Chương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN - PHÁP LÝ. VE THỊ HÀNH ÁN DÂN SỰ Ở VIỆT NAM 111. Khái quát chung về thi hành án dân sự. LLL Rhái niệm về thi hành ân dan swe ‘Theo Tửđiển Tiếng Việt thi “Tht hdmi” được hiểu là: "Léon cho thành có.
iệu lực điều đã được chính thức quyết đmh" [31,Tr.61], “da” ở day là ban án, quyết định, hay văn bin pháp lý thể hiện phán quyết của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyên giả: quyết vụ việc. Phan quyết của những cơ quan nay có thể có hoặc không mang tỉnh quyển lực Nhà nước nhưng déu yêu cầu các chủ thể của pháp luật phải tuân thủ đẩy đủ. Tuy nhiên, không phải lúc nào phản quyết của cơ quan giải quyết vụ việc cứng được bên có nghĩa vụ nghiêm. chỉnh chấp hành béi nó liên quan đến tính tự giác, thái đô, quyên lợi va kha năng thí hành của những đối tương nay.
Nêu không được thực thi thi tính áp đất trong những phan quyết nảy mới chỉ thể hiện trên văn bản giấy tờ, hay nói cách khác là những diéu đã được chính thức quyết đính chưa được lâm cho có hiệu lực. Chính vi vậy “Thi hành án” có thể hiểu là việc thực hiện dé dim bao hiệu lực thực tế của Ban án, Quyết định của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyên giãi quyết ‘Theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nay thì việc THA bao gồm THADS và THAHS, cả hai hoạt động THA này đu là thực hiện các bản án, quyết định trên thực tế nhưng mỗi hoạt động lại có nét đặc trưng riêng. THAHS thể hiện quan hệ bat đổi xứng giữa một bên là người phải THA ‘va một bên là quyển lực Nhà nước, được đấc trưng bởi hệ thông trại giam, trai tam giam, thể hiện sự trừng phạt nghiêm khắc của Nha nước đổi với cá nhân người pham tôi, người phải THA phải thực hiện đúng các chế tai đã tuyên trong ban án hình sự, không có quyển théa hiệp khi thi hành Hoạt động THAHS tác động đến quyền nhân thân của người phải THA, việc thi hành. hình phạt ti hình, hình phạt tù, cắm đi khối nơi cư trú.
kam hạn chế quyển được đâm bão an toàn về tính mang, quyển tư do đi lại, quyén tw do cư trủ. của cả nhên người pham tội. Mục đích của hoạt động THAHS đó Ja giáo dục người phạm tội, thể hiện sự ran đe đối với toàn xã hội Đối. tượng của THAHS la các bản án, quyết định của Tòa án được giải quyết theo thi tục tổ tung hình sự Khác với THAHS, THADS là việc thực thi nghĩa vụ dân sự của người phải THA đối với người được THA theo nội dung bản án, quyết định dân sự.
Bên được THA có thể la cá nhân, cơ quan, tổ chức hay là Nhà nước. đưa ra thi hành tác động đến tải sản, quyển tài sản của người phải THA nh việc nộp tiên án phí, thanh toán trả ng, buộc thao đổ công trình, hoản trả tải sản. Hoạt đông THADS nhằm khôi phục lại hiện trang ban đâu, khắc phục hậu quả, béi thường thiết hại do hành vi vi pham pháp luật gây ra. Ở Việt Nam hiện nay, dui góc độ khoa học pháp lý vẫn còn có nhiều.
quan điểm khác nhau về khái niệm THADS. Y kiến thứ nhất cho rằng THADS là một hoạt động của tổ tụng dan sự [57, Tr 64]. Ý kiến thứ hai cho sang THADS la một dang của hoạt động hảnh chính. Ý kiến thứ ba cho ring THA là một dạng hoạt động hành chính - tư pháp vì THADS là hoạt động mang tinh điều hành và chấp hảnh quyết định của Téa án - cơ quan tư pháp [58, Tr64] Đôi với quan điểm thứ nhất cho ring THADS la một hoạt động cia tổ tụng dân sự, quan điểm nay chỉ ra rằng THADS là giai đoạn cuối của quá trình tổ tụng, kế tiệp sau quá tình xét xử cia Tòa án và thuần tủy mang tính tự pháp.
Quá trình tổ chức thí hành bản án, quyết định gắn chất với vai trò cũa Tòa án thể hiện 6 việc Tòa án có trách nhiệm đảm bao ban án, quyết định có 10 tính khả thi khi thi hành, giải thích những điểm tuyên chưa rõ, khắc phục những sai sót, xem xét lại bản án khi có kiến nghĩ của cơ quan THADS. ‘Quan điểm thử hai cho rằng THADS la một dạng hoạt đông hanh chính, theo quan điểm nay quả trình tổ tụng đã kết thúc tir khi Tòa annhân danh Nhà nước ra phản quyết cuối cing giai quyết vụ việc, Tòa án đã xc định rổ quyền lợi va nghĩa vu cia các bên còn THA là giai đoạn hoàn toàn khác. Quan điểm nay cho rằng THA không còn là giai đoạn tổ tung bởi THA có mục dich khác với mục dich của tổ tung, tổ tung là quá tình đi tim sư that của vụ viếc đã diễn ra trên thựctê, giãi quyết vu việc thông qua các quy đính của pháp luất con THA lả quá trinh thực thi những điều đã được phân xử trong bản án, quyết định. Những học giả theo quan điểm nay cho rằng THADS lả một dang của hoạt đông hành chính bởi THADS 1a hoạt đông mang tính diéu hảnh va chấp hành mã diéu hảnh va chấp hành là đặc trưng của hoạt động hanh chính.
Mất khác, THADS ở nước ta lại không do Tòa án - một cơ quan từ pháp tổ chức thực hiện. Han chế lớn nhất của cả hai quan điểm trên là déu tuyệt đổi hỏa tinh ảnh chính và tính tư pháp của hoạt động THADS. Tác giã của luận văn đồng tình hơn cả với quan điểm thứ ba coi THADS la một dang hoạt động hành chính - tư pháp. THADS trước hết 14 mét hoạt động từ pháp bởi thực tế là @ ‘Viet Nam đã từng có giai đoạn cơ quan THADS được tổ chức nằm trong Toa án và trên thể giới hiến nay tai mốt quốc gia cơ quan THADS vẫn được tổ chức thuộc Téa án với nhiệm vụ là thực thi, chấp hành phản quyết của Tòa án mã Tòa án là một cơ quan Từ pháp.
THADS đồng thời cũng là một dang hoạt đông hành chính bởi việc THA được tổ chức, điều hanh theo những trình tự, thủ tục mang tính hành chính đã được pháp luật quy đính để nhằm mục đích cuối củng đó là chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật, dm bảo hiệu lực thực tế của những quy định này. ul ‘Mac dit van còn ton tai, nhiều ý kién tranh luận và mỗi quan điểm đều. thể hiện tính hợp lý riêng nhưng cũng can nhận thấy ring đủ THADS được hiểu dưới góc độ nao thì bản chất của THADS cũng không hé thay đổi đó 1a việc thực thi theo nội dung phán quyết của bản án, quyết định dân sự "Như vậy, từ những phân tích trên, có thể nhận thấy tht hành án dân sựlà Hoạt động hành chính te pháp mà trong đó cơ quan, tổ chức THA đưa ra thi ết định dân ste theo trinh tực Thủ tue đo pháp luật quy định m bảo vệ và Riôi phục lợi ích của Nhà rước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quem, tổ chức. Đặc điễm của thi hành ân dan sự.
bản chất của hoạt động THADS là tht hành phán quyết được tuyên trong ban ám, quyết dmh của cơ quan có thẩm quyền giải quyết. không phải là việc giải quyết lại nội dùng vu việc 'Về mặt nguyên tắc, trong quá trình giải quyết vụ việc tại Tòa án, co quan, tổ chức có thẩm quyển thi các cơ quan, tổ chức nảy căn cứ vao chứng, cử và các quy định của pháp luật để ra phan quyết zác định quyển và nghĩa vụ của các bên Cön khi cơ quan THADS thực hiện nhiệm vụ không phải giải quyết lại nội dung vụ việc ma cơ quan THADS yêu cau các đương sự thực hiện nghiêm chỉnh các quyển và nghĩa vụ được an đính trong bản án, quyết định dân sự đồng thời phổ biển cho đương sự biết các quy định pháp luật có liên quan. Trong quả trình thi hảnh vụ việc, cơ quan THADS nêu phát hiện sai sót của cơ quan ra bản án, quyết định dân sự trong việc áp dung pháp luật có thể kiến nghị những cơ quan nay kịp thời sửa chữa, bổ sung từ đó có căn cứ. cho việc giải quyết THA tiếp theo.
Hat là chủ thé tỗ chức thực hiện hoạt động THADS ia co quan, tỗ chute THADS mà cụ thé là các Chap hành viên hoặc các Thừa phát lai 'Việc THADS ảnh hưởng trực tiếp đến tải sản, quyển nhân thân của các đương sự và những người có liên quan nên dé đảm bảo việc THA đạt hiệu 12 quả, bảo vệ quyén va lợi ich hợp pháp của cắc đương sự va những người có liên quan thì việc THADS phai do cơ quan nha nước chuyên trách thực hiên - cơ quan THADS. Tuy nhiên, để việc THADS được nhanh chóng, đạt hiệu quả cao cũng như huy động các nguồn lực trong zã hội thi một số công việc. THADS được chuyển giao cho các cá nhân, tổ chức tư nhân thực hiện - đó. chính là các Thửa phát lại Ba là đối tượng của THADS là các bẩm án, quyết đinh dân sự của Tòa dx, quyết dink của Trong tài thương mại và Hội đồng xử li vụ việc cạnh tranh cụ tha: + Bản án, quyết định dân sự, hôn nhân gia đính, kính doanh thương mại, lao ding, + Hình phạt tién, tịch thu tai sin, truy thu tiên, tài sin thu lợi bat chính, xử ly vat chứng, tải sản, an phi và quyết định dân sự trong ban án, quyết định hình sự, + Phan tai sản trong bản án, quyết định hành chính của Toa án, + Bản an, quyết định dân sự của Toa án nước ngoài, quyết định của Trọng tài nước ngoài đã được Tod án Việt Nam công nhận và cho thi hảnh tại Việt Nam, + Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh có liên quan đến tải sản của bền phải THA của Hội đồng xử lý vu việc canh ranh, + Quyết định của Trọng tải thương nai, + Quyết định Toa án giãi quyết phá sin Tuy nhiên, các bản án, quyết định dân sự nói trên để được đưa ra thi hành theo thủ tục THADS thi phải là các ban án, quyết đính đã có hiệu lực pháp luật hoặc các ban án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật nhưng được thi hành ngay theo quy định của pháp luật.
Co thể thấy đối tượng của hoạt động THADS có phạm vi rộng hơn đổi tượng của hoạt động THAHS. Nếu như đối tượng của hoạt ding THAHS chỉ có những vụ việc được giải quyết theo thủ tục tổ tung hình sự thì đối tương của hoạt động THADS gém cả những vụ việc giải quyết theo thủ tục tổ tụng.