tổ chức cuộc họp và sự kiện dưới góc độ quản trị văn phòng hiện đại. Đồng thời, thông qua việc khảo sát thực tế tại Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2019 - 2022, tác giả đã chỉ rõ các ưu thế về cơ sở vật chất, khả năng thích ứng họp trực tuyến mùa dịch, cũng như thẳng thắn chỉ ra những hạn chế về tính chuyên nghiệp và quy trình tài liệu. Các khuyến nghị về thể chế, nhân lực và hạ tầng công nghệ thông tin được đề xuất có giá trị thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác cải cách hành chính tại cơ quan.