Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM 1. Nhóm công trình nghiên cứu liên quan đến tính tích cực chính trị, đấu tranh tư tưởng - lý luận và tính tích cực chính trị trong đấu tranh tưởng - lý luận Chu Khắc (1987), “Tính tích cực chính trị - xã hội trong lối sống xã hội chủ nghĩa” [36]. Đây là một trong những công trình xuất hiện khá sớm trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam bàn về tính tích cực chính trị.
Tác giả đã khái quát, dưới chế độ XHCN, nhà nước luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để đông đảo quần chúng nhân dân được tham gia vào mọi hoạt động chính trị - xã hội; sự tham gia tự giác của quần chúng nhân dân vào các hoạt động chính trị - xã hội là đặc trưng của con người mới, thể hiện ở sự giác ngộ chính trị, sống có lý tưởng, có tình cảm cao đẹp và có năng lực hoàn thành các nhiệm vụ,. Đồng thời quan niệm về nội dung tính tích cực chính trị - xã hội của mọi người trong xã hội là thi hành mọi nghĩa vụ của công dân mà trước hết là chiến đấu bảo vệ tổ quốc. Tính tích cực chính trị - xã hội còn bao gồm sự tham gia quản lý xã hội theo nguyên tắc của chế độ làm chủ tập thể, là việc kiểm tra của nhân dân với hoạt động của tất cả các cơ quan nhà nước và xã hội, là thi đua chủ nghĩa xã hội. Nghiên cứu đã nêu rõ các yếu tố tác động đến tính tích cực chính trị - xã hội là sự lãnh đạo của Đảng và hệ thống chính trị, là vai trò của công tác tuyên truyền giáo dục chính trị tư tưởng, là cách mạng khoa học - kỹ thuật.
Giải pháp cơ bản để nâng cao tính tích cực chính trị - xã hội, theo tác giả: Nâng cao trình độ văn hóa, giáo dục cho các công dân và phát triển chế độ làm chủ tập thể; phát huy vai trò của thông tin đại chúng; tác dụng của giáo dục tập thể lao động tức là thực hiện chế độ làm chủ tập thể đối với từng con người, đồng thời phát huy vai trò của dư luận xã hội.Lênin đấu tranh chống các quan điểm phi mácxít và ý nghĩa đối với công tác tư tưởng, lý luận ở Việt Nam hiện nay” [79]. Tác giả đã phân tích và làm rõ các quan điểm của V.Lênin trong đấu tranh chống các trào lưu phi mácxít ở Nga như phái dân túy, phái mácxít hợp pháp, phái kinh tế ở Nga. Bài 8 viết cũng làm rõ việc vận dụng quan điểm của V.Lênin trong cuộc đấu tranh chống các quan điểm cơ hội, xét lại ở Việt Nam hiện nay, trong đó có các luận điểm nhằm xuyên tạc, bác bỏ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số nhiệm vụ cấp bách trong đấu tranh chống các quan điểm cơ hội, xét lại ở Việt Nam như: tăng cường tính thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội, ngăn chặn, đẩy lùi những nhân tố “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; xây dựng hệ thống quan điểm lý luận có cơ sở khoa học về CNXH và con đường đi lên CNXH ở Việt Nam; kiên trì sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đào tạo bồi dưỡng cán bộ khoa học chuyên sâu về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; giữ vững trận địa trong toàn Đảng, toàn dân, thường xuyên tuyên truyền giáo dục thuyết phục để nâng cao sức đề kháng cho cán bộ và tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới theo định hướng XHCN.
Nguyễn Thị Kim Hoa (2013), Tính tích cực chính trị của công dân Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội [27]. Cuốn sách đã làm rõ một số nội dung cơ bản như (1) Làm rõ cơ sở lý luận về tính tích cực chính trị của công dân trong đó chỉ rõ điều này đặt ra như một động lực thôi thúc khả năng sáng tạo, làm chủ của mỗi người, đặc biệt đối với mỗi công dân với vị trí là những chính khách, là nhà lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học sẽ là những người cần đóng vai trò quan trọng, có trách nhiệm trong việc xây dựng cương lĩnh chính trị, đường lối, quyết sách thì tính tích cực chính trị cần càng phải cao; (2) Phân tích yêu cầu đặt ra về tính tích cực chính trị của công dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay trong bối cảnh hội nhập quốc tế như cần chủ động tham gia và đóng vào quá trình xây dựng thực thi chủ trương, đường lối,chính sách, pháp luật; giải quyết các vấn đề trong xã hội (3) Đề xuất một số giải pháp chủ yếu để phát huy tính tích cực chính trị của công dân Việt Nam trong xu thế hội nhập quốc tế giai đoạn tới như nâng cao nhận thức, xây dựng cơ chế chính sách phù hợp để người dân tham gia vào các vấn đề xã hội. Học viện Chính trị Công an nhân dân - Tiểu ban Lý luận về lĩnh vực xây dựng lực lượng Công an nhân dân (2017), Đấu tranh chống các quan điểm, luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh [32]. Cuốn sách được hình thành trên cơ sở tuyển chọn các bài viết trong Hội thảo “Đấu tranh chống các 9 quan điểm, luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh” trong đó bao gồm việc làm rõ các nội dung chính về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam; nhận diện các quan điểm, luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam và nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác các quan điểm, luận điệu xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh từ đó góp phần bổ sung, từng bước hoàn thiện lý luận về đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.
Hội đồng lý luận Trung ương (2017), Phê phán các quan điểm sai trái, xuyên tạc: cuộc đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về chính trị trong Đảng [34]. Cuốn sách đã làm rõ một số nội dung chính về đối tượng và phạm vi tác động mà các thế lực thù địch, cơ hội trong và ngoài nước đã sử dụng những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” khác nhau, nhưng chúng luôn đặt trọng tâm thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” vào cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ. Bởi đó là nơi hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Việt Nam; “Diễn biến hòa bình” và “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” có mối quan hệ khăng khít, không tách rời; trong đó, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là âm mưu, thủ đoạn và cũng là mục tiêu của chiến lược “diễn biến hòa bình” mà chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đang tiến hành đối với cách mạng Việt Nam. Trên cơ sở đó, các tác giả đã làm rõ vấn đề tăng cường đấu tranh phản bác các quan điểm, luận điệu sai trái, thù địch; ngăn chặn đẩy lùi nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ là vấn đề có ý nghĩa quyết định làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.
Đồng thời, đó cũng là nhiệm vụ cấp bách trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng mà Hội nghị Trung ương 4 khóa XI đặt ra. Đào Huy Toàn (2017), Tính tích cực chính trị của nông dân vùng Duyên hải Bắc bộ Việt Nam hiện nay [94]. Tác giả luận án đã làm rõ cơ sở lý luận về tính tích cực chính trị của nông dân Việt Nam: khái niệm, đặc điểm, vai trò, hình thức thể hiện tính tích cực chính trị của nông dân. Xác định những yếu tố chủ yếu tác động đến tính tích cực chính trị của nông dân.
Xây dựng tiêu chí cơ bản để đánh giá tính tích 10 cực chính trị của nông dân. Điều tra, khảo sát, đánh giá thực trạng tính tích cực chính trị của nông dân trong đời sống chính trị vùng duyên hải Bắc Bộ Việt Nam. Đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao tính tích cực chính trị của nông dân vùng duyên hải Bắc Bộ hiện nay. Luận án chỉ rõ ở vùng duyên hải Bắc Bộ Việt Nam hiện nay đang phát triển năng động và tham gia hội nhập quốc tế sâu rộng, đạt được nhiều kết quả trong phát triển kinh tế - xã hội, song để đạt được các mục tiêu trong công nghiệp hóa, hiện đai hóa và hội nhập quốc tế thì không thể thiếu được vai trò của nông dân, là lực lượng đông đảo nhất trong cơ cấu dân số và lao động xã hội hiện nay.
Nâng cao tính tích cực chính trị của nông dân trong điều kiện nền kinh thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế hiện nay cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp: Đẩy mạnh dân chủ hoá đời sống xã hội; đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế tạo nền tảng vật chất cho xã hội, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân nhất là đồng bào vùng cao, biên giới, hải đảo, đồng bào dân tộc thiểu số; sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cả hệ thống chính trị trong hội nhập quốc tế; phát huy các giá trị văn hoá; đổi mới công tác thi đua, khen thưởng,.Trong đó giải pháp hàng đầu là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân; đẩy mạnh dân chủ hoá đời sống xã hội, mọi việc đều công khai bàn bạc với dân, hợp lòng dân, dân tin, dân đồng lòng ủng hộ, thì tính tích cực chính trị được phát huy, việc khó đến mấy cũng được tháo gỡ và đi đến thành công. Để đảm bảo cho vùng duyên hải Bắc Bộ phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững trong điều kiện phát triển nền kinh tế thị trường (KTTT) định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, cần thực sự coi trọng việc nghiên cứu và thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao tính tích cực chính trị của nông dân. Đỗ Thị Thạch, Nguyễn Văn Quyết (2019), “V.Lênin đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội và ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay” [80]. Các tác giả đã phân tích trong quá trình hoạt động cách mạng của mình với sự kế tục sự nghiệp của C.
