Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Đường Sinh Dục Ở Lợn NáI Tại Trại Ngô Hồng Gấm

Nghiên cứu tình hình viêm đường sinh dục ở lợn nái tại trại ngô hồng gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình và biện pháp phòng trị hiệu quả.

• Tác giả: Phan Thị Lan Hương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Diệu Thùy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Bệnh Viêm Đường Sinh Dục Ở Lợn NáI Tại Trại Ngô Hồng Gấm
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn cái
• 2.3. Khái quát về đặc điểm sinh sản của lợn nái
• 2.4. Những hiểu biết về bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái
• 2.5. Phòng bệnh chung
• 2.6. Một số hiểu biết về thuốc sử dụng
• 2.7. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.7.1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 2.7.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 3.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 3.1.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.1.5. Tình hình công tác chăn nuôi, thú y tại trại
• 3.1.6. Xác định một số bệnh viêm đường sinh dục thường mắc ở lợn nái sinh sản
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.1. Phương pháp bố trí thí nghiệm
• 3.2.2. Phương pháp xác định các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.2.4. Các phương pháp khác
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 4.2. Công tác chăn nuôi tại cơ sở
• 4.3. Công tác phòng và trị bệnh
• 4.4. Kết quả nghiên cứu khoa học
• 4.4.1. Cơ cấu đàn lợn nái của trại
• 4.4.2. Tình hình nhiễm bệnh chung và tỷ lệ khỏi
• 4.4.3. Tình hình mắc bệnh theo các tháng trong năm
• 4.4.4. Tình hình nhiễm bệnh theo lứa đẻ
• 4.4.5. Một số triệu chứng lâm sàng của bệnh
• 4.4.6. So sánh hiệu lực của một số loại thuốc điều trị
• 4.4.7. Hạch toán chi phí thuốc thú y
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Viêm Đường Sinh Dục Ở Lợn Nái

Trong ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam, việc phát triển đàn lợn nái sinh sản đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, bệnh viêm đường sinh dục ở lợn là một trong những thách thức lớn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản và năng suất của đàn lợn. Bệnh không chỉ tác động đến sức khỏe sinh sản lợn nái mà còn làm tăng tỷ lệ mắc bệnh ở lợn con do thay đổi thành phần sữa mẹ. Việc theo dõi, nghiên cứu và tìm ra các biện pháp phòng trị hiệu quả là vô cùng cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển của ngành chăn nuôi lợn. Theo nghiên cứu của Phan Thị Lan Hương tại trại lợn Ngô Hồng Gấm, việc xác định rõ tình hình mắc bệnh và áp dụng các biện pháp can thiệp kịp thời có thể giảm thiểu đáng kể thiệt hại kinh tế do bệnh gây ra.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nghiên Cứu Bệnh VĐSD

Nghiên cứu về bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái không chỉ giúp người chăn nuôi hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng trị bệnh, mà còn góp phần nâng cao năng suất sinh sản của đàn lợn. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh chủ động, kết hợp với điều trị kịp thời khi phát hiện bệnh, sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế và đảm bảo nguồn cung cấp lợn giống ổn định. Hơn nữa, nghiên cứu này còn cung cấp thông tin khoa học quan trọng để hoàn thiện các nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ của bệnh.

1.2. Mục Tiêu Và Phạm Vi Nghiên Cứu Về VĐSD Lợn Nái

Nghiên cứu tập trung vào việc điều tra tình hình mắc bệnh tại trại Ngô Hồng Gấm, chẩn đoán và phát hiện bệnh, tìm ra các biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả. Thử nghiệm các loại thuốc điều trị và tìm ra phương pháp điều trị tốt nhất, cũng như loại thuốc điều trị có hiệu quả nhất cho từng bệnh xảy ra. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để người chăn nuôi áp dụng các biện pháp phòng tránh và điều trị tốt nhất cho bệnh xảy ra với lợn nái.

II. Nguyên Nhân Gây Bệnh Viêm Đường Sinh Dục Ở Lợn Nái

Có nhiều yếu tố góp phần vào sự phát triển của bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái. Mặc dù vi khuẩn thường trú trong âm đạo lợn nái không phải lúc nào cũng gây bệnh, nhưng khi cổ tử cung mở, chất tiết dịch tụ lại tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Theo Nguyễn Đức Lưu và Nguyễn Hữu Vũ (2004), chế độ dinh dưỡng không cân đối, thiếu vận động hoặc nhiễm các bệnh truyền nhiễm khác có thể làm suy yếu cơ thể lợn nái, dẫn đến sảy thai, thai chết lưu và viêm tử cung. Bilkei (1994) cũng chỉ ra rằng nhiễm khuẩn E.coli và các vi khuẩn gram dương thường gây viêm tử cung trong quá trình sinh.

2.1. Yếu Tố Dinh Dưỡng Và Quản Lý Ảnh Hưởng VĐSD

Khẩu phần ăn không cân đối, thừa hoặc thiếu protein trước và trong thời kỳ mang thai, có thể ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung. Việc sử dụng quá nhiều tinh bột có thể gây khó đẻ và viêm tử cung do xây xát, trong khi thiếu chất dinh dưỡng làm suy giảm sức đề kháng của lợn nái. Khoáng chất và vitamin cũng đóng vai trò quan trọng; thiếu vitamin A có thể gây sưng niêm mạc và sót nhau.

2.2. Vệ Sinh Chuồng Trại Và Tiểu Khí Hậu Ảnh Hưởng VĐSD

Vệ sinh chuồng trại kém, vệ sinh bộ phận sinh dục lợn nái trước khi đẻ không tốt, khu vực chuồng nuôi có mầm bệnh. Do quá trình can thiệp khi lợn đẻ, thủ thuật đỡ đẻ không đúng kỹ thuật làm tổn thương niêm mạc. Do tinh dịch bị nhiễm khuẩn và dụng cụ thụ tinh không vô trùng kỹ đã đưa vi khuẩn gây viêm nhiễm vào bộ phận sinh dục của lợn cái. Do lợn đực bị viêm niệu quản và dương vật, khi nhảy trực tiếp sẽ truyền sang lợn cái. Thời tiết khí hậu quá nóng hoặc quá lạnh trong thời gian đẻ dễ làm cho lợn nái bị viêm tử cung.

2.3. Tuổi Lứa Đẻ Và Đường Xâm Nhập Của Mầm Bệnh

Nái đẻ nhiều lứa thường hay ít bị viêm tử cung hơn. Nái đẻ lứa đầu, nái già mắc nhiều hơn. Mầm bệnh có mặt trong ruột, truyền qua niêm mạc đi vào máu, xâm nhập vào tử cung, nguyên nhân chính của sự xâm nhập này là do nhu động của ruột kém. Xâm nhập có thể từ ngoài vào do vi khuẩn hiện diện trong phân, nước tiểu. Bệnh nhiễm trùng mãn tính của thận, bàng quang và đường niệu đạo cũng là nguyên nhân gây bệnh.

III. Triệu Chứng Lâm Sàng Của Bệnh Viêm Đường Sinh Dục

Việc nhận biết sớm các triệu chứng lâm sàng của bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái là rất quan trọng để có thể can thiệp kịp thời. Các triệu chứng có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ và vị trí viêm nhiễm. Tuy nhiên, một số dấu hiệu phổ biến bao gồm: dịch tiết bất thường từ âm đạo (có thể có mủ, máu hoặc màu sắc khác lạ), sưng đỏ và đau ở vùng âm hộ, sốt, giảm ăn, lờ đờ, và giảm năng suất sinh sản (ví dụ: tỷ lệ thụ thai giảm, số con sinh ra ít hơn).

3.1. Triệu Chứng Viêm Tử Cung Ở Lợn Nái

Triệu chứng của viêm tử cung lợn nái bao gồm dịch chảy ra từ âm đạo có màu sắc và mùi khác thường, thường có mủ hoặc máu. Lợn nái có thể sốt, kém ăn, và giảm sản lượng sữa. Trong trường hợp nặng, có thể dẫn đến vô sinh hoặc tử vong. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

3.2. Triệu Chứng Viêm Âm Đạo Ở Lợn Nái

Triệu chứng của viêm âm đạo lợn nái bao gồm sưng đỏ, đau rát ở vùng âm hộ, và dịch tiết bất thường. Lợn nái có thể thường xuyên liếm vùng âm hộ và có dấu hiệu khó chịu. Viêm âm đạo có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai và gây ra các vấn đề sinh sản khác.

3.3. Ảnh Hưởng Của Viêm Đường Sinh Dục Đến Sinh Sản

Viêm đường sinh dục ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn nái. Bệnh có thể gây ra vô sinh, sảy thai, thai chết lưu, và giảm số lượng con sinh ra. Ngoài ra, bệnh còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh khác và giảm sức đề kháng của lợn nái.

IV. Phương Pháp Điều Trị Bệnh Viêm Đường Sinh Dục Hiệu Quả

Việc điều trị bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái cần được thực hiện kịp thời và đúng cách để đạt hiệu quả cao nhất. Phác đồ điều trị thường bao gồm sử dụng kháng sinh điều trị viêm đường sinh dục lợn, thuốc chống viêm, và các biện pháp hỗ trợ khác. Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp cần dựa trên kết quả kháng sinh đồ để đảm bảo hiệu quả điều trị. Ngoài ra, cần chú ý đến việc vệ sinh chuồng trại và chăm sóc dinh dưỡng cho lợn nái để tăng cường sức đề kháng.

4.1. Sử Dụng Kháng Sinh Trong Điều Trị VĐSD Lợn Nái

Việc sử dụng kháng sinh là một phần quan trọng trong điều trị viêm đường sinh dục ở lợn nái. Tuy nhiên, cần lựa chọn kháng sinh phù hợp và sử dụng đúng liều lượng theo chỉ dẫn của bác sĩ thú y. Việc sử dụng kháng sinh không đúng cách có thể dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh và làm giảm hiệu quả điều trị.

4.2. Các Biện Pháp Hỗ Trợ Điều Trị Viêm Đường Sinh Dục

Ngoài việc sử dụng kháng sinh, cần áp dụng các biện pháp hỗ trợ khác để tăng cường hiệu quả điều trị. Các biện pháp này bao gồm: vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, bổ sung vitamin và khoáng chất, và đảm bảo lợn nái được nghỉ ngơi đầy đủ.

4.3. Phác Đồ Điều Trị Viêm Đường Sinh Dục Lợn Nái

Một phác đồ điều trị viêm đường sinh dục lợn nái hiệu quả thường bao gồm: sử dụng kháng sinh (ví dụ: penicillin, ampicillin, hoặc cephalosporin), thuốc chống viêm (ví dụ: dexamethasone), và các biện pháp hỗ trợ (ví dụ: vệ sinh, dinh dưỡng). Cần tuân thủ đúng phác đồ điều trị và theo dõi sát sao tình trạng của lợn nái để điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

V. Phòng Bệnh Viêm Đường Sinh Dục Ở Lợn Nái Hiệu Quả

Phòng bệnh luôn là biện pháp hiệu quả và kinh tế nhất trong chăn nuôi. Để phòng bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái, cần chú trọng đến các yếu tố sau: vệ sinh chuồng trại định kỳ, đảm bảo chuồng trại luôn khô ráo và thoáng mát, cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine, và kiểm tra sức khỏe định kỳ cho lợn nái.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại Để Phòng Bệnh VĐSD Lợn Nái

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp quan trọng nhất để phòng bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái. Cần vệ sinh chuồng trại định kỳ, loại bỏ chất thải và khử trùng chuồng trại bằng các loại thuốc sát trùng phù hợp. Đảm bảo chuồng trại luôn khô ráo và thoáng mát để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn.

5.2. Dinh Dưỡng Và Chăm Sóc Để Phòng Bệnh VĐSD Lợn Nái

Cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối là rất quan trọng để tăng cường sức đề kháng của lợn nái. Bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết để đảm bảo lợn nái có sức khỏe tốt và khả năng chống lại bệnh tật. Chăm sóc lợn nái cẩn thận trong giai đoạn mang thai và sau khi sinh để giảm nguy cơ mắc bệnh.

5.3. Tiêm Phòng Và Kiểm Tra Sức Khỏe Định Kỳ

Tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine giúp bảo vệ lợn nái khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, từ đó giảm nguy cơ mắc viêm đường sinh dục. Kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và có biện pháp can thiệp kịp thời.

VI. Kết Luận Và Kiến Nghị Về Bệnh Viêm Đường Sinh Dục

Nghiên cứu về tình hình mắc bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái tại trại Ngô Hồng Gấm đã cung cấp những thông tin quan trọng về nguyên nhân, triệu chứng, và phương pháp phòng trị bệnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp vệ sinh, dinh dưỡng, và điều trị kịp thời có thể giảm thiểu đáng kể thiệt hại do bệnh gây ra. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện các phương pháp phòng trị bệnh để nâng cao năng suất và hiệu quả chăn nuôi.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về VĐSD Lợn Nái

Nghiên cứu đã xác định được tỷ lệ mắc bệnh, các yếu tố nguy cơ, và hiệu quả của các phương pháp điều trị khác nhau. Kết quả cho thấy việc kết hợp giữa vệ sinh chuồng trại, dinh dưỡng hợp lý, và sử dụng kháng sinh đúng cách là chìa khóa để kiểm soát bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái.

6.2. Kiến Nghị Cho Người Chăn Nuôi Về Phòng Trị VĐSD

Người chăn nuôi cần chú trọng đến việc vệ sinh chuồng trại, cung cấp chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, tiêm phòng đầy đủ các loại vaccine, và kiểm tra sức khỏe định kỳ cho lợn nái. Khi phát hiện các dấu hiệu bất thường, cần liên hệ ngay với bác sĩ thú y để được tư vấn và điều trị kịp thời.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh VĐSD Lợn Nái

Cần tiếp tục nghiên cứu về các phương pháp phòng trị bệnh mới, đặc biệt là các phương pháp sử dụng các sản phẩm tự nhiên và an toàn cho sức khỏe. Nghiên cứu về dịch tễ học viêm đường sinh dục lợn nái cũng cần được đẩy mạnh để hiểu rõ hơn về sự lây lan và phát triển của bệnh.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong cấu trúc ngành nông nghiệp hiện đại, chăn nuôi lợn công nghiệp đóng vai trò hạt nhân trong việc bảo đảm an ninh thực phẩm và gia tăng giá trị chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của các trang trại chăn nuôi quy mô lớn chịu áp lực nặng nề từ các bệnh lý sinh sản trên đàn nái. Theo các báo cáo dịch tễ học thú y, hội chứng rối loạn sinh sản do viêm nhiễm đường sinh dục (đặc biệt là viêm tử cung và viêm âm đạo) chiếm tỷ lệ từ 30% đến 50% tổng đàn nái sinh sản, gây thiệt hại nghiêm trọng thông qua việc kéo dài ngày trống (non-productive days - NPD), giảm tỷ lệ sống của lợn con theo mẹ và dẫn đến việc loại thải nái sớm ngoài kế hoạch.

Vấn đề cốt lõi (Problem Statement) nằm ở tổn thương cơ giới và vi sinh vật xâm nhập trong quá trình sinh đẻ. Khi cổ tử cung mở hoàn toàn, các vi khuẩn cơ hội như Escherichia coli, Streptococcus spp., Staphylococcus aureus và Salmonella spp. xâm nhập ồ ạt qua đường âm đạo vào niêm mạc tử cung. Nếu không được chẩn đoán và can thiệp kịp thời, bệnh sẽ tiến triển từ viêm nội mạc tử cung cata cấp tính sang viêm cơ tử cung (Myometritis puerperalis) và viêm tương mạc (Perimetritis puerperalis), kéo theo hội chứng MMA (Viêm vú - Viêm tử cung - Mất sữa), làm thay đổi thành phần sữa mẹ và gây ra dịch tiêu chảy phân trắng ở lợn con.

Mục tiêu cụ thể của đề tài nghiên cứu:

1. Điều tra dịch tễ học và xác định tỷ lệ mắc các bệnh viêm đường sinh dục trên quy mô đàn 1.215 lợn nái tại Trại lợn Ngô Hồng Gấm (huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình).
2. Phân loại và chẩn đoán phân biệt các thể bệnh lâm sàng: Viêm âm đạo (Vaginitis), Viêm cổ tử cung (Cervicitis), Viêm nội mạc tử cung (Endometritis), Viêm cơ tử cung và Viêm tương mạc tử cung.
3. Thiết kế, thử nghiệm đối chứng và đánh giá hiệu lực của hai phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh phổ rộng thế hệ mới (Vetrimocin-LA chứa Amoxicillin trihydrate) so với phác đồ kháng sinh phối hợp truyền thống (Pendistrep-LA chứa Penicillin - Dihydrostreptomycin).
4. Chuẩn hóa quy trình thụt rửa tử cung, kích thích co bóp cơ trơn bằng hormone Oxytocin nhằm tống khứ sản dịch và dịch rỉ viêm.
5. Hạch toán chi phí điều trị trên từng ca bệnh nhằm cung cấp giải pháp tối ưu hóa kinh tế cho các trang trại chăn nuôi quy mô công nghiệp.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trên đàn nái sinh sản (nái hậu bị, nái chửa và nái nuôi con) từ tháng 05/2015 đến tháng 11/2015 tại cơ sở liên kết chăn nuôi của CP Group.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các cơ sở chăn nuôi lợn tập trung, các phương pháp can thiệp điều trị viêm đường sinh dục hiện hành bộc lộ nhiều điểm hạn chế về cả hiệu quả điều trị lẫn tính kinh tế.

Tiêu chí so sánh	Can thiệp truyền thống (Penicillin + Streptomycin ngắn ngày)	Thụt rửa sát trùng liều cao (Dung dịch Lugol/Thuốc tím nồng độ cao)	Phác đồ đề xuất (Amoxicillin LA + Oxytocin mục tiêu + Thụt rửa sinh lý)
Phổ kháng khuẩn	Hẹp, chủ yếu diệt khuẩn Gram (+)	Diệt khuẩn bề mặt không chọn lọc	Rộng: Diệt cả Gram (+) và Gram (-) đường sinh dục
Dược động học	Thời gian bán thải ngắn, tiêm 1-2 lần/ngày gây stress cơ học cho nái	Không thẩm thấu vào tầng cơ và tương mạc tử cung	Kéo dài 48 giờ/mũi tiêm (Long Acting - LA), giảm số lần can thiệp
Nguy cơ tổn thương	Thấp	Dễ gây bỏng niêm mạc tử cung, xơ hóa và mất khả năng thụ tinh	An toàn với niêm mạc nhung mao, bảo tồn tính nguyên vẹn mô học
Tác động tống dịch	Không có tác dụng trực tiếp lên cơ trơn	Không hỗ trợ co bóp cơ học	Tăng co bóp cơ trơn đẩy triệt để mủ và sản dịch ra ngoài

Phân loại yêu cầu can thiệp theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Cắt đứt hoàn toàn ổ nhiễm khuẩn do vi khuẩn Gram (+) và Gram (-); phục hồi chức năng co bóp tự nhiên của sừng tử cung; hạ sốt và bảo tồn tuyến sữa.
• Should have: Kéo dài thời gian tác dụng của kháng sinh lên 48 giờ để giảm stress cho nái; tối ưu hóa chi phí thuốc dưới 150.000 VNĐ/ca điều trị.
• Could have: Tích hợp các liệu pháp bổ trợ truyền dịch điện giải và vitamin nhóm B, AD3E nhằm tăng tốc độ hồi phục thể trạng.
• Won't have: Sử dụng các chất khử trùng có tính acid/base mạnh đưa trực tiếp vào buồng tử cung gây phá hủy hàng rào nhầy sinh lý.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp phòng trị toàn diện được chuẩn hóa thành chu trình 5 bước khép kín:

[Tiếp nhận lâm sàng & Phân lập thể bệnh]
[Điều trị Cục bộ: Thụt rửa NaCl 0.9% / Han-Iodine 0.1%]
[Kích thích Tống dịch: Tiêm mép âm môn Oxytocin 30-50 UI]
[Điều trị Toàn thân: Kháng sinh phổ rộng Vetrimocin-LA 200mg/ml]
[Hồi phục Thể trạng & Khử trùng Chuồng trại: Omnicide 1:3200 + Vitamin AD3E]

Danh mục hoạt chất và thông số kỹ thuật (Technology/Bio-chemical Stack):

• Vetrimocin-LA: Dạng hỗn dịch tiêm chứa Amoxicillin trihydrate tương đương 200 mg/ml; cơ chế ức chế sinh tổng hợp mucopeptide thành tế bào vi khuẩn.
• Pendistrep-LA: Dạng hỗn dịch tiêm chứa Procaine benzylpenicillin (120.000 UI/ml), Benzathine benzylpenicillin (80.000 UI/ml) và Dihydrostreptomycin sulphate (200 mg/ml).
• Hormone Oxytocin thú y: Nồng độ 10 UI/ml, tác động trực tiếp lên thụ thể thụ cảm tại cơ trơn tử cung.
• Hóa chất sát trùng Omnicide: Phức hợp Glutaraldehyde và Quaternary Ammonium Compounds (QAC), sử dụng tỷ lệ 1:3200 phun sương chuồng nuôi và 1:200 cho hố sát trùng.
• Phần mềm xử lý thống kê sinh học: Minitab phiên bản 14.0 dùng phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định Chi-Square ($p < 0.05$).

Methodology

Nghiên cứu áp dụng phương pháp thực nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng (Randomized Controlled Clinical Trial). Đàn nái có triệu chứng viêm đường sinh dục được phân tầng ngẫu nhiên vào 2 nhóm thực nghiệm tương đồng về lứa đẻ (từ lứa 1 đến lứa 6+), thể trọng (180 - 240 kg), tình trạng dinh dưỡng và điều kiện chuồng trại làm mát bằng giàn Cooling Pad (duy trì 26 - 28°C).

Tiến độ triển khai 6 tháng được cấu trúc theo các mốc:

• Tháng 05 - 06/2015: Thiết lập quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, cấu trúc lại đàn nái 1.215 con, xây dựng biểu mẫu theo dõi lâm sàng.
• Tháng 07 - 09/2015: Thu thập mẫu dữ liệu bệnh lý, phân loại các thể viêm tử cung, viêm âm đạo và triển khai phác đồ thử nghiệm song song.
• Tháng 10 - 11/2015: Đánh giá tỷ lệ khỏi bệnh, đo lường ngày điều trị trung bình, thống kê tỷ lệ tái phát, phân tích dữ liệu trên Minitab 14 và nghiệm thu kinh tế.

---

Implementation và kết quả

Development process

Thuật toán can thiệp lâm sàng được mô hình hóa chi tiết để chuẩn hóa thao tác cho kỹ thuật viên thú y tại trang trại:

def clinical_intervention_protocol(sow_id, pathology_type, body_weight):
    """
    Quy trình can thiệp chuẩn hóa điều trị viêm đường sinh dục lợn nái
    """
    dosage_oxytocin = 3.0  # ml (30-50 UI) tiêm mép âm môn
    dosage_antibiotic_ml = body_weight / 10.0  # 1 ml / 10 kg TT
    
    # Bước 1: Điều trị cục bộ & Tống dịch
    irrigate_uterus(volume_liters=3.0, solution="NaCl_0.9_percent")
    administer_injection(sow_id, route="perivulvar", drug="Oxytocin", dose=dosage_oxytocin)
    
    # Bước 2: Điều trị toàn thân theo phác đồ chỉ định
    if pathology_type in ["Endometritis", "Myometritis", "Perimetritis", "Vaginitis"]:
        # Phác đồ 1: Vetrimocin-LA (Chu kỳ 48 giờ)
        for day in [1, 3, 5]:
            administer_injection(sow_id, route="intramuscular", drug="Vetrimocin_LA", dose=dosage_antibiotic_ml)
            if day <= 3:
                administer_injection(sow_id, route="perivulvar", drug="Oxytocin", dose=dosage_oxytocin)
                
    # Bước 3: Đánh giá chỉ số xuất viện lâm sàng
    discharge_status = evaluate_clinical_recovery(sow_id)
    return discharge_status

Thực hành chăn nuôi và thú y đi kèm được thực hiện nghiêm ngặt:

• Khai thác tinh đực giống định kỳ 4-6 ngày/lần, kiểm tra hoạt lực tinh trùng hoạt động thẳng ($A > 0.7$).
• Thụ tinh nhân tạo đưa ống dẫn tinh chếch góc 30-45° so với mặt phẳng lưng, xoay ngược chiều kim đồng hồ đến khi khớp chặt vào cổ tử cung, duy trì áp lực bơm tinh 5-10 phút.

Testing và validation

Nghiên cứu tiến hành thử nghiệm trên tổng số 91 cá thể nái mắc bệnh đường sinh dục, chia thành 2 nhóm bệnh lý chính: Viêm tử cung (60 cá thể) và Viêm âm đạo (31 cá thể).

                   TỔNG SỐ NÁI MẮC BỆNH (n = 91)
                   /                          \
       Viêm tử cung (n = 60)             Viêm âm đạo (n = 31)
       /                 \               /                 \
Phác đồ 1 (n=30)  Phác đồ 2 (n=30)  Phác đồ 1 (n=15)  Phác đồ 2 (n=16)
(Vetrimocin-LA)   (Pendistrep-LA)   (Vetrimocin-LA)   (Pendistrep-LA)

Kết quả can thiệp trên các nhóm bệnh lý khác trong thời gian thực tập:

• Bệnh tiêu chảy phân trắng lợn con: Điều trị 278 ca, khỏi 268 ca, tỷ lệ thành công 96,40%.
• Bệnh viêm khớp: Điều trị 18 ca, khỏi 17 ca, đạt tỷ lệ 94,44%.
• Hiện tượng khó đẻ cần can thiệp ngoại khoa: Điều trị 49 ca, can thiệp an toàn 45 ca, đạt 91,84%.
• Bệnh viêm vú cấp tính: Điều trị 22 ca, khỏi 20 ca, đạt 90,91%.

Kết quả đạt được

Bảng dữ liệu thực nghiệm so sánh hiệu lực điều trị giữa hai phác đồ kháng sinh:

Bệnh lý	Phác đồ thử nghiệm	Số lợn điều trị (con)	Số lợn khỏi bệnh (con)	Tỷ lệ khỏi (%)	Thời gian điều trị TB (ngày)	Chi phí thuốc TB/con (VNĐ)
Viêm tử cung	Phác đồ 1 (Vetrimocin-LA + Oxytocin)	30	28	93,33%	3,8 ± 0,4	134.500
	Phác đồ 2 (Pendistrep-LA + Oxytocin)	30	25	83,33%	5,2 ± 0,6	118.000
Viêm âm đạo	Phác đồ 1 (Vetrimocin-LA + Oxytocin)	15	14	93,33%	3,2 ± 0,3	112.000
	Phác đồ 2 (Pendistrep-LA + Oxytocin)	16	13	81,25%	4,6 ± 0,5	98.500

Phân tích số liệu cho thấy Phác đồ 1 sử dụng Vetrimocin-LA vượt trội hơn hẳn về mặt rút ngắn thời gian điều trị (giảm từ 1,4 đến 1,4 ngày trên một ca bệnh, tương đương cải thiện 26,9% tốc độ hồi phục) và nâng tỷ lệ khỏi bệnh dứt điểm cao hơn 10,0% đối với viêm tử cung và 12,08% đối với viêm âm đạo.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới vị trí can thiệp hormone Oxytocin: Ứng dụng kỹ thuật tiêm trực tiếp vào mép âm môn (vùng cơ trơn tiền đình sinh dục) thay vì tiêm bắp thông thường. Điều này giúp kích hoạt phản xạ co bóp cơ trơn của tử cung nhanh gấp 2,5 lần, tăng cường tống xuất sản dịch và mủ ứ đọng mà không cần thụt rửa áp lực lớn.
2. Ứng dụng công nghệ kháng sinh tác dụng kéo dài (Long-Acting): Amoxicillin trihydrate 200mg/ml dạng vi hạt phân tán duy trì nồng độ ức chế tối thiểu (MIC) trong mô niêm mạc tử cung liên tục 48 giờ. Nái chỉ cần 3 mũi tiêm cách nhật thay vì 6 mũi tiêm hàng ngày như phác đồ Pendistrep truyền thống, giảm 50% tần suất can thiệp cơ học và mức độ stress trên nái hậu sản.
3. Chuẩn hóa quy trình an toàn sinh học đa tầng: Kết hợp sát trùng giàn mát, chuồng đẻ bằng dung dịch Omnicide (1:3200), để trống chuồng cách ly nghiêm ngặt 5-7 ngày và thụt rửa bảo tồn bằng dung dịch đẳng trương NaCl 0.9%, bảo toàn tuyệt đối lớp lông rung của biểu mô niêm mạc vòi trứng và sừng tử cung.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai tại trang trại quy mô 1.000 - 5.000 nái

• Phòng bệnh tiền sản: Trước ngày đẻ 5-7 ngày, chuyển nái lên chuồng đẻ đã được tiêu độc bằng Omnicide. Giảm lượng cám 567SF từ 3.0 kg/ngày xuống 1.0 kg/ngày trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày nhằm giải phóng áp lực xoang chậu từ trực tràng.
• Can thiệp sau đẻ (Standard Operating Procedure - SOP): Ngay sau khi kết thúc quá trình rặn đẻ, tiêm bắp 2 ml Oxytocin kích thích đẩy nhau thai. Nếu có hiện tượng sốt hoặc dịch rỉ viêm lẫn máu mủ, kích hoạt ngay Phác đồ 1 với liều 1 ml Vetrimocin-LA/10 kg thể trọng.
• Hạch toán kinh tế (ROI): Mặc dù chi phí thuốc của Phác đồ 1 cao hơn Phác đồ 2 khoảng 16.500 VNĐ/con, việc rút ngắn thời gian điều trị 1,4 ngày giúp tiết kiệm chi phí thức ăn chờ động dục (khoảng 35.000 VNĐ/ngày/nái), đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ loại thải nái sớm (giá trị một nái giống khoảng 8.000.000 - 12.000.000 VNĐ). Tỷ suất hoàn vốn đầu tư thuốc thú y (ROI) đạt mức 245% trên mỗi ca điều trị thành công.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật: Nghiên cứu mới dừng lại ở việc chẩn đoán phân biệt triệu chứng lâm sàng và đánh giá hiệu lực theo dõi cảm quan; chưa thực hiện nuôi cấy định danh vi sinh vật kết hợp làm kháng sinh đồ (Antibiogram) tại hiện trường do điều kiện phòng lab trang trại dã chiến còn thiếu thốn.
• Hướng phát triển tương lai:
  1. Ứng dụng que thử nhanh chỉ thị phản ứng viêm (Biomarker test strips) từ dịch âm đạo nhằm phát hiện viêm nội mạc tử cung tiềm ẩn ở giai đoạn dưới lâm sàng.
  2. Tích hợp cảm biến IoT theo dõi thân nhiệt tự động và hành vi nái sau đẻ để phát hiện sớm các cơn sốt chu kỳ sáng - chiều điển hình của viêm tử cung.
  3. Mở rộng thử nghiệm kết hợp hoạt chất kháng viêm không steroid (NSAIDs như Flunixin meglumine hoặc Meloxicam) nhằm giảm đau và tăng tính thèm ăn cho nái bệnh.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Chủ trang trại & Giám đốc kỹ thuật: Nắm bắt quy trình can thiệp chuẩn hóa, giảm tỷ lệ loại thải nái do vô sinh từ >15% xuống dưới 5%, tối ưu hóa năng suất đàn đạt >24 lợn con cai sữa/nái/năm.
• Kỹ sư Chăn nuôi & Bác sĩ Thú y: Sở hữu phác đồ điều trị có bằng chứng lâm sàng rõ ràng, định lượng chính xác liều lượng dược chất và kỹ thuật tiêm mép âm môn.
• Sinh viên & Học viên Thú y: Nguồn tư liệu tham khảo thực chứng chi tiết về giải phẫu sinh sản lợn cái, các thể bệnh học viêm tử cung và phương pháp thiết kế thí nghiệm đối chứng thực địa.
• Nhà nghiên cứu Dịch tễ học: Bộ dữ liệu thực tế về tần suất xuất hiện bệnh theo mùa vụ, lứa đẻ và tương quan giữa hội chứng viêm đường sinh dục với bệnh lý tiêu chảy lợn con.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật và trang thiết bị tối thiểu để triển khai phác đồ là gì? Trang trại cần trang bị hệ thống chuồng đẻ sàn nhựa tấm đan nâng cao, máy nén xịt rửa áp lực cao, tủ bảo ôn tinh dịch (16-20°C), dụng cụ bơm thụt rửa tử cung vô trùng và các dòng thuốc chuyên dụng (Vetrimocin-LA, Oxytocin, Omnicide).

2. Tại sao không nên thụt rửa tử cung bằng chất sát trùng thể tích lớn khi nái bị viêm cơ tử cung nặng? Khi lớp cơ tử cung bị tổn thương hoại tử, khả năng co bóp tự nhiên bị tê liệt hoàn toàn. Thụt rửa dung tích lớn sẽ làm ứ đọng nước sát trùng sâu trong hai sừng tử cung, gây tràn dịch viêm ngược lên vòi trứng hoặc vỡ vách tử cung dẫn đến viêm phúc mạc cấp tính.

3. Phác đồ Vetrimocin-LA có ảnh hưởng đến chất lượng sữa và lợn con đang bú mẹ không? Amoxicillin bài tiết qua sữa mẹ với nồng độ an toàn, không gây độc tính cho lợn con sơ sinh; ngược lại còn hỗ trợ ức chế một phần vi khuẩn đường ruột gây tiêu chảy phân trắng ở đàn con theo mẹ.

4. Tần suất bảo trì và tiêu độc chuồng nuôi sau điều trị như thế nào? Sau khi chuyển nái cai sữa về chuồng phối, chuồng đẻ phải được cọ rửa sạch bằng máy nén, ngâm tấm đan 2 ngày trong bể nước, phun thuốc sát trùng Omnicide (1:3200), quét vôi bột 20% và để trống chuồng tối thiểu từ 5 đến 7 ngày.

5. Chi phí điều trị trung bình và thời gian thu hồi vốn trên đàn nái là bao nhiêu? Chi phí thuốc trọn gói dao động từ 112.000 đến 134.500 VNĐ/ca. Nái khỏi bệnh sẽ động dục trở lại sau 5-7 ngày cai sữa, giúp hoàn vốn chi phí thú y ngay trong chu kỳ sinh sản kế tiếp nhờ giảm ngày trống ăn cám vô ích.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu đã giải quyết trọn vẹn bài toán kiểm soát hội chứng viêm đường sinh dục trên đàn nái công nghiệp quy mô 1.215 con tại Trại lợn Ngô Hồng Gấm. Kết quả thực nghiệm khẳng định việc ứng dụng Phác đồ 1 (Vetrimocin-LA kết hợp tiêm mép âm môn Oxytocin và thụt rửa dung dịch đẳng trương NaCl 0.9%) mang lại hiệu quả vượt trội với tỷ lệ khỏi bệnh đạt 93,33%, rút ngắn thời gian điều trị xuống còn 3,8 ngày và bảo tồn nguyên vẹn khả năng sinh sản của nái. Đây là cơ sở khoa học và quy trình thực tiễn chuẩn mực, có khả năng nhân rộng trực tiếp cho toàn bộ các hệ thống trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp trên toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong vài năm gần đây, chăn nuôi lợn có một vị trí quan trọng trong ngành nông nghiệp của Việt Nam. Con lợn được xếp hàng đầu trong các vật nuôi, cung cấp phần lớn thực phẩm cho nhân dân và phân bón cho sản xuất cây trồng. Ngày nay chăn nuôi lợn còn có tầm quan trọng đặc biệt là tăng kim ngạch xuất khẩu, đây cũng là nguồn thu ngoại tệ đáng kể cho nền kinh tế quốc dân. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của người dân và các trang trại, nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết.

Tuy vậy, một trong những trở ngại lớn nhất của việc phát triển chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh xảy ra còn phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập chung trong trang trại cũng như trong gia đình. Một trong những bệnh làm ảnh hưởng tới đàn lợn nái nuôi trong nước ta hiện nay là bệnh viêm đường sinh dục. Bệnh viêm đường sinh dục không những làm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ mà còn là một trong những nguyên nhân làm cho tỷ lệ mắc bệnh của đàn lợn con đang theo mẹ tăng cao do thành phần sữa bị thay đổi. Mặt khác trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn như Streptococcus, Staphylococcus, E.coli…xâm nhập và gây ra một số nhiễm trùng sau đẻ như viêm âm môn, tiền đình âm đạo, đặc biệt là bệnh viêm tử cung, đây là bệnh ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ.

Nếu không điều trị kịp thời sẽ mắc bệnh kế phát như: viêm vú, mất sữa, rối loạn sinh sản… Từ những nhận định trên cho thấy việc theo dõi thử nghiệm tình hình mắc bênh đường sinh dục ở lợn nái nuôi tập chung tại trại và tìm ra phương pháp phòng trị bệnh là việc làm hết sức cần thiết. Với mục đích góp phần trong việc ổn định nguồn giống, nâng cao năng xuất sinh sản của lợn nái chúng em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình mắc bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái nuôi tại trại Ngô Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình và biện pháp phòng trị. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài - Điều tra được tình hình mắc bệnh ở lợn nái tại trại Ngô Hồng Gấm, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. - Chẩn đoán, phát hiện bệnh xảy ra với lợn nái tại trại.

- Tìm biện pháp phòng và trị bệnh cho lợn nái. - Thử nghiệm các loại thuốc điều trị và tìm ra phương pháp điều trị tốt nhất, cũng như loại thuốc điều trị có hiệu quả nhất cho từng bệnh xảy ra. - Lấy kết quả của đề tài làm cơ sở cho người chăn nuôi để áp dụng biện pháp phòng tránh và biện pháp điều trị tốt nhất cho bệnh xảy ra với lợn nái. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học của đề tài Kết quả của đề tài là thông tin khoa học bổ sung và hoàn thiện thêm các nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ bệnh viêm đường sinh dục ở lợn nái, tìm hiểu một số biện pháp phòng và điều trị bệnh. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Kết quả của đề tài là cơ sở khoa học để để cho người chăn nuôi phòng và trị bệnh cho đàn lợn nái nuôi. 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học 2. Cấu tạo cơ quan sinh dục của lợn cái  Buồng trứng Buồng trứng của động vật có vú lưu lại trong xoang bụng và phát triển thành một cặp, thực hiện cả hai chức năng: Ngoại tiết (bài noãn) và nội tiết (sản sinh ra hormone sinh dục cái). Buồng trứng là cơ quan được hình thành trong giai đoạn phôi thai và lúc con vật mới được sinh ra. Hình dạng và kích thước của buồng trứng biến đổi tuỳ theo giai đoạn của chu kỳ sinh dục.

Tuổi, đặc tính cá thể, chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng nhất định đến hình dáng, kích thước của buồng trứng. - Cấu tạo: + Phía ngoài buồng trứng được bao bọc bởi một lớp màng liên kết sợi, chắc như màng dịch hoàn. Phía trong buồng trứng được chia làm hai miền là miền vỏ và miền tuỷ. Miền vỏ đảm bảo quá trình phát triển của trứng đến khi trứng chín và rụng.

+ Miền vỏ bao gồm 3 phần: Tế bào nguyên thuỷ, thể vàng và tế bào hạt. Tế bào trứng nguyên thuỷ hay còn gọi là trứng non (Fullicylle cophorimari) nằm dưới lớp màng của buồng trứng. Khi noãn nang chín, các tế bào bao quanh tế bào trứng phân chia thành nhiều tế bào có hình hạt (Sliarum glanusolum), noãn bao càng phát triển thì các tế bào nang tiêu tan tạo ra xoang có chứa dịch. Các tầng tế bào còn lại phát triển lồi lên tạo thành một lớp màng bọc, ở ngoài có chỗ dày lên để chứa trứng.

 Ống dẫn trứng: Ống dẫn trứng được treo bởi màng treo ống dẫn trứng, đó là một nếp gấp màng bụng bắt nguồn từ lớp bên của dây chằng ruột. Căn cứ vào chức năng có thể chia ống dẫn trứng thành 4 đoạn: + Tua điểm có hình như tua liềm + Phễu: Có hình phễu, miệng phễu nằm gần buồng trứng. 4 + Ống dẫn trứng: Đoạn ống dẫn rộng, xa tâm + Eo: Đoạn ống hẹp gần tâm, nối ống dẫn trứng với khoang tử cung.  Tử cung (dạ con) - Cấu tạo giải phẫu của tử cung: Tử cung gồm hai sừng tử cung, một thân và một cổ tử cung.

Tỷ lệ tương đối của mỗi một bộ phận cũng như hình dáng và sự sắp xếp của các sừng biến động theo loài. Ở lợn tử cung thuộc loại hình 2 sừng, các sừng gấp nếp hoặc quấn lại và có độ dài đến hơn 1 m, trong khi thân tử cung lại ngắn. Độ dày thích hợp cho việc mang nhiều thai. Cả hai mặt của tử cung được dính vào khung chậu và thành bụng bằng dây chằng rộng.

Ở động vật đẻ nhiều các dây chằng tử cung giãn ra làm cho tử cung thông vào xương chậu. Các tuyến nội mạc tử cung có cấu trúc hình nhánh, hình cuộn hoặc hình ống, chúng tiết ra dịch đổ vào bề mặt nội mạc tử cung. Cổ tử cung là một tổ chức sợi mà mô liên kết chiếm ưu thế kết hợp với sự có mặt của một ít cơ trơn. Mặc dù cấu trúc của cổ tử cung được đặc trưng bằng những mấu lồi, ở loài nhai lại những mấu này còn có dạng nằm ngang hoặc những nếp lồng xoắn vào nhau như những vòng nhẫn phát triển với mức độ khác nhau tuỳ từng loài.

 Âm đạo Cấu tạo như một ống cơ có thành dày. Các loài gia súc khác nhau có chiều dài âm đạo cũng khác nhau. + Âm đạo lợn: 10-12 cm + Âm đạo bò: 22-25 cm + Âm đạo ngựa: 15-20 cm + Âm đạo dê: 8-12 cm Ở lợn, biểu mô âm đạo phát triển lên về độ cao tối đa vào lúc động dục và giảm xuống điểm thấp nhất vào ngày 12-16, các lớp bề mặt của biểu mô âm đạo bong ra ở các ngày 4 và 14. 5 Khả năng co rút âm đạo đóng vai trò chính trong việc đáp ứng tâm lý tình dục và cho sự vận động của tinh trùng.

Sự co rút của âm đạo, dạ con và ống dẫn trứng được kích thích bởi dịch thể bài tiết vào trong âm đạo, trong quá trình kích thích lúc giao phối. Dịch âm đạo chủ yếu là thấm qua màng âm đạo, hỗn hợp với các chất tiết của âm hộ từ các tuyến bã nhờn và các tuyến mồ hôi lẫn với các dịch nhày của cổ tử cung, các dịch nội mạc tử cung, ỗng dẫn trứng và các tế bào bong ra từ biểu mô âm đạo. * Bộ phận sinh dục bên ngoài: Bộ phận sinh dục bên ngoài là các phần mà người ta có thể nhìn thấy, sờ thấy và quan sát được, bao gồm: Âm môn, âm vật và tiền đình. - Âm môn (Vulvace) Âm môn hay còn gọi là âm hộ nằm ở dưới hậu môn.

Phía ngoài âm môn có hai môi (Labia Pdendi). Hai môi được nối với nhau bằng hai mép (Rima vulvace). Trên hai môi của âm môn có sắc tố màu đen và có nhiều tuyến tiết (tuyến tiết nhờn và tuyến tiết mồ hôi). - Âm vật (Clitous) Âm vật nằm ở dưới hai mép âm môn.

Âm vật giống như dương vật của con đực được thu nhỏ lại. Về cấu tạo, âm vật cũng có thể hổng như con đực. Trên âm vật có nếp da tạo mũ âm vật, giữa âm vật bẻ gấp xuống dưới. Trong thực tế sau khi dẫn tinh cho gia súc cái, kỹ thuật viên thường xoa bóp nhẹ vào âm vật kích thích con cái hưng phấn để tử cung co thắt vào, vận động bình thường.

- Tiền đình (Vestibulum) Tiền đình là giới hạn giữa âm môn và âm đạo, nghĩa là qua tiền đình mới vào âm đạo. Trong tiền đình có dấu vết màng trinh, phía trước thông màng trinh với âm đạo, phía sau màng trinh có lỗ niệu đạo. Màng trinh có các sợi cơ đàn hồi do hai lá niêm mạc gấp thành một nếp. Tiền đình có một số tuyến, các tuyến này xếp theo 6 hình chéo hướng quay về âm vật, chúng có chức năng tiết dịch nhày.

(Nguyễn Mạnh Hà và cs. Khái quát về đặc điểm sinh sản của lợn nái Sinh sản là một thuộc tính sinh vật nhằm duy trì nòi giống và đảm bảo cho sự tiến hoá của sinh vật. Quá trình sinh sản là một quá trình sinh lý phức tạp chịu sự điều khiển của thần kinh và thể dịch. Ở các giai đoạn sống khác nhau của cơ thể, mối quan hệ điều tiết giữa thần kinh và thể dịch luôn luôn xuất hiện.

Mối quan hệ này tuân theo một quy luật, hệ thống kế tiếp và thống nhất trong một cơ thể với cơ chế hoạt động nhiều chiều của thần kinh và thể dịch. Một trong những khâu nào đó của mối quan hệ nhiều chiều này bị rối loạn thì cơ thể gia súc thay đổi theo chiều có lợi hoặc có hại với khả năng sinh sản, có thể chậm động dục ở lợn nái hậu bị hoặc ở lợn nái sinh sản hay gia súc động dục nhưng không rụng trứng. Một số tình trạng sinh sản của lợn có thể thay đổi theo điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng và quản lý. Đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái thường thông qua các chỉ tiêu kỹ thuật như: Số con sơ sinh, số con cai sữa, tỷ lệ con chết trong thời gian bú sữa mẹ, thời gian động dục trở lại sau cai sữa, thời gian lợn con theo mẹ.