Khóa luận bệnh viêm tử cung ở lợn nái sinh sản tại Công ty CP Thiên Thuận Tường - Quảng Ninh

Luận văn phân tích tình hình viêm tử cung ở lợn nái tại trại công ty CP Thiên Thuận Tường, Cẩm Phả, Quảng Ninh và biện pháp phòng trị.

• Tác giả: Lý Văn Đạt
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Hữu Hòa
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Tử Cung Ở Lợn NáI Sinh Sản Tại Quảng Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Mục tiêu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cấu tạo giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục nái
• 2.2.1. Âm môn (vulva)
• 2.2.2. Âm vật (clitoris)
• 2.2.3. Tiền đình (vetstibulum vaginae simusinogenitalism)
• 2.2.4. Tuyến vú của lợn
• 2.2.5. Âm đạo (vagina)
• 2.2.6. Tử cung (uterus)
• 2.2.7. Ống dẫn trứng
• 2.2.8. Buồng trứng
• 2.3. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.3.1. Sự thành thục về tính
• 2.3.2. Chu kỳ tính
• 2.3.3. Khoảng cách giữa các lứa đẻ
• 2.4. Sinh lý lâm sàng
• 2.4.1. Thân nhiệt
• 2.4.2. Sốt
• 2.4.3. Tần số hô hấp
• 2.5. Quá trình viêm tử cung
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.3. Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.1. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.3. Nội dung tiến hành
• 3.4. Tình hình nhiễm bệnh viêm tử cung của lợn nái
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Xác định một số chỉ tiêu lâm sàng của nái khỏe và nái viêm tử cung
• 3.5.2. Phương pháp theo dõi thu thập thông tin
• 3.5.3. Phương pháp điều trị
• 3.5.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. KẾT QUẢ CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 4.1.1. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng
• 4.1.2. Phát hiện lợn nái động dục và thụ tinh nhân tạo cho lợn
• 4.2. KẾT QUẢ CỦA CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 4.2.1. Điều tra lợn nái mắc bệnh tại trại lợn công ty CP Thiên Thuận Tường
• 4.2.2. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung của đàn lợn nái
• 4.2.3. Tỷ lệ và cá thể nhiễm bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ
• 4.2.4. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở các tháng (từ tháng 6 đến tháng 10)
• 4.2.5. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng
• 4.2.6. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo giống lợn
• 4.2.7. Triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của lợn mắc bệnh viêm tử cung
• 4.2.8. Kết quả điều trị bệnh viêm tử cung của 2 phác đồ điều trị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Viêm Tử Cung Lợn Nái Tại Quảng Ninh

Bệnh viêm tử cung lợn nái là một vấn đề nhức nhối trong chăn nuôi lợn tại Quảng Ninh. Bệnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản, sức khỏe của lợn nái và hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Theo nghiên cứu của Lý Văn Đạt (2015), bệnh viêm tử cung là một trong những tổn thương đường sinh dục phổ biến ở lợn nái sau sinh. Bệnh làm giảm năng suất, gây mất sữa, khiến lợn con còi cọc, chậm lớn. Nghiêm trọng hơn, bệnh có thể dẫn đến vô sinh, làm mất khả năng sinh sản của lợn nái. Việc nắm bắt tình hình bệnh viêm tử cung lợn nái tại Quảng Ninh là vô cùng quan trọng để đưa ra các giải pháp phòng và điều trị hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng chăn nuôi lợn.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Viêm Tử Cung Lợn Nái

Nghiên cứu về viêm tử cung lợn nái giúp xác định rõ nguyên nhân gây bệnh, từ đó có biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra. Nghiên cứu cũng giúp đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị hiện có và tìm ra các phương pháp mới, hiệu quả hơn. Theo Lý Văn Đạt, việc nghiên cứu còn cung cấp thêm tư liệu về tình hình mắc bệnh tại các trang trại, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

1.2. Thống Kê Bệnh Viêm Tử Cung Lợn Nái ở Quảng Ninh

Việc thống kê tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung lợn nái tại Quảng Ninh giúp đánh giá mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Số liệu thống kê là cơ sở để các cơ quan chức năng và người chăn nuôi đưa ra các quyết định phù hợp trong công tác phòng chống dịch bệnh. Thống kê cũng giúp theo dõi sự thay đổi của tỷ lệ mắc bệnh theo thời gian, từ đó đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng ngừa đã được áp dụng.

II. Nguyên Nhân Gây Bệnh Viêm Tử Cung Lợn Nái Sinh Sản

Bệnh viêm tử cung lợn nái sinh sản do nhiều nguyên nhân gây ra, bao gồm cả yếu tố nhiễm trùng và không nhiễm trùng. Các yếu tố nhiễm trùng thường liên quan đến vi khuẩn xâm nhập vào tử cung sau khi sinh, trong quá trình phối giống hoặc do vệ sinh kém. Các yếu tố không nhiễm trùng có thể bao gồm tổn thương tử cung trong quá trình sinh, sót nhau thai, hoặc do mất cân bằng nội tiết tố. Việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả. Theo tài liệu nghiên cứu, các loại vi khuẩn thường gặp gây viêm tử cung bao gồm E.coli, Streptococcus, và Staphylococcus.

2.1. Các Loại Vi Khuẩn Gây Viêm Tử Cung Lợn Nái

Một số loại vi khuẩn thường gặp gây viêm tử cung lợn nái bao gồm E. coli, Streptococcus, Staphylococcus, và các vi khuẩn kỵ khí. Các vi khuẩn này có thể xâm nhập vào tử cung qua đường sinh dục, đặc biệt là sau khi sinh hoặc trong quá trình phối giống. Vệ sinh kém và môi trường chuồng trại ô nhiễm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và lây lan của các vi khuẩn này.

2.2. Yếu Tố Môi Trường và Vệ Sinh Chuồng Trại

Môi trường chuồng trại ô nhiễm, vệ sinh kém là một trong những nguyên nhân chính gây viêm tử cung lợn nái. Chuồng trại ẩm ướt, bẩn thỉu tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển và xâm nhập vào cơ thể lợn. Việc vệ sinh chuồng trại thường xuyên, định kỳ và đảm bảo thông thoáng là rất quan trọng để phòng ngừa bệnh viêm tử cung.

2.3. Ảnh Hưởng Của Quá Trình Sinh Sản Đến Viêm Tử Cung

Quá trình sinh sản có thể gây tổn thương tử cung, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm tử cung. Các yếu tố như đẻ khó, can thiệp thô bạo trong quá trình đỡ đẻ, sót nhau thai đều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Việc chăm sóc lợn nái sau sinh đúng cách, đảm bảo vệ sinh và theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường là rất quan trọng.

III. Cách Chẩn Đoán Viêm Tử Cung Lợn Nái Chính Xác Nhất

Chẩn đoán viêm tử cung lợn nái cần dựa trên sự kết hợp của các yếu tố: triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh, và kết quả xét nghiệm. Các triệu chứng lâm sàng thường gặp bao gồm: dịch chảy ra từ âm đạo có màu sắc và mùi bất thường, sốt, bỏ ăn, giảm sản lượng sữa, và lợn nái có biểu hiện đau đớn. Xét nghiệm dịch âm đạo có thể giúp xác định loại vi khuẩn gây bệnh và lựa chọn kháng sinh phù hợp. Việc chẩn đoán sớm và chính xác là rất quan trọng để điều trị bệnh hiệu quả và ngăn ngừa các biến chứng.

3.1. Nhận Biết Triệu Chứng Viêm Tử Cung Lợn Nái

Các triệu chứng viêm tử cung lợn nái có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các triệu chứng thường gặp bao gồm: dịch chảy ra từ âm đạo có màu sắc (trắng đục, vàng, xanh) và mùi hôi, sốt cao, bỏ ăn hoặc ăn ít, giảm sản lượng sữa, lợn nái có biểu hiện đau đớn khi đi lại hoặc nằm. Trong trường hợp nặng, lợn nái có thể bị nhiễm trùng huyết và tử vong.

3.2. Phương Pháp Xét Nghiệm và Chẩn Đoán Phân Biệt

Xét nghiệm dịch âm đạo là một phương pháp quan trọng để chẩn đoán viêm tử cung lợn nái. Xét nghiệm giúp xác định loại vi khuẩn gây bệnh và lựa chọn kháng sinh phù hợp. Ngoài ra, cần chẩn đoán phân biệt viêm tử cung với các bệnh khác có triệu chứng tương tự, như viêm âm đạo, viêm bàng quang, hoặc sót nhau thai.

3.3. Bệnh Tích Viêm Tử Cung Lợn Nái

Khi mổ khám, bệnh tích viêm tử cung lợn nái có thể thấy rõ. Tử cung thường sưng to, chứa dịch mủ hoặc dịch viêm. Niêm mạc tử cung có thể bị viêm loét, xuất huyết. Trong trường hợp mãn tính, tử cung có thể bị xơ hóa, dính. Các bệnh tích này giúp xác định chính xác bệnh và đánh giá mức độ tổn thương.

IV. Phác Đồ Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả Nhất

Điều trị viêm tử cung lợn nái cần kết hợp sử dụng kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc tăng cường sức đề kháng, và các biện pháp hỗ trợ khác. Kháng sinh được lựa chọn dựa trên kết quả xét nghiệm kháng sinh đồ để đảm bảo hiệu quả điều trị. Thuốc giảm đau giúp giảm đau đớn và khó chịu cho lợn nái. Thuốc tăng cường sức đề kháng giúp cơ thể lợn nái chống lại nhiễm trùng. Các biện pháp hỗ trợ bao gồm: vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, và đảm bảo lợn nái được nghỉ ngơi đầy đủ.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái

Việc sử dụng kháng sinh điều trị viêm tử cung lợn nái cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Lựa chọn kháng sinh phù hợp dựa trên kết quả xét nghiệm kháng sinh đồ để đảm bảo hiệu quả điều trị. Sử dụng đúng liều lượng và thời gian điều trị để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Một số loại kháng sinh thường được sử dụng bao gồm: Ceftiofur, Ampicillin, Gentamicin.

4.2. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Điều Trị và Chăm Sóc

Ngoài việc sử dụng kháng sinh, cần áp dụng các biện pháp hỗ trợ điều trị và chăm sóc để giúp lợn nái nhanh chóng hồi phục. Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và nước uống, đảm bảo lợn nái được nghỉ ngơi đầy đủ. Có thể sử dụng các loại thuốc bổ, vitamin để tăng cường sức đề kháng cho lợn nái.

4.3. Kinh Nghiệm Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái

Một số kinh nghiệm điều trị viêm tử cung lợn nái được chia sẻ từ các trang trại chăn nuôi thành công bao gồm: phát hiện sớm bệnh, điều trị kịp thời, sử dụng kháng sinh đúng cách, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ điều trị, và đặc biệt là chú trọng đến công tác phòng bệnh. Việc trao đổi kinh nghiệm với các trang trại khác và tham khảo ý kiến của các chuyên gia thú y là rất hữu ích.

V. Phòng Bệnh Viêm Tử Cung Lợn Nái Hiệu Quả Tại Quảng Ninh

Phòng bệnh viêm tử cung lợn nái là biện pháp quan trọng nhất để giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra. Các biện pháp phòng bệnh bao gồm: vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, định kỳ tiêu độc khử trùng, đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ và cân đối cho lợn nái, quản lý sinh sản tốt, và tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin. Việc thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng bệnh giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao năng suất chăn nuôi.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại và Tiêu Độc Khử Trùng Định Kỳ

Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ và tiêu độc khử trùng định kỳ là biện pháp quan trọng hàng đầu để phòng bệnh viêm tử cung lợn nái. Loại bỏ chất thải, rác rưởi thường xuyên. Sử dụng các loại thuốc sát trùng phù hợp để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Đảm bảo chuồng trại thông thoáng, khô ráo.

5.2. Dinh Dưỡng Cho Lợn Nái Phòng Viêm Tử Cung

Dinh dưỡng cho lợn nái cần đảm bảo đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein, vitamin, và khoáng chất. Cung cấp thức ăn chất lượng tốt, không bị nấm mốc, ôi thiu. Đảm bảo lợn nái được uống đủ nước sạch. Dinh dưỡng tốt giúp tăng cường sức đề kháng và giảm nguy cơ mắc bệnh.

5.3. Quản Lý Sinh Sản và Chăm Sóc Sau Sinh

Quản lý sinh sản tốt và chăm sóc sau sinh đúng cách giúp giảm thiểu nguy cơ viêm tử cung lợn nái. Đảm bảo quá trình sinh đẻ diễn ra thuận lợi, tránh can thiệp thô bạo. Vệ sinh âm hộ và vùng kín cho lợn nái sau sinh. Theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường và xử lý kịp thời.

VI. Chi Phí Điều Trị Viêm Tử Cung Lợn Nái và Giải Pháp Giảm Thiểu

Chi phí điều trị viêm tử cung lợn nái có thể khá tốn kém, bao gồm chi phí thuốc men, chi phí xét nghiệm, và chi phí chăm sóc. Để giảm thiểu chi phí điều trị, cần chú trọng đến công tác phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh và điều trị kịp thời. Ngoài ra, có thể áp dụng các biện pháp điều trị thay thế, như sử dụng các loại thảo dược có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn.

6.1. Phân Tích Các Khoản Chi Phí Điều Trị Viêm Tử Cung

Phân tích các khoản chi phí điều trị viêm tử cung giúp người chăn nuôi có cái nhìn tổng quan về gánh nặng kinh tế do bệnh gây ra. Các khoản chi phí bao gồm: chi phí thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc bổ, chi phí xét nghiệm, chi phí thuê bác sĩ thú y, và chi phí do giảm năng suất.

6.2. Giải Pháp Giảm Thiểu Chi Phí Điều Trị Viêm Tử Cung

Để giảm thiểu chi phí điều trị viêm tử cung, cần chú trọng đến công tác phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh và điều trị kịp thời. Sử dụng thuốc kháng sinh hợp lý, tránh lạm dụng. Áp dụng các biện pháp điều trị thay thế, như sử dụng các loại thảo dược có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn. Tối ưu hóa quy trình chăn nuôi để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

6.3. Đầu Tư Vào Phòng Bệnh Để Tiết Kiệm Chi Phí

Đầu tư vào công tác phòng bệnh là giải pháp hiệu quả nhất để tiết kiệm chi phí điều trị viêm tử cung. Chi phí phòng bệnh thường thấp hơn nhiều so với chi phí điều trị. Phòng bệnh giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh, nâng cao năng suất chăn nuôi, và tăng lợi nhuận.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn thực phẩm và phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thịt lợn có phẩm chất cao (tỷ lệ nạc cao, độ dày mỡ lưng thấp), các giống lợn ngoại như Landrace và Yorkshire đang được đưa vào nhân giống và lai tạo rộng rãi trong các chương trình nạc hóa đàn lợn. Thực hiện định hướng này của tỉnh Quảng Ninh, Trại lợn Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường (Cẩm Phả, Quảng Ninh) đã đầu tư cơ sở vật chất nuôi dưỡng trên 449 lợn nái sinh sản, chủ yếu là giống Landrace thuần và giống ngoại lai.

Tuy nhiên, trong quá trình khai thác sinh sản công nghiệp, bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những hội chứng tổn thương đường sinh dục phổ biến sau khi sinh. Bệnh gây ra các tác hại trực tiếp như làm giảm hoặc mất sữa ở lợn mẹ, khiến đàn lợn con bị còi cọc, suy dinh dưỡng; đồng thời làm kéo dài thời gian động dục trở lại, tăng tỷ lệ phối giống trượt và có nguy cơ dẫn đến vô sinh ở lợn nái. Xuất phát từ thực tế đó, tác giả Lý Văn Đạt đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá tình hình mắc bệnh và hiệu quả của các phác đồ điều trị tại trại.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Xác định tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung tại trại lợn Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường – Cẩm Phả – Quảng Ninh theo các yếu tố dịch tễ (thời gian, lứa đẻ, giống lợn, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng).
2. Đánh giá hiệu lực điều trị của một số loại thuốc kháng sinh và hóa dược thông qua 2 phác đồ điều trị thử nghiệm trên các thể bệnh viêm tử cung khác nhau.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường (chủ yếu là giống Landrace và Yorkshire).
• Phạm vi không gian: Trại lợn Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường, thị xã Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được tiến hành trong thời gian 6 tháng, từ ngày 25/05/2015 đến ngày 25/11/2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận hệ thống hóa cơ sở khoa học về giải phẫu học và sinh lý học đường sinh dục lợn nái, sinh lý lâm sàng của phản ứng viêm và dược lý học thú y:

• Giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh dục lợn nái: Cấu tạo bộ phận sinh dục ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình) và bộ phận sinh dục trong (âm đạo dài 10 - 12 cm; cổ tử cung dài 10 - 18 cm có cấu tạo gờ thịt cài răng lược; thân tử cung dài 3 - 5 cm; sừng tử cung dài 0,5 - 1 m uốn cong; ống dẫn trứng và buồng trứng dài 1,5 - 2,5 cm). Đặc điểm chu kỳ tính trung bình 21 ngày (dao động 18 - 25 ngày), thời gian mang thai 114 ngày (113 - 115 ngày), cai sữa lúc 21 ngày và động dục lại sau cai sữa 5 - 7 ngày.
• Cơ chế bệnh sinh và phân loại bệnh viêm tử cung: Quá trình viêm biểu hiện qua các phản ứng tuần hoàn, rối loạn chuyển hóa mô bào, tăng sinh tế bào viêm (bạch cầu trung tính, đại thực bào) và hình thành dịch rỉ viêm. Bệnh được phân loại thành 3 thể lâm sàng chính: Viêm nội mạc tử cung (thể cata cấp tính có mủ và thể màng giả), Viêm cơ tử cung, và Viêm tương mạc tử cung. Các bệnh lý liên quan khác gồm viêm âm môn - âm đạo, viêm buồng trứng, và thể vàng tồn tại (Corpus luteum persistens).
• Thuốc thú y và dược lực học: Khóa luận phân tích cơ chế của hóa dược sát trùng Biocid-30 (chứa 3% Iod hoạt tính diệt khuẩn phổ rộng); kháng sinh Vetrimoxin LA (Amoxycillin trihydrate, ức chế tổng hợp thành tế bào vi khuẩn Gram dương và Gram âm); Genta-Tylosin (kết hợp Tylosin tartrate nhóm Macrolid và Gentamycin sulfate nhóm Aminoglycosid); cùng Penicilin và Streptomycin dùng bơm thụt trực tiếp vào buồng tử cung.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và dịch tễ học thú y:

• Phương pháp theo dõi lâm sàng: Đo thân nhiệt bằng nhiệt kế trực tràng, đếm tần số hô hấp (nhịp/phút), quan sát màu sắc, mùi và tính chất của dịch rỉ viêm chảy ra từ âm hộ, kết hợp thăm khám âm đạo bằng mỏ vịt và khám qua trực tràng.
• Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị: Thí nghiệm được thực hiện trên tổng số 79 lợn nái mắc bệnh viêm tử cung, chia thành 2 nhóm điều trị theo 2 phác đồ trên 3 thể bệnh:

Phác đồ	Thuốc tiêm toàn thân	Thuốc thụt rửa và bơm tại chỗ buồng tử cung	Số nái điều trị
Phác đồ I	Vetrimoxin LA (tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, liệu trình 3 - 5 ngày)	Thụt rửa dung dịch Biocid-30 (pha 1/2000, thể tích 1000 - 2000 ml), sau đó bơm hỗn hợp Penicilin (1 triệu UI) + Streptomycin (1 g) pha trong 50 ml nước cất (1 lần/ngày)	49 con (40 ca viêm nội mạc, 6 ca viêm cơ, 3 ca viêm tương mạc)
Phác đồ II	Genta-Tylosin (tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng/ngày, liệu trình 3 - 5 ngày)	Thụt rửa dung dịch Biocid-30 (pha 1/2000), sau đó bơm Penicilin (1 triệu UI) + Streptomycin (1 g) pha trong 50 ml nước cất (1 lần/ngày)	30 con (21 ca viêm nội mạc, 7 ca viêm cơ, 2 ca viêm tương mạc)

• Phương pháp thu thập và xử lý số liệu: Số liệu dịch tễ và kết quả điều trị được thu thập trực tiếp tại các chuồng nuôi, xử lý thống kê sinh vật học theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện (2002) để xác định giá trị trung bình ($\bar{X}$), độ lệch tiêu chuẩn ($S_x$), sai số trung bình mẫu ($m_x$), tỷ lệ mắc bệnh (%), tỷ lệ khỏi bệnh (%) và thời gian điều trị trung bình (ngày/con).

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Chương này nêu rõ tính cấp thiết của việc kiểm soát bệnh sinh sản trên đàn lợn nái ngoại nuôi tập trung tại Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường. Đề tài xác định mục đích khảo sát tỷ lệ cảm nhiễm bệnh viêm tử cung, đánh giá hiệu quả của hai phác đồ kháng sinh kết hợp hóa dược, và xác lập cơ sở dữ liệu thú y thực tiễn nhằm phục vụ công tác quản lý dịch bệnh tại trại.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan phân tích sâu các cơ sở khoa học về giải phẫu, sinh lý sinh sản lợn nái và bệnh học viêm tử cung. Tác giả tổng hợp các nguyên nhân gây bệnh chính: can thiệp đỡ đẻ không đúng kỹ thuật gây xây xát cơ giới; vệ sinh chuồng trại và dụng cụ thụ tinh nhân tạo kém; nhiễm khuẩn kế phát do các vi khuẩn thường trú (E. coli, Streptococcus, Staphylococcus, Salmonella); dinh dưỡng thừa tinh bột hoặc thiếu vitamin A; và ảnh hưởng bất lợi của tiểu khí hậu chuồng nuôi. Chương này cũng phân biệt chi tiết đặc điểm lâm sàng của 3 thể viêm tử cung:

Chỉ tiêu phân biệt	Viêm nội mạc tử cung	Viêm cơ tử cung	Viêm tương mạc tử cung
Mức độ sốt	Sốt nhẹ	Sốt cao	Sốt rất cao
Màu sắc dịch viêm	Trắng, trắng xám	Hồng, nâu đỏ	Nâu rỉ sắt
Mùi dịch rỉ viêm	Tanh	Tanh thối	Thối khắm
Phản ứng đau	Đau nhẹ	Đau rõ hơn	Đau dữ dội, phản ứng mạnh
Tình trạng ăn uống	Bỏ ăn một phần hoặc hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn

Bên cạnh đó, chương tổng quan tóm lược các kết quả nghiên cứu trong nước (Trần Tiến Dũng, Nguyễn Hữu Phước, Nguyễn Văn Thanh, Nguyễn Xuân Bình) và nghiên cứu quốc tế (Madec, Xobko, Gia Denko, Kaminski, Winson) về tần suất mắc bệnh và bệnh tích sinh sản ở lợn nái.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này mô tả chi tiết quy trình triển khai tại trại từ ngày 25/05/2015 đến ngày 25/11/2015 trên tổng đàn hơn 449 lợn nái. Nội dung gồm: theo dõi cơ cấu đàn, giám sát tỷ lệ mắc viêm tử cung qua các năm và theo lứa đẻ, giống, mùa vụ; đối chiếu các chỉ tiêu sinh lý giữa nái khỏe và nái mắc bệnh; xây dựng sơ đồ bố trí thí nghiệm điều trị 79 nái theo 2 phác đồ (bảng 3.1); và thiết lập các công thức toán thống kê sinh vật học để xử lý dữ liệu.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương 4 trình bày hai nhóm nội dung chính:

1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất:

• Kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng: Áp dụng khẩu phần cám công nghiệp chuyên dụng (cám 566 SF, 567 SF) cho nái chửa theo tuần (1,5 - 2 kg/ngày ở tuần 1 - 12; 2,5 - 3 kg/ngày ở tuần 13 - 14; 3,5 - 4 kg/ngày từ tuần 15). Giảm thức ăn trước đẻ 3 ngày xuống 1 kg/ngày để tránh chèn ép trực tràng và hạn chế ngạt thai; tăng dần lên 2 - 5 kg/ngày sau khi đẻ 2 ngày. Lợn con tập ăn sớm từ 4 - 6 ngày tuổi bằng cám 550 SF và cai sữa ở 21 ngày tuổi.
• Thụ tinh nhân tạo: Thực hiện đúng quy trình dẫn tinh liều 80 - 100 ml (mật độ 1,5 - 2,0 tỷ tinh trùng tiến thẳng), kiểm tra lại sau 18 - 23 ngày.
• Công tác thú y và phòng bệnh: Thực hiện vệ sinh sát trùng chuồng bằng Omicide (tỷ lệ 1:1200) 2 lần/ngày, ngâm tấm đan sàn bằng dung dịch NaOH 10% và xịt khung chuồng bằng NaOH 3%. Triển khai lịch tiêm phòng vắc-xin cho lợn con, lợn hậu bị và lợn nái sinh sản (Parvo phòng khô thai, Coglapest phòng dịch tả, Begonia phòng giả dại, Aftopor phòng lở mồm long móng).
• Chẩn đoán và điều trị các bệnh phát sinh trong quá trình thực tập:

STT	Tên bệnh theo dõi tại trại	Thuốc và phác đồ điều trị chính	Số con điều trị	Số con khỏi	Tỷ lệ khỏi (%)
1	Viêm tử cung lợn nái	Phác đồ I (Vetrimoxin LA) và Phác đồ II (Genta-Tylosin) + thụt rửa	79	77	97,47%
2	Viêm vú lợn nái	Nor100 tiêm quanh vú, Analgin, Vetrimoxin LA	2	1	50,00%
3	Tiêu chảy lợn	Điện giải, Nor100, Glucose 50 g/lít nước	45	45	100%
4	Khó đẻ ở lợn nái	Tiêm Oxytocin 40 - 50 UI, can thiệp cơ giới, Ampicilin 10 mg/kg TT	12	12	100%
5	Sốt sữa ở lợn nái	Gluconat calci 10% (20 ml), Vitamin C, Thyrosin	2	2	100%
6	Lợn con ỉa phân trắng (1-21 ngày tuổi)	Hamcoli-s (1 ml/10 kg P) + B.complex (3 ml/con)	110	102	92,73%
7	Viêm phổi ở lợn	Tylo-Genta (1 ml/10 kg TT), Analgin, Vitamin B1	10	8	80,00%
8	Viêm bao khớp lợn con	Vetrimoxin (1 ml/10 kg TT/lần/2 ngày)	39	32	82,05%

• Thao tác kỹ thuật khác: Đỡ đẻ an toàn 123/126 nái (tỷ lệ 97,61%); tiêm Dextran-Fe, cắt đuôi, mài nanh 883 lợn con (100% an toàn); thiến 221 lợn đực con (100% thành công).

2. Kết quả chuyên đề nghiên cứu khoa học về bệnh viêm tử cung:

• Các chỉ số sinh lý lâm sàng: Thân nhiệt lợn nái bình thường sau đẻ là 38,7°C; tần số hô hấp trung bình đạt 14,53 nhịp/phút. Ở lợn nái mắc bệnh viêm tử cung, tần số hô hấp tăng lên 20,54 nhịp/phút (tăng 6,01 nhịp/phút so với nái khỏe), dịch rỉ viêm màu trắng đục hoặc phớt hồng chảy ra liên tục có mùi tanh hoặc thối.
• Thử nghiệm lâm sàng: Tổng số 79 lợn nái mắc bệnh viêm tử cung điều trị thử nghiệm khỏi 77 con, đạt tỷ lệ khỏi chung 97,47%. Cả 2 phác đồ kết hợp giữa tiêm kháng sinh toàn thân và thụt rửa cục bộ bằng dung dịch sát trùng Biocid-30 kèm bơm kháng sinh Penicilin + Streptomycin đều cho kết quả hồi phục cao trên đàn nái.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng kết các kết quả định lượng cụ thể:

1. Xác định được sự thay đổi của các chỉ tiêu lâm sàng cơ bản khi lợn nái mắc viêm tử cung (thân nhiệt tăng, tần số hô hấp tăng từ mức sinh lý 14,53 nhịp/phút lên 20,54 nhịp/phút, xuất hiện dịch rỉ viêm đặc trưng tùy theo từng thể bệnh).
2. Kiểm chứng hiệu lực điều trị của 2 phác đồ can thiệp: Phác đồ I sử dụng Vetrimoxin LA và Phác đồ II sử dụng Genta-Tylosin kết hợp thụt rửa sát trùng tử cung bằng Biocid-30 và bơm hỗn hợp Penicilin - Streptomycin tại chỗ, mang lại tỷ lệ điều trị khỏi chung đạt 97,47% (77/79 nái).
3. Đề xuất quy trình chăm sóc, vệ sinh phòng bệnh và lịch tiêm phòng vắc-xin đồng bộ (Parvo, Dịch tả, Giả dại, Lở mồm long móng) áp dụng trực tiếp cho đàn nái sinh sản và lợn con tại cơ sở chăn nuôi công nghiệp.
4. Đóng góp dữ liệu thực nghiệm về công tác điều trị các hội chứng bệnh truyền nhiễm và sản khoa thường gặp khác tại trại (điều trị khỏi 100% các ca khó đẻ, sốt sữa, tiêu chảy; đạt 92,73% ở bệnh phân trắng lợn con và 82,05% ở bệnh viêm khớp).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Thời gian thực nghiệm kéo dài 6 tháng (từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 11/2015) nên số liệu dịch tễ chủ yếu phản ánh tình hình mắc bệnh trong mùa hè và mùa thu tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (Trại Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường). Nghiên cứu chủ yếu dựa trên chẩn đoán triệu chứng lâm sàng và hiệu quả điều trị thực địa, chưa tiến hành phân lập, định danh vi khuẩn học và làm kháng sinh đồ chuyên sâu trong phòng thí nghiệm.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Mở rộng theo dõi biến động tỷ lệ viêm tử cung qua trọn vẹn 12 tháng trong năm; lấy mẫu bệnh phẩm dịch viêm để nuôi cấy, phân lập xác định thành phần loài vi khuẩn gây bệnh và kiểm tra độ nhạy cảm của vi khuẩn đối với các loại kháng sinh thế hệ mới.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho:

• Sinh viên chuyên ngành Thú y, Bác sĩ thú y, và Chăn nuôi Thú y làm đề tài tốt nghiệp hoặc nghiên cứu liên quan đến bệnh lý sinh sản gia súc.
• Kỹ thuật viên trại lợn và người quản lý trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp trong việc tham khảo định mức dinh dưỡng theo tuần mang thai của lợn nái, quy trình thụ tinh nhân tạo, lịch trình tiêm phòng vắc-xin và các phác đồ điều trị thực tế đối với bệnh viêm tử cung, viêm vú, khó đẻ và bệnh phân trắng lợn con.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân chia bệnh viêm tử cung ở lợn nái thành mấy thể và dựa vào những triệu chứng nào để phân biệt? Khóa luận chia bệnh thành 3 thể chính: Viêm nội mạc tử cung (sốt nhẹ, dịch viêm màu trắng hoặc trắng xám, mùi tanh, đau nhẹ); Viêm cơ tử cung (sốt cao, dịch viêm màu hồng hoặc nâu đỏ, mùi tanh thối, đau rõ rệt, bỏ ăn); và Viêm tương mạc tử cung (sốt rất cao, dịch viêm màu nâu rỉ sắt, mùi thối khắm, phản ứng đau dữ dội, bỏ ăn hoàn toàn).

2. Thành phần và liều lượng thuốc trong hai phác đồ điều trị viêm tử cung được tác giả thử nghiệm như thế nào?

• Phác đồ I: Tiêm bắp Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng/ngày), kết hợp thụt rửa tử cung bằng Biocid-30 (pha 1/2000) và bơm dung dịch chứa 1 triệu UI Penicilin + 1 g Streptomycin pha trong 50 ml nước cất (1 lần/ngày, điều trị 3 - 5 ngày).
• Phác đồ II: Tiêm bắp Genta-Tylosin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày), kết hợp thụt rửa Biocid-30 và bơm Penicilin (1 triệu UI) + Streptomycin (1 g) tương tự Phác đồ I.

3. Kết quả điều trị thử nghiệm trên đàn nái mắc bệnh viêm tử cung đạt tỷ lệ khỏi bệnh là bao nhiêu? Tổng số lợn nái mắc bệnh viêm tử cung được điều trị bằng 2 phác đồ là 79 con (trong đó Phác đồ 1 điều trị 49 con, Phác đồ 2 điều trị 30 con). Số nái được chữa khỏi là 77 con, đạt tỷ lệ khỏi bệnh chung 97,47%.

4. Khẩu phần ăn của lợn nái chửa và lợn nái chờ đẻ được quản lý như thế nào tại trại? Nái chửa tuần 1 - 12 ăn cám 566 SF khẩu phần 1,5 - 2 kg/ngày (nái hậu bị 1,5 kg/ngày); tuần 13 - 14 ăn 2,5 - 3 kg/ngày; từ tuần 15 ăn cám 567 SF khẩu phần 3,5 - 4 kg/ngày. Trước khi đẻ 3 ngày, khẩu phần ăn giảm mỗi ngày 0,5 kg xuống còn 1 kg/ngày để trực tràng không bị chèn ép giúp lợn đẻ dễ; sau đẻ 2 ngày tăng dần lên 2 - 5 kg/ngày.

5. Lịch tiêm phòng vắc-xin cho đàn lợn nái tại Trại lợn Thiên Thuận Tường gồm những loại vắc-xin nào? Đàn nái sinh sản được tiêm vắc-xin Parvo phòng khô thai (ở 25 và 29 tuần tuổi), vắc-xin Coglapest phòng dịch tả (ở 27 tuần tuổi và lúc 10 tuần chửa), vắc-xin Begonia phòng giả dại (ở 28 tuần tuổi), và vắc-xin Aftopor phòng lở mồm long móng (ở 28 tuần tuổi và lúc 12 tuần chửa).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lý Văn Đạt đã khảo sát toàn diện tình hình bệnh lý viêm tử cung và các chỉ số sinh lý lâm sàng trên đàn lợn nái sinh sản tại Trại lợn Công ty Cổ phần Thiên Thuận Tường (Quảng Ninh). Nghiên cứu đã chứng minh hiệu lực điều trị cao (97,47% khỏi bệnh) của các phác đồ kết hợp giữa kháng sinh toàn thân (Vetrimoxin LA hoặc Genta-Tylosin) và thụt rửa sát trùng cục bộ buồng tử cung bằng Biocid-30 cùng Penicilin - Streptomycin. Đồng thời, công trình tổng kết các quy trình kỹ thuật chăn nuôi, chăm sóc đỡ đẻ, và phòng bệnh bằng vắc-xin có giá trị ứng dụng thực tiễn cho chăn nuôi lợn nái sinh sản tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam là một nước đi lên từ nền sản xuất nông nghiệp và đây là một trong những lĩnh vực chiếm vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Trong quá trình công nghiệp hóa , hiện đại hóa đất nước thì nông nghiệp nước ta đã và đang có những bước phát triển mạnh mẽ , trong đó ngành chăn nuôi cũng có những bước phát triển không ngừng và đang trở thành ngành sản xuất hàng hóa quan trọng. Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu thực phẩm cho con người.

Chăn nuôi lợn ngoại đang được đẩy mạnh trong chăn nuôi nông hộ cũng như ở các trại quốc doanh. Bởi vì, chăn nuôi lợn ngoại có năng xuất cao, tăng trọng nhanh, phẩm chất thịt tốt ( tỷ lệ nạc cao, độ dày mỡ lưng thấp) đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng đang đòi hỏi, nhất là khu thành phố và khu công nghiệp. Cho đến nay, Landrace và Yorkshire là hai giống lợn đóng vai trò chủ yếu trong khâu sản xuất lợn giống và lợn lai nuôi thịt, trong tương lai nó sẽ góp phần quan trọng vào các chương trình “nạc hóa” đàn lợn ở nước ta. Thực hiện chương trình “nạc hóa” đàn lợn của tỉnh Quảng Ninh, trại lợn công ty CP Thiên Thuận Tường thuộc được đầu tư xây dựng cơ sở vật chất có trên 449 lợn nái sinh sản, trong đó giống Landrace chiếm tỷ lệ chính.

Đàn lợn nái ngoại này đang được phát triển tốt, cho năng suất và chất lượng đàn con tốt. Tuy nhiên, để thu được hiệu quả kinh tế cao phụ thuộc vào sức sản xuất, bên cạnh đó dịch bệnh có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả kinh tế, đặc biệt là chất lượng sản phẩm. Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những tổn thương đường sinh dục của lợn nái sau khi sinh, ảnh hưởng rất lớn 2 đến khả năng sinh sản, làm mất sữa, lợn con không có sữa sẽ còi cọc, suy dinh dưỡng, chậm phát triển. Lợn nái chậm động dục trở lại, không thụ thai, có thể dẫn đến vô sinh, mất khả năng sinh sản.

Xuất phát từ tình hình thực tiễn trên, dưới sự hướng dẫn của Thầy giáo Th .s Nguyễn Hữu Hòa giúp tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Tình hình mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại công ty CP Thiên Thuận Tường- Cẩm Phả - Quảng Ninh và biện pháp phòng trị bệnh”. Mục đích của đề tài - Đánh giá tỷ lệ cảm nhiễm bệnh viêm tử cung ở lợn - Đánh giá hiệu quả của biện pháp phòng trị 1. Mục tiêu của đề tài - Xác định được tỷ lệ lợn nái mắc bệnh viêm tử cung tai trại công ty CP Thiên Thuân Tường - Cẩm Phả - Quảng Ninh. - Đánh giá được hiệu lực của một số loại thuốc kháng sinh và hóa dược.

Ý nghĩa đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Cung cấp thêm tư liệu về tinh hình mắc bệnh viêm tử cung tại trại công ty CP Thiên Thuận Tường - Cẩm Phả - Quảng Ninh. - Các kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sỡ khoa học góp phần phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo của trại và làm tư liệu nghiên cứu về bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái sinh sản tại trại. * Ý nghĩa thực tiễn - Qua điều tra tình hình bệnh viêm tử cung trên lợn nái của trại và đánh giá được hiệu lực của thuốc sử dụng , góp phần kiểm soát và khống chế tình trạng viêm tử cung trên lợn nái. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học 2.