Thực trạng và giải pháp thực hiện chính sách tôn giáo tại huyện Vĩnh Tỉnh, Kiên Giang

Luận văn thạc sĩ phân tích tôn giáo học thực hiện quan điểm chính sách tôn giáo của đảng nhà nước trên địa bàn huyện vĩnh tỉnh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Võ Văn Lập
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Hòa Hới
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tôn giáo học
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Cho Chính Sách Tôn Giáo Tại Huyện Vĩnh Tỉnh, Kiên Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM, CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VIỆT NAM ĐỐI VỚI TÔN GIÁO: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Những vấn đề lý luận về quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với tôn giáo
• 1.2. Quan điểm Chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo
• 1.3. Tư tưởng, quan điểm Hồ Chí Minh về tôn giáo
• 1.4. Những vấn đề về tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam là cơ sở cho quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam
• 1.5. Những đặc điểm tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam
• 1.6. Kinh nghiệm thực tiễn giải quyết vấn đề tôn giáo trong lịch sử
• 1.7. Tôn giáo trong bối cảnh toàn cầu hóa ở Việt Nam hiện nay
• 1.8. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về đổi mới chính sách tôn giáo từ Nghị quyết 25-NQ/TW đến nay
• 1.9. Những quan điểm về đổi mới chính sách tôn giáo
• 1.10. Nội dung đổi mới quan điểm, chính sách đối với tôn giáo trong giai đoạn hiện nay
• 1.11. Tiểu kết chương
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CỦA VIỆC THỰC HIỆN QUAN ĐIỂM, CHÍNH SÁCH TÔN GIÁO CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĨNH THUẬN, TỈNH KIÊN GIANG HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng của việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang
• 2.2. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang
• 2.3. Đặc điểm, tình hình hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
• 2.4. Thực trạng tình hình triển khai thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang
• 2.5. Những kết quả đạt được và nguyên nhân
• 2.6. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 2.7. Bài học kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn về công tác tôn giáo trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận thời gian qua
• 2.8. Những giải pháp tiếp tục nâng cao hiệu quả thực hiện quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang
• 2.9. Dự báo chung về tình hình tôn giáo và công tác tôn giáo trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận hiện nay
• 2.10. Những giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác tôn giáo ở huyện thời gian tới
• 2.11. Những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về lĩnh vực tôn giáo
• 2.11.1. Đối với Trung ương
• 2.11.2. Đối với Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang
• 2.11.3. Đối với Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang
• 2.12. Tiểu kết chương
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Thực trạng chính sách tôn giáo tại huyện Vĩnh Tỉnh Kiên Giang

Chính sách tôn giáo tại huyện Vĩnh Tỉnh, Kiên Giang đã được thực hiện trong bối cảnh đa dạng về tôn giáo và tín ngưỡng. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện đã ảnh hưởng đến việc triển khai chính sách này. Theo báo cáo, huyện có 04 tôn giáo chính với 20 cơ sở tôn giáo, trong đó Phật giáo chiếm ưu thế. Tuy nhiên, tình hình hoạt động tôn giáo cũng gặp nhiều thách thức. Một số cơ sở thờ tự chưa tuân thủ quy định pháp luật, dẫn đến tình trạng khiếu kiện và hoạt động truyền đạo trái phép. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sự ổn định và phát triển của chính sách tôn giáo tại địa phương.

1.1. Đặc điểm tình hình tôn giáo

Tình hình tôn giáo tại huyện Vĩnh Tỉnh phản ánh sự đa dạng và phong phú của các tín ngưỡng. Phật giáo, Cao Đài, Tịnh độ Cư sĩ và Hòa Hảo là những tôn giáo chính. Sự phát triển của các tôn giáo này không chỉ đáp ứng nhu cầu tinh thần của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, sự gia tăng tín đồ cũng đi kèm với những thách thức như hoạt động mê tín dị đoan và sự thiếu tuân thủ quy định pháp luật trong việc xây dựng cơ sở thờ tự.

1.2. Kết quả đạt được và nguyên nhân

Việc thực hiện chính sách tôn giáo tại huyện Vĩnh Tỉnh đã đạt được một số kết quả tích cực. Đại bộ phận tín đồ an tâm, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới của Đảng. Họ tích cực tham gia vào các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, những tồn tại như hoạt động mê tín, di đoan và sự thiếu tuân thủ quy định pháp luật vẫn tồn tại. Nguyên nhân chủ yếu là do sự thiếu hiểu biết về pháp luật và sự quản lý chưa chặt chẽ của các cơ quan chức năng.

II. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tôn giáo

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tôn giáo tại huyện Vĩnh Tỉnh, cần có những giải pháp cụ thể. Trước hết, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tôn giáo cho người dân. Điều này sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trong việc thực hiện tín ngưỡng. Thứ hai, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc quản lý hoạt động tôn giáo. Cuối cùng, cần xây dựng các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế cho các tổ chức tôn giáo, từ đó tạo điều kiện cho họ tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội.

2.1. Tăng cường tuyên truyền giáo dục pháp luật

Tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tôn giáo là một trong những giải pháp quan trọng. Các cơ quan chức năng cần tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để cung cấp thông tin cho người dân. Điều này không chỉ giúp họ hiểu rõ hơn về chính sách tôn giáo mà còn nâng cao nhận thức về việc thực hiện quyền tự do tín ngưỡng. Việc này sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng vi phạm pháp luật trong hoạt động tôn giáo.

2.2. Tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng là rất cần thiết để quản lý hoạt động tôn giáo hiệu quả. Các cơ quan như Ban Tôn giáo, chính quyền địa phương cần thường xuyên trao đổi thông tin và phối hợp trong việc giải quyết các vấn đề phát sinh. Điều này sẽ giúp phát hiện kịp thời các hoạt động vi phạm và có biện pháp xử lý phù hợp, đảm bảo an ninh trật tự tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tôn giáo là một hình thái ý thức xã hội có vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, xã hội của Việt Nam. Theo số liệu thống kê đến năm 2020, Việt Nam có 16 tôn giáo và 36 tổ chức tôn giáo được Nhà nước công nhận, với khoảng 26,3 triệu tín đồ và hơn 58.000 cơ sở thờ tự. Tôn giáo không chỉ là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến an ninh chính trị, trật tự xã hội và sự phát triển kinh tế - xã hội. Trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang, với dân số khoảng 23.626 người, có 4 tôn giáo chính gồm Phật giáo, Cao Đài, Tịnh độ Cư sĩ Phật hội và Hòa Hảo, với hơn 13.000 tín đồ chiếm khoảng 15,75% dân số.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước trên địa bàn huyện Vĩnh Thuận từ năm 2003 đến nay, giai đoạn có nhiều đổi mới về chính sách tôn giáo như Nghị quyết 25-NQ/TW và Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả triển khai chính sách, nhận diện những tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về tôn giáo tại địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, đồng thời góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại huyện Vĩnh Thuận.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và quan điểm chủ đạo sau:

• Chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo: Tôn giáo được xem là sản phẩm của xã hội, phản ánh những mâu thuẫn xã hội và là "thuốc phiện của nhân dân". Quan điểm này giúp phân tích vai trò và tác động của tôn giáo trong xã hội hiện đại.
• Tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo: Nhấn mạnh quyền tự do tín ngưỡng, đoàn kết lương giáo, hòa hợp dân tộc và vai trò tích cực của tôn giáo trong xây dựng đất nước.
• Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam: Bao gồm các nghị quyết, chỉ thị như Nghị quyết 25-NQ/TW (2003), Luật tín ngưỡng, tôn giáo (2016), thể hiện sự tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, đồng thời quản lý chặt chẽ các hoạt động tôn giáo nhằm đảm bảo an ninh chính trị và trật tự xã hội.
• Khái niệm chính: Tự do tín ngưỡng, chính sách tôn giáo, quản lý nhà nước về tôn giáo, đại đoàn kết dân tộc, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo công tác tôn giáo của Ban Tôn giáo tỉnh Kiên Giang, UBND huyện Vĩnh Thuận, các văn bản pháp luật liên quan, cùng các tài liệu nghiên cứu chuyên ngành tôn giáo học và chính sách công.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp phân tích định tính và định lượng, bao gồm phân tích nội dung các văn bản pháp luật, nghị quyết; điều tra xã hội học khảo sát thực trạng hoạt động tôn giáo tại địa phương; so sánh và đối chiếu các chính sách với thực tiễn triển khai.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Khảo sát được thực hiện với hơn 1.000 tín đồ và chức sắc các tôn giáo trên địa bàn huyện, chọn mẫu theo phương pháp ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo tính đại diện.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2003 đến năm 2021, giai đoạn có nhiều thay đổi quan trọng trong chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng tín đồ và cơ sở tôn giáo: Từ năm 2004 đến 2015, số lượng tín đồ tôn giáo tại huyện Vĩnh Thuận tăng khoảng 35%, số cơ sở thờ tự tăng 33%, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của các hoạt động tôn giáo. Phật giáo chiếm đa số với hơn 8.200 tín đồ, tiếp theo là Cao Đài, Hòa Hảo và Tịnh độ Cư sĩ Phật hội.

2. Hiệu quả triển khai chính sách tôn giáo: Huyện ủy và UBND huyện đã cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương bằng các kế hoạch, quyết định, tổ chức tuyên truyền đạt tỷ lệ tham gia trên 67% cán bộ, đảng viên và nhân dân. Các tổ chức tôn giáo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, tích cực tham gia các phong trào phát triển kinh tế - xã hội, từ thiện nhân đạo.

3. Tồn tại và hạn chế: Vẫn còn hiện tượng xây dựng cơ sở thờ tự trái phép, hoạt động truyền đạo trái pháp luật, tranh chấp đất đai liên quan đến tôn giáo gia tăng. Một số tổ chức tôn giáo chưa được công nhận tư cách pháp nhân hoạt động chưa ổn định. Mê tín dị đoan còn phổ biến tại một số lễ hội tín ngưỡng, gây ảnh hưởng đến nhận thức của một bộ phận nhân dân.

4. Vai trò của chức sắc và tín đồ: Chức sắc tôn giáo được đào tạo bài bản, có vai trò quan trọng trong việc vận động tín đồ sống "tốt đời đẹp đạo", góp phần giữ gìn an ninh trật tự và phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, có hiện tượng tranh chấp nội bộ, mâu thuẫn quyền lực trong một số tổ chức tôn giáo.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc thực hiện quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước tại huyện Vĩnh Thuận đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc và phát triển kinh tế - xã hội. Sự gia tăng số lượng tín đồ và cơ sở thờ tự phản ánh nhu cầu tín ngưỡng ngày càng cao của người dân, đồng thời cho thấy chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng được thực thi hiệu quả.

Tuy nhiên, các tồn tại như xây dựng trái phép, tranh chấp đất đai và hoạt động truyền đạo trái phép cho thấy công tác quản lý nhà nước còn nhiều thách thức. So sánh với các nghiên cứu trong ngành, tình trạng này không chỉ riêng huyện Vĩnh Thuận mà còn phổ biến ở nhiều địa phương khác, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và tổ chức tôn giáo.

Việc tổ chức các hoạt động lễ hội tín ngưỡng có thể được minh họa qua biểu đồ tăng trưởng số lượng lễ hội và mức độ tham gia tín đồ qua các năm, giúp đánh giá tác động văn hóa xã hội. Bảng phân tích các vụ tranh chấp đất đai liên quan đến tôn giáo cũng sẽ làm rõ tính chất và mức độ phức tạp của vấn đề.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tôn giáo: Đẩy mạnh tuyên truyền các quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo đến toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân, đặc biệt là chức sắc và tín đồ các tôn giáo. Mục tiêu nâng tỷ lệ nhận thức đúng về chính sách tôn giáo lên trên 90% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Tôn giáo tỉnh, UBND huyện, các tổ chức tôn giáo.

2. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về tôn giáo: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo tại địa phương, tập trung vào kỹ năng xử lý các tình huống phức tạp, quản lý đất đai tôn giáo và giải quyết tranh chấp. Thời gian thực hiện trong 3 năm, nhằm giảm thiểu các vi phạm về xây dựng cơ sở thờ tự trái phép. Chủ thể: Sở Nội vụ, Ban Tôn giáo tỉnh, UBND huyện.

3. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và quy định liên quan đến tôn giáo: Đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật để phù hợp với thực tiễn địa phương, đặc biệt về thủ tục công nhận tư cách pháp nhân tổ chức tôn giáo và quản lý đất đai tôn giáo. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: Bộ Nội vụ, Ban Tôn giáo Chính phủ, UBND tỉnh.

4. Phát huy vai trò của chức sắc và tín đồ trong công tác vận động quần chúng: Tăng cường phối hợp với các tổ chức tôn giáo để vận động tín đồ thực hiện tốt các chủ trương, chính sách, sống "tốt đời đẹp đạo", tham gia phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh trật tự. Chủ thể: Ban Tôn giáo huyện, các tổ chức tôn giáo. Thời gian: liên tục.

5. Kiểm soát và ngăn chặn hoạt động mê tín dị đoan, truyền đạo trái phép: Tăng cường thanh tra, kiểm tra các hoạt động tôn giáo, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời tổ chức các chương trình tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân. Chủ thể: Công an, UBND xã, Ban Tôn giáo huyện. Thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về tôn giáo: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả quản lý, xử lý các vấn đề phát sinh trong công tác tôn giáo tại địa phương.

2. Chức sắc, nhà tu hành các tôn giáo: Giúp hiểu rõ hơn về chính sách, pháp luật liên quan đến hoạt động tôn giáo, từ đó thực hiện đúng quy định, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc.

3. Sinh viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tôn giáo học và Khoa học xã hội: Tài liệu tham khảo quý giá về quan điểm, chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước, cũng như thực trạng và giải pháp tại một địa phương cụ thể.

4. Các tổ chức xã hội, đoàn thể và cơ quan truyền thông: Hỗ trợ trong việc tuyên truyền, vận động quần chúng tín đồ và nhân dân thực hiện chính sách tôn giáo, góp phần ổn định xã hội và phát triển kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về tự do tín ngưỡng, tôn giáo là gì?
   Đảng và Nhà nước Việt Nam tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của công dân theo quy định pháp luật. Mọi tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật và được phép hoạt động hợp pháp, không ai được xâm phạm quyền này.

2. Tình hình hoạt động tôn giáo tại huyện Vĩnh Thuận hiện nay ra sao?
   Hoạt động tôn giáo tại huyện diễn ra ổn định, với 4 tôn giáo chính và hơn 13.000 tín đồ. Các tổ chức tôn giáo tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, tuy nhiên vẫn còn tồn tại một số vi phạm như xây dựng cơ sở thờ tự trái phép và tranh chấp đất đai.

3. Những khó khăn chính trong công tác quản lý tôn giáo ở địa phương là gì?
   Khó khăn gồm việc quản lý đất đai tôn giáo chưa chặt chẽ, hoạt động truyền đạo trái phép, tranh chấp nội bộ trong một số tổ chức tôn giáo, và hiện tượng mê tín dị đoan còn phổ biến tại một số lễ hội.

4. Luật tín ngưỡng, tôn giáo năm 2016 có vai trò như thế nào?
   Luật này là văn bản pháp lý cao nhất về tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam, quy định rõ quyền và nghĩa vụ của công dân, tổ chức tôn giáo, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho quản lý nhà nước và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tôn giáo tại địa phương?
   Cần tăng cường tuyên truyền, đào tạo cán bộ quản lý, hoàn thiện pháp luật, phát huy vai trò chức sắc tôn giáo trong vận động tín đồ, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các hoạt động mê tín dị đoan và truyền đạo trái phép.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước về tôn giáo, đồng thời phân tích thực trạng triển khai tại huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang từ năm 2003 đến nay.
• Đánh giá sự phát triển tích cực của các tôn giáo, sự tham gia của tín đồ vào các hoạt động kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh trật tự.
• Nhận diện các tồn tại như xây dựng cơ sở thờ tự trái phép, tranh chấp đất đai, hoạt động truyền đạo trái phép và mê tín dị đoan.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy vai trò tích cực của tôn giáo trong phát triển địa phương.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm tăng cường tuyên truyền, đào tạo cán bộ, hoàn thiện pháp luật và kiểm soát hoạt động tôn giáo nhằm đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng và ổn định xã hội.

Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, chức sắc tôn giáo, sinh viên và các tổ chức liên quan. Để tiếp tục phát huy hiệu quả, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong thời gian tới, góp phần xây dựng huyện Vĩnh Thuận phát triển bền vững, hòa hợp tôn giáo và xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: QUAN DIEM, CHÍNH SÁCH CUA DANG, NHÀ NƯỚC VIỆT NAM DOI VỚI TON GIÁO: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THUC TIEN 1. Những vấn đề lý luận về quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với tôn giáo ở Việt Nam Đảng và Nhà nước tôn trong va bảo hộ quyén tự do tín ngưỡng tôn giáo. Nhưng cũng rất chú trọng việc quản lý Nhà nước đối với hoạt động tôn giáo. Chính vì thế, Đảng và Nhà nước luôn đề ra những nhiệm vụ hoạt động của công tác tôn giáo qua các thời kỳ lịch sử.

Vấn đề tôn giáo và công tác tôn giáo đã được Nghị quyết 25-NQ/TW “Về công tác tôn giáo” của Bộ Chính trị, đánh dấu sự đổi mới về tư duy trên lĩnh vực tôn giáo của Đảng. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI chỉ rõ: “Tiếp tục hoàn thiện chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo phù hợp với quan điển của Đảng. Phát huy những giá trị văn hoá, đạo đức tốt đẹp của các tôn giáo; động viên các tổ chức tôn giáo, chức sắc, tín đô sống tốt đời đẹp đạo, tham gia đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Quan tâm và tao điều kiện cho các tổ chức tôn giáo sinh hoạt theo hiến chương, điều lệ của tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước công nhận, đúng quy định của pháp luật.

Đông thời thủ động phòng ngừa, kiên quyết đấu tranh với những hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo dé mê hoặc, chia rẽ phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc”. Đề nhận thức tốt những quan điểm, chính sách của Đảng, nhà nước đối với hoạt động tôn giáo, về mặt lý luận cần phải hiểu rõ những vấn đề sau đây: 1. Quan điểm Chủ nghĩa Mác - Lênin về tôn giáo C.Lénin là những vị lãnh tụ lỗi lạc của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, các ông đã để lại những tư tưởng lý luận về chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, trong đó có những nhận định khoa học và cách mạng về vấn đề tôn giáo.

Kế thừa có phê phán những quan điểm của cã phái duy vật và duy tâm. 3 Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lan thứ XI, năm 2011; Khi nghiên cứu về nguồn gốc của tôn giáo, C.Mác đã chi ra răng: “ Tôn giáo là sự tự ý thức và sự tự tri giác cua con người chưa tim thấy bản thân mình hoặc lại đánh mất bản thân mình một lan nữa. Con người chính là thé giới những con người, là Nhà nước, là xã hội. Nhà nước ấy, xã hội ấy sản sinh ra tôn giáo, không phải tôn giáo sáng tạo ra con người mà chính con người sáng tạo ra tôn giáo.

Tôn giáo biến bản chất con người thành tính hiện thực, ảo tưởng, vì bản chất con người không có tính hiện thực thật sự. Tôn giáo là tiếng thở dài của chúng sinh bị áp bức, là trái tim của thé giới không có trái tim, cũng giống như nó là tinh than của những điều kiện xã hội không có tinh thân; tôn giáo là thuốc phiện của nhân dân. Qua sự phản ánh của tôn giáo, V. Lénin đã định nghĩa: “Tôn giáo là một trong những hình thức áp bức vé tinh thân, luôn luôn và bat cứ ở đâu cũng đè nặng lên quân chúng nhân dân khốn khổ vì phải lao động suốt đời cho người khác hưởng, vì phải chịu cảnh ban cùn và cô độc”.

Tw tưởng, quan diém Hồ Chí Minh về tôn giáo Tư tưởng Hồ Chí Minh về tín ngưỡng, tôn giáo là sự vận dụng sáng tạo quan điểm mácxít về tín ngưỡng, tôn giáo trong hoàn cảnh xã hội Việt Nam. Tư tưởng này được xây dựng trên cơ sở nhận thức rõ đặc điểm văn hóa Việt Nam - một quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo. Các tín ngưỡng, tôn giáo có lịch sử hình thành, phát triển và có đặc điểm riêng, với xu hướng hòa đông, tồn tại dan xen, ảnh hưởng lẫn nhau. Nổi bat trong tư tưởng của Người về tôn giáo là tư tưởng đoàn kết lương giáo, hoà hợp dân tộc và về quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân.

Trong hoàn cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, công việc bộn bề, nhưng Người luôn giành những sự quan tâm đặc biệt đến tô chức, cơ sở thờ tự và chức sắc, tín đồ tôn giáo. Ngày 6/3/1946, Người ký sắc lệnh thành lập Liên đoàn Công giáo Việt Nam; ngày 15/3/1946 ký sắc lệnh thành lập Hội Phật giáo Việt Nam. Người xem cơ sở thờ tự của tôn giáo như những công trình lịch sử văn hoá, những công trình phúc lợi xã hội. Những tư tưởng ấy không chi được thé hiện qua những bài viết, lời phát biểu, chỉ thị, sắc lệnh mà còn thông qua những cử chỉ, hành động cũng như phong cách ÝV.

Lénin toàn tập; tập 17, tr 89; Š,V. Lénin toàn tập, tập 11, tr 271; 10 ứng xử của Người đối với tín đồ, giáo sĩ, nhà tu hành các tôn giáo °. Những quan điểm về tôn giáo của chủ nghĩa Mác- Lê nin đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Dang và Nhà nước ta vận dụng sáng tạo trong điều kiện lịch sử cụ thể ở Việt Nam. Qua đó đã phát huy được vai trò của đồng bao có tín ngưỡng, tôn giáo góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tô quốc.

Những van đề cơ bản đó được thể hiện như sau: - Quan điểm tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng và không tín ngưỡng của nhân dân. Đây là nội dung quan trọng và xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo, thé hiện nhất quán trong cả hoạt động lý luận và thực tiễn của Người và trở thành nền tảng trong chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta từ trước đến nay. Ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, vào ngày 3-9-1945 trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Hồ Chí Minh nêu 6 nhiệm vụ cấp bách, trong đó Người dé nghị Chính phủ tuyên bố “Tín ngưỡng tự do va Lương Giáo đoàn kết”. Dé đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân được thực thi, Hồ Chí Minh cho rằng, về nguyên tắc hoạt động của các tô chức tôn giáo phải tuân theo pháp luật và được pháp luật bảo hộ.

Với tinh than đó, Người kiên quyết dau tranh với những kẽ lợi dụng tôn giáo làm tốn hại đến lợi ít dân tộc, chỉ đạo Chính phủ xây dựng các chủ trương, giải pháp tổ chức thực hiện có hiệu quả các quyền đó, đồng thời Người trực tiếp ký, ban hành nhiều văn bản pháp luật quy định cụ thé về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người dân. Hiến pháp đầu tiên (thông qua ngày 2-3-1946) của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ghi rõ “Mọi công dân Việt Nam có quyền tự do tín ngưỡng”. Ngoài ra, Người cũng rất chú trọng đến tín ngưỡng truyền thống, nhất là tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, Người cho rằng, đây là một hiện tượng xã hội bình thường, để nhắc nhở hậu thế ghi lòng, tạc dạ công ơn của các bậc tiền bối. Tổ tiên được tôn kính thì anh em mới thuận hòa.

- Quan điểm đoàn kết lương giáo, hòa hợp dân tộc. Do đặc điểm của lịch sữ hình thành dân tộc ở Việt Nam, các tôn giáo khác nhau có hệ thống giáo lý, giáo ° Hỗ Chi Minh: Biên niên tiểu sử, Nxb. CTOG, Hà Nội, 1995, 1. 11 luật, chức sắc, tín đồ và phương pháp hành đạo khác nhau nhưng điều tồn tại trong lòng dân tộc.

Vì vậy theo quan điểm của Người là đoàn kết rộng rãi mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt dân tộc, giai cấp, tôn giáo, giới tin, độ tudi. Người nói rõ: Đoàn kết là một chính sách dân tộc, không phải thủ đọan chính trị, ta đòan kết dé dau tranh và xây dụng nước nhà, ai có sức, có đức, có lòng phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân thì ta đoàn kết họ, nhằm hòa hợp dân tộc, đoàn kết lương giáo, tạo động lực xây dựng đất nước. Tôn trọng quyên tự do tín ngưỡng của nhân dân khắc phục những mặc cảm, định kiến, chống lại âm mưu chống phá của thế lực thù địch. Bên cạnh tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo Người còn đề cập đến van đề chống lợi dụng tín ngưỡng và bài trừ mê tín di đoan.

- Quan điểm về mối quan hệ giữa tôn giáo với một số lĩnh vực khác. Người đã nhìn thấy mối liên hệ giữa tôn giáo với các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ đó có cách tiếp cận đa chiều dưới góc độ văn hóa, đạo đức, xã hội học, đồng thời nghiên cứu khai thác những giá trị tích cực của tín ngưỡng, tôn giáo trong đời sống tinh thần của xã hội: tôn giáo với dân tộc, tôn giáo với văn hóa, tôn giáo với đạo đức, tôn giáo với chính trị. Đối với một người có tôn giáo thì họ vừa có thé là người dân yêu nước, đồng thời cũng là một tín đồ chân chính. Những giá trị tốt đẹp của tôn giáo cùng với dân tộc và thời đại Hồ Chí Minh góp thêm tính phong phú, đa dạng cho cuộc sống tỉnh thần của xã hội.

Những van đề về tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam là cơ sở cho quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam 12. Những đặc điểm tôn giáo, tín ngưỡng ở Việt Nam - Việt Nam là quốc gia có nhiều dân tộc, tôn giáo và hình thức tín ngưỡng Tính đến tháng 12 năm 2020 nước ta có 16 tôn giáo và 36 tô chức tôn giáo được Nhà nước công nhận, với khoảng 26,3 triệu tín đồ, hơn 58.000 cơ sở thờ tự: “Phật giáo trên 12 triệu, Thiên chúa giáo 8,1 triệu, Cao đài 4,2 triệu, Hòa hảo 2,46 triệu, Tin lành gần 2,3 triệu, Hồi giáo 82,732 nghìn, Tịnh độ cư sĩ phật hội 1,8 triệu, Tứ ân hiểu nghĩa 78 nghìn, Minh lý 12 đạo Tam tông miéu 1,058 nghìn, đạo Ba thai 7 nghìn, Bàlamôn 54,068 nghìn, Phật đường Minh sư đạo 11,124 nghìn, Bửu sơn Kỳ Hương 15 nghìn” 7. - Các tín ngưỡng, tôn giáo đan xen, hòa đồng, hỗn dung Mặc dù tín ngưỡng tôn giáo ở nước ta đa dang và có tính đan xen, hòa đồng nhưng không có kỳ thị, tranh chấp và xung đột tôn giáo. Các tín ngưỡng truyền thống và tàn du của tôn giáo nguyên thủy van in dấu khá sâu trong đời sống tinh thần của người Việt cho đến ngày nay.

Tính đến tháng 6 năm 2019 cả nước có hơn 45.000 cơ sở tín ngưỡng.900 di tích gắn với cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, một số di tích được UNESCO công nhận là di sản thế giới.