NGHIÊN CỨU VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ TẠI CÔNG TY TNHH SUGIKO VIỆT NAM

Chuyên khảo luật học phân tích Thực hiện pháp luật về lao động nữ từ thực tiễn tại công ty tnhh sugiko việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Tác giả: Nguyễn Việt Nam
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Mạnh Cường
• Trường học: Trường Đại học Hòa Bình
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Thực Hiện Pháp Luật Về Lao Động Nữ Từ Thực Tiễn Tại Công Ty TNHH Sugiko Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề án thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề án
• Tình hình nghiên cứu
• Mục tiêu của đề án
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Bố cục của đề án
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về lao động nữ
• 1.1.1. Khái niệm về lao động nữ
• 1.1.2. Đặc điểm của lao động nữ
• 1.1.3. Vai trò của lao động nữ trong đời sống xã hội
• 1.2. Một số vấn đề lý luận về pháp luật về lao động nữ
• 1.2.1. Khái niệm pháp luật về lao động nữ
• 1.2.2. Sự cần thiết phải bảo vệ lao động nữ trong pháp luật lao động
• 1.2.3. Nội dung pháp luật về lao động nữ
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ TẠI CÔNG TY TNHH SUGIKO VIỆT NAM
• 2.1. Thực trạng quy định của pháp luật về lao động nữ
• 2.1.1. Quy định của pháp luật về việc làm và tuyển dụng lao động nữ
• 2.1.2. Quy định của pháp luật về tiền lương và thu nhập
• 2.1.3. Quy định của pháp luật về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi
• 2.1.4. Quy định của pháp luật về an toàn và vệ sinh lao động
• 2.1.5. Trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội
• 2.2. Thực trạng thực hiện pháp luật về lao động nữ tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam
• 2.2.1. Giới thiệu khái quát về Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam
• 2.2.2. Thực trạng thực hiện pháp luật về việc làm và tuyển dụng lao động nữ
• 2.2.3. Thực trạng thực hiện pháp luật về tiền lương và thu nhập
• 2.2.4. Thực trạng thực hiện pháp luật về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi
• 2.2.5. Thực trạng thực hiện pháp luật về an toàn và vệ sinh lao động
• 2.2.6. Thực trạng thực hiện pháp luật về bảo hiểm xã hội
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ TẠI CÔNG TY TNHH SUGIKO VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Sự cần thiết và yêu cầu hoàn thiện pháp luật về lao động nữ
• 3.1.1. Khắc phục điểm bất hợp lý của các quy định hiện hành để đảm bảo sự phù hợp với các điều kiện kinh tế xã hội ở Việt Nam hiện nay
• 3.1.2. Đảm bảo sự tương thích với các cam kết quốc tế về tiêu chuẩn lao động đối với lao động nữ
• 3.1.3. Đảm bảo các quy định đặc thù về lao động nữ được đặt trong mối tương quan hợp lý với lợi ích của người sử dụng lao động
• 3.1.4. Thúc đẩy hơn nữa vấn đề bình đẳng giới trong các quy định của pháp luật lao động
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về lao động nữ
• 3.2.1. Hoàn thiện pháp luật về việc làm và tuyển dụng đối với lao động nữ
• 3.2.2. Hoàn thiện pháp luật về tiền lương và thu nhập đối với lao động nữ
• 3.2.3. Hoàn thiện pháp luật về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi đối với lao động nữ
• 3.2.4. Hoàn thiện pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm xã hội đối với lao động nữ
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về lao động nữ tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam trong thời gian tới
• 3.3.1. Tuyên truyền pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia quan hệ lao động để bảo vệ lao động nữ
• 3.3.2. Đẩy mạnh hoạt động thương lượng tập thể, xây dựng thỏa ước lao động tập thể tại doanh nghiệp trong việc đảm bảo điều kiện làm việc cho lao động
• 3.3.3. Đẩy mạnh công tác phát triển công đoàn cấp doanh nghiệp, nâng cao năng lực của công đoàn trong việc bảo vệ lao động nữ
• 3.3.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về lao động nữ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Lao Động Nữ tại Sugiko VN 55 Ký Tự

Phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong lực lượng lao động, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm xây dựng chính sách bảo vệ quyền lợi của lao động nữ. Điều này thể hiện trong Hiến pháp 2013, Bộ luật Lao động 2019, Luật Bình đẳng giới 2006 và Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, lao động nữ vẫn gặp nhiều khó khăn, bất bình đẳng, đặc biệt trong các khu công nghiệp tập trung. Nghiên cứu này tập trung vào việc thực hiện pháp luật lao động nữ tại Công ty TNHH Sugiko Việt Nam, nhằm đưa ra các giải pháp cải thiện tình hình. Xuất phát từ đặc điểm riêng về giới tính, tâm sinh lý nên trong thực tế lao động nữ gặp nhiều khó khăn vì ngoài việc thực hiện đầy đủ chức năng làm mẹ, làm vợ trong mỗi gia đình, họ còn phải vượt qua tư tưởng “trọng nam khinh nữ” điều này gây ra sự bất bình đẳng giữa lao động nữ và lao động nam. Điều này được thể hiện và thể chế hóa trong Hiến pháp năm 2013; Bộ luật Lao động năm 2019; Luật Bình đẳng giới năm 2006; Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014,…

1.1. Khái Niệm và Đặc Điểm của Lao Động Nữ Việt Nam

Lao động nữ bao gồm những người phụ nữ tham gia vào các hoạt động sản xuất và dịch vụ, tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội. Đặc điểm của lao động nữ bao gồm: khả năng sinh sản và nuôi con, sức khỏe thể chất và tinh thần khác biệt so với nam giới, và thường phải đối mặt với các định kiến giới. Theo Nguyễn Việt Nam trong đề án thạc sĩ luật kinh tế của mình đã cho rằng: "Trong lịch sử loài người từ trước đến nay, phụ nữ luôn là một bộ phận quan trọng trong đội ngũ đông đảo những người lao động, là lực lượng quan trọng góp phần phát triển kinh tế - xã hội và thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội."

1.2. Vai Trò của Pháp Luật Lao Động Nữ trong Bảo Vệ Quyền

Pháp luật lao động nữ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của lao động nữ. Quy định pháp luật về lao động nữ nhằm đảm bảo sự bình đẳng giới, tạo điều kiện cho phụ nữ phát triển toàn diện, và góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Pháp luật lao động nữ quy định các tiêu chuẩn về việc làm, tiền lương, an toàn lao động, bảo hiểm xã hội, và các chế độ thai sản. Bộ luật Lao động năm 2019 ra đời đã có nhiều quy định tiến bộ về lao động nữ góp phần đáp ứng được nhu cầu của thực tiễn về sử dụng lao động nữ ở Việt Nam cũng như vấn đề bình đẳng giới trong lao động.

II. Thực Trạng Pháp Luật Lao Động Nữ tại Sugiko VN Hiện Nay 59 Ký Tự

Hiện nay, pháp luật lao động nữ Việt Nam đã có những quy định cụ thể về việc làm, tiền lương, thời giờ làm việc, an toàn lao động, và bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, việc thực hiện pháp luật này tại các doanh nghiệp, đặc biệt là Sugiko Việt Nam, vẫn còn nhiều hạn chế. Cần đánh giá thực trạng này để tìm ra những vấn đề và thách thức cần giải quyết. Các quy định của pháp luật về việc làm và tuyển dụng lao động nữ chưa thực sự đảm bảo được sự bình đẳng giới. Vẫn còn tình trạng phân biệt đối xử trong tuyển dụng, trả lương, và thăng tiến. Thực trạng thực hiện pháp luật về lao động nữ tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại.

2.1. Đánh Giá Quy Định Pháp Luật về Việc Làm và Tuyển Dụng

Quy định về việc làm và tuyển dụng lao động nữ còn nhiều bất cập, chưa đảm bảo sự bình đẳng giới. Vẫn còn tình trạng phân biệt đối xử trong tuyển dụng, trả lương, và thăng tiến. Một số quy định còn mang tính hình thức, khó thực hiện trên thực tế. Cần có những giải pháp cụ thể để đảm bảo quyền làm việc của lao động nữ. Theo Nguyễn Việt Nam qua tìm hiểu thực tế tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam và tiến hành phân tích các quy định của pháp luật hiện hành về vấn đề lao động nữ, học viên lựa chọn nghiên cứu đề án: “Thực hiện pháp luật về lao động nữ từ thực tiễn tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam” làm đề tài đề án thạc sĩ của mình.

2.2. Tình Hình Thực Hiện Chế Độ Tiền Lương và Thu Nhập

Việc thực hiện chế độ tiền lương và thu nhập cho lao động nữ tại Sugiko Việt Nam chưa đảm bảo công bằng. Mức lương của lao động nữ thường thấp hơn so với lao động nam, đặc biệt trong các công việc đòi hỏi kỹ năng và kinh nghiệm tương đương. Cần có sự đánh giá khách quan và điều chỉnh phù hợp để đảm bảo quyền lợi của lao động nữ. Trong giai đoạn hiện nay, phụ nữ Việt Nam tiếp tục đóng vai trò quan trọng, là động lực thúc đẩy sự phát triển chung của đất nước, vai trò đó được thể hiện ở số phụ nữ chiếm tỷ lệ cao trong lực lượng lao động.

2.3. Thực Hiện Quy Định về Thời Giờ Làm Việc và Nghỉ Ngơi

Quy định về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi cho lao động nữ còn chưa được thực hiện đầy đủ tại Sugiko Việt Nam. Nhiều lao động nữ phải làm thêm giờ, làm ca đêm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống gia đình. Cần có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ để đảm bảo quyền được nghỉ ngơi của lao động nữ.Thống kê số giờ làm thêm theo năm của lao động nữ tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam còn nhiều bất cập.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Lao Động Nữ Hiệu Quả 58 Ký Tự

Để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật lao động nữ, cần có những giải pháp đồng bộ từ việc hoàn thiện pháp luật đến nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan. Các giải pháp cần tập trung vào việc đảm bảo bình đẳng giới, bảo vệ sức khỏe, và tạo điều kiện cho lao động nữ phát triển toàn diện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, và tổ chức công đoàn để thực hiện các giải pháp này. Cần phải đảm bảo sự tương thích với các cam kết quốc tế về tiêu chuẩn lao động đổi với lao động nữ. Thúc đẩy hơn nữa vấn đề bình đẳng giới trong các quy định của pháp luật lao động.

3.1. Sửa Đổi và Bổ Sung Quy Định Pháp Luật Về Lao Động Nữ

Cần sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật về lao động nữ để đảm bảo sự phù hợp với thực tiễn và đáp ứng yêu cầu của hội nhập quốc tế. Các quy định cần cụ thể, rõ ràng, và dễ thực hiện. Cần tập trung vào việc bảo vệ quyền của lao động nữ trong các lĩnh vực việc làm, tiền lương, thời giờ làm việc, an toàn lao động, và bảo hiểm xã hội. Hoàn thiện pháp luật về việc làm và tuyển dụng đối với lao động nữ. Hoàn thiện pháp luật về tiền lương và thu nhập đối với lao động nữ.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức và Trách Nhiệm của Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong việc thực hiện pháp luật lao động nữ. Cần xây dựng và thực hiện các chính sách, quy trình đảm bảo bình đẳng giới và bảo vệ quyền lợi của lao động nữ. Cần tạo môi trường làm việc an toàn, thân thiện, và khuyến khích sự phát triển của lao động nữ. Tuyên truyền pháp luật nhằm nâng cao ý thức pháp luật của các chủ thể tham gia quan hệ lao động để bảo vệ lao động nữ.

3.3. Tăng Cường Thanh Tra Kiểm Tra và Xử Lý Vi Phạm

Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật lao động nữ. Các cơ quan chức năng cần chủ động phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đảm bảo quyền lợi của lao động nữ. Cần có cơ chế giám sát hiệu quả để đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ pháp luật. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật về lao động nữ. Đẩy mạnh công tác phát triển công đoàn cấp doanh nghiệp, nâng cao năng lực của công đoàn trong việc bảo vệ lao động nữ.

IV. Ứng Dụng Thực Hiện Pháp Luật Nữ tại Sugiko Việt Nam 59 Ký Tự

Tại Sugiko Việt Nam, việc thực hiện pháp luật lao động nữ cần được chú trọng và cải thiện. Cần đánh giá lại các chính sách và quy trình hiện tại, xác định những vấn đề và thách thức cần giải quyết. Cần xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, với các mục tiêu và chỉ tiêu rõ ràng. Cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ lãnh đạo doanh nghiệp đến người lao động, để đảm bảo sự thành công của kế hoạch.Tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam số lượng lao động nữ có xu hướng tăng lên theo từng (năm 2019, nữ là 14/102 người tương đương 13,7% số lượng lao động nữ đến năm 2023 là 20/108 người tương đương 18,5% số 2 lượng lao động nữ), với đặc thù lĩnh vực kinh doanh của Công ty là thi công lắp dựng, tháo dỡ vật tư giàn giáo, tư vấn và thiết kế biện pháp thi công giàn giáo… quan niệm của một bộ phận người lao động trong Công ty coi trọng lao động nam trong công ty, lao động nữ trong công ty gặp nhiều trở ngại, thiệt thòi khi tham gia lao động.

4.1. Xây Dựng Chính Sách Hỗ Trợ và Phát Triển Lao Động Nữ

Sugiko Việt Nam cần xây dựng các chính sách hỗ trợ và phát triển lao động nữ, tạo điều kiện cho phụ nữ phát huy tối đa năng lực và đóng góp vào sự phát triển của doanh nghiệp. Các chính sách cần tập trung vào việc đào tạo, bồi dưỡng, và tạo cơ hội thăng tiến cho lao động nữ. Đẩy mạnh hoạt động thương lượng tập thể, xây dựng thỏa ước lao động tập thể tại doanh nghiệp trong việc đảm bảo điều kiện làm việc cho lao động.

4.2. Cải Thiện Môi Trường Làm Việc và Điều Kiện Sinh Hoạt

Môi trường làm việc và điều kiện sinh hoạt của lao động nữ tại Sugiko Việt Nam cần được cải thiện. Cần đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động, và các tiện nghi sinh hoạt cần thiết. Cần tạo không gian làm việc thân thiện, tôn trọng, và hỗ trợ lẫn nhau. Môi trường làm việc cho lao động nữ cần được cải thiện một cách triệt để.

4.3. Thiết Lập Cơ Chế Giám Sát và Đánh Giá Hiệu Quả

Sugiko Việt Nam cần thiết lập cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả việc thực hiện pháp luật lao động nữ. Cần thu thập thông tin, phản hồi từ người lao động, và đánh giá khách quan kết quả thực hiện. Cần có sự điều chỉnh kịp thời để đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra. Đánh giá việc thực hiện pháp luật lao động cần được thực hiện thường xuyên và minh bạch.

V. Kết Luận Pháp Luật Lao Động Nữ và Tương Lai Phát Triển 58 Ký Tự

Việc thực hiện pháp luật lao động nữ là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần vào sự phát triển bền vững của Sugiko Việt Nam và xã hội. Cần có sự cam kết và nỗ lực của tất cả các bên liên quan để đạt được những kết quả tích cực. Trong tương lai, pháp luật lao động nữ cần tiếp tục được hoàn thiện và thực hiện hiệu quả, đảm bảo quyền lợi của lao động nữ và thúc đẩy sự bình đẳng giới. Phụ nữ Việt Nam xứng đáng với mười sáu chữ vàng được Đảng, Bác Hồ phong tặng: “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” trong thời kỳ kháng chiến và “Trung hậu, đảm đang, tài năng, anh hùng” trong thời kỳ đổi mới. Đó không chỉ là sự khích lệ, mà còn là sự thừa nhận và đánh giá vai trò to lớn của phụ nữ Việt Nam.

5.1. Đảm Bảo Quyền và Lợi Ích Hợp Pháp của Lao Động Nữ

Việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của lao động nữ là trách nhiệm của tất cả các bên liên quan. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, và tổ chức công đoàn để đạt được mục tiêu này. Quyền lợi của lao động nữ cần được bảo vệ một cách toàn diện.

5.2. Thúc Đẩy Bình Đẳng Giới và Phát Triển Bền Vững

Việc thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển bền vững là mục tiêu chung của xã hội. Cần có sự thay đổi trong nhận thức và hành động để tạo ra một xã hội công bằng, bình đẳng, và phát triển bền vững. Bình đẳng giới trong lao động cần được đảm bảo trong mọi lĩnh vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lao động nữ luôn giữ vai trò nòng cốt trong sự phát triển kinh tế và tiến bộ xã hội của mỗi quốc gia. Theo số liệu thống kê quốc gia, phụ nữ chiếm khoảng 50,2% dân số với 49.415 nghìn người và đóng góp 46,5% trong tổng lực lượng lao động xã hội với 23.519 nghìn người. Mặc dù tỷ lệ tham gia thị trường lao động của nữ giới đạt mức 62,7%, họ vẫn phải đối mặt với nhiều rào cản về tâm sinh lý, thiên chức sinh sản và định kiến giới truyền thống. Tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đặc thù về thi công lắp dựng, tháo dỡ giàn giáo và thiết kế biện pháp thi công, số lượng lao động nữ đã có sự gia tăng từ 13,7% tương đương 14 trên 102 người vào năm 2019 lên mức 18,5% tương ứng 20 trên 108 người vào năm 2023.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của đề án là hệ thống hóa cơ sở lý luận về pháp luật lao động nữ, phân tích toàn diện thực trạng thi hành các quy định pháp luật theo Bộ luật Lao động năm 2019 tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam giai đoạn từ năm 2019 đến năm 2023. Trên cơ sở đối chiếu giữa quy định pháp lý và thực tiễn doanh nghiệp, công trình đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện khung pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi lao động nữ. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc bình đẳng, nâng mức độ tuân thủ quy chuẩn lao động lên trên 95% và thúc đẩy tối đa năng suất của lực lượng lao động nữ trong thời kỳ hội nhập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết bình đẳng giới thực chất trong quan hệ lao động và học thuyết bảo vệ quyền con người của người lao động. Khung lý thuyết này khẳng định bình đẳng giới không dừng lại ở sự cống hiến hình thức mà đòi hỏi sự thừa nhận khác biệt về sinh học để thiết lập các cơ chế bảo vệ đặc thù. Mô hình nghiên cứu vận dụng cấu trúc phân tích đa chiều bao gồm 5 chế định cốt lõi: việc làm và tuyển dụng, tiền lương và thu nhập, thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động, và bảo hiểm xã hội.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa xuyên suốt đề án bao gồm: lao động nữ theo tinh thần Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019, pháp luật về lao động nữ với tính chất là hệ thống quy phạm điều chỉnh quan hệ lao động đặc thù, và hành vi phân biệt đối xử trong lao động theo Khoản 8 Điều 3 Bộ luật Lao động năm 2019. Các khái niệm này tạo tiền đề khoa học vững chắc để đánh giá mức độ tương thích giữa quy định pháp lý quốc gia với các tiêu chuẩn quốc tế như Công ước số 111 và Công ước số 183 của Tổ chức Lao động Quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Đề án sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng kết nhân sự, quy chế nội bộ, bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam trong giai đoạn 5 năm từ năm 2019 đến năm 2023, kết hợp hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp khảo sát toàn bộ cỡ mẫu 20 lao động nữ đang làm việc tại doanh nghiệp, kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên 30 lao động nam và phỏng vấn sâu 5 cán bộ quản lý phụ trách nhân sự, an toàn lao động, nâng tổng cỡ mẫu khảo sát lên 55 người.

Phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với lao động nữ bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho đối tượng nghiên cứu trọng tâm tại đơn vị. Các phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, thống kê mô tả, so sánh đối chiếu số liệu và tổng hợp quy nạp được lựa chọn nhằm đối chiếu chính xác giữa quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng. Phương pháp này giúp phát hiện nhanh chóng các lỗ hổng thực thi tại doanh nghiệp FDI có tính chất ngành nghề xây dựng nặng nhọc trong mốc thời gian hoàn thành nghiên cứu vào năm 2024.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về quy mô và tuyển dụng, tỷ lệ lao động nữ tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam tăng trưởng bền vững qua các năm, từ 13,7% năm 2019 lên 18,5% năm 2023. Lao động nữ tập trung chủ yếu ở các phòng ban chuyên môn như thiết kế biện pháp thi công, kế toán, kho vận và hành chính nhân sự. Hơn 85% lao động nữ được tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn định kỳ hàng năm theo thỏa thuận hợp đồng.

Thứ hai, về thu nhập và tiền lương, thu nhập bình quân của lao động nữ tại công ty đạt khoảng 8,5 đến 10,2 triệu đồng mỗi tháng vào tháng 12 năm 2023. Tỷ lệ chênh lệch thu nhập giữa lao động nam và lao động nữ tại đơn vị chỉ ở mức khoảng 1,15 lần, tích cực hơn mức chênh lệch bình quân toàn quốc là 1,2 lần vào năm 2021. Nguyên tắc trả lương bình đẳng cho công việc có giá trị như nhau theo Điều 90 Bộ luật Lao động năm 2019 được doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc.

Thứ ba, về chế độ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi, 100% lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi đều được giảm 01 giờ làm việc mỗi ngày theo quy định tại Điều 137. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động nữ thực tế đăng ký sử dụng quyền nghỉ 30 phút mỗi ngày trong kỳ kinh nguyệt chỉ đạt khoảng 25% do tâm lý e ngại cá nhân và áp lực hoàn thành định mức tiến độ hồ sơ kỹ thuật.

Thứ tư, về bảo hiểm xã hội và an toàn vệ sinh lao động, 100% lao động nữ ký hợp đồng lao động chính thức được tham gia đầy đủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Doanh nghiệp bảo đảm 100% các chế độ trợ cấp thai sản và quyền lợi khám thai 5 lần trong thai kỳ theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 được thanh toán kịp thời, không có trường hợp nào bị sa thải hay đơn phương chấm dứt hợp đồng vì lý do kết hôn hoặc mang thai.

Thảo luận kết quả

Các số liệu nghiên cứu tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu nhân sự theo giới tính và bảng đối chiếu thu nhập bình quân giai đoạn 2019 - 2023. Nguyên nhân của những thành công trên bắt nguồn từ việc doanh nghiệp có vốn đầu tư Nhật Bản, duy trì hệ thống quản trị nhân sự bài bản và ý thức chấp hành pháp luật lao động tương đối chặt chẽ.

Tuy nhiên, đặc thù ngành nghề lắp dựng giàn giáo đòi hỏi sức bền thể lực cao khiến lao động nữ khó tiếp cận trực tiếp công việc ngoài công trường. So sánh với các nghiên cứu tại các khu công nghiệp tập trung ở Bắc Ninh hay Thành phố Hồ Chí Minh, Sugiko có tỷ lệ duy trì việc làm sau sinh tốt hơn đạt 100%, nhưng vẫn gặp khó khăn chung về việc tổ chức không gian vắt trữ sữa mẹ và tối ưu hóa thời gian nghỉ sinh lý cho lao động nữ văn phòng. Điều này cho thấy sự cần thiết phải kết hợp hài hòa giữa quy chuẩn pháp luật cứng và văn hóa doanh nghiệp linh hoạt.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam cần hoàn thiện Thỏa ước lao động tập thể và nội quy lao động trong quý I năm 2025, phấn đấu nâng tỷ lệ lao động nữ trong bộ máy quản lý lên 22%. Ban lãnh đạo cần bổ sung các điều khoản hỗ trợ chi phí gửi trẻ từ 500.000 đến 1.000.000 đồng mỗi tháng cho lao động nữ nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi nhằm giảm tải áp lực tài chính gia đình.

Thứ hai, doanh nghiệp cần tiến hành đầu tư 01 không gian riêng tư đạt chuẩn làm phòng vắt, trữ sữa mẹ và nghỉ ngơi y tế tại trụ sở làm việc trước tháng 6 năm 2025 theo đúng tinh thần của Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần công khai quy trình nghỉ vệ sinh phụ nữ 30 phút mỗi ngày, bảo đảm 100% lao động nữ được hưởng quyền lợi mà không bị đưa vào tiêu chí trừ điểm đánh giá hiệu suất công việc.

Thứ ba, Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở tại công ty cần tổ chức tối thiểu 02 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm về bình đẳng giới và an toàn vệ sinh lao động cho toàn thể cán bộ công nhân viên. Công đoàn cần đóng vai trò cầu nối tích cực trong việc lắng nghe tâm tư, thiết lập kênh tiếp nhận kiến nghị kín đáo để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của lao động nữ khi xảy ra tranh chấp quyền lợi.

Thứ tư, kiến nghị Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam hoàn thiện văn bản hướng dẫn chi tiết về chính sách ưu đãi miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp trong giai đoạn 2025 - 2026. Cơ chế ưu đãi thuế cần được mở rộng cho các doanh nghiệp có tỷ lệ lao động nữ dưới 30% nhưng có các khoản chi phúc lợi lớn cho lao động nữ, bảo đảm sự công bằng giữa các loại hình doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm các nhà quản trị doanh nghiệp, Giám đốc điều hành và Trưởng phòng Nhân sự tại các doanh nghiệp xây dựng, kỹ thuật và FDI. Tài liệu cung cấp giải pháp xây dựng quy chế lao động nội bộ chuẩn mực, đáp ứng toàn diện quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 và Nghị định 145/2020/NĐ-CP.

Nhóm thứ hai là cán bộ Công đoàn cơ sở và đại diện tổ chức bảo vệ quyền lợi người lao động. Nghiên cứu mang lại những kinh nghiệm thực tế về kỹ năng thương lượng Thỏa ước lao động tập thể, cách thức giám sát thực thi chế độ bảo hiểm xã hội, thai sản và chăm sóc sức khỏe sinh sản cho nữ giới.

Nhóm thứ ba gồm các giảng viên, học viên cao học, sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế, Luật Lao động và Quản trị Nhân lực. Luận văn là nguồn tư liệu học thuật có giá trị với hệ thống số liệu thực chứng chi tiết về áp dụng luật tại doanh nghiệp cụ thể từ năm 2019 đến năm 2023.

Nhóm thứ tư là các cơ quan quản lý nhà nước về lao động như Thanh tra Lao động, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội. Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn để hoạch định chính sách, hoàn thiện các quy định kiểm tra và tháo gỡ vướng mắc trong chính sách thuế hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng lao động nữ.

Câu hỏi thường gặp

Bộ luật Lao động năm 2019 có điểm gì tiến bộ vượt bậc về quyền của lao động nữ? Bộ luật đã chuyển dịch mạnh mẽ từ bảo vệ mang tính loại trừ sang thúc đẩy bình đẳng giới thực chất. Điển hình là việc xóa bỏ danh mục cấm lao động nữ làm việc nặng nhọc, trao quyền tự quyết cho người lao động trên cơ sở cung cấp đầy đủ thông tin an toàn theo Điều 137 và Điều 142.

Lao động nữ tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam được hưởng chế độ thai sản như thế nào? 100% lao động nữ tại công ty được nghỉ thai sản 6 tháng hưởng nguyên chế độ bảo hiểm xã hội theo quy định. Sau khi trở lại làm việc, người lao động được bảo đảm giữ nguyên vị trí, mức lương từ 8,5 đến 10,2 triệu đồng mỗi tháng và được giảm 01 giờ làm việc mỗi ngày khi nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Vì sao tỷ lệ lao động nữ sử dụng thời gian nghỉ sinh lý 30 phút mỗi ngày còn thấp? Thực tế ghi nhận chỉ khoảng 25% lao động nữ đăng ký do tâm lý e ngại chia sẻ thông tin tế nhị với cấp quản lý. Bên cạnh đó, áp lực tiến độ công việc và định mức giao khoán khiến người lao động tự nguyện bỏ qua thời gian nghỉ ngơi để hoàn thành nhiệm vụ.

Doanh nghiệp xây dựng có gặp trở ngại khi thực hiện quy định về an toàn lao động nữ không? Có, do tính chất công việc giàn giáo nặng nhọc ngoài hiện trường nên doanh nghiệp phải điều chỉnh bố trí 100% lao động nữ vào các khâu kỹ thuật văn phòng, kho bãi và thiết kế. Điều này đòi hỏi chi phí đào tạo chuyển đổi chuyên môn tương đối lớn cho nhân sự nữ.

Điều kiện để doanh nghiệp được xét giảm thuế thu nhập khi sử dụng lao động nữ là gì? Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp phải sử dụng từ 10 đến dưới 100 lao động nữ với tỷ lệ chiếm từ 50% tổng số lao động, hoặc từ 100 đến dưới 1.000 lao động nữ với tỷ lệ chiếm từ 30% trở lên mới được xét hưởng chính sách giảm thuế theo Thông tư 78/2014/TT-BTC.

Kết luận

• Đề án thạc sĩ khẳng định tính đúng đắn và cấp thiết của việc áp dụng Bộ luật Lao động năm 2019 trong bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của lao động nữ tại doanh nghiệp kỹ thuật xây dựng.
• Thực tiễn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sugiko Việt Nam cho thấy tỷ lệ lao động nữ tăng trưởng vững chắc từ 13,7% lên 18,5% trong giai đoạn 2019 - 2023 với thu nhập bình quân ổn định.
• Công tác thi hành pháp luật về bảo hiểm xã hội, tiền lương và an toàn lao động được thực hiện nghiêm túc, dù vẫn còn rào cản trong việc thực hiện quyền nghỉ sinh lý và chế độ hỗ trợ nhà trẻ.
• Hệ thống giải pháp kiến nghị mang tính khả thi cao, gắn liền giữa việc sửa đổi quy chế nội bộ doanh nghiệp với việc hoàn thiện chính sách ưu đãi thuế của Nhà nước.
• Kế hoạch hành động giai đoạn 2024 - 2026 đặt trọng tâm vào đầu tư cơ sở vật chất, phát huy vai trò Công đoàn cơ sở, hướng tới xây dựng môi trường làm việc bình đẳng, văn minh và phát triển bền vững cho phụ nữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Một số vấn đề lý luận về lao động nữ và pháp luật về lao động nữ Chương 2. Thực trạng pháp luật về lao động nữ và thực tiễn thực hiện pháp luật về lao động nữ tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam Chương 3. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về lao động nữ tại Công ty TNHH SUGIKO Việt Nam trong thời gian tới 10 Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ LAO ĐỘNG NỮ VÀ PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG NỮ 1.

Một số vấn đề lý luận về lao động nữ 1. Khái niệm về lao động nữ Có quan điểm cho rằng, lao động nữ là NLĐ mang giới tính nữ, đủ 15 tuổi, có khả năng lao động và có giao kết HĐLĐ. Trong một số trường hợp có thể chưa đủ 15 tuổi, nhưng phải thuộc các trường hợp pháp luật cho phép. Bằng một cách tiếp cận khác, có quan điểm lại cho rằng, NLĐ nữ trước tiên phải là NLĐ (đáp ứng đủ các điều kiện như: từ đủ 15 tuổi trở lên, có khả năng lao động, làm việc theo HĐLĐ, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành của NSDLĐ) và là người có giới tính nữ.

Xuất phát từ vai trò to lớn và tính đặc thù của lao động nữ, pháp luật quốc tế cũng như luật pháp ở mỗi quốc gia đã có nhiều quy định quan trọng để điều chỉnh loại hình lao động này. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật mới chỉ đưa ra thuật ngữ “người lao động” mà chưa có quy định cụ thể về khái niệm “lao động nữ”. Tại Công ước 155 về An toàn lao động, vệ sinh lao động và môi trường làm việc (1981), NLĐ được định nghĩa là bao gồm tất cả những người đang được sử dụng, kể cả công chức. Hiểu theo nghĩa rộng, NLĐ bao gồm tất cả những người thuộc giới lao động trong xã hội; theo nghĩa hẹp NLĐ là những người làm công cho các doanh nghiệp, cơ quan tổ chức, cá nhân gia đình trên cơ sở HĐLĐ.

Và trong phạm vi luật lao động, thì NLĐ chủ yếu được sử dụng theo nghĩa hẹp. Giới tính theo cách hiểu thông thường chính là sự khác biệt sinh học giữa nam giới và phụ nữ. Người lao động theo Bộ luật Lao động năm 2019 được hiểu là: “Người làm việc cho người sử dụng lao động theo thỏa thuận được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành giám sát của người sử dụng lao động. 11 Độ tuổi lao động tối thiểu của người lao động là đủ 15 tuổi, trừ trường họp quy định tại Mục 1 Chương XI của Bộ luật này” [12, Điều 3, Khoản 1].

Theo Từ điển Luật học, lao động nữ là: “Người lao động thuộc giới nữ và khi tham gia quan hệ lao động họ có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của người lao động, đồng thời, được pháp luật lao động dành cho những quy định áp dụng riêng” [49, tr. Theo đó, về tinh thần xuyên suốt của Bộ luật Lao động năm 2019, lao động nữ được xác định là người lao động có giới tính nữ khi họ có đầy đủ các yếu tố về năng lực pháp luật và năng lực hành vi lao động để tham gia vào quan hệ lao động. Trong một số trường hợp đặc biệt, lao động nữ vẫn có thể là người dưới 15 tuổi, ví dụ như trẻ em dưới 15 tuổi, có khả năng lao động cũng có thể tham gia các quan hệ lao động trong những ngành nghề như: múa, hát, sân khấu điện ảnh, mỹ thuật, hội họa. khi thỏa mãn các điều kiện về sức khỏe, trình độ và thời gian làm việc.

Với tư cách này, họ cũng có những quyền và nghĩa vụ pháp lý do pháp luật quy định. Từ những phân tích trên, có thể hiểu khái niệm về lao động nữ như sau: Lao động nữ là người lao động có giới tính nữ tham gia vào quan hệ lao động, lao động nữ mang những đặc trưng riêng về giới khi tham gia quan hệ lao động. Đặc điểm của lao động nữ Lao động nữ trước hết là người lao động nên họ cũng có những đặc điểm của người lao động nói chung như: (i) là những người thuộc độ tuổi lao động theo pháp luật lao động; (ii) làm việc cho người sử dụng lao động theo thỏa thuận; (iii) được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động. Bên cạnh đó, lao động nữ còn có những đặc điểm riêng thể hiện tính đặc thù, tạo sự khác biệt với lao động nam như sau: Thứ nhất, về mặt sinh lý 12 Nói đến phụ nữ, người ta thường nhắc đến thiên chức làm vợ, làm mẹ, đảm nhận công việc nội trợ, chăm sóc gia đình.

Với đặc thù về chức năng sinh sản để duy trì nòi giống, phụ nữ phải trải qua các giai đoan sinh lý đặc biệt như: Thời kỳ kinh nguyệt, mang thai và nuôi con bằng sữa mẹ. Đây là thiên chức của người phụ nữ đã được tạo hóa ban tặng mà nam giới không thể làm thay hay thực hiện được. Điều này đã ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và khả năng lao động của phụ nữ. Đây cũng là đặc điểm quan trọng để xem xét cũng như đánh giá các đặc trưng và các yếu tố ảnh hưởng dến lao động nữ.

Thứ hai, về mặt tâm lý Đối với người Á Đông nói chung, người Việt Nam nói riêng trong một thời gian dài, do tập tục, quan niệm và thành kiến “trọng nam, khinh nữ”, người phụ nữ luôn bị coi thường và lệ thuộc vào người đàn ông. Vì thế, trong xã hội, vai trò và giá trị của người phụ nữ bị hạ thấp, ngay cả khi tham gia các quan hệ lao động, công việc của họ cũng bị hạn chế và gặp nhiều khó khăn, rào cản hơn. Thứ hai, về mặt thể trạng và sức khỏe So với nam giới, cơ thể phụ nữ không có cấu tạo thể chất để chịu đựng những tác động lớn và dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố độc hại, nguy hiểm. Tuy vậy, bù lại, lao động nữ lại có sự khéo léo, dẻo dai, tỉ mì, cẩn thận và bền bỉ trong nhiều công việc.

Do đó, đối với các công việc nặng nhọc như: khuân vác, vận chuyển vật nặng, xây dựng công trường hay làm việc trong môi trường độc hại, nguy hiểm hoặc ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản như: mò, vớt gỗ chìm, kéo gỗ trong rừng sâu, triền đưa gỗ lên bờ, xuôi bè mảng trên sông có nhiều ghềnh thác, chế biến hóa chất, thuốc trừ sâu. thường sẽ do nam giới đảm nhiệm, còn những công việc đòi hỏi sự cẩn thận, khéo léo, chi tiết như nghề may mặc, chế biến thực phẩm, thủ 13 công mỹ nghệ thường do nữ giới thực hiện. Như vậy, lao động nữ vừa có những đặc điểm chung của người lao động lại có những đặc trưng riêng mang tính đặc thù, chi phối đến quan hệ lao động. Đây cũng là cơ sở quan trọng để pháp luật các quốc gia có những chính sách đặc thù cho lao động nữ khi tham gia vào quan hệ lao động.

Vai trò của lao động nữ trong đời sống xã hội Có thể nói rằng, nếu gia đình được coi là tế bào của xã hội thì người phụ nữ được coi là hạt nhân của tế bào ấy. Người phụ nữ nói chung và lao động nữ nói riêng ở bất cứ thời đại nào, quốc gia dân tộc nào cũng luôn giữ vai trò trọng yếu trong việc sáng tạo, giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc đó. Lao động nữ vừa là lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất, vừa phải đảm nhiệm chức năng làm mẹ để duy trì giống nòi và phát triển xã hội. Do đó, vai trò của lao động nữ trong thị trường lao động và sản xuất xã hội là không thể phủ nhận và ngày nay vai trò ấy càng trở nên quan trọng trong nền kinh tế - xã hội.

Theo báo cáo, nghiên cứu Giới và thị trường lao động ở Việt Nam: Phân tích dựa trên số liệu điều tra lao động - việc làm của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tại Việt Nam thực hiện cho thấy tỉ lệ phụ nữ trên toàn cầu trong độ tuổi lao động tham gia lực lượng lao động là 47,2% và tỉ lệ trung bình của khu vực châu Á - Thái Bình Dương là 43,9% [50]. Đặc biệt, dựa trên Bản đồ Phụ nữ tham chính năm 2020 của Cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) và Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), phụ nữ có xu hướng tham gia ngày càng sâu rộng hơn vào đời sống chính trị - xã hội của các nước. Hiện nay, có đến 20 quốc gia có phụ nữ làm nguyên thủ quốc gia và chính phủ. Từ ngày 01 tháng 01 năm 2020, 6,6% nguyên thủ quốc gia được bầu là phụ nữ (10/152) và 6,2% nữ lãnh đạo chính phủ (12/193).

Tỷ lệ nữ Chủ tịch Quốc hội trên thế giới là 14 20,5% vào năm 2020 và con số này gấp đôi so với 25 năm trước. Năm 2019, lần đầu tiên 7 quốc gia đã bầu Chủ tịch Quốc hội là Andorra, Belarus, Congo, Indonesia, Kazakhstan, Malawi và Togo. Hơn nữa, theo một nghiên cứu gần đây ở Jordan đã phát hiện rằng những công ty có đại diện phụ nữ trong Hội đồng quản trị có số doanh thu trên tài sản cao hơn khoảng ba lần và gấp đôi vốn chủ sở hữu so với các công ty không có đại diện phụ nữ tại Hội đồng quản trị. Tại Việt Nam, theo thông cáo báo chí về tình hình lao động việc làm quý IV và năm 2022 của Việt Nam do Tổng cục Thống kê cung cấp thì: “Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của nữ là 62,7 , thấp hơn 12,8 điểm phần trăm so với nam 75,4.

Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động khu vực thành thị là 66,4 , trong khi đó tỷ lệ này ở nông thôn là 70,4 ” [51]. Trong đó, Quốc hội khóa XIV nhiệm kỳ 2016 - 2021 là nhiệm kỳ đầu tiên Việt Nam có nữ Chủ tịch Quốc hội và 26,7% đại biểu là nữ. Quốc hội khóa XV nhiệm kỳ 2021 - 2026, trong 499 đại biểu, tỉ lệ nữ đại biểu là 30,26% và Việt Nam là một trong số ít nước thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương có tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội đạt trên 25%. Trong lĩnh vực chính trị, phụ nữ Việt đã đảm nhiệm nhiều vị trí lãnh đạo chủ chốt của quốc gia như Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch nước, Bộ trưởng, Thứ trưởng.