Luận văn về thực hiện pháp luật đối với giảng viên tại trường cao đẳng sư phạm Trung ương

Luận văn phân tích thực hiện pháp luật về giảng viên tại trường cao đẳng sư phạm trung ương, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Trường học: Cao đẳng sư phạm trung ương
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Thực hiện pháp luật về giảng viên tại trường cao đẳng sư phạm
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢNG VIÊN
• 1.1. Giảng viên và pháp luật về giảng viên
• 1.1.1. Khái niệm giảng viên
• 1.1.2. Phân loại giảng viên
• 1.1.2.1. Phân loại theo nơi làm việc
• 1.1.2.2. Phân loại theo hạng chức danh nghề nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢNG VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM TRUNG ƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢNG VIÊN-TỪ THỰC TIỄN TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM TRUNG ƯƠNG
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực hiện pháp luật giảng viên cao đẳng sư phạm

Giảng viên tại các trường cao đẳng sư phạm đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Việc thực hiện pháp luật về giảng viên không chỉ đảm bảo quyền lợi cho họ mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của hệ thống giáo dục. Pháp luật về giảng viên cần được thể chế hóa rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên trong công tác giảng dạy và nghiên cứu.

1.1. Khái niệm và vai trò của giảng viên cao đẳng sư phạm

Giảng viên cao đẳng sư phạm là những người có trách nhiệm giảng dạy và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Họ không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn hướng dẫn sinh viên phát triển kỹ năng và phẩm chất cần thiết.

1.2. Tầm quan trọng của pháp luật trong giáo dục

Pháp luật về giáo dục, đặc biệt là pháp luật về giảng viên, đóng vai trò quyết định trong việc định hướng và quản lý chất lượng giáo dục. Nó giúp xác định quyền lợi và nghĩa vụ của giảng viên, từ đó tạo ra môi trường làm việc công bằng và hiệu quả.

II. Những thách thức trong thực hiện pháp luật về giảng viên

Mặc dù pháp luật về giảng viên đã được ban hành, nhưng việc thực hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Các trường cao đẳng sư phạm đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác tuyển dụng, đào tạo và đánh giá giảng viên. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên.

2.1. Khó khăn trong công tác tuyển dụng giảng viên

Nhu cầu tuyển dụng giảng viên có trình độ cao đang gia tăng, nhưng nhiều trường gặp khó khăn trong việc thu hút nhân tài do chính sách lương và đãi ngộ chưa hợp lý.

2.2. Vấn đề đào tạo và bồi dưỡng giảng viên

Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, nhiều giảng viên chưa được tiếp cận với các chương trình đào tạo chuyên sâu và hiện đại.

III. Phương pháp cải thiện thực hiện pháp luật về giảng viên

Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về giảng viên, cần có những phương pháp cải thiện cụ thể. Các giải pháp này không chỉ giúp giảng viên phát huy tối đa năng lực mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường cao đẳng sư phạm.

3.1. Cải cách quy trình tuyển dụng giảng viên

Cần xây dựng quy trình tuyển dụng minh bạch và công bằng, đảm bảo lựa chọn được những giảng viên có năng lực và tâm huyết với nghề.

3.2. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giảng viên

Các chương trình đào tạo và bồi dưỡng cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế, giúp giảng viên cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giảng viên

Việc thực hiện pháp luật về giảng viên cần được đánh giá qua các kết quả nghiên cứu thực tiễn. Những ứng dụng này sẽ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy và học tập tại các trường cao đẳng sư phạm.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc thực hiện pháp luật về giảng viên có tác động tích cực đến chất lượng giáo dục. Các trường cần áp dụng những kết quả này vào thực tiễn.

4.2. Các mô hình thành công trong thực hiện pháp luật

Một số trường cao đẳng sư phạm đã áp dụng thành công các mô hình quản lý và đào tạo giảng viên, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu xã hội.

V. Kết luận và tương lai của pháp luật về giảng viên

Việc thực hiện pháp luật về giảng viên tại các trường cao đẳng sư phạm là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tương lai của pháp luật này cần được định hướng rõ ràng để đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội.

5.1. Định hướng phát triển pháp luật về giảng viên

Cần có những chính sách và quy định pháp luật phù hợp để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của giảng viên, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

5.2. Tầm nhìn tương lai cho đội ngũ giảng viên

Đội ngũ giảng viên cần được phát triển không ngừng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của giáo dục trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh giáo dục Việt Nam được xác định là quốc sách hàng đầu, vai trò của giảng viên trong các trường sư phạm, đặc biệt là các trường cao đẳng sư phạm, trở nên vô cùng quan trọng. Đội ngũ giảng viên không chỉ trực tiếp tham gia giảng dạy mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội. Theo số liệu năm 2019, cả nước còn 30 trường cao đẳng sư phạm, trong đó 3 trường trực thuộc trung ương và 27 trường trực thuộc địa phương, với tổng số giảng viên cơ hữu tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương là 179 người, trong đó 13,4% có trình độ giáo sư, tiến sĩ và 84,9% có trình độ thạc sĩ.

Tuy nhiên, các trường cao đẳng sư phạm đang đối mặt với nhiều khó khăn trong công tác tuyển sinh và đổi mới chính sách phát triển nguồn nhân lực ngành sư phạm. Luật Giáo dục năm 2019 và Nghị quyết số 29-NQ/TW đã đặt ra yêu cầu nâng cao trình độ và năng lực sư phạm của giảng viên, đồng thời đòi hỏi sự thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật về giảng viên nhằm tạo môi trường thuận lợi cho giảng viên phát huy vai trò. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng thực hiện pháp luật về giảng viên tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương từ năm 2013 đến nay, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm quyền lợi, nghĩa vụ và nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy, góp phần phát triển bền vững đội ngũ giảng viên và nâng cao chất lượng đào tạo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các mối quan hệ xã hội trong thực hiện pháp luật về giảng viên. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về thực hiện pháp luật: Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích nhằm đưa các quy định pháp luật vào cuộc sống, trở thành hành vi thực tế hợp pháp của các chủ thể pháp luật. Quá trình này bao gồm các giai đoạn phổ biến, giáo dục pháp luật; xây dựng kế hoạch; tổ chức thực hiện; thanh tra, kiểm tra và giám sát.

2. Lý thuyết quản lý nhà nước về viên chức: Quản lý viên chức, trong đó có giảng viên, bao gồm các hoạt động tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật và các chế độ chính sách liên quan. Lý thuyết này nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: giảng viên, pháp luật về giảng viên, thực hiện pháp luật về giảng viên, quyền và nghĩa vụ của giảng viên, các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích-tổng hợp: Thu thập, hệ thống hóa các văn bản pháp luật, nghị quyết, các công trình nghiên cứu liên quan đến pháp luật về giảng viên và thực hiện pháp luật.
• Phương pháp thống kê, phân tích, so sánh: Thu thập số liệu thực trạng đội ngũ giảng viên và việc thực hiện pháp luật tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương, phân tích các chỉ số về trình độ, chức danh nghề nghiệp, hợp đồng lao động, đánh giá hiệu quả thực hiện.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp, trừu tượng hóa: Đưa ra các quan điểm, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về giảng viên dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn.
• Phương pháp lịch sử, tư duy logic, quy nạp, diễn giải: Giúp làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn trong quá trình nghiên cứu.

Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào toàn bộ đội ngũ giảng viên cơ hữu của Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương (179 người), với dữ liệu thu thập từ năm 2013 đến nay. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ mẫu nhằm đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao cho kết quả nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Trình độ chuyên môn của giảng viên đáp ứng yêu cầu cơ bản: Trong tổng số 179 giảng viên, có 1,1% là giảng viên cao cấp, 16,7% giảng viên chính và 82,2% giảng viên hạng III. Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ và giáo sư chiếm 13,4%, thạc sĩ chiếm 84,9%, còn lại là cử nhân đang theo học thạc sĩ. Điều này cho thấy đội ngũ giảng viên đã cơ bản đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo theo quy định của Luật Giáo dục và Thông tư liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV.

2. Tỷ lệ giảng viên ký hợp đồng không xác định thời hạn cao (94,5%): Điều này tạo sự ổn định trong đội ngũ, giúp giảng viên yên tâm công tác và phát huy năng lực chuyên môn. Tuy nhiên, vẫn còn 5,5% giảng viên ký hợp đồng xác định thời hạn, gây ra một số khó khăn trong quản lý và phát triển lâu dài.

3. Việc thực hiện pháp luật về giảng viên còn tồn tại hạn chế: Mặc dù có hệ thống pháp luật tương đối đầy đủ, đồng bộ, nhưng việc phổ biến, giáo dục pháp luật chưa thực sự sâu rộng và hiệu quả. Một số giảng viên chưa nhận thức đầy đủ về quyền và nghĩa vụ của mình, dẫn đến việc thực hiện pháp luật chưa đồng bộ, chưa phát huy hết vai trò của giảng viên trong đổi mới giáo dục.

4. Sự tham gia của các bên liên quan chưa phát huy tối đa: Vai trò của tổ chức Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên và lãnh đạo nhà trường trong việc tổ chức thực hiện pháp luật về giảng viên còn hạn chế, chưa tạo được sự đồng thuận và động lực mạnh mẽ cho giảng viên.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Thứ nhất, mặc dù hệ thống pháp luật về giảng viên đã được hoàn thiện với các quy định rõ ràng về tiêu chuẩn, quyền lợi, nghĩa vụ và quản lý, nhưng tính minh bạch và công khai trong phổ biến pháp luật chưa được đảm bảo đầy đủ. Việc này dẫn đến sự hiểu biết pháp luật của giảng viên còn hạn chế, ảnh hưởng đến việc tuân thủ và thực hiện.

Thứ hai, năng lực tổ chức thực hiện pháp luật của các cơ quan nhà nước và nhà trường chưa đồng đều, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. So với các nghiên cứu trước đây về thực hiện pháp luật trong các trường đại học và cao đẳng, kết quả nghiên cứu tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương cho thấy cần tăng cường vai trò lãnh đạo, quản lý và giám sát để nâng cao hiệu quả thực hiện.

Thứ ba, đặc thù ngành sư phạm đòi hỏi giảng viên không chỉ có trình độ chuyên môn mà còn phải có phẩm chất đạo đức, năng lực sư phạm và ý thức pháp luật cao. Việc chưa có các chính sách đào tạo, bồi dưỡng phù hợp để nâng cao năng lực này là một hạn chế cần khắc phục.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố trình độ giảng viên, bảng tỷ lệ hợp đồng lao động và sơ đồ thể hiện các giai đoạn thực hiện pháp luật về giảng viên, giúp minh họa rõ nét hơn các phát hiện và mối quan hệ giữa các yếu tố.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật về giảng viên: Nhà trường phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo định kỳ về pháp luật cho giảng viên, nhằm nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật. Mục tiêu đạt 100% giảng viên tham gia trong vòng 12 tháng tới.

2. Hoàn thiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực giảng viên: Xây dựng chương trình đào tạo nghiệp vụ sư phạm, kỹ năng pháp lý và đạo đức nghề nghiệp phù hợp với từng hạng chức danh nghề nghiệp. Thực hiện trong 2 năm, do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với nhà trường triển khai.

3. Nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát thực hiện pháp luật: Thiết lập hệ thống kiểm tra, đánh giá định kỳ việc thực hiện pháp luật về giảng viên, đồng thời tăng cường vai trò của tổ chức Đảng, Công đoàn và lãnh đạo nhà trường trong giám sát. Mục tiêu hoàn thiện quy trình giám sát trong 6 tháng.

4. Xây dựng cơ chế khuyến khích, khen thưởng và xử lý vi phạm minh bạch, công bằng: Áp dụng các chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm tạo động lực cho giảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ và pháp luật, đồng thời xử lý nghiêm các vi phạm để đảm bảo tính răn đe. Thực hiện ngay và đánh giá hiệu quả sau 1 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo các trường cao đẳng sư phạm: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về giảng viên, từ đó xây dựng chính sách quản lý phù hợp.

2. Cán bộ quản lý giáo dục và các cơ quan nhà nước liên quan: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện hệ thống pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến giảng viên.

3. Giảng viên và viên chức trong các trường sư phạm: Nâng cao nhận thức về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và nghiên cứu khoa học.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Luật, Giáo dục: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu về thực hiện pháp luật, quản lý giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực giáo dục đại học.

Câu hỏi thường gặp

1. Pháp luật về giảng viên bao gồm những nội dung chính nào?
   Pháp luật về giảng viên điều chỉnh các vấn đề về tiêu chuẩn, quyền lợi, nghĩa vụ, tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, khen thưởng và kỷ luật giảng viên trong các cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng.

2. Tại sao việc thực hiện pháp luật về giảng viên lại quan trọng đối với chất lượng giáo dục?
   Việc thực hiện pháp luật đảm bảo giảng viên được bảo vệ quyền lợi, thực hiện đúng nghĩa vụ, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện pháp luật về giảng viên?
   Bao gồm mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật, năng lực tổ chức thực hiện của nhà nước, ý thức pháp luật và năng lực của giảng viên, cũng như sự phối hợp của các bên liên quan như tổ chức Đảng, Công đoàn và lãnh đạo nhà trường.

4. Làm thế nào để nâng cao nhận thức pháp luật cho giảng viên?
   Thông qua các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật định kỳ, tổ chức tập huấn, hội thảo, cung cấp tài liệu pháp luật và tạo môi trường pháp lý minh bạch, công khai trong nhà trường.

5. Giải pháp nào giúp cải thiện công tác quản lý giảng viên trong các trường cao đẳng sư phạm?
   Hoàn thiện quy trình tuyển dụng, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật; tăng cường giám sát, kiểm tra; xây dựng chính sách đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực; đồng thời phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và lãnh đạo nhà trường.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ vai trò quan trọng của giảng viên trong phát triển giáo dục và sự cần thiết của việc thực hiện pháp luật về giảng viên tại các trường cao đẳng sư phạm.
• Phân tích thực trạng tại Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương cho thấy đội ngũ giảng viên cơ bản đáp ứng yêu cầu về trình độ, nhưng việc thực hiện pháp luật còn nhiều hạn chế cần khắc phục.
• Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật gồm hệ thống pháp luật, năng lực tổ chức thực hiện, ý thức pháp luật của giảng viên và sự tham gia của các bên liên quan.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật, góp phần phát triển đội ngũ giảng viên và nâng cao chất lượng đào tạo.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu để hoàn thiện hơn công tác quản lý và phát triển giảng viên trong tương lai.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng đội ngũ giảng viên vững mạnh, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIẢNG VIÊN 1. Giảng viên và pháp luật về giảng viên 1. Khái niệm giảng viên Theo từ điển tiếng việt của Hoàng Phê chủ biên thì: “GV là người giảng dạy ở đại học, cao đẳng hay lớp huấn luyện cán bộ” [28, tr. Như vậy, theo cách hiểu thông thường giảng viên là người làm nhiệm vụ giảng dạy trong các trường đại học và cao đẳng.

Theo Luật Giáo dục năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009) thì giảng viên là nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy ở các cơ sở giáo dục đại học. Để phân biệt với giáo viên-người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, Điều 70, Khoản 3, Luật Giáo dục năm 2005 quy định: “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là giáo viên, ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giảng viên” [30]. Điều 66, Khoản 1, Luật Giáo dục năm 2019 quy định “Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục khác, giảng dạy trình độ sơ cấp, trung cấp gọi là giáo viên; nhà giáo giảng dạy từ trình độ cao đẳng trở lên gọi là giảng viên” [31]. Khái quát nhất, giảng viên được hiểu là viên chức chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng thuộc một ngành/chuyên ngành đào tạo của trường đại học hoặc cao đẳng.

Là “bộ phận đặc thù của trí thức Việt Nam”, giảng viên vừa tham gia giảng dạy, vừa tham gia nghiên cứu khoa học. Nhiệm vụ của giảng viên được xác định trên hai phương diện: là 10 nhiệm vụ của viên chức nói chung theo quy định tại Điều 17 Luật Viên chức năm 2010 và nhiệm vụ của nhà giáo theo quy định tại Điều 72 Luật giáo dục năm 2005 (Theo Điều 69, Luật Giáo dục năm 2019, có hiệu lực từ 01/7/2020). Vai trò của giảng viên được thể hiện qua việc tham gia đào tạo nguồn lực con người, lực lượng lao động chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, góp phần nâng cao dân trí, phát triển nhân tài cho đất nước; nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ quốc gia thông qua hoạt động nghiên cứu khoa học, triển khai các kết quả nghiên cứu đó vào đời sống; xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; xây dựng, phát triển kinh tế đất nước. Phân loại giảng viên Phân loại giảng viên dựa trên hai tiêu chí cụ thể là phân loại giảng viên theo nơi làm việc và phân loại giảng viên theo hạng chức danh nghề nghiệp.

- Phân loại theo nơi làm việc + Giảng viên làm việc trong cơ sở giáo dục công lập bao gồm giảng viên cơ hữu và giảng viên thỉnh giảng. Giảng viên cơ hữu của cơ sở giáo dục công lập là viên chức được tuyển dụng, sử dụng và quản lý theo quy định của pháp luật về viên chức; được ký hợp đồng làm việc, không là công chức hoặc viên chức ở đơn vị sử dụng lao động khác; do nhà trường trả lương và chi trả các khoản khác thuộc chế độ chính sách theo các quy định của pháp luật hiện hành. Giảng viên thỉnh giảng thường phải có trình độ từ thạc sĩ trở lên, có ký hợp đồng thỉnh giảng theo quy định về chế độ giảng viên thỉnh giảng trong các cơ sở giáo dục và các quy định hiện hành liên quan khác được cơ sở giáo dục trả lương, thù lao theo hợp đồng thỉnh giảng. + Giảng viên làm việc trong cơ sở giáo dục tư thục là người thực hiện 11 nhiệm vụ giảng viên và thực hiện nhiệm vụ theo hợp đồng lao động giữa cơ sở giáo dục và giảng viên; không phải là viên chức.

Giảng viên cơ hữu là người ký hợp đồng lao động và do nhà trường trả lương và chi trả các khoản khác thuộc chế độ, chính sách đối với người lao động theo các quy định hiện hành. Giảng viên thỉnh giảng là giảng viên được cơ sở giáo dục thực hiện hoạt động giảng dạy theo chế độ hợp đồng thỉnh giảng. - Phân loại theo hạng chức danh nghề nghiệp Thông tư liên tịch số 36/2014/TTLT-BGDĐT-BNV ngày 28/11/2014 quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục đại học công lập đã quy định chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục đại học công lập bao gồm: Giảng viên cao cấp (hạng I) Mã số: V.01; Giảng viên chính (hạng II) Mã số: V.02; Giảng viên (hạng III) Mã số: V. Mỗi hạng giảng viên sẽ có những yêu cầu, điều kiện và tiêu chuẩn phù hợp.

Theo đó, để trở thành giảng viên, cá nhân phải đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, bồi dưỡng. Trong đó, cá nhân muốn trở thành giảng viên phải có bằng tốt nghiệp đại học trở lên phù hợp với vị trí việc làm, chuyên ngành giảng dạy; có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giảng viên; đồng thời có trình độ ngoại ngữ và tin học đạt chuẩn. Về trình độ ngoại ngữ, cá nhân đó phải có trình độ ngoại ngữ bậc 2 (A2) theo quy định tại Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Đối với giảng viên dạy ngoại ngữ thì trình độ ngoại ngữ thứ hai phải đạt bậc 2 (A2).

Trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bản. Ngoài những tiêu chuẩn về đào tạo, để trở thành giảng viên, cá nhân còn phải đáp ứng tiêu chuẩn về chuyên môn, nghiệp vụ, như nắm vững kiến thức cơ bản của môn học được phân công giảng dạy và có kiến thức tổng quát về một số môn học có liên quan trong chuyên ngành đào tạo được giao đảm 12 nhiệm; Nắm vững mục tiêu, kế hoạch, nội dung, chương trình các môn học được phân công thuộc chuyên ngành đào tạo; Biên soạn giáo án, tập hợp các tài liệu tham khảo liên quan của bộ môn, chủ trì hoặc tham gia biên soạn giáo trình, sách hướng dẫn bài tập, thực hành, thí nghiệm;… Theo Thông tư trên, giảng viên là người có nhiệm vụ giảng dạy, hướng dẫn và chấm đồ án, khóa luận tốt nghiệp trình độ cao đẳng, đại học; Tham gia giảng dạy chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ và hướng dẫn, đánh giá luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ nếu có đủ tiêu chuẩn theo quy định. Bên cạnh đó, giảng viên còn có nhiệm vụ tham gia xây dựng kế hoạch, nội dung, chương trình đào tạo; tham gia đổi mới phương pháp giảng dạy, phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của sinh viên; Tham gia công tác chủ nhiệm lớp, cố vấn học tập… Trên đây là những yêu cầu, điều kiện để trở thành giảng viên. Đối với chức danh giảng viên hạng I và II, yêu cầu đặt ra cao hơn.

Đặc điểm nghề nghiệp giảng viên Thứ nhất, giảng viên có trình độ chuyên môn sâu về một lĩnh vực/bộ môn/môn Giảng viên là người có kiến thức khoa học chuyên môn sâu rộng; thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn và thông tin, kỹ thuật để nâng cao chất lượng dạy học và nghiên cứu khoa học. Họ có kiến thức liên môn, liên ngành, hiểu biết thực tiễn và khả năng liên hệ, vận dụng phù hợp vào hoạt động dạy học và nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức chuyên môn vào giải quyết các vấn đề trong thực tiễn nghề nghiệp, thành thạo các kỹ năng của lĩnh vực chuyên môn và thường xuyên cập nhật các kỹ năng nghề nghiệp mới. Tuy mỗi giảng viên đều đi chuyên về một ngành nhất định nhưng để đảm bảo tính liên thông, gắn kết giữa các môn học thì giảng viên phải được trang bị (hoặc tự trang bị) các kiến thức về cả chương trình giảng dạy. 13 Thứ hai, giảng viên có phương pháp giảng dạy phù hợp, bao gồm khối kiến thức về phương pháp luận, kỹ thuật dạy và học nói chung và dạy/học trong từng chuyên ngành cụ thể.

Bên cạnh phương pháp chung thì mỗi chuyên ngành (thậm chí từng môn học hoặc cùng môn học nhưng khác đối tượng học) đều có những đặc thù riêng biệt đòi hỏi phải có những phương pháp tiếp cận khác nhau, phù hợp từng môn học, người học cũng như điều kiện về cơ sở vật chất của nhà trường, lớp học. Để trở thành giảng viên chính thức, các giảng viên đều phải học và thi các môn học về lý luận về phương pháp giảng dạy đại học. Nếu chỉ sử dụng phương pháp giảng dạy truyền thống (thuyết trình) sẽ không hiệu quả. Phương pháp giảng dạy đang chuyển hướng từ truyền thụ (giảng viên)-tiếp thu (người học) kiến thức sang hướng dẫn, dẫn dắt, định hướng (giảng viên)- sáng tạo, khởi nghiệp (người học), từ giảng dạy nội dung mà giảng viên có sang giảng dạy nội dung mà người học cần và sẽ cần.

Do đó, để thay đổi diện mạo và chất lượng dạy và học hiện nay ở các trường đại học, cần đầu tư nhiều hơn để nâng cấp phương pháp và kỹ thuật giảng dạy của giảng viên. Thứ ba, có am hiểu về tâm lý sư phạm, về người học Giảng viên đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc khuyến khích tính ham hiểu biết của người học, rèn luyện độc lập khám phá trí tuệ, tăng cường khả năng tổ chức và sử dụng kiến thức giúp người học đạt được năng lực học suốt đời qua việc tự giáo dục. Để đáp ứng được nhu cầu của dạy và học, giảng viên cần phải có năng lực phẩm chất của một nhà khoa học chân chính và một nhà sư phạm tâm huyết. Người học ở đại học có những đặc điểm đặc trưng là họ là những người trưởng thành cả về thể chất, tâm lý và nhận thức.

Do đó họ phải được ứng xử như người lớn trong mọi hoạt động. Sinh viên là người đã có định hướng về nghề nghiệp gắn với nhu cầu và lợi ích của họ. Vì vậy, dạy học làm sao để 14 kích thích, khơi nguồn, khai phóng được năng lực bản thân, nguyện vọng hướng nghiệp của họ. Sinh viên hoàn toàn có khả năng tự học tập, nghiên cứu, tuy nhiên khả năng đó được phát huy thế nào còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó có cách dạy của giáo viên.

Để góp phần cho hoạt động dạy học đạt kết quả tốt thì phương pháp dạy học phải tạo điều kiện cho người học phát triển tư duy sáng tạo, rèn luyện kỹ năng thực hành, bồi dưỡng năng lực tự học tập nghiên cứu.