Thực trạng hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019

Bài viết phân tích thực trạng hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2019, nêu rõ thách thức và cơ hội phát triển.

• Tác giả: Tạ Nhật Nam
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Ngọc Trụ
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Thực trạng hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2019
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI THƯƠNG
• 1.1. Cơ sở lý luận về hoạt động ngoại thương
• 1.2. Quan niệm về ngoại thương
• 1.3. Vai trò của hoạt động ngoại thương đối với một địa phương
• 1.4. Thực tiễn hoạt động ngoại thương và bài học kinh nghiệm cho Thái Nguyên
• 1.5. Hoạt động ngoại thương của tỉnh Bắc Ninh
• 1.6. Bài học kinh nghiệm cho tỉnh Thái Nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG NGOẠI THƯƠNG TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2010-2019
• 2.1. Hoạt động ngoại thương của Việt Nam
• 2.2. Các nhân tố ảnh hưởng
• 2.3. Vị trí địa lý
• 2.4. Dân số và nguồn lao động
• 2.5. Thực trạng phát triển ngoại thương tỉnh Thái Nguyên
• 2.6. Quy mô giá trị xuất nhập khẩu và tốc độ tăng trưởng
• 2.7. Cơ cấu ngoại thương tỉnh Thái Nguyên
• 2.8. Tình hình xuất khẩu
• 2.9. Quy mô và tốc độ tăng trưởng
• 2.10. Cơ cấu giá trị xuất khẩu
• 2.11. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu
• 2.12. Tình hình nhập khẩu
• 2.13. Quy mô và tốc độ tăng trưởng
• 2.14. Cơ cấu giá trị nhập khẩu
• 2.15. Cơ cấu mặt hàng nhập khẩu
• 2.16. Đánh giá chung
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG NGOẠI THƯƠNG TỈNH THÁI NGUYÊN ĐẾN NĂM 2025
• 3.1. Định hướng và mục tiêu phát triển
• 3.2. Định hướng phát triển
• 3.3. Các giải pháp phát triển ngoại thương tỉnh Thái Nguyên đến năm 2025
• 3.4. Nâng cao sức cạnh tranh của các mặt hàng xuất khẩu
• 3.5. Đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu
• 3.6. Giải pháp đầu tư
• 3.7. Phát triển công nghệ
• 3.8. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.9. Các giải pháp về thị trường
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hoạt Động Ngoại Thương Thái Nguyên 2010 2019 55 ký tự

Tăng trưởng và phát triển bền vững là mục tiêu của mọi quốc gia. Ngoại thương là yếu tố quan trọng, bao gồm trao đổi hàng hóa và giao lưu văn hóa. Hoạt động này liên kết kinh tế các quốc gia, biến nền kinh tế thế giới thành một cỗ máy hiệu quả. Sản xuất quốc tế hóa, không quốc gia nào có thể tồn tại và phát triển mà không tham gia trao đổi hàng hóa. Kinh tế mở cửa, hợp tác nhiều hơn, ngoại thương không chỉ là buôn bán mà còn tham gia vào phân công lao động quốc tế. Ngoại thương Thái Nguyên góp phần thay đổi lực lượng sản xuất, cơ cấu lao động, tập trung sản xuất các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh cao. Lao động trình độ cao được chú trọng đào tạo, từ đó tăng khả năng cạnh tranh. Tất cả góp phần thay đổi cơ cấu kinh tế, hướng tới hiện đại hóa. Trong bối cảnh này, Thái Nguyên có nhiều điều kiện phát triển kinh tế, đặc biệt là xuất nhập khẩu Thái Nguyên.

1.1. Vai trò then chốt của Ngoại Thương với Thái Nguyên

Ngoại thương đóng vai trò then chốt trong quá trình hòa nhập và phát triển kinh tế của Thái Nguyên. Nó như chiếc cầu nối liên kết hoạt động kinh tế của tỉnh với các đối tác trong và ngoài nước, biến nền kinh tế trở nên năng động và hiệu quả hơn. Kim ngạch xuất nhập khẩu Thái Nguyên ngày càng tăng chứng tỏ vai trò quan trọng của ngoại thương trong bức tranh kinh tế tổng thể. Theo báo cáo Thực trạng hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2019 do Học viện Chính sách và Phát triển thực hiện, ngoại thương có vai trò như chiếc cầu nối liên kết hoạt động kinh tế của các quốc gia, biến nền kinh tế thế giới thành một cỗ máy hoạt động có hiệu quả hơn.

1.2. Bối cảnh phát triển Ngoại Thương Thái Nguyên 2010 2019

Trong bối cảnh chung của thế giới và Việt Nam, Thái Nguyên cố gắng phát huy thế mạnh để phù hợp với xu thế mới. Là tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, Thái Nguyên kinh tế có nhiều điều kiện để phát triển, đặc biệt là ngoại thương. Hoạt động ngoại thương Thái Nguyên đã góp phần không nhỏ cho sự phát triển kinh tế - xã hội. So với nhiều hoạt động kinh tế khác, ngoại thương có lịch sử phát triển muộn hơn nhưng đạt tốc độ phát triển cao và có vai trò ngày càng quan trọng.

II. Phân Tích Tăng Trưởng Xuất Nhập Khẩu Thái Nguyên 58 ký tự

Nghiên cứu điều kiện phát triển và thực trạng ngoại thương tỉnh Thái Nguyên hiện nay chỉ ra những mặt mạnh, hạn chế. Từ đó, đề xuất giải pháp hợp lý thúc đẩy phát triển, góp phần đưa kinh tế tỉnh vững mạnh. Mục tiêu là đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp thúc đẩy hoạt động ngoại thương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn đến năm 2025. Khóa luận tập trung vào cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động ngoại thương, đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và thực trạng phát triển giai đoạn 2010-2019, và đưa ra giải pháp hoàn thiện. Đề tài tập trung nghiên cứu và phân tích giai đoạn 2010 – 2019, đề xuất giải pháp đến năm 2025, và có sự so sánh với các tỉnh lân cận.

2.1. Tốc độ tăng trưởng Kim Ngạch Xuất Nhập Khẩu Thái Nguyên

Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu Thái Nguyên trong giai đoạn 2010-2019 có sự biến động lớn. Giai đoạn đầu chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ, sau đó có dấu hiệu chững lại do ảnh hưởng của các yếu tố khách quan và chủ quan. Tuy nhiên, nhìn chung, tăng trưởng ngoại thương Thái Nguyên vẫn duy trì ở mức khá so với các tỉnh thành khác. Việc phân tích chi tiết các yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng này là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.2. Cơ cấu Xuất Nhập Khẩu và sự chuyển dịch tại Thái Nguyên

Cơ cấu xuất nhập khẩu tỉnh Thái Nguyên cũng có sự thay đổi đáng kể trong giai đoạn này. Các mặt hàng chủ lực xuất khẩu dần được đa dạng hóa, không còn phụ thuộc quá nhiều vào một vài sản phẩm nhất định. Đồng thời, cơ cấu nhập khẩu cũng có sự điều chỉnh để đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong tỉnh. Cơ cấu xuất nhập khẩu Thái Nguyên đang dần hoàn thiện theo hướng bền vững hơn.

III. Thách Thức Phát Triển Ngoại Thương Của Thái Nguyên 52 ký tự

Mặc dù đạt được những thành tựu đáng kể, hoạt động ngoại thương của tỉnh Thái Nguyên vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các thách thức này bao gồm năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hạ tầng logistics còn hạn chế, và biến động của thị trường thế giới. Để vượt qua các thách thức này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Theo tác giả Khóa luận, tác động lớn đến sự thay đổi lực lượng sản xuất, cơ cấu lao động, trong đó những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh cao trên thị trường sẽ được tập trung sản xuất.

3.1. Năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xuất nhập khẩu Thái Nguyên còn hạn chế so với các doanh nghiệp ở các tỉnh thành khác. Điều này thể hiện ở khả năng tiếp cận thị trường, trình độ công nghệ, và năng lực quản lý. Cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh để có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

3.2. Ảnh Hưởng Của FDI đến Ngoại Thương Thái Nguyên

Ảnh hưởng của FDI đến ngoại thương Thái Nguyên là rất lớn, đặc biệt là sự hiện diện của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung. Tuy nhiên, việc thu hút FDI cũng đặt ra những thách thức về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Cần có sự cân bằng giữa thu hút FDI và bảo vệ lợi ích của cộng đồng địa phương.

3.3. Hạ tầng Logistics ảnh hưởng thế nào tới Xuất Nhập Khẩu

Hạ tầng logistics của Thái Nguyên còn hạn chế, ảnh hưởng đến chi phí và thời gian vận chuyển hàng hóa. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Cần có đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng logistics để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

IV. Giải Pháp Phát Triển Ngoại Thương Thái Nguyên Đến 2025 59 ký tự

Để phát triển hoạt động ngoại thương của tỉnh Thái Nguyên đến năm 2025, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa, đa dạng hóa thị trường, và phát triển nguồn nhân lực. Theo Khóa luận, một số giải pháp được tác giả nhấn mạnh là đầu tư vào công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và các giải pháp về thị trường.

4.1. Nâng cao sức cạnh tranh của Mặt Hàng Xuất Khẩu

Nâng cao sức cạnh tranh của mặt hàng xuất khẩu Thái Nguyên là yếu tố then chốt để phát triển ngoại thương. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, và xây dựng thương hiệu. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước trong việc xúc tiến thương mại và quảng bá sản phẩm.

4.2. Đa dạng hóa Thị Trường Xuất Khẩu của Thái Nguyên

Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu Thái Nguyên giúp giảm thiểu rủi ro khi thị trường truyền thống gặp biến động. Cần tìm kiếm và khai thác các thị trường mới, đặc biệt là các thị trường tiềm năng ở khu vực ASEAN và các nước đang phát triển.

4.3. Phát triển Nguồn Nhân Lực phục vụ Ngoại Thương

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quan trọng để phát triển ngoại thương bền vững. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng kiến thức về ngoại thương cho người lao động. Đồng thời, cần thu hút và giữ chân các chuyên gia giỏi trong lĩnh vực này.

V. Ứng Dụng Kết Quả Ngoại Thương Thái Nguyên Giai Đoạn 2010 2019 60 ký tự

Hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2010-2019 mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tăng trưởng kim ngạch xuất nhập khẩu, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, và giải quyết việc làm là những thành tựu nổi bật. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dư địa để phát triển và cần tiếp tục nỗ lực để đạt được mục tiêu đề ra. Theo Bảng 2.3 trong tài liệu gốc, Tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010-2019 đã có sự tăng trưởng đáng kể.

5.1. Tăng Trưởng Kim Ngạch và Thay Đổi Cơ Cấu Thị Trường

Kim ngạch xuất nhập khẩu của Thái Nguyên đã tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn 2010-2019, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Cơ cấu thị trường cũng có sự thay đổi, với sự tham gia ngày càng nhiều của các thị trường mới. Số liệu Bảng 2.5 cho thấy quy mô giá trị xuất khẩu tỉnh Thái Nguyên tăng trưởng liên tục từ 2010-2019.

5.2. Góp Phần Giải Quyết Việc Làm và Tăng Thu Nhập

Hoạt động ngoại thương tạo ra nhiều việc làm mới và góp phần tăng thu nhập cho người lao động, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp chế biến và xuất khẩu. Điều này góp phần cải thiện đời sống của người dân và giảm nghèo. Bảng 2.2 cho thấy sự chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, phản ánh tác động tích cực của ngoại thương.

VI. Triển Vọng và Tương Lai Ngoại Thương Tỉnh Thái Nguyên 51 ký tự

Với những tiềm năng và lợi thế sẵn có, ngoại thương Thái Nguyên có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh, và đa dạng hóa thị trường sẽ giúp Thái Nguyên trở thành một trung tâm xuất nhập khẩu quan trọng của khu vực. Tương lai Thái Nguyên phát triển phụ thuộc nhiều vào các chính sách hỗ trợ và sự năng động của doanh nghiệp.

6.1. Chính Sách Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu

Chính sách hỗ trợ xuất nhập khẩu Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Các chính sách này bao gồm hỗ trợ tài chính, xúc tiến thương mại, và đào tạo nguồn nhân lực. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả của các chính sách.

6.2. Khu Công Nghiệp Thái Nguyên thúc đẩy Kinh Tế ra sao

Các khu công nghiệp Thái Nguyên đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư và thúc đẩy hoạt động ngoại thương. Việc phát triển hạ tầng kỹ thuật và các dịch vụ hỗ trợ trong các khu công nghiệp sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất và xuất khẩu của tỉnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngoại thương giữ vai trò là một trong năm nhân tố then chốt (cùng với lao động, tài nguyên, vốn và khoa học công nghệ) quyết định đến tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững. Ngoại thương không chỉ đóng vai trò cầu nối trao đổi hàng hóa theo nguyên tắc ngang giá, phân công lao động quốc tế mà còn tạo động lực chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Đối với tỉnh Thái Nguyên – địa phương thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và là cửa ngõ giao lưu kinh tế - xã hội giữa vùng trung du miền núi phía Bắc với vùng đồng bằng Bắc Bộ, hoạt động ngoại thương tuy có lịch sử phát triển muộn hơn so với một số tỉnh công nghiệp truyền thống nhưng đã ghi nhận tốc độ bứt phá mạnh mẽ, đặc biệt sau khi đón nhận dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) quy mô lớn. Việc nghiên cứu thực trạng phát triển ngoại thương nhằm chỉ ra các thế mạnh nội tại, nhận diện những điểm nghẽn và hạn chế cơ cấu là cơ sở khoa học quan trọng để hoạch định chính sách phát triển kinh tế địa phương.

• Mục đích nghiên cứu: Đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động ngoại thương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp thúc đẩy và nâng cao hiệu quả ngoại thương của tỉnh đến năm 2025.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Xác định và hệ thống hóa cơ sở lý luận, thực tiễn về hoạt động ngoại thương và vai trò của ngoại thương đối với phát triển kinh tế địa phương.
  2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đánh giá thực trạng phát triển hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2010 - 2019 (về quy mô, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu khu vực kinh tế và cơ cấu mặt hàng).
  3. Đưa ra định hướng và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm phát triển hoạt động ngoại thương của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn đến năm 2025.
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động ngoại thương (chủ yếu tập trung vào xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa) trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
  • Phạm vi thời gian: Thu thập, phân tích số liệu thực trạng giai đoạn 2010 - 2019; đề xuất định hướng và giải pháp đến năm 2025.
  • Phạm vi không gian: Địa bàn toàn tỉnh Thái Nguyên, đặt trong mối quan hệ đối sánh với tỉnh Bắc Ninh và các tỉnh thuộc vùng Thủ đô Hà Nội.
  • Phạm vi nội dung: Quy mô kim ngạch, tốc độ tăng trưởng, cán cân thương mại, cơ cấu xuất nhập khẩu theo khu vực kinh tế (địa phương, FDI) và theo nhóm ngành/mặt hàng chủ lực.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập khung lý thuyết dựa trên các chuẩn mực pháp lý hiện hành của Việt Nam và các định nghĩa thương mại quốc tế:

• Khung pháp lý và khái niệm:
  • Khái niệm hoạt động ngoại thương theo Khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý ngoại thương năm 2017 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2018), quy định về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế dưới các hình thức: xuất khẩu, nhập khẩu; tạm nhập, tái xuất; tạm xuất, tái nhập; chuyển khẩu; quá cảnh và các hoạt động liên quan.
  • Khái niệm mở rộng của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), bao gồm thương mại hữu hình (hàng sơ chế, tinh chế), thương mại vô hình (quyền sở hữu trí tuệ, bằng sáng chế, kiểu dáng, nhãn hiệu) và thương mại dịch vụ (tài chính, vận tải, viễn thông, du lịch...).
  • Các hình thức nghiệp vụ: xuất nhập khẩu trực tiếp, xuất nhập khẩu ủy thác, gia công quốc tế, tái xuất khẩu, chuyển khẩu, xuất khẩu tại chỗ.
  • Công thức xác định cán cân thương mại theo chuẩn thống kê UNCTAD: $$\text{B} = \frac{\text{X} - \text{N}}{\text{N}} \times 100 , (%)$$
  • Điều kiện cơ sở giao hàng quốc tế: Giá FOB (Free On Board - Giao trên tàu) áp dụng cho hàng xuất khẩu và giá CIF (Cost, Insurance, Freight - Tiền hàng, bảo hiểm, cước phí) áp dụng cho hàng nhập khẩu.
• Khung lý luận về vai trò ngoại thương đối với địa phương: Khóa luận làm rõ 4 vai trò nền tảng:
  1. Tận dụng lợi thế so sánh và thúc đẩy năng lực sản xuất của địa phương.
  2. Đẩy nhanh tiến trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
  3. Thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế đối ngoại, tín dụng, chuyển giao công nghệ.
  4. Tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao mức sống dân cư.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập, tổng hợp và phân tích dữ liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các nguồn thống kê chính thống, phân tích định lượng mô tả, so sánh chuỗi thời gian (time-series) từ năm 2010 đến 2019 để nhận diện xu hướng phát triển và chuyển dịch cơ cấu.
  • Phương pháp chuyên gia: Tham vấn ý kiến từ các chuyên gia, cán bộ chuyên môn tại Sở Công Thương tỉnh Thái Nguyên, Cục Thống kê tỉnh Thái Nguyên và giảng viên Học viện Chính sách và Phát triển.
• Nguồn dữ liệu: Niên giám Thống kê tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019, Niên giám Thống kê tỉnh Bắc Ninh, số liệu công bố của Tổng cục Thống kê và Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động ngoại thương

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm, phân loại nghiệp vụ ngoại thương, các công thức cán cân thương mại và giá thương mại quốc tế (FOB, CIF). Bên cạnh việc luận giải vai trò của ngoại thương đối với phát triển kinh tế cấp tỉnh, tác giả thực hiện nghiên cứu thực tiễn hoạt động ngoại thương của tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2010 - 2019 – một địa phương có sự tương đồng về định hướng thu hút FDI công nghệ cao.

Chỉ tiêu ngoại thương tỉnh Bắc Ninh	Năm 2010	Năm 2013	Năm 2017	Năm 2019
Kim ngạch xuất khẩu (triệu USD)	24.551	23.047	30.150	35.011
- Trong đó: Khu vực FDI (triệu USD)	-	22.882	-	34.874
Kim ngạch nhập khẩu (triệu USD)	18.449	19.953	27.021	~28.000
Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (triệu USD)	43.000	43.000	57.171	62.970

Từ bài học kinh nghiệm của Bắc Ninh, khóa luận rút ra hai bài học giá trị cho tỉnh Thái Nguyên:

1. Xây dựng tiêu chuẩn thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao, thẩm định kỹ lưỡng tác động môi trường và điều kiện lao động, đồng thời kiến tạo môi trường đầu tư kinh doanh ổn định.
2. Thực hiện chiến lược phát triển bền vững dựa trên Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh đến năm 2020, tầm nhìn 2030; phát triển hạ tầng khu công nghiệp công nghệ cao làm mũi nhọn, nâng cao giá trị gia tăng nông nghiệp và gắn phát triển kinh tế với giải quyết an sinh xã hội.

Chương 2: Hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010 - 2019

Chương 2 là nội dung trọng tâm của đề tài, đi sâu phân tích bối cảnh ngoại thương Việt Nam, các điều kiện ảnh hưởng và toàn bộ diễn biến xuất nhập khẩu của tỉnh Thái Nguyên trong 10 năm.

1. Các nhân tố ảnh hưởng:

• Vị trí địa lý và hạ tầng kết nối: Thái Nguyên có diện tích tự nhiên rộng, 9 đơn vị hành chính (TP Thái Nguyên, TX Sông Công, 7 huyện: Phổ Yên, Phú Bình, Đồng Hỷ, Võ Nhai, Định Hóa, Đại Từ, Phú Lương gồm 180 xã). Vị trí giao thông huyết mạch cách sân bay Nội Bài 50 km, Hà Nội 75-80 km, cảng Hải Phòng 200 km, biên giới Trung Quốc 200 km; đầu mối giao thông kết nối qua Quốc lộ 3, Quốc lộ 1B, Quốc lộ 37, đường thủy sông Đa Phúc - Hải Phòng và tuyến đường sắt Thái Nguyên - Hà Nội - Lạng Sơn.
• Dân số và lao động: Dân số năm 2019 đạt gần 1,3 triệu người (nam 629.197 người, nữ 657.554 người; tỷ lệ đô thị hóa đạt 31,9% năm 2019 và 36% năm 2020). Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên năm 2019 đạt 777,2 nghìn người, số đang làm việc là 766,4 nghìn người (Nông lâm thủy sản chiếm 39,6%; Công nghiệp - xây dựng 33,4%; Dịch vụ 27%). Tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp (1,61%), tỷ lệ thiếu việc làm 0,97%. Khối doanh nghiệp FDI tạo việc làm cho trên 105 nghìn lao động năm 2018 (riêng Tập đoàn Samsung sử dụng thường xuyên trên 62 nghìn người). Tỉnh có lợi thế là trung tâm đào tạo lớn thứ 3 cả nước với quy mô trên 100 nghìn sinh viên/năm.

2. Thực trạng quy mô, tốc độ tăng trưởng và cán cân thương mại: Giai đoạn 2010 - 2019 đánh dấu bước nhảy vọt lịch sử của ngoại thương Thái Nguyên, đặc biệt là mốc đột biến năm 2014 khi Tổ hợp công nghệ cao Samsung chính thức đi vào sản xuất.

Năm	Xuất khẩu (triệu USD)	Nhập khẩu (triệu USD)	Tổng kim ngạch (triệu USD)	Trạng thái cán cân
2010	98,9	301,3	400,2	Thâm hụt (-202,4 triệu USD)
2011	142,3	360,2	502,5	Thâm hụt (-217,9 triệu USD)
2012	136,5	383,5	520,0	Thâm hụt (-247,0 triệu USD)
2013	245,4	607,7	853,1	Thâm hụt (-362,3 triệu USD)
2014	7.636,8	6.697,1	14.333,9	Thặng dư (+939,7 triệu USD)
2019	27.636,8	15.697,0	43.333,8	Thặng dư (+11.939,8 triệu USD)

Tính đến năm 2019, giá trị xuất khẩu của Thái Nguyên đạt 27,6 tỷ USD, gấp gần 280 lần so với năm 2010 (98,9 triệu USD), đứng thứ 3/63 tỉnh thành cả nước. Cán cân thương mại chuyển hẳn từ trạng thái nhập siêu giai đoạn 2010 - 2013 sang xuất siêu lớn và bền vững từ năm 2014 đến 2019. Giá trị xuất khẩu bình quân đầu người của tỉnh cao gấp 8 đến 10 lần mức trung bình toàn quốc.

3. Cơ cấu xuất khẩu:

• Theo khu vực kinh tế: Khu vực FDI có sự tăng trưởng bùng nổ, từ mức 20,5 triệu USD (chiếm 20,8% năm 2010) lên 27.115,2 triệu USD (chiếm 98,1% tổng giá trị xuất khẩu năm 2019). Khu vực kinh tế địa phương dù tăng về giá trị tuyệt đối từ 78,4 triệu USD (2010) lên 521,6 triệu USD (2019) nhưng tỷ trọng trong tổng xuất khẩu giảm mạnh từ 79,24% xuống còn 1,89%.
• Theo mặt hàng: Giai đoạn 2010 - 2013, mặt hàng xuất khẩu chủ lực là sản phẩm may (năm 2010 đạt 56,5 triệu USD, chiếm gần 57%) và chè các loại (10,78 triệu USD). Từ năm 2014, nhóm hàng điện thoại các loại và linh kiện điện thoại chiếm ưu thế áp đảo với hơn 90% đến 97,7% kim ngạch toàn tỉnh (năm 2014 đạt 7.524 triệu USD; năm 2015 đạt 15.803 triệu USD). Nhóm kim loại màu và tinh quặng kim loại màu (quặng Ammonium Paratungstate, khoáng Fluorit, Vonfram tinh luyện) đạt 232,89 triệu USD năm 2019; sản phẩm may đạt 380,72 triệu USD; sản phẩm sắt thép đạt 82,17 triệu USD; giấy đế đạt 2,27 triệu USD và chè đạt 2,46 triệu USD.

4. Cơ cấu nhập khẩu:

• Theo nhóm hàng: Nhập khẩu tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng gần như tuyệt đối (năm 2019 nhóm nguyên vật liệu và linh kiện điện tử nhập khẩu đạt 14,6 tỷ USD, chiếm 95,9% tổng kim ngạch nhập khẩu; máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 123,9 triệu USD; vải và phụ liệu dệt may đạt 169,3 triệu USD; chất dẻo nguyên liệu đạt 147,8 triệu USD). Hàng tiêu dùng chỉ chiếm tỷ lệ không đáng kể.
• Theo khu vực kinh tế: Nhập khẩu của khu vực FDI chiếm tới 98,4% - 98,5% (năm 2019 đạt 15.456,7 triệu USD), trong khi khu vực trong nước chỉ chiếm 1,6% (đạt 240,5 triệu USD).

Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên đến năm 2025

Chương 3 xây dựng các định hướng phát triển ngoại thương bền vững, tận dụng liên kết chuỗi giá trị và đề xuất 6 nhóm giải pháp thực thi cụ thể:

1. Nâng cao sức cạnh tranh của các mặt hàng xuất khẩu: Đẩy mạnh áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, cải tiến quy trình công nghệ cho sản phẩm truyền thống (chè, may mặc) và hàng công nghiệp chế biến.
2. Đa dạng hóa các mặt hàng xuất khẩu: Giảm dần sự phụ thuộc đơn nhất vào nhóm sản phẩm điện thoại di động; mở rộng danh mục sản phẩm công nghiệp phụ trợ, cơ khí chính xác, sản phẩm khoáng sản chế biến sâu và các mặt hàng địa phương có lợi thế.
3. Giải pháp đầu tư và cải thiện môi trường kinh doanh: Đẩy mạnh thu hút các dự án FDI có hàm lượng công nghệ cao, tiếp tục đầu tư hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng giao thông, điện, nước tại các khu, cụm công nghiệp; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.
4. Phát triển và chuyển giao công nghệ: Khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới dây chuyền công nghệ, trang thiết bị tiên tiến để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của thị trường quốc tế, tạo điều kiện tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các tập đoàn FDI.
5. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao: Nâng cao chất lượng đào tạo nghề kỹ thuật và kỹ năng lao động; liên kết các cơ sở đào tạo trên địa bàn tỉnh với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp KCN; đào tạo bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ ngoại thương cho cán bộ quản lý.
6. Phát triển và mở rộng thị trường: Tận dụng tối đa ưu đãi từ các Hiệp định thương mại tự do (EVFTA, các cam kết trong WTO, ASEAN, APEC); đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu hàng hóa Thái Nguyên trên thị trường quốc tế.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính (kèm số liệu thực chứng từ văn bản):
  • Làm rõ quy mô tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Thái Nguyên tăng từ 400,2 triệu USD (năm 2010) lên 43.333,8 triệu USD (năm 2019), tăng gấp hơn 108 lần.
  • Khẳng định sự chuyển biến mạnh mẽ trong xuất khẩu: kim ngạch xuất khẩu năm 2019 đạt 27.636,8 triệu USD, gấp gần 280 lần so với năm 2010 (98,9 triệu USD); đưa Thái Nguyên vươn lên vị trí thứ 3 toàn quốc về kim ngạch xuất khẩu vào năm 2019.
  • Phân tích sự đảo chiều của cán cân thương mại từ mức nhập siêu liên tục giai đoạn 2010 - 2013 (nhập siêu 362,3 triệu USD năm 2013) sang thặng dư xuất siêu lớn và liên tục từ năm 2014, đạt mức xuất siêu kỷ lục gần 12 tỷ USD vào năm 2019.
  • Định lượng rõ nét vai trò của khu vực FDI: Năm 2019, khu vực FDI chiếm 98,1% tổng kim ngạch xuất khẩu và 98,4% tổng kim ngạch nhập khẩu toàn tỉnh.
  • Chỉ ra cơ cấu chuyển dịch mặt hàng xuất khẩu từ nhóm truyền thống (may mặc chiếm 57% năm 2010) sang nhóm công nghệ cao (điện thoại và linh kiện chiếm từ 90% đến 97,7% tổng kim ngạch giai đoạn 2014 - 2019).
• Giải pháp đề xuất: Đưa ra hệ thống 6 giải pháp mang tính khả thi cao, bao gồm: nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu, hoàn thiện chính sách đầu tư - hạ tầng, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng thị trường quốc tế.
• Đóng góp tự nêu của đề tài:
  • Khóa luận là công trình nghiên cứu độc lập, hệ thống hóa đầy đủ dữ liệu thứ cấp trong 10 năm chuyển mình mang tính bước ngoặt của kinh tế đối ngoại tỉnh Thái Nguyên.
  • Đưa ra góc nhìn so sánh thực tiễn sâu sắc giữa mô hình phát triển ngoại thương của Thái Nguyên và Bắc Ninh, từ đó rút ra các bài học xác đáng cho công tác quản lý kinh tế địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế được chỉ ra từ nội dung nghiên cứu:
  • Hoạt động ngoại thương của tỉnh Thái Nguyên phụ thuộc gần như tuyệt đối vào khu vực FDI (Samsung SEVT, SEMV), dẫn đến cơ cấu xuất nhập khẩu tiềm ẩn tính rủi ro khi thị trường toàn cầu biến động.
  • Khu vực kinh tế địa phương chiếm tỷ trọng quá khiêm tốn (chỉ khoảng 1,89% xuất khẩu năm 2019); ngành công nghiệp hỗ trợ nội tỉnh chưa phát triển, buộc các nhà máy phải nhập khẩu tới 95,9% nguyên vật liệu, linh kiện từ bên ngoài.
  • Chất lượng đào tạo kỹ thuật, kỹ năng chuyên môn của một bộ phận lao động địa phương còn hạn chế, chưa đáp ứng hoàn toàn yêu cầu chuyển giao công nghệ cao.
  • Tác giả tự nhận định nghiên cứu còn một số giới hạn về thời gian thực hiện và phạm vi tiếp cận nguồn tư liệu chuyên sâu.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Nghiên cứu sâu hơn về tác động lan tỏa của chuỗi cung ứng FDI đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) nội địa tại Thái Nguyên.
  • Đánh giá tác động của các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA, CPTPP) và biến động chuỗi cung ứng toàn cầu sau giai đoạn 2020 đối với cơ cấu ngoại thương của tỉnh.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng:
  • Sinh viên, học viên: Tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên các chuyên ngành Kinh tế đối ngoại, Thương mại quốc tế, Kinh tế học, Quản lý kinh tế và Kinh tế phát triển khi thực hiện khóa luận, đề án về ngoại thương cấp tỉnh/thành phố.
  • Cơ quan quản lý nhà nước và nhà nghiên cứu: Cung cấp cứ liệu thực chứng cho các cán bộ hoạch định chính sách tại Sở Công Thương, Ban Quản lý các KCN tỉnh Thái Nguyên và các địa phương đang trong tiến trình thu hút dòng vốn FDI công nghệ cao.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao nhất:
  • Hệ thống dữ liệu thống kê chuỗi thời gian 10 năm (2010 - 2019) được trích xuất chi tiết theo ngành hàng, nhóm hàng và phân định rõ hai khu vực kinh tế (FDI và địa phương).
  • Khung phân tích điển cứu đối sánh giữa Bắc Ninh và Thái Nguyên trong việc tận dụng dòng vốn FDI để chuyển dịch mô hình ngoại thương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Đâu là bước ngoặt tạo nên sự tăng trưởng đột biến về quy mô xuất nhập khẩu của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2010 - 2019?
Trả lời: Bước ngoặt diễn ra vào năm 2014 khi các dự án FDI quy mô lớn của Tập đoàn Samsung (SEVT, SEMV) và các doanh nghiệp phụ trợ chính thức đi vào vận hành sản xuất tại các KCN. Kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh năm 2014 tăng vọt lên 14.333,9 triệu USD (gấp gần 17 lần so với mức 853,1 triệu USD của năm 2013).

2. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của Thái Nguyên đã thay đổi căn bản như thế nào giữa giai đoạn 2010 - 2013 và 2014 - 2019?
Trả lời: Giai đoạn 2010 - 2013, xuất khẩu chủ yếu dựa vào sản phẩm may mặc (năm 2010 đạt 56,5 triệu USD, chiếm gần 57%) và chè các loại. Từ năm 2014 đến 2019, cơ cấu chuyển dịch sang hàng công nghệ cao, trong đó nhóm hàng điện thoại các loại và linh kiện điện thoại chiếm tỷ trọng áp đảo từ 90% đến 97,7% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh.

3. Số liệu nào trong văn bản phản ánh mức độ áp đảo của khu vực FDI trong hoạt động ngoại thương Thái Nguyên năm 2019?
Trả lời: Năm 2019, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 27.115,2 triệu USD giá trị xuất khẩu (chiếm 98,1% tổng xuất khẩu) và 15.456,7 triệu USD giá trị nhập khẩu (chiếm 98,4% - 98,5% tổng nhập khẩu), trong khi khu vực kinh tế địa phương chỉ chiếm 1,89% xuất khẩu và 1,6% nhập khẩu.

4. Nhóm hàng nào chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu nhập khẩu của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 - 2019?
Trả lời: Nhóm hàng tư liệu sản xuất (chủ yếu là nguyên vật liệu, linh kiện điện tử và máy móc thiết bị phục vụ sản xuất công nghệ cao) chiếm tỷ trọng tuyệt đối. Riêng năm 2019, nhóm nguyên liệu và linh kiện điện tử nhập khẩu đạt 14,6 tỷ USD, chiếm tới 95,9% tổng giá trị nhập khẩu của toàn tỉnh.

5. Khóa luận đã rút ra những bài học kinh nghiệm trọng tâm nào từ mô hình phát triển ngoại thương của tỉnh Bắc Ninh cho Thái Nguyên?
Trả lời: Khóa luận rút ra hai bài học: (1) Thiết lập tiêu chuẩn thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường và bảo đảm tiêu chuẩn lao động, tạo dựng môi trường đầu tư ổn định; (2) Triển khai chiến lược phát triển bền vững theo quy hoạch tổng thể, xây dựng hạ tầng KCN công nghệ cao làm động lực kết hợp với nâng cao giá trị nông nghiệp và giải quyết tốt các vấn đề an sinh xã hội.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tạ Nhật Nam là công trình nghiên cứu kinh tế đối ngoại nghiêm túc, phản ánh trung thực bức tranh chuyển mình toàn diện của hoạt động ngoại thương tỉnh Thái Nguyên trong thập niên 2010 - 2019. Bằng việc phân tích sâu sắc chuỗi số liệu thống kê thực tế, công trình đã làm nổi bật vai trò động lực quyết định của dòng vốn FDI đối với quy mô xuất siêu và chuyển dịch cơ cấu mặt hàng công nghệ cao, đồng thời chỉ rõ những điểm nghẽn về sự lép vế của khu vực kinh tế địa phương và ngành công nghiệp phụ trợ. Hệ thống 6 nhóm giải pháp cùng các bài học đối sánh từ tỉnh Bắc Ninh được đề xuất có giá trị thực tiễn cao, đóng góp cơ sở khoa học thiết thực cho định hướng phát triển ngoại thương bền vững của tỉnh Thái Nguyên đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI THƯƠNG 1. Cơ sở lý luận về hoạt động ngoại thương 1. Quan niệm về ngoại thương Theo định nghĩa cơ bản, ngoại thương là hoạt động lưu thông hàng hóa vượt ra khỏi phạm vi quốc gia. Định nghĩa hoạt động ngoại thương được quy định tại Khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý ngoại thương 2017 (có hiệu lực 01/01/2018), theo đó: “ Hoạt động ngoại thương là hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế được thực hiện dưới các hình thức xuất khẩu, nhập khẩu; tạm nhập, tái xuất; tạm xuất, tái nhập; chuyển khẩu; quá cảnh và các hoạt động khác có liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.” Hiện nay, khái niệm phổ biến nhất là khái niệm của UNCTAD (Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển): Ngoại thương được hiểu theo nghĩa rất rộng, bao gồm mọi hoạt động kinh doanh trên thị trường quốc tế, từ thương mại hữu hình (liên quan đến hàng hóa, bao gồm hàng sơ chế có hàm lượng công nghệ thấp và hàng tinh chế có hàm lượng công nghệ cao), đến thương mại vô hình (liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ như phát minh, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, quyền tác giả, thương hiệu.) và thương mại dịch vụ (như tài chính, ngân hàng, vận tải, bưu chính viễn thông, du lịch, y tế, giáo dục.) Nội dung của ngoại thương rất đa dạng, phong phú, với nhiều hình thức hoạt động khác nhau khác nhau.

Những hoạt động ngoại thương chính bao gồm:  Xuất và nhập khẩu hàng hóa hữu hình (nguyên, nhiên liệu, vật liệu, máy ’ móc thiết bị, lương thực thực phẩm, hàng tiêu dùng.) thông qua xuất nhập khẩu trực tiếp hoặc xuất nhập khẩu ủy thác. 7  Xuất và nhập khẩu hàng hóa vô hình (các bí quyết công nghệ, bằng sáng ’ chế, phát minh, phần mềm máy tính, quyền tác giả, độc quyền nhãn hiệu, thương hiệu.) thông qua xuất nhập khẩu trực tiếp hoặc xuất nhập khẩu ủy thác.  Gia công thuê cho nước ngoài và thuê nước ngoài gia công. Hoạt động ’ gia công mang tính chất công nghiệp nhưng chu kì gia công thường ngắn, có đầu vào và đầu ra gắn liền với thị trường nước ngoài, nên nó được coi là một bộ phận của hoạt động ngoại thương.

 Tái xuất khẩu và chuyển khẩu: Trong hoạt động tái xuất khẩu người ta tiến hành nhập khẩu tạm thời hàng hóa từ bên ngoài vào sau đó lại xuất khẩu sang một nước thứ ba với điều kiện hàng hóa đó không qua gia công, chế biến. ’ Còn hoạt động chuyển khẩu không có hành vi mua bán mà ở đây chỉ thực hiện dịch vụ như: vận tải quá cảnh, lưu kho, lưu bãi, bảo quản hàng hóa.  Xuất khẩu tại chỗ: Trong trường hợp này, hàng hóa, dịch vụ có thể chưa ’ vượt ra ngoài biên giới quốc gia nhưng ý nghĩa kinh tế của nó tương tự như ’ hoạt động xuất khẩu. Đó là việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho các ngoại giao đoàn, cho khách du lịch quốc tế.

Trong các loại hình hoạt động ngoại thương nêu trên, xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ là hoạt động diễn ra sôi nổi nhất và có vai trò quan trọng nhất trong việc thúc đẩy quan hệ quốc tế hiện nay. Xuất khẩu là việc bán hàng và dịch vụ ra bên ngoài; gồm hai loại hình: xuất khẩu hàng hóa (còn gọi là xuất khẩu hữu hình), xuất khẩu dịch vụ (còn gọi ’ là xuất khẩu vô hình). Hàng hóa xuất khẩu là hàng hóa có xuất xứ trong nước và hàng tái xuất, được đưa ra nước ngoài, đưa vào kho ngoại quan hoặc đưa vào khu mậu dịch tự do, trong số đó: Hàng hóa xuất xứ trong nước là hàng hóa được khai thác, sản xuất, chế biến, trong nước theo quy tắc xuất xứ của quốc gia đó, kể cả sản phẩm hoàn trả của nước ngoài sau khi gia công trong nước. Hàng hóa tái xuất là hàng hóa đã nhập khẩu, sau đó lại xuất khẩu nguyên dạng hoặc chỉ sơ chế, bảo quản, đóng gói lại, không làm thay đổi tính chất cơ bản của hàng hóa đó.

’ 8 Nhập khẩu là việc mua hàng hoặc dịch vụ từ thị trường nước ngoài. Hàng ’ hóa nhập khẩu là hàng hóa nước ngoài và hàng tái nhập, được mua từ nước ngoài được mua từ kho ngoại quan hoặc đưa từ khu vực tự do vào trong nước, làm tăng nguồn vật chất trong nước, trong số đó: Hàng hóa nước ngoài là hàng hóa có xuất xứ nước ngoài, kể cả sản phẩm hoàn trả sau khi gia công ở nước ngoài. Hàng hóa tái nhập là những hàng hóa đã xuất khẩu ra nước ngoài, sau đó được nhập khẩu trở lại nguyên dạng hoặc chỉ sơ chế, bảo quản, đóng gói lại, ’ tính chất cơ vản của hàng hóa không thay đổi. Cán cân xuất, nhập khẩu là hiệu số giữa giá trị xuất khẩu (còn gọi là kinh ngạch xuất khẩu) và giá trị nhập khẩu (còn gọi là kinh ngạch nhập khẩu).

Trong thống kê thế giới của hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển, cán cân thương mại được tính bằng phần trăm giá trị nhập khẩu so với giá trị nhập khẩu B = (X - N) / N x 100 (%). Nếu giá trị hàng xuất khẩu lớn hơn giá trị hàng ’ nhập khẩu gọi là xuất siêu. Ngược lại, nếu trị giá hàng xuất khẩu nhỏ hơn trị giá hàng nhập khẩu gọi là nhập siêu. Giá FOB (Free On Broad) nghĩa là miễn trách nhiệm trên boong tàu nơi đi, hay còn gọi là “Giao trên tàu”.

Giá FOB áp dụng cho hàng hóa xuất, nhập ’ khẩu là giá thị trường tại biên giới hải quan của nền kinh tế từ đó hàng hóa được xuất đi. Giá FOB là giá sử dụng do các nhà nhập khẩu phải trả nếu họ chịu ’ trách nhiệm chuyên chở hàng nhập khẩu sau khi hàng hóa đã xếp vào phương tiện vận chuyển tại cửa khẩu của các nước xuất khẩu. Giá FOB bao gồm các khoản sau đây: phí vận chuyển chuyên chở các hàng hóa tới biên giới hải quan của nước xuất khẩu, phí bốc xếp hàng hóa lên phương tiện vận tải ở biên giới và tất cả các loại thuế trừ đi trợ cấp đánh vào sản phẩm tại nơi xuất khẩu. Nói cách khác, hàng hóa xuất khẩu đánh theo giá FOB là giá sử dụng.’ Giá CIF (Cost, Insurance, Freight) nghĩa là Giá thành, Bảo hiểm và Cước.

’ Đó là giá của hàng hóa nhập khẩu tính tại biên giới hải quan của nước nhập khẩu trước khi đóng bất kỳ loại thuế nhập khẩu hay thuế khác đánh vào hàng nhập khẩu. Hàng nhập khẩu tính theo giá CIF bằng hàng nhập khẩu tính theo 9 giá FOB cộng với phí vận tải và phí bảo hiểm giữa biên giới hải quan của nước xuất khẩu và biên giới hải quan của nước nhập khẩu. Giá CIF của hàng nhập khẩu không bao gồm phí vận tải và phí thương nghiệp để chuyên chở hàng ’ nhập khẩu trong phạm vi của nước nhập khẩu. Vai trò của hoạt động ngoại thương đối với một địa phương Trong điều kiện kinh tế mở, hội nhập và cạnh tranh quốc tế gay gắt như hiện nay, vấn đề mở rộng và phát triển quan hệ quốc tế là một tất yếu đối với bất kì địa phương nào.

Việc phát triển các quan hệ kinh tế đối ngoại nói chung và hoạt động ngoại thương nói riêng có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết. Vai trò của hoạt động ngoại thương được thể hiện ở những điểm sau: Thứ nhất, ngoại thương giúp tận dụng được các lợi thế và thúc đẩy sản xuất địa phương phát triển. Hoạt động ngoại thương phát triển giúp các tỉnh khai thác tốt lợi thế riêng của mình, tiến hành trao đổi với các tỉnh khác. Từ sự trao đổi đó tạo nguồn lực ’ mới tác động trở lại, thúc đẩy nền kinh tế địa phương phát triển.

Xuất nhập khẩu tạo ra những tiền đề về kinh tế - kỹ thuật nhằm cải tạo, nâng cao năng lực sản xuất trong tỉnh. Qua hoạt động xuất, nhập khẩu mỗi địa phương có thêm nguồn vốn đầu tư cho sản xuất, có điều kiện hiện đại hóa và mở rộng quy mô sản xuất, tạo ra năng lực sản xuất mới. Đồng thời tạo ra khả năng mở rộng thị trường, góp phần giữ vững, nâng cao năng lực sản xuất. Thứ hai, ngoại thương giúp chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng hiện đại.

Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, đối với các tỉnh công nghiệp, thương mại quốc tế tạo cơ sở cho quá trình phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa là ’ một biện pháp khắc phục đói nghèo và chậm phát triển. Ở các tỉnh đang công nghiệp hóa hiện đại hóa, quy mô và trình độ sản xuất còn hạn chế. Do vậy ngoại thương tạo cơ sở cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, góp phần xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại hơn, tránh nguy cơ tụt ’ hậu. 10 Thứ ba, ngoại thương là cơ sở để thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại.

Xuất nhập khẩu có mối quan hệ qua lại, tác động chặt chẽ với nhau. Khi xuất khẩu phát triển tạo điều kiện mở rộng quy mô và năng lực sản xuất trong nước nói chung và trong địa phương nói riêng. Nhờ đó thúc đẩy các mối quan ’ hệ tín dụng, đầu tư quốc tế, chuyển giao công nghệ…Ngược lại, hoạt động kinh tế đối ngoại khác phát triển cũng kích thích hoạt động xuất, nhập khẩu phát triển. Ngoài ra, hoạt động xuất nhập khẩu còn thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế khác như dịch vụ, giao thông vận tải, thông tin liên lạc… Thứ tư, hoạt động ngoại thương có tác động tích cực đến việc giải quyết các vấn đề việc làm, cải thiện đời sống nhân dân.

Đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu là một biện pháp hữu hiệu để giải quyết việc làm. Thông qua hoạt động này, quy mô các ngành sản xuất được mở ’ rộng, nhiều ngành, nghề mới ra đời. Từ đó thúc đẩy các mối quan hệ đối ngoại khác như: du lịch, xuất khẩu lao động… do đó sẽ thu hút nhiều lao động, góp phần giải quyết việc làm, nâng cao đời sống nhân dân. Thực tiễn hoạt động ngoại thương và bài học kinh nghiệm cho Thái Nguyên 1.

Hoạt động ngoại thương của tỉnh Bắc Ninh Bắc Ninh là một tỉnh có lịch sử phát triển ngoại thương tương đối sớm so với cả nước, có những lợi thế đó nên tỉnh đã đạt được những đột phá trong giai đoạn 2010 – 2019. Từ năm 2010 cho đến nay, Bắc Ninh liên tục nằm trong những tỉnh dẫn đầu về kinh ngạch xuất nhập khẩu không ngừng tăng.